Φέτος κλείνουν 100 χρόνια από την ίδρυση μιας από τις σημαντικότερες και πιο δυναμικές ομοσπονδίες στον χώρο των δημοσίων υπαλλήλων, της ΟΛΜΕ, της συνδικαλιστικής οργάνωσης των λειτουργών Δημόσιας Εκπαίδευσης. 

Συστάθηκε το 1924 με στόχο την καταχώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των εκπαιδευτικών αλλά και την εξύψωση της παιδείας του ελληνικού λαού. Αποτελείται από τις ΕΛΜΕ, μέλη των οποίων είναι οι καθηγήτριες και οι καθηγητές των Γυμνασίων, των ΓΕΛ και των ΕΠΑΛ. Είναι μέλος της ΑΔΕΔΥ, καθώς και της Ευρωπαϊκής αλλά και της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας Εκπαιδευτικών. Η ψήφιση του πρώτου καταστατικού της αλλά και η εκλογή της Διοικούσας Τριμελούς Επιτροπής πραγματοποιήθηκαν από τον Μάιο μέχρι και τον Νοέμβριο του 1924. Η ίδρυσή της ήταν προϊόν των πολιτικών – κοινωνικών – οικονομικών συνθηκών της ταραγμένης εκείνης εποχής αλλά και της ανάγκης προάσπισης του κλάδου, με την παράλληλη εξύψωση της εκπαίδευσης. 

Κατά την πρώτη δωδεκαετία, εκδόθηκε το «Δελτίο», ενώ το 1931 καταγγέλθηκε η πρόθεση της κυβέρνησης να αυξήσει τα δίδακτρα των μαθητών. Το επόμενο έτος η ΟΛΜΕ αντέδρασε σθεναρά στην προσπάθεια κατάργησης της Δημόσιας Μέσης Εκπαίδευσης. Τα μέλη της αριθμούσαν μόλις 2.500 έναντι των 10.000 περίπου δημοδιδασκάλων. Οι μισθοί των καθηγητών ήταν έως και διπλάσιοι των δασκάλων, ενώ ο σχετικά μικρός αριθμός τους αποτυπώνει την υψηλή θέση τους στην πυραμίδα των επαγγελμάτων. 

Μετά από 13 Συνέδρια, το 1936 το καθεστώς της 4ης Αυγούστου διέλυσε την Ομοσπονδία. Οι εκπαιδευτικοί, όμως, συνέχισαν να πρωταγωνιστούν στους κοινωνικούς και εθνικούς αγώνες, ενώ την περίοδο 1940 – 1944 συμμετείχαν ενεργά στην υπεράσπιση της πατρίδας αλλά και στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα κατά τη διάρκεια της τριπλής κατοχής. 

Η ΟΛΜΕ επανασυστάθηκε το 1949. Ένας από τους πρώτους στόχους της ήταν η διασφάλιση της βαθμολογικής εξέλιξης των μελών της σε βαθμό ανώτερο του Διευθυντή Β. Το 1950, ΟΛΜΕ – ΔΟΕ εντάχθηκαν στην επανιδρυμένη ΑΔΕΔΥ. Το 1952 ο αριθμός των φιλολόγων ήταν 1.636, των θεολόγων 353 και των μαθηματικών – φυσικών 303. Στα μέσα της δεκαετίας, 4.200 εκπαιδευτικοί παραιτήθηκαν και τον Μάρτιο του 1955 κηρύχθηκε τετραήμερη απεργία με αίτημα την καθιέρωση ιδιαίτερου μισθολογίου και αυξήσεις που θα έφταναν στο 20%. Η ΟΛΜΕ παρακολούθησε εκ του σύνεγγυς τη λειτουργία της Επιτροπής Παιδείας της κυβέρνησης του Κ. Καραμανλή, επισημαίνοντας τις μεγάλες ελλείψεις στις υποδομές και τα τεράστια κενά σε διδακτικό προσωπικό. Το 1961 (26/1) προκηρύχθηκε εικοσιτετράωρη απεργία και σε συνεργασία με τη ΔΟΕ εξαγγέλθηκε απεργία διαρκείας, με την κυβέρνηση να υποχωρεί στο αίτημα της αύξησης των αποδοχών. 

Το 1962 η ΟΛΜΕ διαπραγματεύτηκε μόνη της τις οικονομικές απαιτήσεις της. Στις αρχές του 1963 έγινε απεργία είκοσι ημερών, η οποία έληξε με πολιτική επιστράτευση. 

Η κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου ικανοποίησε τα οικονομικά αιτήματα της Ομοσπονδίας, η οποία στήριξε τη μεταρρύθμιση του Γ. Παπανδρέου για Δημόσια Δωρεάν Παιδεία. Όσον αφορά την καθιέρωση της δημοτικής γλώσσας, στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση η εισαγωγή της ήταν διστακτική. Σε αντίθεση με τη ΔΟΕ, η ΟΛΜΕ παρέμεινε σε σημαντικό βαθμό προσηλωμένη σε έναν κλασικιστικό προσανατολισμό. Οι κυρίαρχες ειδικότητες των φιλολόγων και των θεολόγων, που προνομιακά κατείχαν τη θέση του γυμνασιάρχη, υπηρέτησαν τη συντηρητική αυτή στάση. 

Παρατηρούμε, επίσης, μεγάλη αύξηση των εκπαιδευτικών, καθώς το 1950 οι καθηγητές ήταν 3.724, το 1959 ανέρχονταν σε 5.148 και το 1965 οι καθηγήτριες και οι καθηγητές ήταν 10.130. Την εποχή της πολιτικής αστάθειας 1965 – 1966 προωθήθηκε ενιαίο μισθολόγιο, το οποίο υποβάθμισε τον κλάδο. Η ΟΛΜΕ, αντιδρώντας, κήρυξε απεργία διαρκείας τον Φεβρουάριο του 1966, η οποία έληξε με πολιτική επιστράτευση, ενώ το ενιαίο μισθολόγιο ψηφίστηκε. 

Τα χρόνια της δικτατορίας, η ΟΛΜΕ λειτούργησε με διορισμένη διοίκηση. Πολλοί εκπαιδευτικοί μετατέθηκαν δυσμενώς, εξαναγκάστηκαν σε παραίτηση ή απολύθηκαν. Άλλοι επέλεξαν την αντιδικτατορική πάλη, με τίμημα τη σωματική τους ακεραιότητα, τη στέρηση της ελευθερίας τους, τη φυλάκιση, την εξορία ή και την απόλυση. Η Αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974 από τον Κωσταντίνο Καραμανλή δημιούργησε μια νέα πραγματικότητα στον χώρο της Δημόσιας Εκπαίδευσης. Πρώτη η ΕΛΜΕ Δράμας απέκτησε δημοκρατικά εκλεγμένο ΔΣ. Τον Σεπτέμβριο του 1974 και με ανακοίνωσή της δήλωνε πως αναλαμβάνει πρωτοβουλίες με στόχο να οδηγηθεί η Ομοσπονδία σε έκτακτη ΓΣ και εκλογές. Στις ενέργειες αυτές ακολούθησαν οι ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης, Πειραιά και Α’ – Β’ Αθηνών. 

