Ειδικότερα:

1.Διόρθωση στο ποσοστό της αύξησης των συντάξεων.

Στο 2,65% θα έπρεπε να είναι η αύξηση που δόθηκε για το 2025.  Το διορθωτικό ποσοστό 0,25% προκύπτει από την εκτίμηση που έχει κάνει η Τράπεζα της Ελλάδας. Και εάν επιβεβαιωθεί αυτή η εκτίμηση, τότε αυτό το ποσοστό θα πληρωθεί με την αύξηση του 2026 που προβλέπει η υφιστάμενη νομοθεσία.

2.Ο τρόπος υπολογισμού των νέων συντάξεων των ασφαλισμένων.

Το 2025 αναμένεται να δοθεί μικρότερη αύξηση στην ανταποδοτική σύνταξη από τα συνηθισμένα επίπεδα λόγω του ότι το επόμενο έτος οι συντάξιμες αποδοχές των νέων συνταξιούχων θα αναπροσαρμοστούν προς τα πάνω με βάση τον δείκτη του πληθωρισμού. Η εξέλιξη αυτή έγκειται στο ότι ο δείκτης με τη μεταβολή μισθών του 2024 για την αύξηση των συντάξιμων αποδοχών θα έπρεπε να εφαρμοστεί κανονικά από το 2025.

3. Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι απαλλάσσονται από την Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ).

Στα σκαριά του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης φαίνεται πως βρίσκεται η νομοθετική ρύθμιση για τους  εργαζόμενους συνταξιούχους. Μάλιστα σύμφωνα με πληροφορίες η ρύθμιση αυτή θα προβλέπει πως δεν θα υπολογίζεται για την επιβολή κρατήσεων ΕΑΣ η προσαύξηση που θα δίνεται στη σύνταξή που θα προέρχεται από τα ένσημα της εργασίας.

4.Βγαίνει από το συρτάρι το εναλλακτικό σχέδιο για το “ριζικό λίφτινγκ” της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) με απαλλασσόμενο ποσό και 4 κλίμακες που μειώνουν τις κρατήσεις όλων των συνταξιούχων.

5. Εξετάζεται να γίνει “λίφτινγκ στο πλαίσιο για τις συντάξεις χηρείας. Το επικρατέστερο σενάριο είναι να επιστραφούν σε πολλές δόσεις τα επιπρόσθετα ποσά που συνέχισαν να καταβάλλονται σε όσους δικαιούχους είχαν και δική τους σύνταξη ή εργάζονταν μετά την πρώτη τριετία της σύνταξης χηρείας  αλλά και να διατηρηθεί η ανταποδοτική σύνταξη στο 70% και να μειωθεί η εθνική στο 35% μετά την τριετία.

6.Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ληφθεί νέα απόφαση για τους επανυπολογισμούς συντάξεων των συνταξιούχων μηχανιών (ΤΣΜΕΔΕ). Αυτό εκτιμάται πως θα συμβεί μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να ακυρώσει τον επανυπολογισμό που προηγήθηκε με τεκμαρτές και όχι πραγματικές συντάξιμες αποδοχές.

7. Ενδέχεται να δοθούν το 2025 αυξήσειςστις επικουρικές συντάξεις των ασφαλισμένων. Αυτό θα συμβεί σε περίπτωση  που πιστοποιηθεί το πλεόνασμα στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ, όπως φαινόταν μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2024.
8. Τα ποσά των νέων εισφορών1,2 εκατ. ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών αναμένεται να αυξηθούν το 2025 λιγότερο από τα συνηθισμένα  επίπεδα καθώς αυτές θα υπολογιστούν με βάση τον δείκτη των δείκτη του πληθωρισμού και όχι με τον δείκτη των μισθών. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως θα έχουν τη μισή αύξηση από αυτήν που θα είχαν με τον δείκτη μισθών.
9. Στα σκαριά βρίσκεται ο ενιαίος κανονισμός ασφάλισης και παροχών στον ΕΦΚΑ.

Με τον κανονισμό αυτόν  όλοι οι ασφαλισμένοι θα έχουν τα ίδια επιδόματα για ασθένεια, μητρότητα, έξοδα κηδείας κ.λπ. ωστόσο θα υπάρξουν κάποιες αυξομειώσεις στα ποσά. Ενδεικτικά αναφέρεται πως  στους αμειβόμενους με ημερομίσθιο ο ασφαλιστικός χρόνος είναι «ημερήσιος» και μπορεί να φτάσει και τις 30 ή 31 πλήρεις μέρες τον μήνα. Στους μισθωτούς ο ασφαλιστικός χρόνος λογαριάζεται για 25 μέρες, όπως και στους ελεύθερους επαγγελματίες. Επίσης, στους κανόνες θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος στο Δημόσιο απαιτείται 25ετία για πλήρη ή μειωμένη σύνταξη, ενώ στα Ταμεία μισθωτών απονέμεται μειωμένη και με 15ετία.

