Η Ελλάδα πέρασε το κατώφλι του 2025 έχοντας καταγράψει κατά τα τελευταία χρόνια σημαντική πρόοδο σε όλους τους τομείς, αλλά έχοντας μπροστά της μια σειρά από μεγάλες προκλήσεις. Προκλήσεις που έχουν να κάνουν τόσο με την οριστική υπέρβαση εκκρεμοτήτων από το παρελθόν όσο και με την έγκαιρη και αποτελεσματική ανταπόκριση στα μεγάλα ερωτήματα της εποχής μας. Οι απαντήσεις στις προκλήσεις αυτές διαθέτουν έναν κοινό παρονομαστή: έχουν την Παιδεία στο επίκεντρο.

Ήδη την τελευταία πενταετία, επί διακυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη, η χώρα έχει πετύχει πολλά στη βελτίωση όλων των βαθμίδων της Εκπαίδευσης. Πρώτοι εμείς, όμως, αναγνωρίζουμε ότι πρέπει να κάνουμε ακόμα πολλά βήματα - και πρέπει να τα κάνουμε γρήγορα, σωστά και αποφασιστικά, προκειμένου να δώσουμε στα παιδιά μας τα εφόδια για να γίνουν ενεργοί πολίτες και αξιόπιστοι επαγγελματίες. Ετσι, δύο από τις σημαντικότερες προτεραιότητές μας για τη χρονιά που έρχεται είναι η συνολική αναβάθμιση του σχολείου και η διεθνοποίηση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Ήδη από το καλοκαίρι που μας πέρασε είχαμε δεσμευτεί ότι το σχολικό έτος 20242025 θα είναι «η χρονιά του σχολείου». Για τον λόγο αυτόν, έχουμε υλοποιήσει τους τελευταίους μήνες μια σειρά παρεμβάσεων, που συγκλίνουν στη συνολική βελτίωση της σχολικής καθημερινότητας. Το 2025 θα περιλαμβάνει ακόμα περισσότερες και ακόμα πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στα εκπαιδευτικά προγράμματα, στο ανθρώπινο δυναμικό και στις σχολικές υποδομές.

Από το πολλαπλό βιβλίο μέχρι τις Δράσεις Ενεργού Πολίτη, στόχος των παρεμβάσεών μας είναι τα παιδιά να αποκτήσουν σύγχρονες γνώσεις, να εξελίξουν την κριτική τους σκέψη, αλλά και να αποκτήσουν ήπιες δεξιότητες, όπως η ενσυναίσθηση, η συνεργασία και η περιβαλλοντική συνείδηση. Αντίστοιχα, η εξακολούθηση των υψηλών ρυθμών μόνιμων διορισμών εκπαιδευτικών, αλλά και η εφαρμογή του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» αντανακλούν την εμπιστοσύνη μας στους εκπαιδευτικούς μας και την προσήλωσή μας στην ασφάλεια της σχολικής κοινότητας. Το 2025, όμως, θα είναι και έτος διεθνοποίησης της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Η στρατηγική μας αποσκοπεί στο να κάνουμε την Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, προσελκύοντας μεγάλα ξένα πανεπιστήμια, Ελληνες καθηγητές που εργάζονται στο εξωτερικό, αλλά και φοιτητές από κάθε γωνιά του πλανήτη. Σε αυτό ασφαλώς θα συμβάλουν τα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων, που είναι προγραμματισμένο να εγκατασταθούν στη χώρα από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

Ωστόσο, ο κεντρικός μοχλός αυτής της στρατηγικής εξωστρέφειας δεν είναι άλλος από τα δημόσια πανεπιστήμιά μας. Έχοντας ενισχύσει θεσμικά και χρηματοδοτικά τη λειτουργία τους, επενδύουμε πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για να ενθαρρύνουμε τις συμπράξεις των ΑΕΙ μας με κορυφαία πανεπιστήμια του πλανήτη. Ηδη οι προτάσεις που έχουμε στα χέρια μας και από τα 24 πανεπιστημιακά μας ιδρύματα αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα μεγάλη δυναμική, που τους επόμενους μήνες θα μετουσιωθεί σε κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα στην Ελλάδα. Τα παραπάνω αποτελούν κομμάτι μόνο του σχεδιασμού μας. Φιλοδοξία μας είναι κάθε ημέρα του 2025 η Παιδεία να βρίσκεται σε κίνηση, με στόχο κάθε παιδί να μπορεί μέσα από το δημόσιο σύστημα Εκπαίδευσης να αναπτύσσει την προσωπικότητά του και να κερδίζει το μέλλον του.

Το 2025 θα περιλαμβάνει ακόμα περισσότερες και ακόμα πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στην Εκπαίδευση

 Οι δημόσιοι υπάλληλοι αμείβονται βάσει του νέου ενιαίου μισθολογίου που ισχύει από 1η Ιανουαρίου 2024 και κατατάσσει το προσωπικό του δημοσίου σε 13 ή 19 Μισθολογικά Κλιμάκια (ΜΚ) αναλόγως της εκπαιδευτικής βαθμίδας στην οποία ανήκουν.

Το ενιαίο μισθολόγιο στηρίζεται στα τυπικά χαρακτηριστικά του εργαζομένου και οι υπάλληλοι είναι χωρισμένοι σε τέσσερις κατηγορίες, ανάλογα με την εκπαίδευσή τους, δηλαδή:

1. Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ)
2. Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΤΕ)
3. Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ)
4. Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης (ΥΕ)

Τα Μισθολογικά Κλιμάκια ορίζονται σε 19 για τους υπαλλήλους των κατηγοριών ΤΕ και ΠΕ και σε 13 για τους υπαλλήλους των κατηγοριών ΥΕ και ΔΕ. 

Οι νεοδιοριζόμενοι υπάλληλοι εισέρχονται στην υπηρεσία που προσελήφθησαν με το εισαγωγικό μισθολογικό κλιμάκιο της κατηγορίας στην οποία ανήκει η θέση εργασίας τους. Οι υπάλληλοι των κατηγοριών ΤΕ και ΠΕ εξελίσσονται σε αυτά με εισαγωγικό το [ΜΚ 1] και καταληκτικό το [ΜΚ 19], ενώ των κατηγοριών ΥΕ και ΔΕ με εισαγωγικό το [ΜΚ 1] και καταληκτικό το [ΜΚ 13].

Για τη μισθολογική εξέλιξη των υπαλλήλων από το κατώτερο μισθολογικό κλιμάκιο στο αμέσως ανώτερο απαιτείται υπηρεσία και συγκεκριμένα για τους υπαλλήλους των κατηγοριών ΤΕ και ΠΕ απαιτείται υπηρεσία 2 ετών σε κάθε μισθολογικό κλιμάκιο.  Αντίστοιχα, για τους υπαλλήλους των κατηγοριών ΥΕ και ΔΕ απαιτείται υπηρεσία 3 ετών σε κάθε μισθολογικό κλιμάκιο.

Ο μισθός για όσους έχουν πτυχίο ΑΕΙ 

Οι δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν πτυχίο ΑΕΙ αμείβονται βάσει του νέου μισθολογίου που ισχύει από 1η Ιανουαρίου 2024 σε όλο το δημόσιο και έχει ως εξής:

Αξίζει να προσθέσουμε ότι οι υπάλληλοι του δημοσίου λαμβάνουν 12 μισθούς το χρόνο αντί για 14 που λαμβάνουν οι ιδιωτικοί υπάλληλοι. 

Ο μισθός για όσους έχουν πτυχίο ΤΕΙ 

Οι δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν πτυχίο ΤΕΙ αμείβονται βάσει του νέου μισθολογίου που ισχύει από 1η Ιανουαρίου 2024 σε όλο το δημόσιο και έχει ως εξής:

Τι αυξάνει τον μισθό των δημοσίων υπαλλήλων

Να σημειωθεί ακόμα πως οι κάτοχοι μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών ετήσιας τουλάχιστον φοίτησης, για τίτλους που έχουν χορηγηθεί μετά τη λήψη του πτυχίου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, προωθούνται κατά 2 ΜΚ στην κατηγορία που ανήκουν, ενώ οι κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος κατά 6 ΜΚ.

