Άτυπη προπαρασκευαστική σύσκεψη για το θέμα της ασφάλειας στα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα πραγματοποιήθηκε σήμερα, υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.

Στη σύσκεψη στην οποία συμμετείχαν συναρμόδια κυβερνητικά στελέχη, αποφασίστηκε εντός των επόμενων ημερών η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να παρουσιάσει συγκεκριμένες προτάσεις, οι οποίες θα μεταφραστούν σε άμεσες πρωτοβουλίες. Η λέξη «κλειδί» των παρεμβάσεων-σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη- θα είναι «συνέπειες». Τόσο σε ποινικό και πειθαρχικό επίπεδο, όσο και σε αστικό, για τους δράστες.

Παράλληλα, θα υπάρχουν συνέπειες και σε μεμονωμένες περιπτώσεις Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων που δεν συμμορφώνονται με την εφαρμογή του νόμου ή αντίστοιχων αποφάσεων.

Επιπλέον, η εφαρμογή των Σχεδίων Ασφαλείας από το σύνολο των Πανεπιστημίων καθίσταται επείγουσα. Όπως επεσήμαναν κυβερνητικά στελέχη το δρόμο έχουν δείξει, τόσο οι δεκάδες εκκενώσεις καταλήψεων και οι επιτυχείς επιχειρήσεις της Ελληνικής Αστυνομίας, σε συνέχεια της κατάργησης του ασύλου ανομίας από την Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, όσο και τα μέτρα που εφαρμόστηκαν στα γήπεδα και, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, έχουν υλοποιηθεί σε απόλυτο βαθμό.

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών πήρε επίσημη θέση με αφορμή την καταδρομική και αιματηρή επίθεση κουκουλοφόρων σε εκδήλωση της Νομικής Σχολής, τονίζοντας ότι η Αστυνομία έχει υποχρέωση να επεμβαίνει όταν υπάρχουν ποινικά αδικήματα.

Αναλυτικά, η ανακοίνωση του ΕΚΠΑ αναφέρει τα ακόλουθα:

«Για την ακριβή πληροφόρηση της πανεπιστημιακής κοινότητας επισημαίνουμε τα παρακάτω:

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από φοιτητές Τμήματος της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών, με τη συμμετοχή Καθηγητών της ίδιας Σχολής.

Η επίθεση πραγματοποιήθηκε από μεγάλη ομάδα (περίπου 10) αγνώστων στο Πανεπιστήμιο ατόμων, τα οποία εισήλθαν από αδιευκρίνιστη προέλευση στο κτίριο του Μεγάρου Θεωρητικών Επιστημών έχοντας καλυμμένα τα πρόσωπά τους.

Η Διοίκηση της Σχολής ενημέρωσε αμέσως την Ελληνική Αστυνομία για το συμβάν, η οποία ανταποκρίθηκε αλλά όταν έφτασε στο κτίριο, οι εισβολείς είχαν εξαφανιστεί.

Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι αποτελεί ευθύνη της Πολιτείας η προστασία των δημόσιων Πανεπιστημίων από ομάδες κουκουλοφόρων που φαίνεται ότι κινήθηκαν ανενόχλητοι στο κέντρο της Αθήνας τόσο πριν την είσοδό τους στο πανεπιστημιακό κτίριο όσο και μετά την επίθεση και έξοδό τους από αυτό.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία η παρέμβαση της Ελληνικής Αστυνομίας είναι αυτεπάγγελτη σε όλους τους Πανεπιστημιακούς χώρους, όταν πραγματοποιούνται ποινικά αδικήματα (οι Πανεπιστημιακοί χώροι ως προς τη δυνατότητα παρέμβασης της Ελληνικής Αστυνομίας δεν διαφέρουν από οποιοδήποτε άλλο δημόσιο χώρο).
Μέλη της Διοίκησης του Πανεπιστημίου (ο Πρύτανης, ο Κοσμήτορας της Σχολής και η Διοίκηση του Τμήματος) από την πρώτη στιγμή ήταν συνεχώς δίπλα στον τραυματία (από τη διακομιδή έως το εξιτήριό του από το Νοσοκομείο). Η άμεση κινητοποίηση και η συνεργασία της Διοίκησης του Πανεπιστημίου με τη Διοίκηση του Υπουργείου Υγείας και του Νοσοκομείου «Ερυθρός Σταυρός» είχαν ως αποτέλεσμα όλες οι εξετάσεις να ολοκληρωθούν ταχύτατα και ο υποψήφιος διδάκτορας να λάβει εξιτήριο εντός ολίγων ωρών

Το Πανεπιστήμιο έχει προβεί σε όλες τις ενέργειες που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία στελεχώνοντας τη Μονάδα Ασφαλείας και συγκροτώντας την Επιτροπή Ασφάλειας και Προστασίας η οποία έχει καταρτίσει τους προβλεπόμενους κανονισμούς και σχέδια ασφάλειας του Ιδρύματος. Επισημαίνουμε ότι έχουμε ζητήσει πολλάκις τη συνδρομή των συναρμοδίων Υπουργείων για θέματα ασφάλειας και προστασίας του Ιδρύματος.