Το κάθε έτος τούς δίνει ένα μπόνους 0,77% στη σύνταξη, υπολογιζόμενο με βάση τον μισθό που λαμβάνουν ή τις εισφορές που καταβάλλουν, αν είναι ελεύθεροι επαγγελματίες. Για παράδειγμα, με μισθό 1.000 ευρώ για ένα έτος ο εργαζόμενος συνταξιούχος θα έχει αύξηση 8 ευρώ, με δύο έτη 16 ευρώ κ.ο.κ. Προϋπόθεση για την προσαύξηση είναι η διακοπή της απασχόλησης με δήλωση στον ΕΦΚΑ και η υποβολή αίτησης για τον υπολογισμό της προσαύξησης.

11. Ενδέχεται να γίνει ένα  κούρεμα  της τάξεως του 50% στην προσωπική διαφορά των συνταξιούχων.

Αυτό θα βοηθήσει σημαντικά τους συνταξιούχους που έχουν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς πάνω από 100 ευρώ και για να τη μηδενίσουν και να πάρουν πραγματική αύξηση στη σύνταξη μπορεί να περιμένουν ως και το 2030. Αν τελικώς υιοθετηθεί κάποια πρόταση, αυτό θα φανεί μετά το καλοκαίρι.

Πώς προκύπτουν ο εκτιμήσεις για την έξτρα αύξηση στις συντάξεις και τι θα γίνει αν πέσουν έξω;

Η εκτίμηση προκύπτει από τα στοιχεία που περιλαμβάνει η έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ) για τη νομισματική πολιτική που δημοσιεύτηκε στις 20 Δεκεμβρίου. Η ΤτΕ βλέπει την ανάπτυξη στο 2,3% για το 2024 (αντί 2,2% που λέει το οικονομικό επιτελείο) και τον πληθωρισμό στο 3% (αντί 2,7%). Αυτές οι εκτιμήσεις σημαίνουν πως στις συντάξεις φαίνεται ότι κλειδώνει διορθωτική αύξηση για το 2025 που θα είναι της τάξης του 0,25%. Αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις της ΤτΕ το ερχόμενο φθινόπωρο, η διορθωτική αύξηση θα δοθεί το 2026. Αν πέσει έξω η ΤτΕ, τότε δεν θα δοθεί διορθωτική αύξηση.

Πώς και πότε θα δοθεί η έξτρα αύξηση στις συντάξεις

Η αύξηση για το 2025 υπολογίστηκε από την κυβέρνηση με πληθωρισμό 2,7% και ανάπτυξη 2,2% για το 2024. Η αύξηση στις συντάξεις βγαίνει από το άθροισμα των δύο μεγεθών διά του 2. Ετσι καθορίστηκε αύξηση συντάξεων κατά 2,4% για το 2025. Η Τράπεζα της Ελλάδος όμως δίνει νέα πρόβλεψη για πληθωρισμό 3% και ανάπτυξη 2,3%, που σημαίνει ότι η αύξηση για το 2025 θα έπρεπε να είναι 2,65%. Το διορθωτικό ποσοστό 0,25% μπορεί να είναι μικρό, αλλά οφείλεται στους συνταξιούχους και, εφόσον επιβεβαιωθούν τα στοιχεία της ΤτΕ, τότε θα πληρωθεί με την αύξηση του 2026, όπως προβλέπει ο νόμος. Εφόσον προκύψει διορθωτική αύξηση και με τις μετρήσεις της Στατιστικής Αρχής (ΕΛ.ΣΤΑΤ.), τότε οι συνταξιούχοι θα πάρουν μεγαλύτερη αύξηση το 2026.

Η κανονική αύξηση για το 2026 θα είναι 2,5% και με το διορθωτικό θα φτάσει στο 2,75%. Για παράδειγμα, συνταξιούχος με 900 ευρώ σύνταξη κέρδισε αύξηση 21,6 ευρώ με το 2,4% και έχει σύνταξη 922 ευρώ. Το 2026 η αύξηση θα είναι 2,75%, οπότε θα κερδίσει 25 ευρώ και θα παίρνει 947 ευρώ.