Παράλληλα, ο μισθός των δημοσίων υπαλλήλων διαμορφώνεται βάσει της οικογενειακής κατάστασης των υπαλλήλων και τον αριθμό των ανήλικων τέκνων. Συγκεκριμένα, για κάθε υπάλληλο με τέκνα ανήλικα ή ανίκανα σωματικά ή πνευματικά για άσκηση βιοποριστικού επαγγέλματος με ποσοστό αναπηρίας πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον, η παροχή ορίζεται σε :

• 70 ευρώ για ένα τέκνο,
• 120 ευρώ συνολικά για δύο τέκνα,
• 170 ευρώ συνολικά για τρία τέκνα,
• 220 ευρώ συνολικά για τέσσερα τέκνα

Τέλος, υπάρχουν και τα επιδόματα ευθύνης που λαμβάνουν όσοι υπηρετούν σε αντίστοιχες θέσεις.

Εκδόθηκε η προκήρυξη υποτροφιών του ιδρύματος Ωνάση για το ακαδημαϊκό έτος 2025 - 2026. Συγκεκριμένα θα χορηγηθούν έως 80 υποτροφίες:

• για μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές πλήρους παρακολούθησης στον τόπο σπουδών
• σε κατόχους ελληνικής ιθαγένειας ή/και εθνικότητας ή σε όσους έχουν αποφοιτήσει από ελληνικό πανεπιστήμιο και είναι κάτοχοι απολυτηρίου Ελληνικού Λυκείου, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν νόμιμη άδεια διαμονής στην Ελλάδα
• για σπουδές που διεξάγονται είτε εξ ολοκλήρου στο Εξωτερικό ή μέρος αυτών διεξάγεται στο Εξωτερικό, σε περίπτωση επίσημων διακρατικών προγραμμάτων μεταπτυχιακών ή διδακτορικών σπουδών όπου η μία χώρα είναι η Ελλάδα.

Δικαιούχοι

Δυνατότητα υποβολής αίτησης έχουν επίσης υποψήφιοι για διδακτορικές σπουδές που είναι ήδη εγγεγραμμένοι, ή έχουν οριστική αποδοχή για εκπόνηση διδακτορικού σε Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο έως 31 Μαΐου 2025, αλλά πραγματοποιούν ή πρόκειται να πραγματοποιήσουν μέρος της διδακτορικής τους έρευνας σε Πανεπιστήμιο/Ερευνητικό Κέντρο του Εξωτερικού, χωρίς να λάβουν επίσημο τίτλο και από αυτό, υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

1. ότι υπάρχει επιβεβαιωμένη γραπτή συμφωνία μεταξύ των 2 Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων Ελλάδας και Εξωτερικού, με τη σύμφωνη γνώμη των εποπτών καθηγητών, για την αποδοχή του υποψήφιου διδάκτορα για έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Εξωτερικού, με αναφορά στο διάστημα παραμονής στο εξωτερικό για την υλοποίηση της έρευνας και το περιεχόμενο αυτής
2. ότι απομένουν κατ' ελάχιστον 2 ακαδημαϊκά εξάμηνα έρευνας στο Εξωτερικό, συνεχόμενα ή μη, κατά την έναρξη χορήγησης της υποτροφίας σε επιλεγμένους επιστημονικούς κλάδους και ειδικεύσεις, εφόσον υπάρξουν αξιόλογες υποψηφιότητες και πληρούνται οι σχετικοί όροι και προϋποθέσεις

Το ύψος της υποτροφίας

Το ύψος της υποτροφίας ορίζεται ως εξής:

Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων και δικαιολογητικών λήγει στις 28 Φεβρουαρίου 2025.

Οι υποψήφιοι θα ενημερωθούν ατομικά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής τον Ιούλιο 2025.

Δείτε ΕΔΩ περισσότερα για τις υποτροφίες του ιδρύματος Ωνάση.

«Η κυβέρνηση θα ανακοινώσει σύντομα τις 11 ευάλωτες περιοχές της χώρας που θα λειτουργήσουν 22 Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία, με δωρεά του ιδρύματος», δήλωσε στον ΣΚΑΪ ο υπουργος Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης. 

Μιλώντας στον Άρη Πορτοσάλτε το πρωί της Παρασκευής, ανέφερε οτι θα φοιτήσουν σε αυτά 6.000 μαθητές, ενώ θα δοθούν πόροι απο το Ίδρυμα Ωνάση και για τις υποδομές. 

Ερωτηθείς για τις αντιδράσεις που αφορούν το Διεθνές Απολυτήριο Baccalaureate, υπογράμμισε οτι αν και έχει νομοθετηθεί απο το 1995, θα εφαρμοστεί απο αυτήν την κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο του 2026 σε τουλάχιστον 5 Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία την πρώτη χρονιά. 

Για τα σχολεία επεσήμανε οτι το υπουργείο εξετάζει την νομική προστασία των εκπαιδευτικών σε σχέση με τις αρμοδιότητές του, όπως να μη φοβάται να βάλει μια αποβολή ή όταν κάποιος τον απειλήσει.  

Για τον ρόλο του διευθυντή τόνισε οτι αυτός θα αναβαθμιστεί, θα μπορεί να επιλέγει τους υποδιευθυντές, να αξιολογεί συναδέλφους του ή να έχει αποφασιστικό ρόλο στο ωρολόγιο πρόγραμμα. 

Από «αιώνιους μύθους» και «λιμνάζοντα προβλήματα» στιγματίζεται το ζήτημα των… «αιώνιων φοιτητών» στα ελληνικά πανεπιστήμια, οι πρώτοι εκ των οποίων θα αρχίσουν να διαγράφονται από το 2025. Σ’ αυτό καταλήγει έρευνα του Πανεπιστημίου Πατρών για το ζήτημα, που εδώ και σχεδόν μία δεκαπενταετία ταλανίζει το υπουργείο Παιδείας, τα ελληνικά πανεπιστήμια και τους φοιτητές.

Οι προτάσεις της μελέτης, που ολοκληρώθηκε μέσα στον Δεκέμβριο του 2024 και παρουσιάζει σήμερα η «Κ», θεωρείται από την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας ότι θέτουν τους βασικούς άξονες για την αντιμετώπιση του σύνθετου θέματος.

Μεταξύ των βασικών λόγων για τους οποίους ένας φοιτητής παρατάει τις σπουδές του –εκτός από τυχόν οικονομικές δυσκολίες, που ωστόσο δεν είναι κυρίαρχος λόγος– είναι οι εξής πέντε:

1. Το μέτριο επίπεδο στην υποχρεωτική εκπαίδευση, με αποτέλεσμα οι φοιτητές να μην μπορούν να ανταποκριθούν στο επίπεδο των προγραμμάτων σπουδών των ΑΕΙ.

2. Η απουσία επαγγελματικού προσανατολισμού στο σχολείο.

3. Η ανεπάρκεια του συστήματος εισαγωγής.

4. Η έλλειψη μέριμνας μέσα στα ΑΕΙ για την πορεία των φοιτητών που δυσκολεύονται στα μαθήματα.

5. Η υποστελέχωση των ΑΕΙ σε σχέση με τον μεγάλο αριθμό φοιτητών.

Ετσι, η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος δεν θα επιτευχθεί μόνο με τη διαγραφή των σημερινών «αιωνίων». Απαιτούνται συνδυαστικά μέτρα. Η έρευνα προτείνει πέντε βασικά: θέσπιση κατώτατου ποσοστού επιτυχίας ανά μάθημα, αύξηση διδακτικού προσωπικού, μέριμνα για τους οικονομικά αδύναμους φοιτητές, υποστηρικτικές υπηρεσίες για τους φοιτητές και σύσταση παρατηρητηρίου φοίτησης.

Ειδικότερα, με βάση τα στοιχεία της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), στα ελληνικά πανεπιστήμια υπάρχουν 695.678 εγγεγραμμένοι φοιτητές, εκ των οποίων οι 361.937 είναι ενεργοί (ποσοστό 52,03%), δηλαδή βρίσκονται εντός του ανώτατου ορίου σπουδών που προβλέπει ο νόμος: έξι χρόνια για τις σχολές τετραετούς φοίτησης (το λεγόμενο ν+2), ενώ για τις σχολές πενταετούς και εξαετούς φοίτησης (πολυτεχνεία, ιατρικές κ.λπ.) το όριο φοίτησης πέραν του κανονικού χρόνου σπουδών είναι τα τρία έτη, δηλαδή συνολικά 8 και 9 αντιστοίχως (ν+3). Αντιθέτως, το ανώτατο όριο έχουν ξεπεράσει οι 333.741 εγγεγραμμένοι φοιτητές (47,97%). Μάλιστα, την τελευταία δεκαετία οι φοιτητές πέραν των κανονικών εξαμήνων είναι περισσότεροι από όσους φοιτούν εντός του χρόνου σπουδών της σχολής τους.