Η Διοίκηση του Πανεπιστημίου έχει αιτηθεί στην Πολιτεία κοστολογημένη χρηματοδότηση ώστε να καταστεί εφικτή η πρόσληψη του απαραίτητου αριθμού φυλάκων για την επαρκή φύλαξη των κτιρίων και η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ασφαλείας με σκοπό να βελτιωθεί η ασφάλεια στους χώρους του Ιδρύματος.

Είναι προφανές ωστόσο ότι για φαινόμενα που αφορούν εξωπανεπιστημιακά άτομα, εγκληματικές οργανώσεις και ομάδες κουκουλοφόρων, κανένα Πανεπιστήμιο δεν δύναται να έχει τα μέσα να τα αντιμετωπίσει από μόνο του, αυτό αποτελεί ευθύνη της Πολιτείας.

Σε κάθε περίπτωση ισχυρή βούληση της παρούσας Διοίκησης είναι η πρόληψη και αντιμετώπιση όλων των περιστατικών βίας και παραβατικότητας, χωρίς καμία απολύτως ανοχή σε αυτά από όπου και αν προέρχονται.

Σε συνεργασία με τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας, η Διοίκηση του Πανεπιστημίου ενεργεί με όλα τα διαθέσιμα μέσα απέναντι σε περιστατικά βίας τα οποία τα τελευταία χρόνια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών έχουν σχεδόν εξαλειφθεί.

Είναι προφανές ότι οποιαδήποτε στοχοποίηση του Ελληνικού Δημόσιου Πανεπιστημίου όσον αφορά στην αντιμετώπιση φαινομένων βίας είναι άνευ περιεχομένου».

Σε καταδρομική επίθεση εντός της Νομικής Σχολής Αθηνών προχώρησε ομάδα περίπου 8-9 κουκουλοφόρων, ντυμένων στα μαύρα, με fullface, πτυσσόμενα γκλοπ και παραστρατιωτική οργάνωση, την Τρίτη 29 Απριλίου. Στόχος τους δεν ήταν κάποια πολιτική εκδήλωση, αλλά ένα ειρηνικό πάνελ με τίτλο «Ημέρες Καριέρας», στο οποίο καθηγητές ενημέρωναν φοιτητές για τις επαγγελματικές δυνατότητες μετά το πτυχίο. Το «έγκλημα» της εκδήλωσης; Ότι διοργανώθηκε από τη φοιτητική παράταξη της ΔΑΠ.

Ο επικεφαλής της ομάδας κρατούσε πυροσβεστήρα —ο οποίος «απαλλοτριώθηκε» από τον χώρο— και τον χρησιμοποίησε, ψεκάζοντας φοιτητές και καθηγητές. Χτύπησε βάναυσα διδακτορικό φοιτητή που προσπάθησε να προστατεύσει συμφοιτήτριές του, μεταξύ των οποίων και μία έγκυο, η οποία λιποθύμησε από τον τρόμο. Ο φοιτητής μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με επτά ράμματα στο κεφάλι. Οι δράστες απείλησαν φωνάζοντας: «Θα πεθάνετε ρε, τελειώσατε».

Το περιστατικό αυτό, που θυμίζει πρακτικές φασιστικών ταγμάτων εφόδου, αποτελεί ευθεία απειλή κατά της δημοκρατίας, της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της σωματικής ασφάλειας της πανεπιστημιακής κοινότητας. Δεν είναι μεμονωμένο. Προηγήθηκε αποτυχημένη εισβολή στον «Ιανό» από άλλη ομάδα τραμπούκων σε εκδήλωση για την πολιτική εκμετάλλευση της τραγωδίας των Τεμπών.

Παρά τη σοβαρότητα των επιθέσεων, η κυβερνητική αντίδραση υπήρξε χλιαρή και ελλιπής, περιορισμένη σε δηλώσεις χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Οι πρυτανικές αρχές, για ακόμη μία φορά, σιωπούν ή λειτουργούν φοβικά, μη εφαρμόζοντας το πρωτόκολλο ασφαλείας που έχει καταστεί υποχρεωτικό από το 2021. Εδώ και τέσσερα χρόνια, η πλειοψηφία των ΑΕΙ δεν έχει λάβει τα στοιχειώδη μέτρα για την προστασία των φοιτητών και του προσωπικού τους.

Το ερώτημα είναι πλέον επείγον και σαφές:
Για πόσο ακόμα τα ελληνικά πανεπιστήμια θα είναι ορμητήρια βίας, ανομίας και κουκουλοφόρων;

Ζητείται άμεσα:

• Εφαρμογή του πρωτοκόλλου ασφαλείας σε όλα τα ΑΕΙ – καμία εξαίρεση.

• Πειθαρχικός και οικονομικός έλεγχος σε πρυτανικές αρχές που δεν συμμορφώνονται.

• Άμεση σύλληψη και παραπομπή στη Δικαιοσύνη των υπευθύνων για την επίθεση στη Νομική.

• Σύνδεση της κρατικής χρηματοδότησης με την εφαρμογή του νόμου και την εξασφάλιση της ακαδημαϊκής ομαλότητας.

Η Δημοκρατία δεν μπορεί να συνυπάρξει με το καθεστώς τρόμου στα πανεπιστήμια.
Νισάφι πια με τη βία στα ΑΕΙ.