Στο συγκρουσιακό αυτό περιβάλλον πορεύτηκε η ΟΛΜΕ για ένα έτος, μέχρι τον Ιούνιο του 1975. Τότε συγκλήθηκε η Γενική Συνέλευση των αντιπροσώπων του κλάδου, η οποία καταψήφισε τα πεπραγμένα της απερχόμενης, διορισμένης διοίκησης και εξέλεξε νέο Διοικητικό Συμβούλιο με πρόεδρο τον Πείσανδρο Τρομβούκη. Κεντρικά αιτήματα του νέου ΔΣ, η κατάργηση του ν. 651/70, η αποκατάσταση των διωχθέντων, η κάθαρση από τους υποστηρικτές της δικτατορίας. Παράλληλα, κύριο αίτημα ήταν η ψήφιση ενός νέου νόμου για την εκπαίδευση, καθώς και η άρση των μισθολογικών αδικιών. Το «Δελτίο» περιορίστηκε σε περιοδικό ενημερωτικού χαρακτήρα, ενώ ξεκίνησε η έκδοση του επιστημονικού περιοδικού «Λόγος και Πράξη». Η ΟΛΜΕ ακολούθησε παράλληλη πορεία με το πανίσχυρο τότε Φοιτητικό Κίνημα και παρακολούθησε με θετικό πρόσημο τη δημιουργία του κινήματος των μαθητών και των πολιτικών νεολαιών.

Ουσιαστικά, λοιπόν, ο ρόλος μας στο υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού είναι διπλός: αφενός να επιλύσουμε χρονίζουσες εκπαιδευτικές εκκρεμότητες και αφετέρου να ανασχεδιάσουμε το εκπαιδευτικό μας σύστημα με τέτοιο τρόπο, ώστε να παρέχουμε σε κάθε παιδί όλα τα εφόδια που θα χρειαστεί, προκειμένου να εξελιχθεί σε ενεργό πολίτη και ικανό επαγγελματία.

Ξεκινώντας από την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, μέσα στο 2025 ξεκινούν το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» για την αναβάθμιση των σχολικών υποδομών, η πιλοτική εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου, η καθιέρωση του πιστοποιητικού πληροφορικής. Παράλληλα, φιλοδοξούμε να διατηρήσουμε τον υψηλό ρυθμό μόνιμων διορισμών εκπαιδευτικών, δίνοντας έμφαση στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και την Ειδική Αγωγή. Επιπλέον, έχουμε δεσμευτεί ότι το σχολικό έτος 2024-2025 θα είναι «η χρονιά του σχολείου» – και πολλές από τις αλλαγές που έχουμε εξαγγείλει αποτελούν ήδη κομμάτι της σχολικής καθημερινότητας. Δεν σταματάμε, όμως, εδώ: από την εισαγωγή πλήρων λογοτεχνικών έργων στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας μέχρι την ενίσχυση του επαγγελματικού προσανατολισμού, για το δεύτερο μισό της σχολικής χρονιάς έχουμε δρομολογήσει την υλοποίηση σημαντικών τομών στα σχολεία. Και, βέβαια, συνεχίζουμε να εμπλουτίζουμε την εκπαιδευτική διαδικασία με περισσότερα ψηφιακά εργαλεία, αλλά και με Δράσεις Ενεργού Πολίτη.

Διεθνοποίηση

Στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, στόχος μας είναι το 2025 να αποτελέσει το έτος-ορόσημο στον τομέα της διεθνοποίησης. Από τις αρχές Ιανουαρίου ξεκινούν οι αιτήσεις για την εγκατάσταση μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων, επιλύοντας μια ιστορική εκκρεμότητα της χώρας. Ωστόσο, φιλοδοξία μας είναι τη ναυαρχίδα της διεθνοποίησης να αποτελέσουν τα δημόσια πανεπιστήμιά μας, μέσα από τη δημιουργία κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων με εγνωσμένου κύρους ξένα πανεπιστήμια. Τα κοινά μεταπτυχιακά θα ξεκινήσουν τον Σεπτέμβριο του 2025 και έχουμε ήδη μεγάλο ενδιαφέρον, κυρίως από Ελληνες που διδάσκουν στο εξωτερικό, ενώ πρόκειται να στηρίξουμε χρηματοδοτικά αυτά τα προγράμματα με τουλάχιστον 62 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Τέλος, στο πεδίο της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, το 2025 πρόκειται να προχωρήσουμε στην ίδρυση εξειδικευμένης Σχολής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης & Κατάρτισης με στόχευση στις ανάγκες κάθε περιοχής και τοπικής κοινωνίας. Στόχος μας είναι η Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση να εξελιχθεί σε πρώτη και αξιόπιστη επιλογή για περισσότερες νέες και νέους. Επενδύοντας στις συνέργειες μεταξύ εκπαιδευτικών, αυτοδιοικητικών και επιχειρηματικών φορέων κάθε περιοχής, επιδιώκουμε τα παιδιά μας να βρίσκουν καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας στον τόπο τους.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν ορισμένα μόνο από όσα έχουμε δρομολογήσει για το 2025. Την ίδια στιγμή, βρισκόμαστε καθημερινά στο πεδίο, ώστε να εντοπίζουμε έγκαιρα προβλήματα και ανάγκες και δεν θα διστάσουμε να εμπλουτίσουμε τη στρατηγική μας με κάθε ιδέα ή καλή πρακτική που μπορεί να συμβάλει στην αναβάθμιση της εκπαιδευτικής καθημερινότητας, είτε σε τοπικό είτε σε εθνικό επίπεδο.

Στο νέο πειθαρχικό όργανο θα συμμετέχουν μόνο λειτουργοί του Νομικού Συμβουλίου του κράτους, που θα είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης

Μια σημαντική μεταρρύθμιση στα πειθαρχικά των δημοσίων υπαλλήλων ετοιμάζει η κυβέρνηση, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να έχει δώσει το «πράσινο φως» εδώ και καιρό για τον σχεδιασμό αυτόν, τον οποίο επεξεργάζεται ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, η υφυπουργός Βιβή Χαραλαμπογιάννη και μια πλειάδα στελεχών.

Η βαθιά τομή που ετοιμάζεται φιλοδοξεί να ενισχύσει στην πράξη τη λογοδοσία στο Δημόσιο και την απονομή της πειθαρχικής δικαιοσύνης και αναμένεται να παρουσιαστεί στο πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο του 2025. Θα αλλάζει άρδην τη σύσταση και τη λειτουργία των πειθαρχικών συμβουλίων, στοχεύοντας στην απλούστευση και την επιτάχυνση της διαδικασίας.

 Το βασικό -και διαχρονικό- πρόβλημα που παρατηρείται είναι οι μεγάλες καθυστερήσεις απονομής της πειθαρχικής δικαιοσύνης, με δημοσίους υπαλλήλους να παραμένουν ουσιαστικά ατιμώρητοι και να πλανάται έτσι σε πολλές περιπτώσεις το αίσθημα ότι καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει χωρίς να τιμωρείται. Από τις καθυστερήσεις αυτές γίνεται ιδιαίτερα έντονος ο κίνδυνος παραγραφής αδικημάτων, χωρίς οι υπαίτιοι να λογοδοτούν ουσιαστικά γι’ αυτά τελικά.