Τα ποσά των νέων συντάξεων χωρίς τον δείκτη

Αντί του δείκτη μισθών, οι συντάξιμες αποδοχές των νέων συνταξιούχων θα αυξηθούν και το 2025 με τον πληθωρισμό. Η αναβολή υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών με τον δείκτη μισθών σημαίνει ότι οι νέες συντάξεις θα είναι κατά τι χαμηλότερες. Ο δείκτης μισθών θα ανέβαζε κατά 5,5% τις συντάξιμες αποδοχές, ενώ με τον πληθωρισμό θα αυξηθούν κατά 2,7%, οπότε η αύξηση που θα περάσει στη σύνταξη θα είναι μικρότερη. Για παράδειγμα με 40 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 2.000 ευρώ, με τον δείκτη μισθών θα διαμορφωνόταν στα 2.110 ευρώ και η ανταποδοτική σύνταξη θα έβγαινε στα 1.055 ευρώ. Μαζί με την εθνική σύνταξη (436,40 ευρώ) η τελική σύνταξη θα διαμορφωνόταν στα 1.491 ευρώ για νέο συνταξιούχο του 2025. Με βάση τον πληθωρισμό όμως τα πράγματα αλλάζουν, καθώς οι συντάξιμες αποδοχές θα διαμορφωθούν στα 2.054 ευρώ, η ανταποδοτική στα 1.027 ευρώ και το τελικό ποσό με την εθνική σύνταξη βγαίνει στα 1.463 ευρώ. Βγαίνει δηλαδή χαμηλότερο κατά 28 ευρώ.

Ο αναγνώστης που περιμένει να διαβάσει σε ένα κείμενο με τις πολιτικές που θα εφαρμοστούν στην παιδεία μας το 2025 ότι θα ανοίξουν τη χρονιά που ξεκίνησε τα πρώτα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά ΑΕΙ στην Ελλάδα πιθανότατα θα απογοητευτεί. Η διαδικασία για την αδειοδότηση και εγκατάστασή τους θα ξεκινήσει μεν φέτος, ωστόσο οι διαδικασίες επίσημης λειτουργίας τους τοποθετούνται πιθανότατα για την έναρξη της ακαδημαϊκής χρονιάς 2026-27. ους πρώτους μήνες του 2025 αναμένεται η υποβολή των σχετικών αιτήσεων για άδειες (οι ενδιαφερόμενοι δεν είναι ακόμη πολλοί και σίγουρα μεταξύ τους δεν περιλαμβάνονται μεγάλα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, όπως είχε αρχικά γραφτεί), ωστόσο τα υπόλοιπα είναι μάλλον θέμα των εποπτευουσών υπηρεσιών που πρέπει να αξιολογήσουν τα υπό αδειοδότηση νέα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά ιδρύματα.

Το θέμα της λειτουργίας τους δε θα αξιολογηθεί και από το Συμβούλιο της Επικρατείας ενώπιον οποίου έχουν γίνει ενστάσεις, ενώ για την κρίση των ανώτατων δικαστών οι εκπρόσωποι των ενδιαφερόμενων μερών αναμένουν να ακούσουν νέα επίσης μέσα στην άνοιξη. Οι ανώτατοι δικαστές θα κρίνουν εάν η νέα νομοθεσία για το θέμα είναι σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο και το ελληνικό Σύνταγμα, ωστόσο όλα αυτά χρονικά αναμένεται να συνδυαστούν με την επίσημη έναρξη της συζήτησης περί αναθεώρησης του Συντάγματος που θα ανοίξει τους επόμενους μήνες και τελικά της νομικής αντιπαράθεσης περί κατάργησης ή αναμόρφωσης του άρθρου 1 6, η οποία και αναμένεται να κρατήσει το θέμα με ένταση στην επικαιρότητα ολόκληρου του 2025.

Στη συνέχεια θα πρέπει να επιλεγούν οι υποδομές και κτίρια για τα νέα ανώτατα ιδρύματα (ειδικά οι ιατρικές σχολές που αναμένεται να ανοίξουν από πανεπιστήμια Κύπρου απαιτούν εργαστήρια και μεγάλες επενδύσεις σε επίπεδο εξοπλισμού), να γίνει έλεγχος έλεγχος και αξιολόγησή τους από το κράτος, να επιλεγούν κατ’ ελάχιστο αριθμό 30 μέλη Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) απαιτείται ανά σχολή από τον σχετικό νόμο και σειρά άλλων εκκρεμοτήτων που τελικά θα «σπρώξουν» τον χρόνο επίσημης λειτουργίας τους για το 2026-27.

Πάντως, για τη διαδικασία αυτήν απαιτούνται αυστηρά κριτήρια και βεβαίως ο έλεγχος τυχόν μεγάλων εκπαιδευτικών ή άλλων funds που πιθανώς σχεδιάζουν να αντιμετωπίσουν το θέμα με όρους αγοράς παραβιάζοντας τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα των νέων διατάξεων με τη μορφή έμμεσης διανομής κερδών στους μετόχους τους.

Στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας, πλην οργάνωσης νέων μεγαλόπνοων μεταπτυχιακών προγραμμάτων των ελληνικών δημοσίων ΑΕΙ με άλλα μεγάλα ιδρύματα του εξωτερικού, δεν αναμένονται άλλες θεαματικές ειδήσεις για τη νέα χρονιά. Βεβαίως, θα ξεκινήσει η σύνταξη των νόμων που θα αφορούν τη χωροταξική αναδιάρθρωση του κάθε πανεπιστημίου της χώρας, ανά περίσταση και με βάση τις προτάσεις και τη συμφωνία μεταξύ των διοικήσεών τους και του υπουργείου Παιδείας, ωστόσο δεν έχει ακόμη ξεκινήσει η διαδικασία αυτή με συγκεκριμένες κατευθύνσεις.