Όταν μεγάλωσε παρέμεινε για μικρό διάστημα στην Ταυρική (σημερινή Κριμαία) και στη συνέχεια πήγε στην Πελοπόννησο, όπου με τους αδελφούς του Θωμά και Θεόδωρο ανέλαβαν τη διοίκηση του Δεσποτάτου του Μωρέος ή Μυστρά και ολοκλήρωσαν την ανάκτηση των φραγκοκρατούμενων περιοχών. Η σύγκρουση με τους δύο αδελφούς του τον ανάγκασε να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη και να τεθεί στη διάθεση του αδελφού του Ιωάννη Η’ Παλαιολόγου, που βρισκόταν στο θρόνο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μετά το θάνατο του πατέρα τους το 1425.

Αντικατέστησε για λίγο τον αδελφό του στο θρόνο, όταν ο Ιωάννης μετέβη στην Ιταλία για να λάβει μέρος στη Σύνοδο Φεράρας - Φλωρεντίας, που αποσκοπούσε στην επανένωση των εκκλησιών, μετά το Σχίσμα του 1054. Μετά την αποτυχία της Συνόδου, λόγω του ανθενωτικού κλίματος που επικρατούσε στον ορθόδοξο κόσμο, και την άφιξη του αυτοκράτορα στην Πόλη (1 Φεβρουαρίου 1440), ο Κωνσταντίνος επέστρεψε και πάλι στην Πελοπόννησο και αφιέρωσε τις προσπάθειές του στην αναδιοργάνωση του δεσποτάτου.

Μετά τον θάνατο του Ιωάννη, ο Κωνσταντίνος ανέλαβε τις τύχες της αυτοκρατορίας στις 6 Ιανουαρίου 1449, έχοντας επίγνωση της απελπιστικής πολιτικής και στρατιωτικής κατάστασης που βρισκόταν η αυτοκρατορία. Οι Οθωμανοί Τούρκοι περιέσφιγγαν όλο και περισσότερο τον κλοιό γύρω από τη Βασιλεύουσα και ο νέος σουλτάνος Μωάμεθ Β’ είχε βάλει σκοπό της ζωής του την κατάληψη της Πόλης.

Έτσι, στις 15 Απριλίου 1453 άρχισε η τρίτη πολιορκία της Κωνσταντινούπολης, που κατέληξε στην άλωσή της το πρωί της 29ης Μαΐου 1453. Ό Κωνσταντίνος προαισθανόμενος το τέλος του πήγε στην Αγία Σοφία και μετέλαβε των Αχράντων Μυστηρίων. Κατόπιν αποχαιρέτησε τους δικούς του κι έλαβε θέση μάχης με τους λιγοστούς στρατιώτες του. Αλλά από μία πύλη, την Κερκόπορτα, που λησμονήθηκε ανοιχτή, μπήκαν μέσα οι Τούρκοι και άρχισαν μια τρομερή σφαγή. Ο αυτοκράτορας πολέμησε γενναία ως απλός στρατιώτης, αλλά οι Οθωμανοί υπερείχαν συντριπτικά και ο Κωνσταντίνος έπεσε νεκρός, αφού προηγουμένως ζήτησε από κάποιο χριστιανό να τον θανατώσει.

Μετά την άλωση της Πόλης, οι κατακτητές με εντολή του Μωάμεθ αναζήτησαν το πτώμα του Κωνσταντίνου και το έθαψαν με βασιλικές τιμές, χωρίς όμως να γίνει γνωστός ο τόπος της ταφής του. Οι υπόδουλοι πια Έλληνες δεν θέλησαν να πιστέψουν τον χαμό του Κωνσταντίνου. Τον φαντάζονταν όχι νεκρό, αλλά μαρμαρωμένο, έτοιμο να ξυπνήσει και «να κυνηγήσει πάλι τούς Τούρκους, ως την Κόκκινη Μηλιά».

Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος δεν άφησε απογόνους, παρά τους δύο γάμους του. Την 1η Ιουλίου 1428 νυμφεύτηκε τη Μανταλένα Τόκο, κόρη του άρχοντα της Ζακύνθου Λεονάρντο Τόκο, η οποία πέθανε πάνω στη γέννα, όπως και η δεύτερη σύζυγός του Κατερίνα Γκατιλούζιο, κόρη του άρχοντα της Μυτιλήνης Ντορίνο Γκατιλούζιο, την οποία παντρεύτηκε στις 27 Ιουλίου 1441.

Το έγκλημα πρέπει να το λέμε έγκλημα», δήλωσε ο Παύλος Μαρινάκης σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό Action24. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτήρισε τις πρόσφατες επιθέσεις στη Νομική Αθηνών ως «βαρύτατα εγκλήματα», ενώ τόνισε πως «το άσυλο της ανομίας έχει τελειώσει».