Πολλές οι λιμνάζουσες υποθέσεις στο Δημόσιο

Έχουν τα εχέγγυα

Βάση δεδομένων

Το Υπουργείο Παιδείας χθες κατέθεσε στο Υπουργικό Συμβούλιο ένα νέο νομοσχέδιο που μεταξύ άλλων κάνει αναφορά στην θέσπιση του Ανοιχτού Σχολείου, που μετατρέπει τα σχολεία σε σε ζωντανούς και πολυλειτουργικούς χώρους δημιουργίας και επικοινωνίας, προσβάσιμους σε όλους. Σε κάθε Δήμο και κυρίως σε μεγάλα αστικά κέντρα και μεγάλους οικισμούς ένας αριθμός σχολείων όλων των βαθμίδων θα λειτουργούν ως Ανοιχτά Σχολεία, προσφέροντας ζώνες ανοιχτών δράσεων. Το ΙΕΠ καταρτίζει Πρόγραμμα Σπουδών και αναλυτικό οδηγό δράσεων για το Ανοιχτό Σχολείο. Ο Επόπτης Ποιότητας, καταθέτει πλάνο εφαρμογής με δράσεις σε συγκεκριμένους άξονες. Την ευθύνη υλοποίησης έχουν οι κατά τόπους δήμοι. Ενδεικτικά, στο Ανοιχτό Σχολείο προβλέπονται αθλητικές δραστηριότητες και ελεύθερο παιχνίδι σε συνεργασία με αθλητικά σωματεία, όπου συμμετέχουν μαθητές και κάτοικοι της περιοχής.

Επί της ουσίας το Υπουργείο Παιδείας θα θεσπίσει οριζόντιες εξωσχολικές δραστηριότητες για τους μαθητές στα πρότυπα των δραστηριοτήτων που τελούνται άτυπα στα σχολεία κατόπιν ενεργειών και πρωτοβουλιών των Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων. Πλέον οι εξωσχολικές δραστηριότητες θα γίνουν επίσημες με την σύμπραξη Δήμου και Υπουργείου Παιδείας με απώτερο στόχο τα σχολεία να καταστούν εκπαιδευτικά κέντρα πέραν των καθημερινών σχολικών υποχρεώσεων. Υπενθυμίζεται ότι από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε καθήκοντα ο υπουργός είχε τονίσει την πρόθεσή του να δημιουργήσει το κατάλληλο πλαίσιο για ένα ανοιχτό σχολείο. «Το ανοιχτό σχολείο που έχει να κάνει με όλες εκείνες τις μεταρρυθμίσεις που συντελούνται, στο πλαίσιο ενός κόσμου που τρέχει, γιατί η εποχή της αυταρέσκειας τελείωσε. Πρέπει να ξεκινήσει η εποχή της περιέργειας, για να μπορέσουμε να διδαχτούμε από όλα εκείνα τα καλά παραδείγματα που υπάρχουν διεθνώς και να εφαρμόσουμε τις καλύτερες δυνατές πρακτικές για να πάμε όσο το δυνατόν καλύτερα» είχε αναφέρει χαρακτηριστεί.

Η δυσλεξία είναι μια κοινή αλλά συχνά παρεξηγημένη μαθησιακή δυσκολία. Εκτιμάται ότι επηρεάζει 1 στους 10 ανθρώπους παγκοσμίως. Η πάθηση μπορεί να επηρεάσει την ανάγνωση, τη γραφή και τη συνολική ικανότητα μάθησης ενός παιδιού. Όμως, με την έγκαιρη διάγνωση, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί μπορούν να παρέχουν την απαραίτητη υποστήριξη στα παιδιά.

Δυσλεξία: Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης 

Ο Vasilii Kiselev αναφέρει ότι εντοπίζοντας εγκαίρως τα σημάδια, οι γονείς μπορούν να εξασφαλίσουν ότι τα παιδιά τους δεν θα «παλεύουν σιωπηλά». «Εντοπίζοντας τα σημάδια νωρίς, οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν στην εφαρμογή στρατηγικών κατάλληλα προσαρμοσμένων στις ατομικές ανάγκες του παιδιού τους», λέει ο Διευθύνων Σύμβουλος και συνιδρυτής του Legacy Online School

«Η έγκαιρη διάγνωση της δυσλεξίας επιτρέπει στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς να εφαρμόσουν τεχνικές υποστήριξης που ανταποκρίνονται στις ανάγκες ενός παιδιού, αντί να το αφήσουν να παλεύει σιωπηλά ή να χάσει την αυτοπεποίθησή του.

Όταν τα παιδιά νιώθουν ότι τα κατανοούν και τα στηρίζουν, αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι οι δυσκολίες τους στην ανάγνωση ή τη γραφή είναι μόνο ένα μέρος του μαθησιακού τους προφίλ, όχι μια αντανάκλαση της νοημοσύνης τους», λέει ο Vasilii.

«Η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να τους βοηθήσει να αναπτύξουν τις δεξιότητες που χρειάζονται, διατηρώντας παράλληλα τη φυσική τους περιέργεια και την αγάπη τους για τη μάθηση.

Η στοχευμένη υποστήριξη, όπως τα προγράμματα ανάγνωσης βασισμένα στη φωνητική επίγνωση (η ανάπτυξη της ικανότητας του παιδιού να συνδέει τον ήχο του γράμματος με τη γραπτή μορφή του), οι πολυαισθητηριακές μέθοδοι μάθησης και η υποβοηθητική τεχνολογία, μπορούν να ανοίξουν δρόμους προς την επιτυχία.

Αλλά ίσως το πιο σημαντικό είναι ότι όταν αναγνωρίζουμε και αντιμετωπίζουμε τη δυσλεξία από την αρχή, στέλνουμε ένα ισχυρό μήνυμα ότι κάθε παιδί μαθαίνει διαφορετικά και αυτό είναι φυσιολογικό».

Σύμφωνα με τον ειδικό, οι γονείς μπορούν να παρατηρήσουν δέκα βασικά σημάδια που μπορεί να υποδηλώνουν δυσλεξία στα παιδιά τους, ώστε να λάβουν έγκαιρα υποστήριξη.

Το Νο1 πρώιμο σημάδι της δυσλεξίας, σύμφωνα με ειδικό: Δυσκολία στον ρυθμό

Ένα πρόβλημα στο χειροκρότημα θα μπορούσε να είναι πρώιμο σύμπτωμα της δυσλεξίας, λέει ο Vasilii.

Τα παιδιά με δυσλεξία συχνά δυσκολεύονται να ακολουθήσουν έναν απλό ρυθμό, όπως το χειροκρότημα σε έναν συγκεκριμένο ρυθμό. Αυτή η δυσκολία με τον ρυθμό μπορεί να υποδηλώνει δυσκολίες ακολουθίας και ακουστικής επεξεργασίας, οι οποίες συνδέονται με τη δυσλεξία.

Άλλα 9 προειδοποιητικά σημάδια της δυσλεξίας στα παιδιά

• Δυσκολία με τους παιδικούς στίχους
• Αγάπη για τις ιστορίες, αποφυγή των γραμμάτων
• Δυσκολία με το αλφάβητο
• Μπέρδεμα στην ομιλία
• Ξεχνούν ονόματα γνωστών ανθρώπων
• Δυσκολία με τις κατευθύνσεις
• Οικογενειακό ιστορικό δυσκολιών ανάγνωσης
• Καλές και κακές μέρες

Δυσκολία με τους παιδικούς στίχους

Τα παιδιά με δυσλεξία μπορεί να δυσκολεύονται να μάθουν ή να απομνημονεύσουν παιδικούς στίχους. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει δυσκολία στην αναγνώριση ήχων, μια βασική δεξιότητα ανάγνωσης που συχνά επηρεάζεται από τη δυσλεξία.

Αγάπη για τις ιστορίες, αποφυγή των γραμμάτων

Τα παιδιά με δυσλεξία μπορεί να λατρεύουν να ακούν ιστορίες, αλλά να δείχνουν μικρό ενδιαφέρον για τα γράμματα ή τις λέξεις. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πρώιμες δυσκολίες στην ανάγνωση.