Οι αλλαγές στα σχολεία

Το 2025 ωστόσο φέρνει αλλαγές στον χώρο της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με τα πρώτα βήματα για το «πολλαπλό βιβλίο» στα σχολεία καθώς το φθινόπωρο και με τη νέα σχολική χρονιά θα διατεθούν τα νέα βιβλία σε ψηφιακή μορφή σε όλα τα σχολεία της χώρας ώστε να τα μελετήσουν και να επιλέξουν βιβλία ανά περίπτωση. Η έντυπη μορφή των νέων βιβλίων αναμένεται να εισαχθεί στο εκπαιδευτικό μας σύστημα επίσης το 2026-27.

Επίσης τη χρονιά που ξεκινάει θα ενταχθεί στα σχολεία επίσημα η διδασκαλία της Λογοτεχνίας μέσω ενός (σε πρώτη φάση θα είναι δύο) ολόκληρου λογοτεχνικού κειμένου που θα μελετάται στη διάρκεια της χρονιάς και παράλληλα με το υπάρχον υλικό διδασκαλίας και εξέτασης στο συγκεκριμένο μάθημα, το οποίο φέτος δεν θα αλλάξει. Δυο λογοτεχνικά βιβλία κατ’ επέκταση (για να επιλέξουν τα σχολεία) σε δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια και τρία στα νηπιαγωγεία με την έναρξή τους από τους επόμενους us μήνες πιλοτικά και παράλληλα με την εκπαιδευτική και διδακτική διαδικασία που ακολουθείται.

Από τη φετινή χρονιά θα ξεκινήσει η εφαρμογή και του θεσμού των ανοικτών σχολείων (που ακούστηκε πρώτη φορά επί ηγεσίας Γ. Παπανδρέου στην εκπαίδευση, αλλά ως σήμερα δεν εφαρμόστηκε εκτεταμένα). Τα «ανοικτά σχολεία» είναι ένας θεσμός που θα επιτρέπει στα σχολεία να ενταχθούν στις δραστηριότητες της κάθε περιοχής και σε συνεργασία με τους δήμους αλλά και εκπαιδευτικούς οργανισμούς ή ιδρύματα να διοργανώνουν εκδηλώσεις, διαλέξεις ή άλλα προγράμματα που ενδιαφέρουν ευρύτερα την κοινωνία τα απογεύματα των καθημερινών ημερών ή και τα Σαββατοκύριακα.

Τους επόμενους μήνες αναμένονται ακόμη ο νόμος του υπουργείου Παιδείας για τη σχολική αυτονομία που θα επιτρέψει μια μερική εκπαιδευτική αποκέντρωση των σχολείων και θα δώσει στους διευθυντές τους μεγαλύτερη δυνατότητα πρωτοβουλιών και περισσότερες εξουσίες. Στο πλαίσιο αυτής της λογικής θα προχωρήσει και η διδασκαλία της «τοπικής ιστορίας», για την οποία έχει γράψει ήδη «Το Βήμα», που θα περιλαμβάνει τη μερική αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών ανά περιοχή στα σχολεία της χώρας και την εισαγωγή μαθημάτων που θα αφορούν την τοπική ιστορία στη διδασκαλία της Ιστορίας και της Γεωγραφίας. Σύντομα έτσι οι 1 16 Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της χώρας, σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και αρχές, θα σχεδιάσουν προγράμματα διδασκαλίας τοπικής Ιστορίας και Γ Γεωγραφίας που θα υποβάλλονται για έγκριση στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Στον νόμο για την ενίσχυση της σχολικής αυτονομίας θα περιλαμβάνονται και οι διατάξεις για το ΙΒ σε 10 επιλεγμένα πρότυπα σχολεία της χώρας, το οποίο ωστόσο απαιτεί μεγάλη προετοιμασία και δεν θα εφαρμοστεί ως παράλληλο πρόγραμμα στα σχολεία αυτά πριν από την έναρξη του σχολικού έτους 2026-27.

Στην τεχνική εκπαίδευση

Η τεχνική εκπαίδευση της χώρας, όπως είναι γνωστό, απασχολεί τους πολιτικούς επί δεκαετίες, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει εφαρμοστεί ένα στιβαρό σχέδιο αναδιάρθρωσής της. Γ τη φετινή χρονιά προγραμματίζεται το μεγαλόπνοο σχέδιο της λειτουργίας των πρώτων τεχνικών Ακαδημιών που έχει ήδη παρουσιάσει «Το Βήμα» και στόχο θα έχει την εκπαίδευση πολιτών σε συνεργασία με τις βιομηχανίες της κάθε περιοχής, αλλά και τις ιδιαίτερες ανάγκες της. Οι δομές αυτές θα δίνουν τίτλους σπουδών επιπέδου 3 του ευρωπαϊκού πλαισίου προσόντων (που θα αφορούν τους αποφοίτους της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, δηλαδή του Γυμνασίου, θα είναι διετούς διάρκειας και θα εκπαιδεύουν κυρίως τεχνίτες) ή και επιπέδου 5 (σήμερα αφορά τους αποφοίτους των τάξεων μαθητείας των Επαγγελματικών Λυκείων, καθώς και αποφοίτους δημοσίων ή ιδιωτικών ΙΕΚ μετά τις εξετάσεις πιστοποίησής τους).