Η έρευνα έγινε από τους καθηγητές του Πανεπιστημίου Πατρών Δημήτρη Βεργίδη και Θανάση Καραλή και τον διδάκτορα του ιδρύματος και εκπαιδευτικό Δημήτρη Σακκούλη, με αποστολή ερωτήσεων σε 11.318 ηλεκτρονικές διευθύνσεις φοιτητών που εισήλθαν στο Πανεπιστήμιο Πατρών έως το ακαδημαϊκό έτος 2016-2017. Απάντησαν συνολικά 837 φοιτητές. Το πρώτο συμπέρασμα δείχνει ότι τα τρία πρώτα χρόνια είναι κρίσιμα. Ιδιαίτερα το δεύτερο και το τρίτο έτος είναι κομβικά για τις επιλογές των φοιτητών, καθώς οι περισσότεροι δηλώνουν ότι διέκοψαν τη συστηματική παρακολούθηση και την επαφή τους με τις σπουδές στο δεύτερο ή το τρίτο έτος. Βέβαια, τα προβλήματα των Ελλήνων φοιτητών εκκολάπτονται στο πρώτο έτος και εκδηλώνονται στο δεύτερο έτος σπουδών.

Οι μύθοι

«Η εγκατάλειψη των σπουδών και η επιμήκυνσή τους είναι φαινόμενα διαχρονικά, σύμφυτα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Το ποσοστό των φοιτητών που ολοκληρώνουν τις σπουδές τους στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ είναι περίπου 75%», παρατηρούν οι ερευνητές, καταγράφοντας τον πρώτο μύθο για το ζήτημα.

Ο δεύτερος μύθος είναι πως η διαγραφή των λιμναζόντων φοιτητών θα επιλύσει το πρόβλημα. «Η διαγραφή δεν συνιστά λύση, αλλά παράκαμψη του προβλήματος, αν θέλουμε να λύσουμε το πρόβλημα, δηλαδή να αυξήσουμε τα ποσοστά αποφοίτησης και επιτυχούς ολοκλήρωσης των σπουδών των φοιτητών. Η εφαρμογή των περιορισμών του χρόνου φοίτησης θα έχει επίσης σημαντική επίδραση στη διατήρηση της λιμνάζουσας φοίτησης σε πολύ χαμηλά, σε σχέση με τα σημερινά, επίπεδα αλλά μένει να κριθεί στην πράξη κατά πόσο ο φόβος της διαγραφής θα οδηγήσει σε μεγαλύτερα ποσοστά ολοκλήρωσης των σπουδών. Η εφαρμογή του μέτρου θα έχει ως αποτέλεσμα να μετατρέψει το πρόβλημα της “λιμνάζουσας φοίτησης”, δηλαδή της επιμήκυνσης σπουδών, σε πρόβλημα εγκατάλειψης σπουδών (drop out)», αναφέρει η έρευνα.

Ένας τρίτος μύθος είναι ότι η αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου για θέματα φοίτησης θα οδηγήσει σε λύση του προβλήματος. Είναι γεγονός ότι το ελληνικό πανεπιστημιακό σύστημα χαρακτηρίζεται από χαλαρές συνθήκες φοίτησης, ως προς τα προαπαιτούμενα και τις προϋποθέσεις προαγωγής, όταν μάλιστα εισέρχεται σε αυτό ένα πολύ σημαντικό ποσοστό των αποφοίτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Ένας άλλος μύθος είναι πως η οικονομική ανέχεια –και στις περισσότερες των περιπτώσεων η επιλογή της εργασίας παράλληλα με τη φοίτηση– είναι ο πρώτος και ίσως ο βασικότερος λόγος για την εγκατάλειψη ή την επιμήκυνση των σπουδών. Οπως προκύπτει από τους λόγους που προσδιόρισαν οι φοιτητές του δείγματος, ένα πλέγμα παραγόντων που σχετίζονται με την οικονομική κατάσταση των φοιτητών και των οικογενειών τους αποτελούν τον βασικό παράγοντα για περίπου μία στις τρεις περιπτώσεις. Η εργασία αφορά μία στις πέντε περιπτώσεις εγκατάλειψης ή επιμήκυνσης των σπουδών και η οικονομική κατάσταση περίπου μία στις δέκα περιπτώσεις. Αρα, τι βαθύτερα φταίει;

Το εκπαιδευτικό σύστημα

Οι «λιμνάζοντες φοιτητές» προκαλούνται από «λιμνάζοντα προβλήματα», παρατηρούν οι ερευνητές. Ενδεικτικά, σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα όπως το ελληνικό, που βασίζεται κατά ένα μεγάλο μέρος στην ακώλυτη προαγωγή από τάξη σε τάξη και από βαθμίδα σε βαθμίδα, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις είναι στην πραγματικότητα το μόνο σημείο «στένωσης», υπό την έννοια ότι απαιτείται μια εξεταστική διαδικασία. Με δεδομένο ότι ένα πολύ σημαντικό ποσοστό μαθητών εισάγεται πλέον στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, στην πραγματικότητα οι (όποιες) ανεπάρκειες και δυσλειτουργίες των προηγουμένων βαθμίδων εμφανίζονται σωρευτικά στο πανεπιστήμιο.

Ένα άλλο «λιμνάζον πρόβλημα» είναι το εξεταστικό σύστημα για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, δηλαδή η «ιερή αγελάδα» των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Ο θεσμός έχει εδώ και δεκαετίες περιβληθεί με το κύρος του αδιάβλητου, όχι άδικα. Ωστόσο, οποιαδήποτε γενίκευση άλλου τύπου (για παράδειγμα «εισάγονται οι άξιοι – έξυπνοι – διαβασμένοι») συνιστά παρερμηνεία, που διαψεύδεται από όλα τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα σε πολύ μεγάλο βάθος χρόνου, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.

Συμφυής προς αυτό το πρόβλημα είναι ο ελλιπής επαγγελματικός προσανατολισμός των μαθητών, που συχνά τους οδηγεί σε λανθασμένες επιλογές.

Το τελευταίο «λιμνάζον πρόβλημα» είναι η αναλογία φοιτητών/διδακτικό προσωπικό, που αναδεικνύεται σε αχίλλειο πτέρνα του ελληνικού συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ουσιαστικά, η ελλιπής στελέχωση των ΑΕΙ συνδέεται με πολλές από τις διαπιστωθείσες αιτίες εγκατάλειψης ή επιμήκυνσης των σπουδών, ενώ προφανώς συνδέεται και με πολλές άλλες δυσλειτουργίες του ελληνικού πανεπιστημίου.

Στοχευμένες παρεμβάσεις σε εθνικό και ιδρυματικό επίπεδο

Είναι δεδομένο ότι τα όποια μέτρα πολιτικής, σε εθνικό ή ιδρυματικό επίπεδο, είναι αναγκαίο να συναντούν όχι απλώς τη συναίνεση, αλλά την ενεργό εμπλοκή των ακαδημαϊκών μονάδων, αλλά και των φοιτητών για λόγους αποτελεσματικότητας. Τα μέτρα περιορισμού του φαινομένου είναι αναγκαίο να αποφασίζονται σε ιδρυματικό επίπεδο, είναι όμως απαραίτητο να συνυπολογίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ακαδημαϊκών μονάδων και η εξειδίκευση και εφαρμογή τους να συνιστά αποκλειστική αρμοδιότητα των τμημάτων. Οι προτάσεις της μελέτης:

• Βελτίωση της εξαιρετικά προβληματικής αναλογίας φοιτητών/διδακτικού προσωπικού. Το ζήτημα αυτό είναι αμιγώς πολιτικό, καθώς οι όποιες λύσεις μπορούν να προέλθουν μόνον από την πολιτεία. Η αναλογία μπορεί να διαφοροποιηθεί με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι μείωση του αριθμού των φοιτητών και ο δεύτερος η αύξηση του αριθμού του διδακτικού προσωπικού (και προφανώς, οποιαδήποτε ενδιάμεση συνδυαστική λύση). Βεβαίως, όπως σημειώνουν οι μελετητές, η μείωση του αριθμού των φοιτητών δεν είναι συμβατή προς τις τάσεις που επικρατούν διεθνώς (π.χ. σχετικές πολιτικές UNESCO, ΟΟΣΑ, Ε.Ε.).