Δυσκολία με το αλφάβητο

Το να μάθει κανείς να τραγουδάει ή να απαγγέλλει το αλφάβητο είναι ένα τυπικό πρώιμο ορόσημο, αλλά για τα παιδιά με δυσλεξία μπορεί να είναι μια δύσκολη εργασία.

Μπέρδεμα στην ομιλία

Το να μπερδεύει κανείς μέρη λέξεων, μπορεί να υποδηλώνει δυσκολία στην επεξεργασία και ανάκτηση ήχων. Αν και αυτά τα λάθη μπορεί να είναι χαριτωμένα, μπορεί να αποτελούν πρώιμες ενδείξεις μιας ομιλίας ή γλωσσικής πρόκλησης.

Ξεχνούν ονόματα γνωστών ανθρώπων

Τα παιδιά με δυσλεξία συχνά δυσκολεύονται να θυμούνται ονόματα γνωστών ανθρώπων, χρωμάτων ή αντικειμένων.

Δυσκολία με τις οδηγίες πολλών βημάτων

Τα παιδιά με δυσλεξία μπορεί να δυσκολεύονται να ακολουθήσουν οδηγίες με πολλά βήματα. Η συνεχής δυσκολία στην εκτέλεση εργασιών με συγκεκριμένη σειρά μπορεί να είναι ένα σημάδι δυσλεξίας.

Δυσκολία με τις κατευθύνσεις

Η δυσκολία στην διάκριση κατευθύνσεων είναι συχνή στη δυσλεξία και μπορεί να αποτελεί πρώιμο σημάδι δυσκολιών χωρικής αντίληψης.

Οικογενειακό ιστορικό δυσκολιών ανάγνωσης

Ένα οικογενειακό ιστορικό δυσλεξίας ή δυσκολιών ανάγνωσης μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα ένα παιδί να αντιμετωπίσει παρόμοιες προκλήσεις.

Καλές και κακές μέρες

Τα παιδιά με δυσλεξία μπορεί να παρουσιάζουν μεταβαλλόμενη απόδοση λόγω πολλαπλών παραγόντων, όπως η κόπωση ή το στρες, τα οποία επηρεάζουν την συγκέντρωσή τους και τη συμπεριφορά τους.

Σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το Ίδρυμα Ωνάση σχεδιάζει να μετατρέψει 22 δημόσια γυμνάσια και λύκεια σε Δημόσια Ωνάσεια σχολεία, 11 Γυμνάσια και 11 Λύκεια, σε ευάλωτες περιοχές της Αττικής και της υπόλοιπης χώρας, προτείνοντας το δημόσιο σχολείο του μέλλοντος.

Πρόκειται για ήδη υφιστάμενα σχολεία τα οποία θα εξακολουθήσουν να υπάγονται στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και στα οποία θα συνεχίσουν να υπηρετούν λειτουργοί της δημόσιας εκπαίδευσης.

Το Ίδρυμα Ωνάση προτίθεται να αναβαθμίσει τις δομές και να δώσει σε περισσότερους από 6.000 μαθητές την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε ένα νέο μοντέλο εκπαίδευσης, που θα συνδυάζει το περιεχόμενο της δημόσιας παιδείας με την πρωτοπορία, τη σύγχρονη γνώση και τις δεξιότητες που απαιτεί ο 21ος αιώνας. Ομάδες επιστημόνων της εκπαίδευσης εργάζονται ήδη στοχευμένα για τον σχεδιασμό των Δημόσιων Ωνάσειων σχολείων.

Το Ίδρυμα Ωνάση, εδώ και 50 χρόνια, υποστηρίζει την ανάπτυξη και την εξέλιξη του ανθρώπου, μέσα από πρωτοποριακές δράσεις στην παιδεία. Τη διαρκή προσφορά του καταδεικνύουν οι περισσότεροι από 8.000 υπότροφοι, τα καινοτόμα εκπαιδευτικά προγράμματα, η οικονομική στήριξη σε σχολεία, πανεπιστημιακές έδρες και προγράμματα ελληνικών σπουδών εκτός Ελλάδας, η συνάντηση γραμμάτων και τεχνών, οι δεκαετίες δημιουργίας. Με όραμα μια καλύτερη κοινωνία, το Ίδρυμα Ωνάση αναγνωρίζει πως η παιδεία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο για κάθε ενεργό πολίτη, για κάθε ευαισθητοποιημένο άνθρωπο. Το Ίδρυμα Ωνάση δίνει πνοή σε νέες ιδέες, προσβλέπει στην εκπαίδευση του μέλλοντος και συνδράμει την πολιτεία στις προσπάθειές της για την περαιτέρω ενίσχυση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Η πρόταση έχει γίνει καταρχήν αποδεκτή και είναι στη διαδικασία σχεδιασμού της υλοποίησής της σε συνεργασία με την ελληνική πολιτεία. Η συνέργεια αυτή έχει στόχο να ανοίξει νέους ορίζοντες στη δημόσια εκπαίδευση, για να έρθει το σχολείο του αύριο στο σήμερα, χτίζοντας ένα μέλλον γεμάτο ευκαιρίες για όλα τα παιδιά, με επίκεντρο σχολεία ανοιχτά στις τοπικές κοινωνίες.

ΓΕΝΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Προεδρικό Διάταγμα 85/2022 - ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022

Οι υποψήφιοι θα πρέπει:

1. Να είναι:

(α) Έλληνες πολίτες.

(β) Πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ν. 2431/1996 με τους περιορισμούς του άρθρου 1 παρ. 1 αυτού).

(γ) Βορειοηπειρώτες, Κύπριοι Ομογενείς και Ομογενείς αλλοδαποί, που προέρχονται από την Κωνσταντινούπολη και από τα νησιά Ίμβρο και Τένεδο και ομογενείς εξ Αιγύπτου, υπό την προϋπόθεση ότι η ιδιότητά τους ως Ελλήνων, κατά το γένος και τη συνείδηση, αποδεικνύεται με άλλους τρόπους, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν.δ. 3832/1958, όπως ισχύει, χωρίς να απαιτείται πιστοποιητικό ελληνικής ιθαγένειας.

2. Να έχουν την υγεία που απαιτείται για την εκτέλεση των καθηκόντων της θέσης που επιλέγουν (ν. 3528/2007, αρ. 7, όπως ισχύει).

3.Να μην έχουν κώλυμα διορισμού, ούτε κατά το χρόνο λήξης της προθεσμίας υποβολής των ηλεκτρονικών αιτήσεων, ούτε κατά το χρόνο του διορισμού, ήτοι:

Α. Δεν έχουν δικαίωμα υποβολής αίτησης:

i) Όσοι απολύθηκαν από θέση δημόσιας υπηρεσίας ή Ο.Τ.Α. ή άλλου νομικού προσώπου του δημοσίου τομέα λόγω οριστικής παύσης ή λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας για σπουδαίο λόγο, οφειλόμενο σε υπαιτιότητά τους, αν δεν έχει παρέλθει πενταετία από την απόλυση (άρθρο 9 του ν. 3528/2007).