Της Μάρνυς Παπαματθαίου

ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Το «Ανοιχτό Σχολείο» είναι μια καινοτόμος εκπαιδευτική πρωτοβουλία που σχεδιάζεται από το Υπουργείο Παιδείας, με στόχο να ενισχύσει τη λειτουργία των σχολείων και να αξιοποιήσει τις σχολικές υποδομές πέρα από τις παραδοσιακές ώρες διδασκαλίας. Η βασική ιδέα του προγράμματος είναι η λειτουργία των σχολείων τα Σαββατοκύριακα, παρέχοντας στους μαθητές, τους γονείς και την ευρύτερη κοινότητα τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε εκπαιδευτικές και κοινωνικές δραστηριότητες, οι οποίες ενισχύουν τη μάθηση, την προσωπική ανάπτυξη και την κοινωνική αλληλεπίδραση.

Αυτή η πρωτοβουλία έρχεται ως απάντηση στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας για ευέλικτους και προσβάσιμους χώρους μάθησης, που να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των μαθητών και των οικογενειών τους, αξιοποιώντας την υπάρχουσα υποδομή των σχολείων όλο το εικοσιτετράωρο και σε όλες τις ημέρες της εβδομάδας.

Κύρια χαρακτηριστικά και στόχοι του «Ανοιχτού Σχολείου»:

1. Λειτουργία των σχολείων τα Σαββατοκύριακα:

   • Το σχολείο δεν θα περιορίζεται στις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας, αλλά θα παραμένει ανοιχτό και το Σαββατοκύριακο, δίνοντας την ευκαιρία στους μαθητές να αξιοποιήσουν τον ελεύθερο χρόνο τους για επιπλέον εκπαιδευτικά και δημιουργικά προγράμματα.
   • Οι σχολικές αίθουσες θα γίνουν χώροι μάθησης και δημιουργικότητας για όλες τις ηλικίες, παρέχοντας τη δυνατότητα στους μαθητές να συμμετέχουν σε ειδικά προγράμματα που δεν χωρούν στο αυστηρό ωρολόγιο πρόγραμμα της εβδομάδας.

2. Ενισχυτική διδασκαλία και εξειδικευμένα εργαστήρια:

   • Οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε ενισχυτικά μαθήματα για να ενδυναμώσουν τις γνώσεις τους σε διάφορους τομείς (μαθηματικά, γλώσσα, φυσικές επιστήμες, ξένες γλώσσες) και να προετοιμαστούν για εξετάσεις ή άλλες εκπαιδευτικές προκλήσεις.
   • Παράλληλα, θα προσφέρονται εξειδικευμένα εργαστήρια για την ανάπτυξη δεξιοτήτων, όπως πληροφορική, ρομποτική, τέχνες, μουσική και θέατρο, προάγοντας τη δημιουργικότητα και την προσωπική έκφραση.

3. Πολιτιστικά και αθλητικά προγράμματα:

   • Το «Ανοιχτό Σχολείο» θα ενσωματώνει ποικιλία πολιτιστικών και αθλητικών δραστηριοτήτων, δίνοντας την ευκαιρία στους μαθητές να εξερευνήσουν νέες μορφές τέχνης και αθλητισμού, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη σωματική και ψυχική τους υγεία.
   • Η μουσική, ο χορός, το θέατρο, η ζωγραφική, καθώς και διάφορα αθλητικά προγράμματα (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, κολύμβηση κ.ά.) θα βοηθήσουν τους μαθητές να εκφραστούν, να συνεργαστούν και να ενισχύσουν τις κοινωνικές τους δεξιότητες.

4. Στήριξη μαθητών με ειδικές ανάγκες:

   • Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει ειδικά προγράμματα για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, προσφέροντας εξατομικευμένη διδασκαλία, υποστήριξη και προσαρμοσμένες δραστηριότητες που θα βοηθήσουν στην πλήρη ένταξή τους στο εκπαιδευτικό σύστημα και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους.
   • Θα παρέχονται επίσης υπηρεσίες υποστήριξης για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, αναπτυξιακές καθυστερήσεις και άλλες ειδικές ανάγκες, ώστε να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους και να συμμετέχουν ισότιμα σε όλες τις δραστηριότητες.