• Σύσταση Παρατηρητηρίου Φοίτησης, το οποίο θα λειτουργεί ως σημείο συγκέντρωσης και αναδιανομής όλων των σχετικών δεδομένων σε ιδρυματικό επίπεδο. Το παρατηρητήριο θα διεξάγει κάθε δύο χρόνια έρευνα για να επικαιροποιούνται τα δεδομένα και να επιλέγονται στοχευμένες παρεμβάσεις.

• Δημιουργία υποστηρικτικών στους φοιτητές υπηρεσιών. Είναι σημαντικό, ο φοιτητικός πληθυσμός του ιδρύματος να γνωρίζει πού θα απευθυνθεί όταν εμφανίζεται κάποιο πρόβλημα που δυσχεραίνει τις σπουδές. Το Πανεπιστήμιο Πατρών είναι το πρώτο ίδρυμα στην Ελλάδα που ήδη από το 2016 έχει δημιουργήσει Κέντρο Υποστήριξης Διδασκαλίας και Μάθησης (ΚΕΔΙΜΑ). Εως σήμερα περίπου 150 μέλη διδακτικού προσωπικού έχουν παρακολουθήσει προγράμματα για την πανεπιστημιακή διδασκαλία, ενώ περισσότεροι από 500 φοιτητές έχουν παρακολουθήσει πιλοτικό πρόγραμμα τύπου MOOC (Massive Open Online Course) για τις πανεπιστημιακές σπουδές, το οποίο σύντομα θα προσφέρεται σε όλους τους νεοεισερχόμενους φοιτητές. Είναι επίσης απαραίτητο το ΚΕΔΙΜΑ να διεξάγει σε μόνιμη βάση έρευνα για τα χαρακτηριστικά των φοιτητών και τη μετάβασή τους από την εφηβεία στην ενηλικιότητα, καθώς αυτά τα χαρακτηριστικά διαρκώς μεταβάλλονται.

• Διενέργεια διαγνωστικών τεστ. Η αδυναμία πολλών φοιτητών να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα σπουδών οφείλεται σε ελλείμματα από τις προηγούμενες βαθμίδες εκπαίδευσης. Προτείνεται η διενέργεια ανά τακτά διαστήματα (π.χ. κάθε τρία χρόνια) ειδικών διαγνωστικών τεστ από τα τμήματα προκειμένου να διερευνώνται αυτά τα ελλείμματα και να προσαρμόζεται ανάλογα το πρόγραμμα των μαθημάτων του πρώτου έτους.

• Θέσπιση ελάχιστου ποσοστού επιτυχίας ανά μάθημα. Φταίνε μόνο οι φοιτητές ή μερίδιο ευθύνης έχει και το πρόγραμμα σπουδών για τα μαθήματα, όπου παρατηρούνται υψηλά ποσοστά αποτυχίας; Οι μελετητές παρουσιάζουν με προσοχή (με ακαδημαϊκή αβρότητα προς τους πανεπιστημιακούς) το θέμα της πολύ δύσκολης ύλης ή και των θεμάτων στις εξετάσεις, που οδηγούν σε υψηλά ποσοστά αποτυχίας. «Πρόκειται για ζήτημα που κατά μια στρεβλή αντίληψη θεωρείται ότι ανήκει στο πεδίο της ακαδημαϊκής ελευθερίας, ενώ αντίθετα συνιστά παρέκκλιση από τις ακαδημαϊκές παραδόσεις. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που στα περισσότερα πανεπιστημιακά συστήματα διεθνώς, πρόσφατα και στο ελληνικό, έχουν προβλεφθεί θεσμικά αντίβαρα (όπως οι θεσμοί συνηγορίας των φοιτητών). Το ζήτημα αυτό, τόσο για το ελληνικό πανεπιστήμιο όσο και για τις ακαδημαϊκές μονάδες του Πανεπιστημίου Πατρών, επισημαίνεται σε αρκετές εκθέσεις εξωτερικής αξιολόγησης και πιστοποίησης. Μάλιστα σε αρκετές εκθέσεις αξιολόγησης έχουν προταθεί και λύσεις (λ.χ. αν ένα μάθημα θεωρείται «δύσκολο» ως περιεχόμενο, θα μπορούσε να δοθεί σε δύο ή τρία μαθήματα, καθιέρωση εναλλαγής διδασκόντων, κ.ά.). Είναι συνεπώς αναγκαίο να αποφασιστεί ένα οριζόντιο κατώφλι επιτυχίας για τις διάφορες κατηγορίες μαθημάτων, η μη επίτευξη του οποίου να ενεργοποιεί τις αναγκαίες διαδικασίες παρέμβασης στο πρόγραμμα σπουδών, αλλά και εξομάλυνσης των ποσοστών αποτυχίας», τονίζεται στην έρευνα.

• Μέριμνα για τους οικονομικά αδύναμους φοιτητές. Με δεδομένο ότι τα οικονομικά προβλήματα αποτελούν από τους λόγους εγκατάλειψης και επιμήκυνσης σπουδών, είναι αναγκαίο να υπάρχει μέριμνα για την όσο το δυνατόν ευρύτερη κάλυψη των αναγκών των φοιτητών που τα αντιμετωπίζουν. Ειδικά ως προς την ανάγκη ενός ποσοστού φοιτητών να εργαστεί, επισημαίνουμε ότι δεν υπάρχει κανένα σύστημα διεξόδου, τόσο από την Πολιτεία όσο και από τα ιδρύματα, για εργασία σε «ήπιες», ή σε κάθε περίπτωση συμβατές προς τη φοίτηση δραστηριότητες ούτε μέσα στο πανεπιστήμιο αλλά ούτε και στην αγορά εργασίας (ειδικά για εργασίες μερικής απασχόλησης). Το πρόβλημα θα μπορούσε να επιλυθεί με τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων (λ.χ. των μονάδων υποστήριξης φοιτητών με τη ΔΥΠΑ ή άλλες υπηρεσίες).

kathimerini.gr

Ένα δίμηνο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εκπαίδευση έρχεται με την είσοδο του νέου έτους, καθώς θα δοκιμαστεί στην πράξη η έναρξη εφαρμογής μιας από τις κορυφαίες μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων στη χώρα μας.

Στο επιτελείο του Μεγάρου Μαξίμου κάνουν λόγο για μια καθοριστική για τη διαδικασία περίοδο, καθώς από τις 2 Ιανουαρίου μέχρι την 1η Μαρτίου, μέσα σε δύο μήνες, θα «τρέξει» η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για όσα ξένα ΑΕΙ προγραμματίζουν να δεχθούν τους πρώτους φοιτητές το επόμενο ακαδημαϊκό έτος, δηλαδή τον Σεπτέμβριο του 2025.

Στην κυβέρνηση προσδοκούν ότι, σύμφωνα με τις προσλαμβάνουσες που έχουν, θα εκδηλωθεί μεγάλο ενδιαφέρον και ότι ετοιμάζονται να καταθέσουν αιτήσεις μια σειρά από σημαντικά ιδρύματα του εξωτερικού.

Ο υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης είχε εκτιμήσει σε παλαιότερες δηλώσεις του ότι αναμένεται μεγάλο ενδιαφέρον και ότι όταν ολοκληρωθούν οι αιτήσεις θα προκύψει μια εντυπωσιακή λίστα όσον αφορά όχι μόνο τον αριθμό αλλά και το επίπεδο των πανεπιστημίων, από Ευρώπη και Αμερική, που θα επιδιώξουν να λειτουργήσουν στη χώρα μας.

Στόχος της κυβέρνησης είναι μέσα από αυτή τη διαδικασία να καταστεί η Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης και να προσελκύσει φοιτητές από τρίτες χώρες, ενώ παράλληλα να ανακοπεί το κύμα φυγής Ελλήνων φοιτητών στο εξωτερικό, που συχνά παραμένουν εκεί και μετά το πέρας των σπουδών τους.

Το στοίχημα

Για την κυβέρνηση η επιτυχία του εγχειρήματος είναι ένα σημαντικό στοίχημα, καθώς πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που συζητείται για δεκαετίες χωρίς να προχωράει, παρά το γεγονός ότι υπήρχε η εκτίμηση πως η ελληνική κοινωνία ήταν εδώ και καιρό σύμφωνη με την υλοποίησή της.