ii) Όσοι διώκονται ποινικά ή έχουν καταδικαστεί για οποιοδήποτε έγκλημα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 41 του ν. 4301/2014 (Α΄ 223΄-Διορθ. σφαλμ. στο Α΄ 229) ορίζεται ότι: «Στην παρ. 8 του άρθρου 1 του ν. 2942/2001 προστίθενται εδάφια ως εξής: «Για τη συμμετοχή στη διαδικασία πλήρωσης θέσεων αναπληρωτών και ωρομισθίων εκπαιδευτικών του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων ζητείται υποχρεωτικά πιστοποιητικό της Εισαγγελίας Πλημμελειοδικών του τόπου κατοικίας και του τόπου όπου υπηρέτησε ο εκπαιδευτικός τα προηγούμενα έτη, περί άσκησης ή μη εις βάρος του ποινικής δίωξης για οποιοδήποτε έγκλημα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή για οποιοδήποτε έγκλημα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, καθώς και ποινικό Μητρώο περί του αν υπάρχει καταδίκη για τέτοιο έγκλημα. Στην περίπτωση που έχει ασκηθεί ποινική δίωξη ή υπάρχει καταδίκη για οποιοδήποτε έγκλημα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, ο υποψήφιος αυτός απαγορεύεται να συμμετάσχει στη διαδικασία για πλήρωση θέσεων αναπληρωτών εκπαιδευτικών ή ωρομισθίων εκπαιδευτικών».

iii) Όσοι εμπίπτουν στα κωλύματα διορισμού του άρθρου 8 του ν. 3528/2007

B. Έχουν δικαίωμα υποβολής αίτησης-δήλωσης, αλλά δεν μπορούν να αναλάβουν υπηρεσία σε περίπτωση πρόσληψης, αν εξακολουθούν να διατηρούν την ιδιότητά τους:

(i) Οι υποψήφιοι που μετέχουν σε οποιασδήποτε μορφής εταιρείες και οι έχοντες την εμπορική ιδιότητα κατά τις διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα (άρθρα 32 και 31 παρ. 3 του ν. 3528/ 2007), οι οποίοι δεν μπορούν να αναλάβουν υπηρεσία εάν προηγουμένως δεν παραιτηθούν με οποιονδήποτε τρόπο ή δεν αναστείλουν τη λειτουργία των επιχειρήσεών τους.

(ii) Όσοι ασκούν έργα ασυμβίβαστα με το βουλευτικό αξίωμα (άρθρο 33 του ν. 3528/2007 και άρθρα 56 και 57 του Συντάγματος).

(iii) Οι υπάλληλοι που απασχολούνται στο Δημόσιο και τα Κρατικά Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου με πλήρες ωράριο εργασίας (και άσχετα από τη φύση της σχέσεως που τους συνδέει με το Δημόσιο ή το νομικό πρόσωπο), δεν μπορούν να απασχοληθούν/αναλάβουν υπηρεσία στη δημόσια εκπ/ση με πλήρες ωράριο (άρθρο 1 του ν. 1256/1982, άρθρο 35 του ν. 3528/2007 και Γνωμοδότηση ΝΣΚ 251/2007).

(iv) Όσοι είναι ιδιοκτήτες φροντιστηρίων ή διδάσκουν σε αυτά καθώς και οι εκπαιδευτικοί που διδάσκουν σε ιδιωτικά σχολεία (με πλήρες ή μειωμένο ωράριο) (παρ.16 του άρθρου 14 του ν. 1566/1985).

5. Οι άνδρες κατά τον χρόνο διορισμού πρέπει να έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις ή να έχουν απαλλαγεί νόμιμα από αυτές (άρθρο 5 του ν. 3528/2007 και άρθρο 29 του ν. 4440/2016).

Εξαίρεση: Δεν απαιτείται εκπλήρωση των στρατιωτικών υποχρεώσεων για τους πολίτες κράτους της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, για τους οποίους δεν προβλέπεται στη χώρα τους τέτοια υποχρέωση ακόμα κι αν έχουν πολιτογραφηθεί ως Έλληνες πολίτες.

Ανώτατο όριο ηλικίας των υποψηφίων ορίζεται το εξηκοστό έβδομο έτος (67ο) (αριθμ. 1959/2017 απόφαση ΣτΕ). Κατώτατο όριο ηλικίας ορίζεται το εικοστό πρώτο (21ο) έτος. Για τη συμπλήρωση του ανώτατου ορίου ηλικίας ως ημερομηνία γέννησης θεωρείται η 31η Δεκεμβρίου του έτους γέννησης, ενώ για τη συμπλήρωση του κατώτατου ορίου ηλικίας, ως ημερομηνία γέννησης θεωρείται η 1η Ιανουαρίου του έτους γέννησης (άρθρο 6 παρ. 4 του ν. 3528/2007).

 Τα νέα σχολεία που ιδρύονται το επόμενο διάστημα. Ο Υπουργός Παιδείας μιλά για όλες τις αλλαγές στην εκπαίδευση.

Δύο διεθνή απολυτήρια, το ΙΒ (international baccalaureate) και το Pearson των αγγλικών A levels, θα δίνουν σύντομα τη δυνατότητα στους κατόχους τους να μπαίνουν σε έναν συγκεκριμένο αριθμό δημόσιων πανεπιστημιακών σχολών εκτός πανελλαδικών εξετάσεων. Επίσης το επόμενο χρονικό διάστημα τα δημόσια ΑΕΙ θα ανοίξουν και σε άλλα διεθνή απολυτήρια σε έναν μικρό αριθμό προσφερόμενων θέσεων σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Παιδείας. Το ΙΒ όμως εισάγεται πιλοτικά ως πρόγραμμα σπουδών στα πρότυπα σχολεία της Ελλάδας, τα οποία αναδεικνύονται πλέον στη νέα δυσπρόσιτη «Μέκκα» της δημόσιας πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στα σχολεία αυτά να θυμίσουμε ότι έχουν καταργηθεί οι εξετάσεις επαναξιολόγησης και εισόδου νέων μαθητών και μαθητριών τους στο Λύκειο, οπότε η είσοδος στα προγράμματά τους είναι ένα στοίχημα που αφορά μόνο τους 12χρονους και 13χρονους που θα μπουν στα προγράμματά τους στην εισαγωγική τάξη του Γυμνασίου.

Τα πρότυπα σχολεία

Πηγές του «Βήματος», που είναι σε θέση να ξέρουν, αναφέρουν ότι τα πρότυπα σχολεία της χώρας είναι σήμερα τα σχολεία με τις μεγαλύτερες εκπαιδευτικές επιτυχίες στην Ελλάδα, αφήνοντας κατά πολύ πίσω μεγάλα ιδιωτικά σχολεία που διαφημίζουν κατά καιρούς βαθμούς και επιδόσεις. Παραμένουν ωστόσο σε μεγάλο βαθμό «κλειστά» με έναν μικρό αριθμό νέων να γίνονται αποδεκτοί και περίπου 9.500 υποψηφίους ετησίως να διεκδικούν λιγότερες από 1.800 θέσεις. Αποτελούν δηλαδή, τελικά, έναν ακόμη σταθμό στο αγωνιώδες – και συχνά ανεπιτυχές – ταξίδι των ελληνικών οικογενειών για το καλύτερο εκπαιδευτικό μέλλον των παιδιών τους και την απόκτηση του «ιερού δισκοπότηρου» της παιδείας μας.

Από τα παραπάνω προκύπτει βέβαια ότι η ελληνική δημόσια ανώτατη εκπαίδευση ανοίγει τις πύλες της στα διεθνή απολυτήρια (η σχετική διάταξη δεν έχει ψηφιστεί αλλά συζητείται), την ίδια στιγμή που το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας και οι κατά καιρούς πολιτικοί προϊστάμενοί του αποτυγχάνουν τελικά επί σειρά ετών να θεσμοθετήσουν το δικό μας εθνικό απολυτήριο. Να σημειώσουμε εδώ ότι ως σήμερα το ΙΒ πρόσφεραν στη χώρα μόνο ιδιωτικά σχολεία, ενώ το ίδιο το ΙΒ είναι ένα εξαιρετικά απαιτητικό αγγλόφωνο διετές πρόγραμμα στο τέλος του Λυκείου, το οποίο και επέλεγαν ως σήμερα κυρίως οι νέοι και οι νέες που ήταν προσανατολισμένοι να σπουδάσουν στο εξωτερικό και τα πανεπιστήμια της Βρετανίας και των ΗΠΑ. Τα φροντιστήρια δε για τους υποψηφίους του προγράμματος ΙΒ εκτοξεύουν συχνά τα κόστη στα ύψη, καθώς ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος και το πρόγραμμα σπουδών τελείως διαφορετικό από εκείνο των ελληνικών σχολείων.