Ο κ. Μαρινάκης δήλωσε πως το εγχείρημα της πανεπιστημιακής αστυνομίας δεν πέτυχε και πως «εμείς δεν έχουμε πρόβλημα ως κυβέρνηση να παραδεχόμαστε τις αστοχίες μας». Σημείωσε ότι η πανεπιστημιακή αστυνομία, έτσι όπως είχε σχεδιαστεί, δεν ήταν σωστό να εφαρμοστεί, ενώ σημείωσε ότι για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες δεν υπάρχει ενεργή κατάληψη στα πανεπιστήμια. Επιπλέον μίλησε για την ανάγκη ενός αυστηρού πειθαρχικού πλαισίου το οποίο θα προβλέπει ακόμα και τη διαγραφή φοιτητών που συμμετέχουν σε εγκληματικές πράξεις. Επίσης αναφέρθηκε σε ευθύνες πρυτανικών αρχών και πολιτικών δυνάμεων που δεν αντιμετώπισαν τη βία εγκαίρως.

Για την υπόθεση των Τεμπών ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επισήμανε πως η δικογραφία των 70.000 σελίδων δεν επιτρέπει βιαστικές αποφάσεις. Ο κ. Μαρινάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση θα ενεργήσει βάσει των πραγματικών δεδομένων και χωρίς πολιτική εκμετάλλευση. «Όχι πολιτική εκμετάλλευση, όχι βιασύνη, πρώτα θα μελετήσουμε τα στοιχεία», διαμήνυσε απορρίπτοντας τη λογική της προπαγάνδας. Στήριξε δε την παραπομπή στο φυσικό δικαστή, ενώ τόνισε πως «η υπόθεση θα κριθεί ψύχραιμα» και «με βάση τα πραγματικά δεδομένα», απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς της αντιπολίτευσης περί συγκάλυψης.

Για το ζήτημα των οικοπέδων, αναφέρθηκε στη προσπάθεια συμμόρφωσης με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων. Επισήμανε ότι το πρόβλημα λύθηκε για τις ζώνες Α και Β, ενώ για τη ζώνη Γ ανέφερε ότι θα υπάρξει νέα πρόταση με σκοπό να διασφαλιστεί η νομιμότητα και η ασφάλεια δικαίου, με προϋποθέσεις και με τη σύμφωνη γνώμη του ΣτΕ. «Στόχος μας: Ασφάλεια δικαίου για τους κατοίκους», τόνισε μεταξύ άλλων ο κ. Μαρινάκης

Καθώς πλησιάζουν οι Πανελλήνιες 2025, τα αποτελέσματα της προηγούμενης χρονιάς αποτυπώνουν το νέο τοπίο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Οι βάσεις του 2024 κατέγραψαν μεγάλες ανακατατάξεις, με την εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) να αφήνει περισσότερους από 25.000 υποψηφίους εκτός ΑΕΙ και να διαμορφώνει νέες τάσεις στις προτιμήσεις σπουδών.

Η εικόνα δείχνει έντονες διακυμάνσεις, με το 38% των σχολών να σημειώνει άνοδο και το 62% πτώση, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική στροφή των υποψηφίων σε τομείς με υψηλές επαγγελματικές προοπτικές.

Σχολές με άνοδο στις βάσεις το 2024

Ορισμένα τμήματα σημείωσαν εντυπωσιακή άνοδο:

• Η Σχολή Πυροσβεστών της Πυροσβεστικής Ακαδημίας παρουσίασε αύξηση 109%, φτάνοντας τα 2.920 μόρια.
• Τα Τμήματα Μουσικών Σπουδών σε Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα και Αθήνα σημείωσαν άνοδο έως και 45,9%.
• Η Αγγλική Γλώσσα και Φιλολογία του ΕΚΠΑ ανέβηκε κατά 22,8%, με τη βάση να διαμορφώνεται στα 18.330 μόρια.
• Σημαντική άνοδος σημειώθηκε και σε σχολές όπως οι Πολιτικοί Μηχανικοί Ξάνθης και το Μαθηματικό Πάτρας.

Η στροφή των υποψηφίων προς κλάδους με σαφείς προοπτικές απασχόλησης ήταν καθοριστική.

Ποιες σχολές σημείωσαν πτώση

Αντίθετα, σε αρκετές σχολές σημειώθηκε σημαντική πτώση:

• Η Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Αεροπορίας (ΣΜΥΑ) έχασε 3.160 μόρια.
• Η Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων (Σώματα) είδε μείωση 3.140 μορίων.
• Το Τμήμα Ξένων Γλωσσών Μετάφρασης και Διερμηνείας στην Κέρκυρα υποχώρησε κατά 2.900 μόρια.
• Τμήματα Οικονομικών και Διοικητικών Σπουδών σε Άμφισσα και Καβάλα βρέθηκαν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, με βάσεις κάτω από 8.000 μόρια.

Η εφαρμογή της ΕΒΕ οδήγησε σε φαινόμενα “σφαγής” σε σχολές μικρής ζήτησης, αφήνοντας πολλά τμήματα με ελάχιστους εισακτέους.

Τα παράδοξα των βάσεων 2024

Παρά τις ανακατατάξεις, κάποιες σχολές διατήρησαν υψηλά επίπεδα:

• Η Αρχιτεκτονική του ΕΜΠ κράτησε την πρωτιά με 19.335 μόρια.
• Η Ιατρική Αθήνας και οι Νομικές Θεσσαλονίκης και Κομοτηνής παρέμειναν σε υψηλές θέσεις, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή ζήτηση για κλασικές σπουδές.

Την ίδια ώρα, η μεγάλη πτώση σε περιφερειακά τμήματα καταδεικνύει την προτίμηση των υποψηφίων σε σπουδές κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα και σε σχολές με καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές.