Το νομοσχέδιο για τα μη κρατικά ΑΕΙ πέρασε από τη Βουλή τον περασμένο Μάρτιο με 159 θετικές ψήφους, καθώς το υπερψήφισαν οι βουλευτές της πλειοψηφίας και ο ανεξάρτητος Χαράλαμπος Κατσιβαρδάς, ενώ δέχθηκε σφοδρές επικρίσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Η έναρξη της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων αναμένεται ότι θα αναζωπυρώσει την πολιτική αντιπαράθεση, με την κυβέρνηση να υπερασπίζεται την τόλμη της να «σπάσει αυγά» και να φέρει μια αλλαγή για την οποία στα λόγια πολλοί είχαν εκφραστεί θετικά και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να επιμένουν στην κριτική τους. Επί της ουσίας, η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από το ενδιαφέρον που θα εκδηλωθεί και από το προφίλ των ξένων πανεπιστημίων που θα επιδιώξουν να εξασφαλίσουν την είσοδό τους στην ελληνική αγορά.

Είναι το πρώτο κρίσιμο τεστ για την κυβέρνηση με την είσοδο της νέας χρονιάς και ένα από τα ζητήματα στα οποία θα δοθεί βαρύτητα, καθώς εκτιμάται ότι ενισχύει το μεταρρυθμιστικό προφίλ στο οποίο η κυβερνητική ηγεσία επενδύει.

Την ίδια στιγμή, πηγές του Μεγάρου Μαξίμου αναφέρουν ότι από το τέλος της επόμενης εβδομάδας οι κυβερνητικές μηχανές θα αρχίσουν να δουλεύουν στο φουλ, με έμφαση στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας, στα οποία εντοπίζεται και δημοσκοπικά ότι η κυβέρνηση υστερεί και συγκεντρώνει δυσαρέσκεια εκ μέρους των πολιτών. Οπως αναφέρεται σχετικά, έχουν ήδη δοθεί οι σχετικές κατευθυντήριες από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και έχει ζητηθεί από τους υπουργούς να καταθέσουν τις προτάσεις τους. Στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο της νέας χρονιάς, στις 10 Ιανουαρίου, ο πρωθυπουργός αναμένεται να δώσει το στίγμα των προτεραιοτήτων και να θέσει τους άξονες πάνω στους οποίους θα κινηθεί η κυβέρνηση το επόμενο διάστημα.

Θέλω να ευχηθώ σε όλους υγεία και αισιοδοξία για το 2025. Με αφορμή την συμπλήρωση 100 ετών από την ίδρυση της ΟΛΜΕ συγκροτήθηκε από το Δ.Σ. διαπαραταξιακή επιτροπή για να βοηθήσει στην προετοιμασία του εορτασμού της επετείου. Η συμμετοχή μου με οδήγησε στην ενασχόληση με το κείμενο του εορτασμού με αφορμή την συμπλήρωση των 90 ετών. Το κείμενο εκείνο, με εμφανή την πολιτική μεροληπτικότητα των συντακτών, με μερικές μόνο δικές μου υποσημειώσεις-παρατηρήσεις/διαφωνίες σας το αποστέλλω. Επίσης με αφορμή αυτό σας στέλνω επίσης την εγκύκλιο του Γ. Παπανδρέου ως Πρωθυπουργού και Υπουργού Παιδείας και τον νόμο για το μισθολόγιο του '78 το οποίο καταργήθηκε με το υποτιθέμενο "ενιαίο". 

Η απόφαση περιέχει τον πίνακα με τους συντελεστές των Ελάχιστων Βάσεων Εισαγωγής όλων των σχολών, τμημάτων ή εισαγωγικών κατευθύνσεων των δημόσιων Πανεπιστημίων.

Περιέχει επίσης τους συντελεστές ΕΒΕ των ειδικών και μουσικών μαθημάτων καθώς και των πρακτικών δοκιμασιών για την εισαγωγή των υποψήφιων των πανελληνίων εξετάσεων:

• Στα ΑΕΙ
• Στις ΑΕΑ
• Στις σχολές των ΑΣΕΙ και ΑΣΣΥ
• Στη ΣΣΑΣ
• Στις σχολές της Αστυνομικής και Πυροσβεστικής Ακαδημίας,
• Στις ΑΕΝ
• Στις σχολές Δοκίμων Σημαιοφόρων Λιμενικού Σώματος και Λιμενοφυλάκων
• Στις ΑΣΤΕ του υπουργείου Τουρισμού

Οι συντελεστές ΕΒΕ ισχύουν για το ακαδημαϊκό έτος 2025 - 2026 και εφεξής.

Δείτε  τον πίνακα με τις ΕΒΕ. ΕΔΩ

H τρέχουσα σχολική χρονιά έχει χαρακτηριστεί από την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας ως «η χρονιά του σχολείου», δίνοντας έτσι έμφαση στις πρωτοβουλίες και τις ενέργειες για τη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Παράλληλα, όμως, με τις αλλαγές που δρομολογούνται ή έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή στο σχολικό περιβάλλον, οι αλλαγές στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που αναμένονται για το 2025 κεντρίζουν το ενδιαφέρον για τον νέο ελληνικό ακαδημαϊκό χάρτη που θα χαραχθεί από τη νέα χρονιά.

Αλλαγές στα σχολεία

Πολλαπλό βιβλίο, λογοτεχνικά έργα, ψηφιοποίηση και πρόληψη του εθισμού της χρήσης του διαδικτύου αποτελούν ένα πρώτο πλέγμα δράσεων που έχουν ανακοινωθεί για τα σχολεία. Παράλληλα, η πρώτη νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Παιδείας μέσα στο 2025 θα «φέρει» ένα νέο δίκτυο σχολείων, τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία.

Πιο αναλυτικά, στο δεύτερο μισό της τρέχουσας σχολικής χρονιάς, έχει τεθεί ο στόχος οι μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης να κρατήσουν στα χέρια τους βιβλία με ολοκληρωμένα λογοτεχνικά έργα «εμβληματικών λογοτεχνών», για τα οποία είναι «ευρύτερα αποδεκτή η παιδαγωγική καταλληλότητα και η αισθητική τους αξία», όπως αναφέρεται σχετικά από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Έτσι, ανάλογα την τάξη, οι μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν Έλληνες και ξένους συγγραφείς, όπως η Πηνελόπη Δέλτα, ο Ιούλιος Βερν, ο Κωστής Παλαμάς, ο Άντον Τσέχωφ, ο Γεώργιος Βιζυηνός και ο Ουίλιαμ Σαίξπιρ.

Η εισαγωγή ολόκληρων λογοτεχνικών έργων σε όλες τις τάξεις της υποχρεωτικής εκπαίδευσης είναι και το πρώτο βήμα για την εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου. Με προγραμματισμένη έναρξη τον Σεπτέμβριο του 2025 σε ψηφιακή μορφή, οι εκπαιδευτικοί θα έχουν στη διάθεσή τους ένα αποθετήριο ψηφιακών πηγών, με στόχο να εξοικειωθούν με τη νέα προσέγγιση διδασκαλίας και την επιλογή των βιβλίων που θα έχουν για «συμμάχους» στη διδασκαλία. Πρόκειται για μία περίοδο προετοιμασίας που θα εκκινήσει από την ερχόμενη σχολική χρονιά, μέχρι την καθολική εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου, που αναμένεται να φέρει έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο προσέγγισης της διδασκαλίας και της μάθησης από αυτόν που έχουμε συνηθίσει μέχρι σήμερα.