Τα πειραματικά σχολεία

Το πρόγραμμα του ΙΒ βέβαια, όπως και του Pearson, είναι συνολικά προγράμματα πολυαξιολογημένα, ανταγωνιστικά και αποτελεσματικά και σίγουρα θα δώσουν μια ώσμωση την οποία η ελληνική εκπαίδευση χρειάζεται. Το ερώτημα είναι πώς θα εισαχθούν στην κοινότητά της. Οι πληροφορίες του «Βήματος» αναφέρουν ότι σε πρώτη φάση θα εισαχθεί από τη χρονιά 2026-27 σε πέντε πρότυπα σχολεία της χώρας (το Βαρβάκειο, το σχολείο Αναβρύτων, πιθανώς την Ευαγγελική Σχολή ή τη Ζωσιμαία Ιωαννίνων), ενώ στη συνέχεια το πρόγραμμα θα επεκταθεί και στα πειραματικά σχολεία.

Και τα μεν και τα δε είναι σχολεία στα οποία δεν έχουν πρόσβαση όλοι οι πολίτες της χώρας. Στα πρώτα γίνονται αποδεκτοί υποψήφιοι με μία και μοναδική εξέταση στην εισαγωγική τάξη του Γυμνασίου και στα δεύτερα με κλήρωση. Καθώς το πρόγραμμα ΙΒ είναι αγγλικό, ήδη αναζητούνταικαθηγητές και καθηγήτριες από τον χώρο της δημόσιας εκπαίδευσης που να έχουν την ικανότητα να διδάξουν στα αγγλικά σε υψηλό επίπεδο, ενώ εδώ να πούμε ότι συνάφεια στο αντικείμενο διδασκαλίας του με τα ελληνικά δεδομένα υπάρχει μόνο στο μάθημα της Φυσικής.

Τα παραπάνω, όπως αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες, θα οδηγήσουν σε ενίσχυση και περαιτέρω αναβάθμιση συνολικά των εξετάσεων για την εισαγωγή στα πρότυπα σχολεία της χώρας, όπως και τις υποδομές τους, καθώς το ΙΒ απαιτεί εργαστήρια και εξοπλισμό.Το πρόγραμμα που σχεδιάζεται θα προσφέρεται ως παράλληλο πρόγραμμα στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου των πρότυπων σχολείων από τη σχολική χρονιά 2026-27, ώστε εκείνοι οι μαθητές και μαθήτριες που θα το παρακολουθήσουν να μπουν στα δημόσια ΑΕΙ της χώρας όταν τελειώνουν το Λύκειο μόνο με το ΙΒ απολυτήριό τους και χωρίς να δώσουν πανελλαδικές εξετάσεις σε ένα ποσοστό 1% των θέσεών τους και με περαιτέρω κριτήρια που θα καθοριστούν και από τα ίδια τα πανεπιστήμια.

Τι λένε τα ΑΕΙ

«Αν λειτουργήσει σωστά, δεν είναι καθόλου κακή ιδέα» έλεγε στο «Βήμα» τις προηγούμενες ημέρες πρύτανης μεγάλου πανεπιστημίου της χώρας. «Ολο αυτό προφανώς θα συνδεθεί και με τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια που θα ανοίξουν στη χώρα και για τα οποία αναζητείται υποθέτω κάποιος κοινός τρόπος εισόδου στα προγράμματά τους με εκείνο της εισόδου στα δημόσια ΑΕΙ. Γιατί απλά όμως δεν αρχίζουμε να συζητάμε για ένα κοινό ευρωπαϊκό διεθνές απολυτήριο;». Ο πρόεδρος της Συνόδου Πρυτάνεων ΑΕΙ αυτή την περίοδο, πρύτανης του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Αθ. Καστής λέει ότι «περιμένουμε να δούμε. Πιθανώς θα πρόκειται για επιπλέον θέσεις στα δημόσια ΑΕΙ, όπως εκείνες που δίνονται σε διάφορες κατηγορίες εξεταζομένων ή εισαχθέντων. Προς το παρόν είμαστε ουδέτεροι και εγώ ο ίδιος προσωπικά δεν είμαι καθόλου αρνητικός» δηλώνει στο «Βήμα».

Η Χριστίνα Κουλούρη, πρύτανις στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, λέει επ’ αυτών ότι «η ιδέα της εισαγωγής του ΙΒ σε ελληνικά δημόσια σχολεία με βρίσκει σύμφωνη γιατί εισάγει μια πολύ διαφορετική μέθοδο διδασκαλίας και αξιολόγησης των μαθητών. Ισως μάλιστα να μπορούσε να είναι η απαρχή μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης στον χώρο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, η οποία κατά κοινή ομολογία ακολουθεί ένα αρκετά παρωχημένο παιδαγωγικό μοντέλο. Ενδεχομένως να πρέπει να σκεφτούμε και πάλι την πρόταση για εθνικό απολυτήριο, αρκεί να εξασφαλίζεται το αδιάβλητο των εξετάσεων και της βαθμολόγησης που έχει κατακτήσει το ισχύον σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων».

Πώληση ιδιωτικών σχολείων

Στον νέο χάρτη της εκπαίδευσης που χαράσσεται στη χώρα δεν μπορεί να εξαιρεθεί η νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στον χώρο της ιδιωτικής πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Εκεί ήδη πέντε μεγάλα ιδιωτικά σχολεία έχουν πουληθεί σε διεθνείς εκπαιδευτικούς ομίλους και δύο ακόμη ολοκληρώνουν τις διαδικασίες πώλησης του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών τους αυτές τις ημέρες. Ηδη η Inspired Education Group έχει επενδύσει στη χώρα μας εντάσσοντας στο δυναμικό της τα εκπαιδευτήρια Κωστέα – Γείτονα και Μωραΐτη, η Cognita τα εκπαιδευτήρια Δούκα, η Dukes Education το International School of Athens, η International School Partnerships τα εκπαιδευτήρια Πλάτωνα. Φημολογείται ακόμα ότι η Nord Anglia Education θα εξαγοράσει το μεγάλο ιδιωτικό σχολείο στην περιοχή Βάρης και η Inspired – που ήδη έχει τα δύο σχολεία – θα αποκτήσει και δεύτερο μεγάλο σχολείο που εδρεύει στη Φιλοθέη και στο Μαρούσι. Τα παραπάνω συνδέονται πιθανά με το γεγονός ότι περισσότεροι ξένοι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις, ψηφιακοί «νομάδες» ή μόνιμοι κάτοικοι πλέον στη χώρα μας αναζητούν εκπαιδευτικές λύσεις για τα παιδιά τους στην πρωτεύουσα, αλλά φυσικά και το ότι η χώρα μας εμπνέει πλέον μια πολιτική σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη που προσκαλεί επενδύσεις. Βέβαια, η ιδιωτική εκπαίδευση αποκτά όλο και περισσότερο χαρακτήρα… πολυεθνικής επιχείρησης, με τις νέες ιδιωτικές επενδύσεις να επισκιάζουν εμφανώς το υποχρηματοδοτούμενο σύστημα της δημόσιας εκπαίδευσης.