5. Δια βίου μάθηση και συμμετοχή των γονέων:

   • Το «Ανοιχτό Σχολείο» δεν απευθύνεται μόνο στους μαθητές, αλλά και στους γονείς και άλλους ενήλικες, που θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε επιμορφωτικά προγράμματα και σεμινάρια σχετικά με τη διαχείριση του οικογενειακού προγραμματισμού, την υποστήριξη της μάθησης στο σπίτι, την υγεία και την ευημερία.
   • Ταυτόχρονα, οι γονείς θα μπορούν να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που προάγουν την κοινωνική ενσωμάτωση, όπως ομαδικά εργαστήρια, πολιτιστικές εκδηλώσεις και εθελοντικά προγράμματα.

6. Ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και αλληλεγγύης:

   • Το πρόγραμμα στοχεύει στην κοινωνική ενσωμάτωση και στην ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των μαθητών, των γονέων και της ευρύτερης κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό, θα οργανώνονται κοινές δράσεις, όπως εκπαιδευτικά φεστιβάλ, ημερίδες και συζητήσεις για την κοινωνία, που θα βοηθήσουν στη δημιουργία ενός ισχυρού κοινωνικού ιστού γύρω από το σχολείο.

7. Ανοιχτό σχολείο για την τοπική κοινότητα:

   • Τα σχολεία θα γίνουν ανοιχτοί χώροι για την τοπική κοινότητα, προσφέροντας δυνατότητες για συνεργασία και ανάπτυξη δράσεων που ξεπερνούν τα όρια του παραδοσιακού σχολικού ωραρίου.
   • Θα ενθαρρυνθεί η συμμετοχή τοπικών οργανώσεων, πολιτιστικών φορέων και άλλων συλλογικοτήτων, ώστε το σχολείο να λειτουργεί ως κέντρο της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής στην περιοχή.

Με το πρόγραμμα «Ανοιχτό Σχολείο», το Υπουργείο Παιδείας επιδιώκει να δημιουργήσει μια πιο ευέλικτη, ανοικτή και συμμετοχική εκπαίδευση, προσαρμοσμένη στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας και των μαθητών. Το σχολείο γίνεται έτσι όχι μόνο χώρος διδασκαλίας, αλλά και κέντρο πολιτισμού, κοινωνικής αλληλεγγύης και προσωπικής ανάπτυξης για όλους τους πολίτες.

 Νέα εργαλεία έχουν στα χέρια τους οι γονείς, προκειμένου να μπορούν να περιορίσουν τις ώρες που σπαταλούν τα παιδιά τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, να έχουν έλεγχο ως προς το τι παρακολουθούν, να περιορίσουν την πρόσβαση σε συγκεκριμένους ιστότοπους, ακόμα και να εντοπίσουν, μέσω εφαρμογών, την τοποθεσία τους. Όπως ξεκαθάρισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής Προστασίας των Ανηλίκων από τον εθισμό στο Διαδίκτυο, «δεν πάμε να βάλουμε καθολικούς περιορισμούς που θα σας βρουν αντίθετους». Για ευθύνη της πολιτείας να διαμορφώσει το πλαίσιο που θα δίνει τη δυνατότητα στους γονείς να επέμβουν και να απαγορεύουν περιεχόμενο που είναι επικίνδυνο και ακατάλληλο για την ηλικία του παιδιού κάνει λόγο,  η υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Ζέττα Μ. Μακρή. Παράλληλα, αναπτύσσει τις δράσεις που υλοποιεί ήδη το υπουργείο, καθώς και αυτές που αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή από τη νέα σχολική χρονιά, για τη θωράκιση των ανηλίκων απέναντι στους κινδύνους που κρύβει το διαδίκτυο. Στον αντίποδα, γονείς εμφανίζονται επιφυλακτικοί για το κατά πόσο θα αποδώσει τελικά αυτή η προσπάθεια και επισημαίνουν πως θα έπρεπε να υπάρξουν και πιο δραστικά μέτρα που ουσιαστικά θα παρέχουν στους νέους μία διέξοδο.

Οι δράσεις χου υπουργείου

Απαγόρευση της χρήσης των κινητών τηλεφώνων κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου και ενημέρωση των μαθητών και μαθητριών για την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο μέσω του μαθήματος της Πληροφορικής, συγκαταλέγονται στις δράσεις που έχει αναλάβει το υπουργείο. Η κ. Μακρή τονίζει  πως «Θεωρούμε ότι μέχρι τα 15 έτη ένα παιδί είναι ψηφιακά ανήλικο και εκεί παρεμβαίνει ο γονεϊκός έλεγχος με το parco.gov.gr και το Kids Wallet, τα εργαλεία που καλείται η οικογένεια να εφαρμόσει. Στο υπουργείο Παιδείας Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, υποστηρίζουμε την τεχνολογία και θεωρούμε ότι αυτή μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο για τη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε όλες τις βαθμίδες. Όπως σε όλες τις σχέσεις όμως πρέπει να υπάρχει αγάπη αλλά και σαφή όρια, έτσι και στη σχέση των παιδιών με την τεχνολογία πρέπει να στηρίζουμε την αγάπη για την τεχνολογία, αλλά και να θέτουμε ξεκάθαρα όρια στη χρήση της. Και πολύ εύστοχα, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τον εθισμό των ανηλίκων στο διαδίκτυο ως το ψηφιακό δίδυμο του σχολικού εκφοβισμού».