Φυσικά, στον αντίποδα των βιβλίων βρίσκεται ο ψηφιακός κόσμος και οι διευκολύνσεις και οι καινοτομίες που φέρνει. Ήδη λειτουργεί το Ψηφιακό Φροντιστήριο από την αρχή της τρέχουσας σχολικής χρονιάς, ωστόσο, θα εμπλουτιστεί με υλικό για περισσότερες τάξεις μέσα στους επόμενους μήνες, παρέχοντας υποστήριξη μέσω ασύγχρονης εκπαίδευσης. Επιπλέον, αναμένεται κατά το επόμενο χρονικό διάστημα η ενίσχυση των πλατφορμών, όπως είναι το e-schools και το e-parents.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, υπενθυμίζεται ότι έχει τεθεί σε εφαρμογή ο νέος κανονισμός λειτουργίας των σχολείων, που προβλέπει και την απαγόρευση χρήσης των κινητών τηλεφώνων, ως ένα βήμα αντιμετώπισης των περιστατικών βίας και εκφοβισμού μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Σε αυτό, και ως μέρος της ψηφιακής εκπαίδευσης των μαθητών, έρχεται να προστεθεί ένα εργαλείο εκμάθησης της σωστής χρήσης του διαδικτύου, το εκπαιδευτικό υλικό που θα παρέχει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα με την ονομασία «ΤΖΙΜΑΝΙΟUS». Δημοτικά και γυμνάσια θα εισάγουν στο μάθημα της πληροφορικής το εκπαιδευτικό παιγνίδι, προκειμένου να μάθουν οι μαθητές πώς να διαχειριστούν τους εαυτούς τους, την εικόνα τους, τις σχέσεις τους και τα δεδομένα τους στον ψηφιακό κόσμο. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό και με το πρόγραμμα που έχει αναπτυχθεί σε συνεργασία με την Google, «Γίνε ήρωας του διαδικτύου», το οποίο έχει ενταχθεί τα τελευταία τρία χρόνια στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, μέσω του οποίου τα παιδιά μαθαίνουν για την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο, για το πώς μπορούν να αντιμετωπίσουν φαινόμενα στο διαδίκτυο, πού πρεέπει να απευθυνθούν, κ.ά., αποτελούν μέρος και της εξαγγελθείσας την περασμένη Δευτέρα Εθνικής Στρατηγικής για την Προστασία των Ανηλίκων από τον Εθισμό στο Διαδίκτυο.

Ειδική μνεία, ωστόσο, αξίζει να γίνει για το δίκτυο των Δημοσίων Ωνάσειων Σχολείων, τα πρώτα εκ των οποίων αναμένεται να λειτουργήσουν από τον Σεπτέμβριο του 2025. Όπως ανακοινώθηκε κατά το τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο, το Ίδρυμα Ωνάση, σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας, σχεδιάζει να μετατρέψει 22 δημόσια γυμνάσια και λύκεια σε Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία (11 Γυμνάσια και 11 Λύκεια), σε ευάλωτες περιοχές της Αττικής και της υπόλοιπης επικράτειας, προτείνοντας, όπως αναφέρει σχετικά το Ίδρυμα, «το δημόσιο σχολείο του μέλλοντος». Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία αναμένεται στις αρχές του 2025 και, σύμφωνα με τις πρώτες ανακοινώσεις, το δίκτυο των σχολείων αυτών, αναμένεται να αναβαθμιστεί όχι μόνο σε επίπεδο δομών και υποδομών, αλλά και σε επίπεδο εκπαιδευτικής διαδικασίας, δίνοντας σε περισσότερους από 6.000 μαθητές την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε ένα νέο μοντέλο εκπαίδευσης, που «θα συνδυάζει το περιεχόμενο της δημόσιας παιδείας με την πρωτοπορία, τη σύγχρονη γνώση και τις δεξιότητες που απαιτεί ο 21ος αιώνας». Η συνέργεια αυτή, όπως αναφέρεται σχετικά από την πλευρά του Ιδρύματος Ωνάση, «έχει στόχο να ανοίξει νέους ορίζοντες στη δημόσια εκπαίδευση, για να έρθει το Σχολείο του Αύριο στο σήμερα, χτίζοντας ένα μέλλον γεμάτο ευκαιρίες για όλα τα παιδιά, με επίκεντρο σχολεία ανοιχτά στις τοπικές κοινωνίες».

Νέος ακαδημαϊκός χάρτης

Ως προς την Τριτοβάθμια, αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον o νέος χάρτης της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης που θα χαραχθεί στην Ελλάδα, μετά την ίδρυση μη-κρατικών πανεπιστημίων, αλλά και την εντατικοποίηση των δράσεων διεθνοποίησης των δημοσίων ΑΕΙ.

Ειδικότερα, από τον Ιανουάριο του 2025 αρχίζει το διάστημα κατάθεσης αιτήσεων για αδειοδότηση και λειτουργία μη-κρατικών πανεπιστημίων. Η προθεσμία λήγει τον ερχόμενο Μάρτιο και ο αριθμός των αιτήσεων, σε συνδυασμό με τα ονόματα των πανεπιστημίων που θα κάνουν το πρώτο αυτό βήμα αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον. Αξίζει να σημειωθεί, ότι βάσει χρονοδιαγράμματος, τα πρώτα μη-κρατικά πανεπιστήμια θα έχουν τη δυνατότητα να λειτουργήσουν από τον Σεπτέμβριο του 2025.

Επιπλέον, οι συνεργασίες των δημοσίων πανεπιστημίων με ξένα εκπαιδευτικά ιδρύματα αναμένεται να ενισχυθούν, με μία σειρά κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων, τα οποία θα χρηματοδοτηθούν από το υπουργείο Παιδείας, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης σε πρώτη φάση.

Υπενθυμίζεται, επίσης, ότι η παρουσία των δημόσιων ελληνικών ΑΕΙ και η διασύνδεσή τους με τη διεθνή εκπαιδευτική κοινότητα θα συνεχιστεί και τη νέα χρονιά μέσω του Study in Greece, της ΑΜΚΕ των ελληνικών ΑΕΙ και εθνικού φορέα για τη διεθνοποίηση και την εξωστρέφειά τους.

Tο πρώτο νομοσχέδιο

Η έναρξη του 2025 αναμένεται να φέρει και το πρώτο νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας, το οποίο παρουσιάστηκε στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο, πριν από τα Χριστούγεννα.

Στο νομοσχέδιο θα περιλαμβάνονται διατάξεις για την ενίσχυση της αυτονομίας των σχολείων, την εισαγωγή του Διεθνούς Απολυτηρίου (ΙΒ) σε ορισμένα από τα Πρότυπα Λύκεια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, τη λειτουργία Πρότυπων Αθλητικών Σχολείων, τη ρύθμιση λειτουργίας των Κέντρων Μελέτης, καθώς επίσης και το δίκτυο των Δημοσίων Ωνάσειων Σχολείων, που αναφέρθηκαν παραπάνω. Υπενθυμίζεται, ότι βάσει των μέχρι στιγμής πληροφοριών, η λειτουργία τμημάτων ΙΒ στα Πρότυπα Σχολεία, καθώς επίσης και η έναρξη λειτουργίας των Αθλητικών Σχολείων έχει προγραμματιστεί για την έναρξη της επόμενης σχολικής χρονιάς, τον Σεπτέμβριο του 2026.

Προσλήψεις 278 εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση καθώς και στη Γενική Εκπαίδευση, ως προσωρινών αναπληρωτών, με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου, για το διδακτικό έτος 2024-2025, βάσει Ειδικής Προκήρυξης κάλυψης λειτουργικών κενών [άρθρο 86 του ν. 4547/2018 (Α΄ 102), όπως ισχύει].

Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοινώνεται ότι για το διδακτικό έτος 2024-2025 προσλαμβάνονται ως προσωρινοί αναπληρωτές, βάσει της αριθμ. 154099/Ε1/23.12.2024 (ΑΔΑ: ΡΔΜΝ46ΝΚΠΔ-42Τ) Ειδικής Προκήρυξης κάλυψης λειτουργικών κενών [άρθρο 86 του ν. 4547/2018 (Α΄ 102), όπως ισχύει]:

Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση:

α) 98 εκπαιδευτικoί στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΕΑΕ)  ΕΔΩ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 

β) 47 εκπαιδευτικοί στη Γενική Εκπαίδευση ΕΔΩ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση:

α) 51 εκπαιδευτικοί στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΕΑΕ) ΕΔΩ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 

β) 81 εκπαιδευτικοί στη Γενική Εκπαίδευση ΕΔΩ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 

Επιπλέον, διατίθεται για πρόσληψη στη Σιβιτανίδειο Δημόσια Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων, με απόφαση του οικείου Διοικητικού Συμβουλίου, μία (1) προσωρινή αναπληρώτρια κλάδου ΠΕ04.01 για την Γενική Εκπαίδευση.

Οι προσλαμβανόμενοι οφείλουν να παρουσιαστούν και να αναλάβουν υπηρεσία από την Τετάρτη 8 έως και την Πέμπτη 9 Ιανουαρίου 2025, απευθείας στην σχολική μονάδα πρόσληψής τους. Εάν τοποθετούνται σε περισσότερες από μία σχολικές μονάδες, η ανάληψη υπηρεσίας λαμβάνει χώρα στη σχολική μονάδα όπου θα παρέχονται οι περισσότερες ώρες διδασκαλίας.