Ο προβληματισμός

«Με προβληματίζει περισσότερο το ότι η ιδέα του σχολείου και η ψυχολογία των μαθητών μέσα σε αυτό δεν έχουν αλλάξει» λέει στο «Βήμα» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδιοκτητών Ιδιωτικών Σχολείων Χαρ. Κυραϊλίδης. «Ολοι οι μαθητές και μαθήτριες διδάσκονται το ίδιο ακριβώς πρόγραμμα, τις ίδιες ώρες, την ίδια ύλη, η ιδιαίτερη εκπαίδευση σε άλλους τομείς που πιθανώς χρειάζονται τα σχολεία σε τοπικές κοινωνίες δεν υπάρχει, καμία πραγματική εκπαιδευτική καινοτομία δεν παρουσιάζεται». Μέλος του Συνδέσμου εκτιμάει ότι τα επόμενα χρόνια όποιο ιδιωτικό σχολείο έχει περισσότερους από 1.000 μαθητές και μαθήτριες θα έχει εξαγοραστεί από διεθνείς εκπαιδευτικούς ομίλους που δραστηριοποιούνται ήδη στη χώρα μας. «Και το ελληνικό πανεπιστήμιο βέβαια σε ένα σημαντικό μέρος του πια… ιδιωτεύει. Τα μεγάλα μεταπτυχιακά προγράμματα των ελληνικών ΑΕΙ αλλά και τα ξενόγλωσσα προγράμματά τους προσφέρονται βέβαια με δίδακτρα που σε πολλές περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα υψηλά» σχολιάζει ο κ. Κυραϊλίδης. Σήμερα δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα 1.000 περίπου ιδιωτικά σχολεία (το 7% του μαθητικού δυναμικού της χώρας) με τα μεγαλύτερα, που προσφέρουν και όλες τις βαθμίδες, να εδρεύουν στην Αθήνα (το 80% εξ αυτών), τη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα, την Πάτρα, τα Ιωάννινα).

Οι επιταγές του Συντάγματος

Τα παραπάνω βέβαια γεννούν νομικούς προβληματισμούς, τουλάχιστον όσον αφορά την είσοδο στα δημόσια ΑΕΙ με διεθνή απολυτήρια και εκτός πανελλαδικών εξετάσεων. «Το Σύνταγμα επιτάσσει την ισότιμη πρόσβαση στα ΑΕΙ (βλ. άρθρα 4 και 16 ιδίως παρ. 4 Συντ.) και αυτό διασφαλίζεται, εδώ και δεκαετίες, μέσω του θεσμού των πανελλαδικών εξετάσεων» λέει έγκριτος καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών που μίλησε στο «Βήμα».

«Η επιταγή αυτή απαγορεύει οποιαδήποτε προνομιακή μεταχείριση κάποιας κατηγορίας πολιτών, ιδίως στον βαθμό που αυτή θα βασίζεται στην οικονομική επιφάνεια της οικογένειας της/του υποψηφίου. Η δυνατότητα εισόδου, έστω και σε περιορισμένη έκταση, κατόχων ΙΒ όλων των ιδιωτικών σχολείων και ελαχίστων δημοσίων σχολείων που προσφέρουν ΙΒ (δηλ. 5 πρότυπων) αντιστρατεύεται την επιταγή για ισότιμη μεταχείριση των πολιτών. Είναι προφανές ότι όσες ή όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα, θα μπορούν να εγγραφούν σε πρόγραμμα ΙΒ ιδιωτικού σχολείου και έτσι θα διασφαλίζουν προνομιακή πρόσβαση στα ΑΕΙ, ενώ όσες ή όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα αυτήν, θα πρέπει να επιχειρήσουν να συνωθηθούν σε κάποιο από τα 5 πρότυπα, για τα οποία μάλιστα υφίστανται και εξαιρετικά απαιτητικές εισαγωγικές εξετάσεις στην Α’ Γυμνασίου. Επειτα, τα παραρτήματα των αλλοδαπών ΑΕΙ θα λειτουργούν, κατά τα φαινόμενα, με τους δικούς τους όρους, ενώ ιδίως για την εισαγωγή θα ισχύει μια παραλλαγή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής. Το αν θα δέχονται παράλληλα και φοιτητές με ΙΒ είναι ζήτημα που μένει να ρυθμιστεί, αλλά το ποια σχετική πρακτική ακολουθούν στην αλλοδαπή δεν μπορεί να αποτελέσει οδηγό και για τη νόθευση του τρόπου εισαγωγής στα δημόσια ΑΕΙ, κατά παράβαση της αρχής της ισότητας, η οποία, σημειωτέον, δεν συνιστά μόνον συνταγματικής περιωπής αρχή, αλλά και ενωσιακής. Τόσο το πρωτογενές όσο και το παράγωγο ενωσιακό δίκαιο επιτάσσουν την τήρηση της εν λόγω θεμελιώδους αρχής». Ολα αυτά, με τον θεσμό των πανελλαδικών εξετάσεων να συμπληρώνει τον χρόνο που τελειώνει 60 χρόνια λειτουργίας και τη χώρα να αναζητεί ακόμη τον βηματισμό της προς το δικό μας εθνικό απολυτήριο, για το οποίο και έχει συγκροτηθεί ειδική ομάδα εργασίας στο υπουργείο Παιδείας, οι εργασίες της οποίας όμως φαίνεται ότι δεν προχωρούν.

Και μια καινοτομία

Μια καινοτομία που καιρό αναζητείται στην ελληνική εκπαίδευση σχεδιάζουν από την άλλη πλευρά υπουργείο Παιδείας και Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ). Και αυτή έχει ως θέμα τη μερική αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών ανά περιοχή στα σχολεία της χώρας και την εισαγωγή μαθημάτων που θα αφορούν την τοπική ιστορία στη διδασκαλία της Ιστορίας και της Γεωγραφίας. Σύντομα, οι 116 Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της χώρας, σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και αρχές, θα σχεδιάσουν προγράμματα διδασκαλίας τοπικής Ιστορίας και Γεωγραφίας που θα υποβάλλονται για έγκριση στο ΙΕΠ. Ετσι, στην Ηπειρο οι μαθητές θα μαθαίνουν για το τάγμα του Δελβινακίου, στη Χίο θα ανακαλύπτουν τη μοναδική πολιτιστική κληρονομιά των μαστιχοχωρίων και στην Κέρκυρα θα συζητούν για τη Συνθήκη του Κάμπο Φόρμιο. Στην Αρκαδία οι μαθητές θα συζητούν για τη μάχη της Δραμπάλας, στις Αρχάνες θα εξερευνούν τις αμπελουργικές περιοχές και στον Εβρο θα μελετούν την επίδραση των φυσικών πόρων στην τοπική οικονομία. Παράλληλα οι νέοι θα πραγματοποιούν επισκέψεις σε αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία και τοπικές βιβλιοθήκες, θα εκπονούν ομαδικές εργασίες για την Ιστορία και τη Γεωγραφία της περιοχής τους, ενώ θα συζητούν και θα καταγράφουν ιστορίες των προγόνων τους.

tovima.gr

Το σημερινό υπουργικό συμβούλιο ο Υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης εκτός από την ίδρυση Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων παρουσίασε και μια δεύτερη νομοθετική ρύθμιση που μεταξύ άλλων αφορά την εισαγωγή του ΙΒ στα Πρότυπα και Πειραματικά Λύκεια, με στόχο την πολυτυπία στην εκπαίδευση και τις ίσες ευκαιρίες για τους μαθητές και τις μαθήτριες.