Πανελλήνιες 2025: Τι δείχνουν οι τάσεις

Το τοπίο που διαμορφώθηκε το 2024 δείχνει ότι οι υποψήφιοι για τις Πανελλήνιες 2025 θα κινηθούν ακόμα πιο στρατηγικά:

• Η αυξημένη προτίμηση σε Επιστήμες Υγείας, Πληροφορική και Πολυτεχνικές σχολές αποδεικνύει ότι το κριτήριο της απασχολησιμότητας γίνεται κεντρικό στις επιλογές σπουδών.
• Η μειωμένη διάθεση για φοίτηση σε περιφερειακά τμήματα δημιουργεί νέες προκλήσεις για τα Πανεπιστήμια εκτός μεγάλων αστικών κέντρων.

Η αγορά εργασίας και οι νέες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες καθορίζουν πλέον σε μεγάλο βαθμό τις επιλογές σπουδών των νέων.

Οι εκπαιδευτικοί στην Ευρώπη είναι αντιμέτωποι με προβλήματα που φαίνεται μόνο προς το χειρότερο να οδεύουν και να διαιωνίζονται χωρίς σαφείς λύσεις, παρά τις διεθνείς κινητοποιήσεις που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

Υποστελέχωση, χαμηλοί μισθοί και φθίνουσες μαθητικές επιδόσεις δυσχεραίνουν το έργο τους και «κτίζουν» ένα (περισσότερο από ποτέ) αβέβαιο μέλλον.

Έλλειψη προσωπικού και σωρεία παραιτήσεων στην Ευρώπη

Η ισπανική έκδοση της Παγκόσμιας Έκθεσης για τους Εκπαιδευτικούς, που δημοσιεύθηκε από την UNESCO, τη Διεθνή Ομάδα Εργασίας για τους Διδάσκοντες για την Εκπαίδευση 2030 και την Fundación SM και παρουσιάστηκε στις 22 Απριλίου στη Μαδρίτη, αποκαλύπτει ότι περισσότερο από το 90% της εκτιμώμενης έλλειψης εκπαιδευτικών στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική – που αντιστοιχεί σε 4,8 εκατομμύρια – οφείλεται στην αποχώρηση των εκπαιδευτικών από το επάγγελμα.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπου προβλέπεται έλλειψη έως και 3,1 εκατομμυρίων εκπαιδευτικών έως το 2030. Στην Ευρώπη, η συνταξιοδότηση αποτελεί σημαντικό παράγοντα, λόγω του υψηλού μέσου όρου ηλικίας του διδακτικού προσωπικού.

Η έκθεση προειδοποιεί επίσης ότι πάνω από το 20% των εκπαιδευτικών στην Ισπανία εργάζονται με ετήσιες συμβάσεις ή συμβάσεις ορισμένου χρόνου, μια κατάσταση που αντικατοπτρίζεται σε χώρες όπως η Αυστρία, η Ιταλία και η Ρουμανία.

Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, το 16% του διδακτικού προσωπικού βρίσκεται σε παρόμοιες συνθήκες εργασίας, με συμβάσεις διάρκειας ενός έτους ή λιγότερο, όπως ισχύει και στην Ελλάδα με τους αναπληρωτές.

«Οι δάσκαλοι είναι το θεμέλιο της ποιοτικής εκπαίδευσης και της κοινωνικής προόδου. Η παγκόσμια έλλειψη εκπαιδευτικών δεν είναι απλώς ένα αριθμητικό ζήτημα- είναι μια πολυδιάστατη, συστημική πρόκληση που απαιτεί μια ολοκληρωμένη, συνεκτική και συντονισμένη πολιτική απάντηση», δήλωσε ο Carlos Vargas Tames, επικεφαλής του Τμήματος Ανάπτυξης Εκπαιδευτικών της UNESCO και επικεφαλής της Γραμματείας της Διεθνούς Ομάδας Δράσης για τους Εκπαιδευτικούς για την Εκπαίδευση 2030. «Η Παγκόσμια Έκθεση τονίζει την επείγουσα ανάγκη αξιοποίησης, διαφοροποίησης και διατίμησης των εκπαιδευτικών για τη βελτίωση της ελκυστικότητας του επαγγέλματος και την αντιμετώπιση αυτής της έλλειψης».

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο κόσμος αντιμετωπίζει έλλειψη 44 εκατομμυρίων εκπαιδευτικών για την επίτευξη της καθολικής κάλυψης της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έως το 2030. Ταυτόχρονα, σε παγκόσμιο επίπεδο, το ποσοστό αποχώρησης των εκπαιδευτικών έχει σχεδόν διπλασιαστεί – από 4,6% σε πάνω από 9% μεταξύ 2015 και 2022. Οι νέοι εκπαιδευτικοί εγκαταλείπουν το επάγγελμα σε υψηλότερα ποσοστά από εκείνους με μεγαλύτερη εμπειρία, γεγονός που επιδεινώνει περαιτέρω την έλλειψη.