 Το Τμήμα Θρησκευτικών Ελευθεριών και Διαθρησκευτικών Σχέσεων της Διεύθυνσης Θρησκευτικής Εκπαίδευσης και Διαθρησκευτικών Σχέσεων της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων δημοσιοποιεί την «Έκθεση για τα Περιστατικά εις βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας στην Ελλάδα» που έλαβαν χώρα κατά το έτος 2023.

Στο Εισαγωγικό μέρος (Ι) παρουσιάζεται το ιστορικό και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων, καθώς και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας στην Ελλάδα, με ειδική αναφορά στην ανέγερση και λειτουργία λατρευτικών χώρων. Ακολούθως, γίνεται αναφορά στο Δίκτυο καταγραφής περιστατικών, προσδιορίζονται τα είδη χώρων θρησκευτικής σημασίας που ελήφθησαν υπόψη και παρατίθεται κατάλογος με τους συνεργαζόμενους θρησκευτικούς και κρατικούς φορείς.

Στο δεύτερο μέρος (ΙΙ) παρατίθενται τα πάσης φύσεως περιστατικά σε βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας, τα οποία περιήλθαν σε γνώση της Υπηρεσίας, ανά θρησκευτική κοινότητα, συνοδευόμενα από ιστορικά, νομικά και στατιστικά στοιχεία κατά περίπτωση.

Συνολικά, για το έτος 2023 καταγράφηκαν 608 περιστατικά εις βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας, κατανεμόμενα ανά θρήσκευμα ως ακολούθως:

• Χριστιανισμός: 599 περιστατικά πάσης φύσεως (βανδαλισμοί, διαρρήξεις, κλοπές, ληστείες, ιεροσυλίες, νεκροσυλίες, συλήσεις τάφων, εμπρησμοί και λοιπές βεβηλώσεις).

Ειδικότερα:

• Ορθόδοξη Εκκλησία: 591 περιστατικά ήτοι το 97,20% επί του συνόλου,

• Γνήσιοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί (Γ.Ο.Χ.): 6 περιστατικά ήτοι το 0,99% επί του συνόλου,

• Χριστιανοί Μάρτυρες του Ιεχωβά: 2 περιστατικά ήτοι το 0,33% επί του συνόλου,

• Ιουδαϊσμός: 6 περιστατικά αντισημιτικού χαρακτήρα, ήτοι το 0,99% επί του συνόλου.

• Μουσουλμανισμός: 3 περιστατικά, ήτοι το 0,49% επί του συνόλου.

Στο τρίτο μέρος (ΙΙΙ) ακολουθεί γεωγραφική και στατιστική απεικόνιση των δεδομένων υπό μορφή χαρτών και γραφημάτων, με αποτύπωση: α) της γεωγραφικής κατανομής των περιστατικών στην Επικράτεια ανά Θρήσκευμα,

β) της γεωγραφικής κατανομής του συνόλου των καταγεγραμμένων περιστατικών ανά Περιφέρεια,

γ) της χρονολογικής κατανομής των περιστατικών ανά μήνα,

δ) των εξιχνιασθέντων και μη εξιχνιασθέντων περιστατικών.

Ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων, κ. Γ. Καλαντζής στο εισαγωγικό του σημείωμα αναφέρει: «Πάντως, το γεγονός ότι τα κίνητρα των περιστατικών που καταγράφονται κάθε χρόνο στην Έκθεση δεν είναι στην πλειονότητά τους θρησκευτικά είναι πράγματι αισιόδοξο και ενθαρρυντικό. Η διαφύλαξη αυτού του κεκτημένου αποτελεί ευθύνη τόσο της Πολιτείας όσο και των θρησκευτικών κοινοτήτων. Η τήρηση του νόμου, η ανάπτυξη του διαθρησκειακού διαλόγου καθώς και η συνεργασία των θρησκευτικών κοινοτήτων με στόχο την καταπολέμηση της φτώχειας, της ενδοοικογενειακής βίας και άλλων κοινωνικών προβλημάτων καθώς και τη στήριξη των νόμιμων μεταναστών και προσφύγων για την επιτυχή ένταξή τους στην ελληνική κοινωνία αποτελούν προϋποθέσεις για την προστασία ενός κεκτημένου για το οποίο η Ελλάδα δικαίως είναι υπερήφανη».

Η «Έκθεση για τα Περιστατικά εις βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας στην Ελλάδα» έτους 2023 είναι αναρτημένη στον σύνδεσμο: https://www.minedu.gov.gr/publications/docs2023/Έκθεση_2023.pdf της ιστοσελίδας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Η σχετική έκθεση ΕΔΩ 

Στην Ελλάδα έχουμε το πιο καθετοποιημένο σύστημα οργάνωσης των, συνολικά 10.800, σχολικών μονάδων στη χώρα, καθώς όλα καθορίζονται με εγκυκλίους – οδηγίες των υπηρεσιών του υπουργείου Παιδείας προς τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και τα σχολεία. «Διεθνείς έρευνες δείχνουν πως μεγαλύτερη αυτονομία της σχολικής μονάδας, σε συνδυασμό με αποτελεσματικά συστήματα λογοδοσίας βελτιώνουν τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα», ανέφερε χθες  υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου, επικεντρώνοντας στη νομοθετική πρωτοβουλία που θα ληφθεί μέσα στο 2025 για την ενίσχυση της αυτονομίας των σχολικών μονάδων και του ρόλου του διευθυντή.

Ειδικότερα, η Ελλάδα έχει τον μικρότερο δείκτη αυτονομίας ανάμεσα σε όλες τις χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με πάνω από 80% των αποφάσεων να λαμβάνεται σε κεντρικό επίπεδο. Το ελληνικό ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο του μέσου όρου του ΟΟΣΑ, στο 35%. Μετά την Ελλάδα, προτελευταία στη λίστα των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ είναι η Τουρκία, ενώ στις τρεις πρώτες θέσεις της λίστας του ΟΟΣΑ βρίσκονται το Μεξικό, η Τσεχία και η Βρετανία.

Έτσι, σε συνέχεια του νόμου 4823/2021 που προέβλεπε την ενδυνάμωση του ρόλου του διευθυντή, η νέα νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου θα ενισχύσει περαιτέρω τις αρμοδιότητές του. Όπως ανέφεραν  πηγές του υπουργείου, μεταξύ άλλων, ο διευθυντής του σχολείου θα μπορεί να επιλέγει υποδιευθυντή και να προτείνει την κατά προτεραιότητα αξιολόγηση εκπαιδευτικών της σχολικής μονάδας του.

Επίσης, ο διευθυντής θα μπορεί να οργανώνει το εβδομαδιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα με έλεγχο παιδαγωγικής διάστασης από σύμβουλο και επόπτη ποιότητας. Το σημείο αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τη λειτουργία του σχολείου και την κατανομή των ωρών.

Μέχρι τώρα η οργάνωση του εβδομαδιαίου ωρολογίου προγράμματος οριζόταν με απόφαση του συλλόγου διδασκόντων και μετά υποβαλλόταν στην αρμόδια Διεύθυνση Εκπαίδευσης για έγκριση. Ωστόσο, λόγω φόρτου εργασίας (εξαιτίας των πολλών σχολών που έχει υπό την εποπτεία της η διεύθυνση έκανε έναν τυπικό διοικητικό έλεγχο.

Όμως, είναι κρίσιμος ο έλεγχος της παιδαγωγικής διάστασης, καθώς στο ωρολόγιο πρόγραμμα δεν πρέπει τις πρώτες ώρες να μπαίνουν μόνο τα βασικά και πιο δύσκολα μαθήματα και προς το τέλος του ωραρίου να υπάρχουν τα ευκολότερα. Πρέπει να υπάρχει εναλλαγή μαθημάτων με βάση τον βαθμό δυσκολίας τους, ώστε οι μαθητές να παίρνουν «ανάσες». Πίσω βέβαια από αυτό υποκρύπτεται η πρακτική, οι καθηγητές των βασικών μαθημάτων να «κρατούν» τις πρώτες διδακτικές ώρες και να απελευθερώνονται τις επόμενες ώρες από τις διδακτικές τους υποχρεώσεις.