Περιγράφει πως στο πλαίσιο των δράσεων του υπουργείου για την πρόληψη , αντιμετώπιση και καταπολέμηση του εθισμού των ανηλίκων στο διαδίκτυο, εντάσσεται και η απαγόρευση της εμφανούς κατοχής και χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία, που ισχύει από την έναρξη της φετινής σχολικής χρονιάς. «Το μέτρο εφαρμόζεται απαρέγκλιτα καί αποδίδει, γιατί το έχουν αγκαλιάσει οι εκπαιδευτικοί, οι οικογένειες και, συνολικά, η κοινωνία. Στην ίδια κατεύθυνση και η πρωτοβουλία, που ανακοίνωσε ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης μετά από συνάντηση με τον πρόεδρο της Ανεξάρτητης Αρχής για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων, Κωνσταντίνο Μενουδάκο. Υλικό που θα δώσει ο φορέας για την ασφαλή πλοήγηση θα ενταχθεί, με τη μορφή παιχνιδιού, στο μάθημα της Πληροφορικής, ενώ από την επόμενη χρονιά το υλικό αυτό θα λειτουργήσει πιο συντεταγμένα και γενικευμένα.

Αξίζει να αναφερθώ σε μία ακόμα δράση του ΥΠΑΙΘΑ σε συνεργασία με την Google. Το πρόγραμμα Γίνε 'Ήρωας του Διαδικτύου των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων υλοποιείται ήδη εδώ και τρία χρόνια και μέσω αυτού έχουν επιμορφωθεί περισσότεροι από 5.000 εκπαιδευτικοί. Στην Εθνική Στρατηγική το σύνολο των μέτρων που λαμβάνονται για την καταπολέμηση του εθισμού των παιδιών στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την προστασία τους σε αυτό το περιβάλλον προϋποθέτουν την ενεργό στήριξη της οικογένειας, γι’ αυτό και η πολιτεία δίνει τα απαραίτητα εργαλεία στους γονείς και κηδεμόνες. Είναι μεγάλη τιμή για τη χώρα η ανακοίνωση της ελληνικής πρότασης στο παγκόσμιο πρόβλημα του εθισμού των ανηλίκων στο διαδίκτυο, όπως την παρουσίασε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα του ΟΗΕ και αυτήν την πρόταση καλούμαστε να εφαρμόσουμε», υπογραμμίζει η κ. Μακρή.

Τα εργαλεία

Μέσω του parco.gov.gr οι γονείς μπορούν να ενημερωθούν για τις δυνατότητες των εργαλείων γονικού ελέγχου που τους δίνονται για την ασφάλεια των παιδιών τους στο διαδίκτυο. To parental control ενεργοποιείται με απλά βήματα στα κινητά τηλέφωνα και θέτει χρονικά όρια χρήσης σε εφαρμογές ή συνολικά στη συσκευή, φιλτράρει ιστοσελίδες με ακατάλληλο περιεχόμενο, αποκλείει την πρόσβαση σε εφαρμογές, περιορίζει τις επαφές που είναι εγκεκριμένες για κλήσεις και μηνύματα, ρυθμίζει τις ώρες κατά τις οποίες θα λειτουργεί το κινητό, παρακολουθεί την τοποθεσία της συσκευής, καθορίζει ποια παιχνίδια ή ταινίες είναι κατάλληλες για την ηλικία των παιδιών. To Kids Wallet θα τεθεί σε λειτουργία την άνοιξη και θα δίνεται η δυνατότητα επιβεβαίωσης της ηλικίας του χρήστη, καθώς θα συνδέεται με το Gov.gr Wallet του γονέα.

Ένα στα πέντε παιδιά σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ) για το 2024, αποφοιτά λειτουργικά αναλφάβητο από το Γυμνάσιο!

Αυτό σημαίνει ότι δεν θα μπορεί να κατανοεί επαρκώς τον προφορικό και γραπτό λόγο, να διατυπώνει τη σκέψη του με σαφήνεια, να κάνει αφαιρετικούς συνειρμούς, να αναπτύσσει κριτική σκέψη και να αξιοποιεί ευκαιρίες για βελτίωση των γνωστικών του δεξιοτήτων, όπως ορίζει η UNESCO για τον λειτουργικό αναλφαβητισμό.

Συγκεκριμένα, ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών, πάνω από το 20%, αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στην κατανόηση του σχολικού γραπτού λόγου και ακόμη μεγαλύτερες στη δημιουργία γραπτού λόγου, κατά την ολοκλήρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

Αντίστοιχες δυσκολίες καταγράφονται και στα Μαθηματικά, όπου οι δυσκολίες δεν είναι μόνο μαθηματικές, αλλά και γλωσσικές.