Βασικά σημεία για την αντιμετώπιση της έλλειψης εκπαιδευτικών

Για την αντιμετώπιση της έλλειψης εκπαιδευτικών και τον επαναπροσδιορισμό του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού, η UNESCO, η Διεθνής Ομάδα Εργασίας για τους Εκπαιδευτικούς για την Εκπαίδευση 2030 και το Fundación SM ανέπτυξαν τον ‘Δεκάλογο των Εκπαιδευτικών’, υπογραμμίζοντας δέκα βασικές συστάσεις:

• Προώθηση της συνολικής ευημερίας των εκπαιδευτικών.
• Βελτίωση των συνθηκών εργασίας των εκπαιδευτικών.
• Ενίσχυση της καθοδήγησης και της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης προς τους εκπαιδευτικούς.
• Προώθηση της κουλτούρας συνεργασίας και της ανάπτυξης μεταξύ των ομάδων διδασκόντων.
• Υποστήριξη της αυτονομίας και της επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών.
• Διασφάλιση εκπαιδευτικών περιβαλλόντων χωρίς αποκλεισμούς, ασφαλών και υποστηρικτικών μαθησιακών περιβαλλόντων τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους μαθητές.
• Προσέλκυση, κατάρτιση και διατήρηση υψηλής ποιότητας εκπαιδευτικού ταλέντου μέσω της επαγγελματικής ανάπτυξης.
• Διασφάλιση ότι οι μισθοί αντικατοπτρίζουν την ευθύνη και την αξία των εκπαιδευτικών.
• Προώθηση της ισότητας των φύλων και της πολιτισμικής πολυμορφίας.
• Συμμετοχή των εκπαιδευτικών στη διαμόρφωση των εκπαιδευτικών πολιτικών μέσω του κοινωνικού διαλόγου.

Προκλήσεις από τις χαμηλές μαθητικές επιδόσεις

Εμπόδια στην απρόσκοπτη διαξεγωγή της διδακτικής διαδικασίας για τους εκπαιδευτικούς θέτουν και οι χαμηλές επιδόσεις που σημειώνουν οι μαθητές τα τελευταία χρόνια.

Σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, το 40% των εκπαιδευτικών δήλωσαν ότι ένα μεγάλο ποσοστό των μαθητών τους έχει επιδόσεις κάτω από το αναμενόμενο επίπεδο. Αυτό είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και πιο αισθητό στην Ισπανία, όπου το 80% των εκπαιδευτικών δηλώνουν ότι πολλοί ή οι περισσότεροι μαθητές τους έχουν χαμηλότερες επιδόσεις, σύμφωνα με όσα έκανε γνωστά η ετήσια Ευρωπαϊκή Έρευνα για τους Εκπαιδευτικούς που διεξήχθη από τη Sanoma Learning.

Η πλειονότητα των εκπαιδευτικών πιστεύει ότι η πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας μαθησιακό υλικό και η καθοδηγούμενη από τους εκπαιδευτικούς διδασκαλία είναι ουσιώδους σημασίας για την αντιμετώπιση του προβλήματος και τη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων.

Η «λυκοφιλία» μεταξύ Τεχνητής Νοημοσύνης και εκπαίδευσης

Η έρευνα δείχνει επίσης ότι το 55% των εκπαιδευτικών πιστεύει ότι τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) μπορούν να βελτιώσουν την προσωπική τους παραγωγικότητα και να εξοικονομήσουν χρόνο – από 47% το 2023. Ωστόσο, μόνο το 14% πιστεύει ότι οι μαθητές στο μέλλον θα επιτύχουν καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα με τη βοήθεια της ΤΝ (μείωση από 17% το 2023), σύμφωνα με το Brussels Times.

Συνολικά, οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί (71%) εξακολουθούν να ανησυχούν για τους κινδύνους της ΤΝ για την ποιότητα της εκπαίδευσης – ένα σχετικά σταθερό επίπεδο τα τελευταία χρόνια. Η πλειοψηφία τόνισε τη σημασία των εκδοτών για τη διασφάλιση της παροχής μαθησιακού υλικού υψηλής ποιότητας.

Επιπλέον, η συντριπτική πλειοψηφία (περίπου 90%) των εκπαιδευτικών πιστεύει ότι μια ισορροπημένη προσέγγιση που ενσωματώνει τόσο έντυπο όσο και ψηφιακό υλικό υποστηρίζει τα καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα.

Στο πλαίσιο αυτής της μικτής προσέγγισης μάθησης, το 82% συμφωνεί ότι τα ψηφιακά εργαλεία μάθησης μπορούν να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα για μαθητές με γνωστικές ανάγκες όπως η δυσλεξία, οι διαταραχές ελλειμματικής προσοχής και η επιληψία.

Καθώς το ποσοστό των εκπαιδευτικών που χρησιμοποιούν ψηφιακό περιεχόμενο αυξάνεται σιγά-σιγά, οι εκπαιδευτικοί εξακολουθούν να εκτιμούν το έντυπο εκπαιδευτικό υλικό – τα βιβλία και τα τετράδια εργασίας. Ιδιαίτερα (αλλά όχι μόνο) στις σκανδιναβικές χώρες, οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο το ρόλο του έντυπου μαθησιακού υλικού.