«Ανοιχτό σχολείο»

Παράλληλα, θα τεθεί ένα πλαίσιο οργάνωσης των δραστηριοτήτων που γίνονται στα σχολεία εκτός σχολικού ωραρίου, κυρίως από τους δήμους σε συνεργασία με τους συλλόγους γονέων κάθε μονάδας, με δικές τους θεματικές.

Το νέο πλαίσιο ακολουθεί το μοντέλο της Κύπρου. Συγκεκριμένα, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) θα καταρτίζει πρόγραμμα σπουδών και αναλυτικό οδηγό δράσεων για το «Ανοιχτό σχολείο», όπως ονομάζεται η δράση. Ο επόπτης ποιότητας θα καταθέτει πλάνο εφαρμογής με δράσεις σε συγκεκριμένους άξονες. Την ευθύνη υλοποίησης έχουν οι κατά τόπους δήμοι. Ενδεικτικά, στο «Ανοιχτό σχολείο» προβλέπονται αθλητικές δραστηριότητες και ελεύθερο παιχνίδι σε συνεργασία με αθλητικά σωματεία, όπου συμμετέχουν μαθητές και κάτοικοι της περιοχής. Οι σχολικές βιβλιοθήκες θα μπορούν να μετατρέπονται σε λέσχες ανάγνωσης, συναντήσεων με συγγραφείς, πολιτιστικών εκδηλώσεων και θεματικών εκθέσεων. Επίσης εντάσσονται κοινωνικές και εθελοντικές δράσεις.

Ιδιαίτερη ανησυχία εμπνέει το γεγονός ότι οι νέοι πτυχιούχοι στην Ελλάδα απορροφώνται από την αγορά εργασίας κατά περίπου 10% λιγότερο σε σχέση με το μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση της ΕΘΑΑΕ για την ανώτατη εκπαίδευση, η οποία δημοσιεύθηκε πρόσφατα. Οι κάτοχοι μεταπτυχιακών τίτλων, πάντως, εμφανίζουν καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές.

Χαμηλά βρίσκεται, επίσης, η χώρα μας στα επίπεδα αποδοχών των πτυχιούχων ενώ η ανεργία πλήττει κατά 26% περισσότερο τις γυναίκες.

 

Αξίζει, ωστόσο, να αναφερθεί το γεγονός ότι, αν και στην Ελλάδα συγκεντρώνεται το υψηλότερο συνολικό ποσοστό ανέργων πτυχιούχων στις χώρες της ΕΕ27, η ανεργία παρουσιάζει στη χώρα μας τη μεγαλύτερη μείωση από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες (-5%) στο διάστημα 2019-2023.

Μεταξύ των τελευταίων θέσεων στις χώρες του ΟΟΣΑ βρίσκεται η Ελλάδα σε ό,τι αφορά στην απασχόληση των πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ηλικίας 25-64 (79,4%) αλλά και των νέων αποφοίτων ηλικίας 25-34 (76,4%).

Οι κάτοχοι μεταπτυχιακού τίτλου εμφανίζουν κατά 9,5% περισσότερες πιθανότητες απασχόλησης συγκριτικά με τις πιθανότητες των κατόχων πρώτου πτυχίου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Αντίστοιχα, η κατοχή διδακτορικού τίτλου ενισχύει τις πιθανότητες κατά 15,8%.

 

Εξίσου χαμηλές επιδόσεις σημειώνει η χώρα μας και στα επίπεδα αποδοχών των πτυχιούχων καθώς
απέχει κατά 18% από το μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ.

Ιδιαίτερης προσοχής σε ό,τι αφορά στην ανεργία των πτυχιούχων συνολικά αξίζει το γεγονός, ότι η Ελλάδα καταλαμβάνει τη χαμηλότερη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ27 την ίδια στιγμή, που η ανεργία παρουσιάζει τη μεγαλύτερη μείωση στο διάστημα 2019-2023.

Επίσης, αξιοσημείωτο το γεγονός ότι το ποσοστό των ανέργων γυναικών πτυχιούχων είναι κατά 26% μεγαλύτερο από το αντίστοιχο των ανδρών.

Οι πιο σημαντικοί διεθνείς δείκτες για το ποσοστό απασχόλησης των πτυχιούχων, το επίπεδο αμοιβών
και την ανεργία

 

Απόφοιτοι ΑΕΙ – Απασχόληση και Ανεργία

Οι αποδοχές των αποφοίτων ΑΕΙ ηλικίας 25-64

Ποιες είναι οι αποδοχές των γυναικών αποφοίτων ΑΕΙ

Ανεργία πτυχιούχων ΑΕΙ στην Ευρώπη

Ο ‘χάρτης’ της ανεργίας στην Ελλάδα με βάση το φύλο

Τροποποίηση της υπό στοιχεία 64321/Δ4/16-05-2008 κοινής υπουργικής απόφασης «Λειτουργία κυλικείων δημοσίων σχολείων» Β’ 1003)

ΤΟ ΦΕΚ ΕΔΩ

 ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΣ Ο ΝΕΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Ο καθαρός μισθός του νεοδιόριστου εκπαιδευτικού στο δημόσιο, το πρώτο έτος διορισμού με μηδενική προϋπηρεσία είναι 776 ευρώ (αυξημένες κρατήσεις). 

Η μισθοδοσία του νεοδιόριστου εκπαιδευτικού εκκινεί από την ημέρα κατά την οποία πραγματοποιήθηκε ανάληψη υπηρεσίας από τον διορισμένο/η. 

Οι νεοδιόριστοι εισέρχονται με ΜΚ1, ανεξαρτήτως του ΜΚ που κατείχαν ως αναπληρωτές, το οποίο θα αναγνωρισθεί αργότερα. Τα επιδόματα τέκνων ισχύουν αμέσως από τον διορισμό. 

Οικογενειακή παροχή

Στο μισθό του νεοδιοριζόμενου προστίθεται από την πρώτη στιγμή και η προβλεπόμενη οικογενειακή παροχή.

Για υπάλληλο με τέκνα ανήλικα ή ανίκανα σωματικά ή πνευματικά για άσκηση βιοποριστικού επαγγέλματος με ποσοστό αναπηρίας πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον, η παροχή μέχρι το τέλος του 2023 ορίζεται σε:

* Πενήντα (50) ευρώ για ένα τέκνο,

* εβδομήντα (70) ευρώ συνολικά για δύο τέκνα,

* εκατόν είκοσι (120) ευρώ συνολικά για τρία τέκνα,

* εκατόν εβδομήντα (170) ευρώ συνολικά για τέσσερα τέκνα και επιπλέον εβδομήντα (70) ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο.

Η κατά τα ανωτέρω παροχή χορηγείται για τέκνα προερχόμενα από γάμο, φυσικά, θετά ή αναγνωρισθέντα, εφόσον είναι άγαμα και δεν υπερβαίνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους ή το 19ο έτος, εφόσον φοιτούν στη Μέση Εκπαίδευση.

Η εν λόγω παροχή χορηγείται ανεξαρτήτως του εάν οι γονείς τελούν σε διάσταση, διάζευξη ή χηρεία.

Η ανωτέρω παροχή δεν καταβάλλεται στους έγγαμους, διαζευγμένους ή εν χηρεία υπαλλήλους οι οποίοι όμως δεν έχουν αποκτήσει τέκνα, ή τα τέκνα αυτά έχουν ενηλικιωθεί ή περατώσει τις σπουδές τους ή σε κάθε περίπτωση έχουν συμπληρώσει το 24ο έτος της ηλικίας τους, με εξαίρεση τους έγγαμους υπαλλήλους που έχουν τέκνα ανίκανα σωματικά ή πνευματικά για άσκηση βιοποριστικού επαγγέλματος με ποσοστό αναπηρίας 50% τουλάχιστον.

Η διαπίστωση των προϋποθέσεων χορήγησης της οικογενειακής παροχής καθώς και οποιαδήποτε μεταβολή στον αριθμό των τέκνων που αυξάνουν την παροχή αυτή γίνεται με υπεύθυνη δήλωση του υπαλλήλου που υποβάλλεται στον εκκαθαριστή των αποδοχών του, μαζί με τα συνημμένα δικαιολογητικά (π.χ. ληξιαρχική πράξη γέννησης κ.λ.π.).

Αναγνώριση προϋπηρεσιών

Από την πρώτη στιγμή που θα αναγνωρισθούν προϋπηρεσίες από τα Υπηρεσιακά Συμβούλια θα προστεθούν αντίστοιχα Μισθολογικά Κλιμάκια στη μισθοδοσία των εκπαιδευτικών.