Ακόμη, ιδρύονται δυο αθλητικά σχολεία (Αθήνα-Θεσσαλονίκη), στα πρότυπα που λειτουργούν στην ΕΕ. Ενδυναμώνεται ακόμα η αυτονομία της σχολικής μονάδας σε όλα τα σχολεία της χώρας. Αυτό θα επιτευχθεί με τις αυξημένες αρμοδιότητες που δίδονται πλέον στους διευθυντές των σχολείων, ταυτόχρονα με έναν αυστηρό έλεγχο και λογοδοσία.

Παράλληλα θεσμοθετείται το Ανοιχτό Σχολείο για τους μαθητές και την κοινωνία. Σε κάθε δήμο ένας αριθμός σχολείων θα είναι χώροι ζωντανοί και πολυλειτουργικοί, με αθλητικές δραστηριότητες, ελεύθερο παιχνίδι, λέσχες ανάγνωσης, διαλέξεις και σχολές γονέων. Την ευθύνη για τη λειτουργία τους θα έχουν οι Δήμοι της χώρας ενώ το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής θα συνδράμει με την εκπόνηση του Προγράμματος Σπουδών. Τις δράσεις των σχολείων θα παρακολουθεί ο Επόπτης Ποιότητας. Με το σχέδιο νόμου διευρύνεται η ψηφιοποίηση σε όλα τα επίπεδα της εκπαιδευτικής κοινότητας ενώ μπαίνει τάξη στον αρρύθμιστο χάρτη των Κέντρων Μελέτης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Για την λειτουργία τους θεσπίζονται πλέον αυστηροί κανόνες.

Αναλυτικά όσα παρουσιάστηκαν για τις 6 αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα

• Το Διεθνές Απολυτήριο IB (International Baccalaureate) εισάγεται σταδιακά ως επιλογή στα Πρότυπα και Πειραματικά Λύκεια της χώρας από το σχολικό έτος 2026-2027. Η πρόβλεψη ισχύει από το 1995 , όμως μέχρι σήμερα εφαρμόζεται μόνο στην ιδιωτική εκπαίδευση. Στο πλαίσιο της μείωσης των ανισοτήτων αλλά και της ενίσχυσης της πολυτυπίας, πλέον τη δυνατότητα της απόκτησης Διεθνούς Απολυτηρίου αποκτούν και οι μαθητές των Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων. Ακόμα, αναμορφώνεται το πλαίσιο που διέπει τα Πρότυπα και Πειραματικά σχολεία, ειδικά σε ό,τι αφορά τους κανόνες αδιάβλητου τους οποίους θα διασφαλίζει αρμόδια επιτροπή.

• Ιδρύονται Αθλητικά σχολεία με στόχο την κάλυψη των εκπαιδευτικών και αθλητικών αναγκών ταλαντούχων μαθητών/αθλητών, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων με αναπηρία. Από τη σχολική χρονιά 2026-2027 πρόκειται να λειτουργήσουν δύο Αθλητικά σχολεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη με πρόβλεψη να υπάρξει πανελλαδική κάλυψη τα επόμενα χρόνια. Για τους μαθητές και μαθήτριες Αθλητικών σχολείων θα υπάρχει και πρόβλεψη εξ αποστάσεως εκπαίδευσης για τις περιόδους αναγκαστικής απουσίας των μαθητών-αθλητών για προετοιμασία ή συμμετοχή σε αγώνες. Τα Αθλητικά σχολεία θα διοικούνται από 5μελή Κεντρική Επιτροπή Εποπτείας.

• Ενίσχυση της αυτονομίας των σχολικών μονάδων. Σε συνέχεια του Ν. 4823/2021 που προέβλεπε την ενδυνάμωση του ρόλου του διευθυντή, η νέα νομοθετική ρύθμιση έρχεται να ενισχύσει περαιτέρω τις αρμοδιότητές του. Ανάμεσα σε άλλα, ο διευθυντής ή η διευθύντρια του σχολείου θα μπορεί να επιλέγει Υποδιευθυντή, να προτείνει την κατά προτεραιότητα αξιολόγηση εκπαιδευτικών της σχολικής μονάδας του και να οργανώνει το Εβδομαδιαίο Ωρολόγιο Πρόγραμμα με έλεγχο παιδαγωγικής διάστασης από Σύμβουλο και Επόπτη Ποιότητας.

• Θεσπίζεται το Ανοιχτό Σχολείο που μετατρέπει τις σχολικές μονάδες σε ζωντανούς και πολυλειτουργικούς χώρους δημιουργίας και επικοινωνίας, προσβάσιμους σε όλους. Σε κάθε Δήμο και κυρίως σε μεγάλα αστικά κέντρα και μεγάλους οικισμούς ένας αριθμός σχολείων όλων των βαθμίδων θα λειτουργούν ως Ανοιχτά Σχολεία, προσφέροντας ζώνες ανοιχτών δράσεων. Το ΙΕΠ καταρτίζει Πρόγραμμα Σπουδών και αναλυτικό οδηγό δράσεων για το Ανοιχτό Σχολείο. Ο Επόπτης Ποιότητας, καταθέτει πλάνο εφαρμογής με δράσεις σε συγκεκριμένους άξονες. Την ευθύνη υλοποίησης έχουν οι κατά τόπους δήμοι. Ενδεικτικά, στο Ανοιχτό Σχολείο προβλέπονται αθλητικές δραστηριότητες και ελεύθερο παιχνίδι σε συνεργασία με αθλητικά σωματεία, όπου συμμετέχουν μαθητές και κάτοικοι της περιοχής. Οι σχολικές βιβλιοθήκες μετατρέπονται σε λέσχες ανάγνωσης, συναντήσεων με συγγραφείς, πολιτιστικών εκδηλώσεων και θεματικών εκθέσεων. Επίσης , εντάσσονται κοινωνικές και εθελοντικές δράσεις.

• Δρομολογείται η πλήρης ψηφιοποίηση του απουσιολογίου, του Μητρώου μαθητών, των Πρακτικών, του βιβλίου ύλης και ημερολογίου σχολικής ζωής, με παράλληλη απλούστευση της διαδικασίας καταχώρησης απουσιών. Επίσης, για πρώτη φορά το ΥΠΑΙΘΑ αποκτά Ενιαίο Μητρώο Εκπαιδευτικών. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 θα τεθούν σε πιλοτική εφαρμογή μία σειρά από εφαρμογές:
  e-αιτήσεις: μεταθέσεις, μετατάξεις, αποσπάσεις, άδειες εκπαιδευτικών
  e-teachers: δίαυλος επικοινωνίας με το σχολείο τους, τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης και την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης.
  e-parents: πρόσθετη προβολή πληροφοριών για τη διδαχθείσα ύλη, ημερολόγιο δράσεων, υπεύθυνες δηλώσεις γονέων κ.τλ.
  e-Schools: Ολοκληρωμένο Ψηφιακό Πληροφοριακό Σύστημα Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (πιλοτική εφαρμογή του β’εξάμηνο 2025).

Τους μπλε φακέλους με τον σχεδιασμό κάθε υπουργείου για το 2025 παρέλαβαν σήμερα τα μέλη της κυβέρνησης στο τελευταίο υπουργικό συμβούλιο της χρονιάς. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην εισήγησή του ζήτησε από τους υπουργούς να σκύψουν σ’ αυτούς που το έχουν ανάγκη.