Στη φετινή έρευνα, για παράδειγμα, το 66% των καθηγητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Σουηδίας συμφώνησε ότι το μαθησιακό υλικό θα πρέπει να είναι πρώτα έντυπο στο μέλλον – γεγονός που αποτελεί σημαντική αύξηση σε σχέση με το 55% της έρευνας του 2021. Για τους Φινλανδούς εκπαιδευτικούς δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υπήρξε παρόμοια αύξηση από 41% σε 65%.

Χαμηλοί μισθοί = κανένα σπίτι

Βασικό «αγκάθι» για την παραίτηση πολλών εκπαιδευτικών αποτελούν και οι χαμηλοί μισθοί, οι οποίοι δεν αντικατοπτρίζουν την βαρύτητα του διδακτικού επαγγέλματος και τους φέρνουν καθημερινά αντιμέτωπους με σοβαρές οικονομικές αδυναμίες.

Για αρκετούς εκπαιδευτικούς η ενοικίαση ενός σπιτιού αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, πόσω μάλλον η αγορά μία κατοικίας, ένα όνειρο πλέον… άπιαστο.

Είναι, λοιπόν, ρεαλιστικό για τους Ευρωπαίους εκπαιδευτικούς να αγοράσουν σπίτι; Το Euronews συνέκρινε τους μισθούς των εκπαιδευτικών και τις τιμές των κατοικιών σε όλη την Ευρώπη και υπολόγισε πόσους μηνιαίους μισθούς θα χρειαζόταν ένας εκπαιδευτικός για να αγοράσει σπίτι ή διαμέρισμα ως το 2023.

Μεταξύ 24 ευρωπαϊκών χωρών, η Ιρλανδία είναι η πιο προσιτή για τους εκπαιδευτικούς που επιθυμούν να αγοράσουν σπίτι. Ένα ακίνητο 100 τετραγωνικών μέτρων κοστίζει το ισοδύναμο του 106πλάσιου του νόμιμου μισθού ενός εκπαιδευτικού της κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Εκτός από την Ιρλανδία, οι εκπαιδευτικοί σε μερικές άλλες χώρες μπορούν να αποκτήσουν σπίτι με μισθούς 10 ετών, δηλαδή 120 μήνες ή λιγότερο. Σε αυτές περιλαμβάνονται η Ισπανία (112 μήνες), οι Κάτω Χώρες (114 μήνες) και το Βέλγιο (Φλαμανδικές Κοινότητες, 120 μήνες).

Η Δανία ακολουθεί από κοντά αυτές τις πιο προσιτές χώρες με 126 μήνες.

Το κόστος ενός σπιτιού 100 τ.μ. ισοδυναμεί με λιγότερο από 15 ετήσιο μισθό για τους εκπαιδευτικούς στο Λουξεμβούργο (145 μήνες), τη Γερμανία (157), την Πορτογαλία (162) και την Αγγλία (175).

Περισσότερα έτη εργασίας σε άλλες χώρες

Το ποσοστό αυτό κυμαίνεται μεταξύ 15 και 20 ετών σε εννέα από τις 24 χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο.

Στην Ιταλία, ένας εκπαιδευτικός θα χρειαζόταν 191 μήνες μισθού για να αγοράσει ένα σπίτι 100 τ.μ., ακολουθούμενος από τη Νορβηγία με 192 μήνες και την Αυστρία με 203 μήνες.

Στη Ελλάδα ο αριθμός αυτός ανέρχεται (θεωρητικά) σε 220 μήνες και στη Γαλλία σε 230 μήνες.

Η λιγότερο προσιτή χώρα για τους εκπαιδευτικούς για να αγοράσουν σπίτι είναι η Ουγγαρία, όπου θα χρειάζονταν μισθό άνω των 35 ετών, που ισοδυναμεί με 443 μήνες, για να αποκτήσουν ένα σπίτι 100 τ.μ.

Ο χρόνος αυτός ξεπερνά επίσης τα 30 χρόνια στη Σλοβακία (398 μήνες) και την Τσεχία (383 μήνες).

Η οικονομική προσιτότητα της κατοικίας

Εξετάζοντας τον ισοδύναμο αριθμό μηνιαίων μισθών που χρειάζεται ένας εκπαιδευτικός για να αγοράσει ένα σπίτι 100 τ.μ. μαζί με τους μισθούς των εκπαιδευτικών και τις τιμές των ακινήτων, προκύπτουν δύο τάσεις σε όλη την Ευρώπη:

• Υπάρχει ένα σαφές χάσμα μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης. Υπάρχει επίσης μια αντίθεση μεταξύ Βορρά και Νότου. Οι εκπαιδευτικοί στις βόρειες και βορειοδυτικές χώρες μπορούν να αποκτήσουν πιο εύκολα ένα σπίτι.
• Η προσιτότητα δεν αφορά μόνο τις τιμές των κατοικιών. Εξαρτάται επίσης από τους μισθούς των εκπαιδευτικών. Σε ορισμένες δυτικές ή σκανδιναβικές χώρες, τα ακίνητα είναι ακριβά, αλλά οι υψηλότεροι μισθοί των εκπαιδευτικών συμβάλλουν στην εξισορρόπηση του κόστους.

