Περίπου 130.000 μόνιμοι εκπαιδευτικοί ενδέχεται να επηρεαστούν από τις προτάσεις – Τι προβλέπεται για όσους κριθούν ακατάλληλοι για διδακτικό έργο

Νέο πλαίσιο για τον έλεγχο της καταλληλότητας των εκπαιδευτικών να ασκούν διδακτικό έργο επεξεργάζεται το Υπουργείο Παιδείας, με τις προτάσεις να αφορούν τόσο τους νεοδιοριζόμενους όσο και τους ήδη υπηρετούντες μόνιμους εκπαιδευτικούς.

Βασικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η θέσπιση περιοδικής ψυχιατρικής αξιολόγησης, ενώ ένα από τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει επανέλεγχο των μόνιμων εκπαιδευτικών ανά τρία χρόνια. Ωστόσο, το ακριβές χρονικό διάστημα δεν έχει οριστικοποιηθεί, καθώς εξετάζεται και η επιλογή της πενταετίας.

Εφόσον οι προτάσεις υιοθετηθούν και αποκτήσουν νομοθετική μορφή, το νέο καθεστώς θα μπορούσε να αφορά περίπου 130.000 μόνιμους εκπαιδευτικούς σε ολόκληρη τη χώρα.

Σημαντικό είναι να διευκρινιστεί ότι πρόκειται για υπό επεξεργασία προτάσεις και όχι για μέτρο που έχει ήδη θεσμοθετηθεί ή τεθεί σε εφαρμογή.

Περιοδικός έλεγχος και μετά τον διορισμό

Σύμφωνα με το πλαίσιο που εξετάζεται, ο έλεγχος της καταλληλότητας δεν θα περιορίζεται στη διαδικασία διορισμού.

Οι ήδη υπηρετούντες μόνιμοι εκπαιδευτικοί ενδέχεται να υποβάλλονται σε επαναλαμβανόμενο έλεγχο, με το βασικό σενάριο να προβλέπει ψυχιατρική αξιολόγηση κάθε τρία χρόνια.

Η σχετική ιατρική βεβαίωση θα μπορούσε να χορηγείται από ψυχίατρο ή νευρολόγο-ψυχίατρο, είτε μέσω δημόσιας δομής Υγείας είτε από ιδιώτη γιατρό, και να κατατίθεται στην αρμόδια Διεύθυνση Εκπαίδευσης.

Ανάλογη διαδικασία προβλέπεται να εφαρμόζεται και κατά τον διορισμό νέων μόνιμων εκπαιδευτικών.

Παράλληλα, εξετάζεται και εναλλακτικό μοντέλο, σύμφωνα με το οποίο ο επανέλεγχος θα πραγματοποιείται σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, πιθανότατα ανά πενταετία.

Η ύπαρξη διάγνωσης δεν σημαίνει αυτόματα απομάκρυνση από την τάξη

Κεντρικό σημείο των προτάσεων είναι ότι η ύπαρξη ψυχιατρικής πάθησης δεν θα οδηγεί αυτομάτως σε απομάκρυνση του εκπαιδευτικού από την τάξη ή την υπηρεσία.

Στο μοντέλο που εξετάζεται, κάθε περίπτωση θα μπορούσε να παραπέμπεται σε ειδική επιτροπή ειδικών, η οποία θα αξιολογεί συνολικά την κατάσταση του εκπαιδευτικού.

Το ζητούμενο θα είναι να κρίνεται η πραγματική δυνατότητα άσκησης του διδακτικού έργου και όχι να θεωρείται από μόνη της καθοριστική η ύπαρξη μιας ιατρικής διάγνωσης.

Με τον τρόπο αυτό, η αξιολόγηση θα συνδέεται με την καταλληλότητα για την άσκηση συγκεκριμένων καθηκόντων και όχι αποκλειστικά με το ιατρικό ιστορικό.

Τι προβλέπεται για όσους κριθούν ακατάλληλοι για διδασκαλία

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο τι θα συμβαίνει στην περίπτωση που ένας εκπαιδευτικός, μετά την προβλεπόμενη διαδικασία αξιολόγησης, κριθεί ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να ασκεί διδακτικό έργο.

Το υπό εξέταση μοντέλο δεν προβλέπει αυτομάτως την απομάκρυνση από τη δημόσια υπηρεσία.

Αντίθετα, εξετάζεται η δυνατότητα ο εκπαιδευτικός να τίθεται στη διάθεση της οικείας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης και να αναλαμβάνει διοικητικά καθήκοντα, χωρίς να επιστρέφει στη σχολική τάξη εφόσον έχει κριθεί ότι δεν είναι σε θέση να ασκήσει διδακτικό έργο.

Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται ειδικότερη αντιμετώπιση των λεγόμενων «αδυνατούντων» εκπαιδευτικών, δηλαδή όσων δεν μπορούν ή δεν πρέπει να ασκούν διδακτικά καθήκοντα, κυρίως για λόγους ψυχικής υγείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται στον υπό επεξεργασία σχεδιασμό, οι συγκεκριμένες περιπτώσεις υπολογίζονται περίπου σε 2.500 εκπαιδευτικούς σε πανελλαδικό επίπεδο.