Για παράδειγμα, στις Κάτω Χώρες, ένα σπίτι 100 τ.μ. κοστίζει 495.411 ευρώ, ενώ ο μέσος ακαθάριστος μηνιαίος μισθός είναι 6.425 ευρώ. Αυτό καθιστά τις Κάτω Χώρες την τρίτη πιο προσιτή περιοχή για τους εκπαιδευτικούς για την αγορά κατοικίας.

Αντίθετα, η Ουγγαρία έχει την πέμπτη πιο προσιτή τιμή κατοικίας με 284.637 €. Ωστόσο, είναι η λιγότερο προσιτή χώρα για τους εκπαιδευτικούς, καθώς ο μέσος ακαθάριστος μηνιαίος μισθός είναι μόλις 967 €.

Αναγκαία η οικονομική βοήθεια των γονέων

«Για τους νέους εκπαιδευτικούς που ξεκινούν, ειδικά στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στο Λονδίνο, η ιδιοκτησία κατοικίας θα είναι μη ρεαλιστική αν δεν υποστηριχθεί με μεγάλη προκαταβολή από τους γονείς», δήλωσε στο Euronews ο Andrew Lifford, Casework and Subscriptions Manager στο EDAPT.

«Ο μισθός για τους εκπαιδευτικούς μετά τους φόρους και τις συνταξιοδοτικές εισφορές θα είναι £1.800 – £2.800 (€2.155 – €3.350) κάθε μήνα. Κάτι που αν νοικιάζουν ιδιωτικά θα σημαίνει ότι θα χρειαστούν πολλά χρόνια για να αποταμιεύσουν για να δώσουν προκαταβολή για ένα σπίτι».

Η Ελλάδα στάσιμα προβληματική

Οι μισθοί των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα παραμένουν καθηλωμένοι, χωρίς καμία κρατική μέριμνα για τις καλπάζουσες τιμές των κατοικιών (είτε για αγορά, είτε για ενοικίαση), αλλά και τον πληθωρισμό που υποσκάπτει τις τσέπες των ελληνικών νοικοκυριών.

Οι εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα πληρώνονται με βάση τα Μισθολογικά Κλιμάκια που ανήκουν, τουτέστιν την εμπειρία που έχουν χρονικά και ποιοτικά (θέσεις διευθυντών, υποδιευθυντών κ.λπ.), αλλά και με βάση την ακαδημαϊκή τους κατάρτιση, τις ξένες γλώσσες που αποδεδειγμένα μιλούν και ούτω καθεξής.

Ένας εκπαιδευτικός στο 1ο Μισθολογικό Κλιμάκιο έχει εισαγωγικό μηνιαίο (καθαρό) μισθό, με τα νέα δεδομένα της αύξησης του κατώτατου μισθού, 897,91 ευρώ. Ο μισθός των αναπληρωτών είναι ελαφρώς μεγαλύτερος λόγω των λιγότερων κρατήσεων που έχουν.

Ο γενικότερος μέσος όρος μισθών των εκπαιδευτικών φτάνει τα 1.212,03 ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι στους εκπαιδευτικούς έχουν παύσει οι παροχές δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα από την περίοδο της οικονομικής κρίσης, χωρίς να υπάρχει πρόβλεψη για επαναφορά τους.

Οι εκπαιδευτικοί, τόσο στον δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα παραιτούνται σε μεγάλα ποσοστά κατ’ έτος, ωθούμενοι στην αναζήτηση άλλης εργασιακής απασχόλησης με πιο ψηλές απολαβές, αλλά και καλύτερες εργασικές συνθήκες.

Υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης

Η εκπαίδευση αποτελεί βασικό «θύμα» της υποχρηματοδότησης στην Ελλάδα, μαζί με τον τομέα της Υγείας, καθιστώντας την διδασκαλία δύσκολη λόγω των ελλιπών εκπαιδευτικών μέσων και ενίοτε επικίνδυνη λόγω των κακών συνθηκών στις οποίες έχουν περιέλθει τα σχολικά κτίρια.

Πιο συγκεκριμένα, οι δημόσιες δαπάνες παιδείας με το ΑΕΠ, που είναι και ο διεθνής δείκτης σύγκρισης, για το 2024 παρέμειναν στο 2,8%, καταγράφοντας μάλιστα και μια μικρή πτώση (-0,1) από το ποσοστό του 2023 (2,9%) ενώ ο μέσος ευρωπαϊκός δείκτης στις δαπάνες αυτές κυμαίνεται στο 5%-5,5%, τα τελευταία χρόνια.

Με βάση την έκθεση «Education at a Glance 2024» το 2022, η μέση χρηματοδότηση της ΕΕ για την εκπαίδευση έφτασε το 9,5% της συνολικής δημόσιας δαπάνης. Οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση φαίνεται να έχουν σταθεροποιηθεί σε γενικές γραμμές στην ΕΕ.

Η χώρα μας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης σε ό,τι αφορά τις εκπαιδευτικές δαπάνες ως ποσοστό επί των συνολικών δημοσίων δαπανών (7,2% έναντι 9,5% στην ΕΕ).

Μάστιγα αποτελεί πλέον η παραβατική συμπεριφορά των μαθητών στα σχολεία σε παγκόσμιο επίπεδο, με τους εκπαιδευτικούς να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι τα περιστατικά τείνουν να γίνουν ολοένα και πιο σοβαρά.