Μόνιμη μετάταξη σε διοικητική θέση μετά από τρία χρόνια

Μία ακόμη πρόταση που βρίσκεται υπό εξέταση αφορά τους εκπαιδευτικούς που θα χαρακτηριστούν «αδυνατούντες» να ασκήσουν διδακτικό έργο.

Εφόσον η συγκεκριμένη κατάσταση παραμένει αμετάβλητη για τρία συνεχόμενα χρόνια, εξετάζεται η δυνατότητα μόνιμης μετάταξής τους σε διοικητική θέση.

Με αυτόν τον τρόπο, ο εκπαιδευτικός θα παραμένει εντός του εκπαιδευτικού συστήματος και θα μπορεί να αξιοποιείται σε διαφορετικό εργασιακό περιβάλλον, χωρίς να επιστρέφει στην τάξη όταν έχει κριθεί ότι δεν μπορεί να ασκήσει διδακτικά καθήκοντα.

Ήδη προβλέπεται έλεγχος για τους αναπληρωτές

Η απαίτηση προσκόμισης ιατρικής βεβαίωσης για την καταλληλότητα δεν αποτελεί εντελώς νέα διαδικασία.

Οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί, κατά την πρόσληψή τους, προσκομίζουν ήδη μεταξύ των απαιτούμενων δικαιολογητικών πιστοποιητικό από ψυχίατρο ή νευρολόγο-ψυχίατρο.

Η βασική αλλαγή που εξετάζεται αφορά επομένως κυρίως τους μόνιμους εκπαιδευτικούς και, ειδικότερα, την περιοδική επανάληψη του ελέγχου κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας.

Ειδικό τμήμα για την υποστήριξη εκπαιδευτικών

Παράλληλα με την αξιολόγηση της καταλληλότητας, εξετάζεται η δημιουργία ειδικού τμήματος υποστήριξης εκπαιδευτικών που αντιμετωπίζουν ψυχολογικά ή διοικητικά προβλήματα.

Η προτεινόμενη δομή δεν θα έχει αποκλειστικά ελεγκτικό χαρακτήρα. Στόχος είναι να μπορεί να λειτουργεί και υποστηρικτικά, συμβάλλοντας στην έγκαιρη αντιμετώπιση προβλημάτων πριν αυτά επιδεινωθούν.

Στο πλαίσιο αυτό συζητείται και η δημιουργία νομικών τμημάτων στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, με αντικείμενο την παροχή θεσμικής και νομικής κάλυψης σε περιπτώσεις καταγγελιών που αφορούν στελέχη της εκπαίδευσης.

Σύμφωνα με τον υπό εξέταση σχεδιασμό, αντίστοιχες δομές λειτουργούν ήδη στις 13 Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης.

Το ζήτημα της ψυχικής υγείας και η ανάγκη προστασίας των εκπαιδευτικών

Η συζήτηση για ένα νέο σύστημα αξιολόγησης συνδέεται και με το ζήτημα του στίγματος γύρω από την ψυχική υγεία.

Η πιθανότητα ένας εκπαιδευτικός να φοβάται ότι η αναζήτηση βοήθειας μπορεί να επηρεάσει την επαγγελματική του πορεία αποτελεί παράμετρο που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στον τελικό σχεδιασμό.

Παράλληλα, διευθυντές και στελέχη της εκπαίδευσης συχνά καλούνται να διαχειριστούν δύσκολες περιπτώσεις, με τον φόβο καταγγελιών, νομικών συνεπειών ή κατηγοριών για στοχοποίηση να αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα.

Το υπό συζήτηση μοντέλο επιχειρεί, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, να δημιουργήσει έναν πιο οργανωμένο μηχανισμό ώστε η παρέμβαση να γίνεται έγκαιρα και με σαφείς διαδικασίες, προστατεύοντας τόσο τον εκπαιδευτικό όσο και τη σχολική κοινότητα.

Οι βασικοί άξονες της πρότασης

Από την πρόταση στη νομοθετική ρύθμιση

Εφόσον οι συγκεκριμένες προτάσεις προχωρήσουν, θα αποτελέσουν σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η καταλληλότητα των εκπαιδευτικών για την άσκηση διδακτικού έργου.

Το κρίσιμο ζήτημα θα είναι η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα συνδυάζει την ασφάλεια των μαθητών και της σχολικής κοινότητας, την έγκαιρη αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων και παράλληλα τον σεβασμό των δικαιωμάτων, της αξιοπρέπειας και της προσωπικότητας των εκπαιδευτικών.

Σε κάθε περίπτωση, μέχρι να υπάρξει συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση, οι παραπάνω προβλέψεις παραμένουν προτάσεις και σενάρια υπό εξέταση και δεν αποτελούν ισχύον μέτρο.