Η ετήσια έκθεση της Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ) για το 2024, βασίζεται στην ανάλυση των αποτελεσμάτων των διαγνωστικών εξετάσεων που πραγματοποιήθηκαν στη ΣΤ’ Τάξη Δημοτικού και στην Γ’ Τάξη Γυμνασίου, σε γλώσσα και μαθηματικά.

Η έκθεση προτείνει μάλιστα να επανεξεταστεί το ηλικιακό όριο εγγραφής στην Α’ Τάξη Δημοτικού στη χώρα.

Δυσλεξία και μαθησιακές δυσκολίες "χωρίς διάγνωση"

Όπως διαπιστώθηκε οι μαθητές αδυνατούν να κατανοήσουν επαρκώς, τόσο τον προφορικό, όσο και το γραπτό λόγο, όπως και να διατυπώσουν με σαφήνεια τη σκέψη τους, ή να αναπτύξουν την κριτική τους ικανότητα. Φαινόμενο που  χαρακτηρίζεται από τους ειδικούς  ως λειτουργικός αναλφαβητισμός.

δεν έχουμε ξεκαθαρίσει που μπορεί να οφείλεται αυτό αναμφισβήτητα μια πιθανότητα είναι ότι τα παιδια περνάνε πολλές φορές τις τάξεις χωρίς να έχουν κατακτήσει τις γνώσεις που πρέπει.

Το μεγάλο ποσοστό παιδιών που παρουσιάζουν δυσλεξία η μαθησιακές δυσκολίες που έχουν μείνει αδιάγνωστες υπολογίζεται σε 5 έως 15% των μαθητών.

Μέτρα πρόληψης  και πρώιμη διάγνωση των μαθησιακών κενών μόλις από την Τρίτη τάξη του δημοτικού επισημαίνουν οι ειδικοί που συμμετείχαν στην έρευνα.

Η Ελλάδα πέρασε το κατώφλι του 2025 έχοντας καταγράψει κατά τα τελευταία χρόνια σημαντική πρόοδο σε όλους τους τομείς, αλλά έχοντας μπροστά της μια σειρά από μεγάλες προκλήσεις. Προκλήσεις που έχουν να κάνουν τόσο με την οριστική υπέρβαση εκκρεμοτήτων από το παρελθόν όσο και με την έγκαιρη και αποτελεσματική ανταπόκριση στα μεγάλα ερωτήματα της εποχής μας. Οι απαντήσεις στις προκλήσεις αυτές διαθέτουν έναν κοινό παρονομαστή: έχουν την Παιδεία στο επίκεντρο.

Ήδη την τελευταία πενταετία, επί διακυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη, η χώρα έχει πετύχει πολλά στη βελτίωση όλων των βαθμίδων της Εκπαίδευσης. Πρώτοι εμείς, όμως, αναγνωρίζουμε ότι πρέπει να κάνουμε ακόμα πολλά βήματα - και πρέπει να τα κάνουμε γρήγορα, σωστά και αποφασιστικά, προκειμένου να δώσουμε στα παιδιά μας τα εφόδια για να γίνουν ενεργοί πολίτες και αξιόπιστοι επαγγελματίες. Ετσι, δύο από τις σημαντικότερες προτεραιότητές μας για τη χρονιά που έρχεται είναι η συνολική αναβάθμιση του σχολείου και η διεθνοποίηση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Ήδη από το καλοκαίρι που μας πέρασε είχαμε δεσμευτεί ότι το σχολικό έτος 20242025 θα είναι «η χρονιά του σχολείου». Για τον λόγο αυτόν, έχουμε υλοποιήσει τους τελευταίους μήνες μια σειρά παρεμβάσεων, που συγκλίνουν στη συνολική βελτίωση της σχολικής καθημερινότητας. Το 2025 θα περιλαμβάνει ακόμα περισσότερες και ακόμα πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στα εκπαιδευτικά προγράμματα, στο ανθρώπινο δυναμικό και στις σχολικές υποδομές.

Από το πολλαπλό βιβλίο μέχρι τις Δράσεις Ενεργού Πολίτη, στόχος των παρεμβάσεών μας είναι τα παιδιά να αποκτήσουν σύγχρονες γνώσεις, να εξελίξουν την κριτική τους σκέψη, αλλά και να αποκτήσουν ήπιες δεξιότητες, όπως η ενσυναίσθηση, η συνεργασία και η περιβαλλοντική συνείδηση. Αντίστοιχα, η εξακολούθηση των υψηλών ρυθμών μόνιμων διορισμών εκπαιδευτικών, αλλά και η εφαρμογή του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» αντανακλούν την εμπιστοσύνη μας στους εκπαιδευτικούς μας και την προσήλωσή μας στην ασφάλεια της σχολικής κοινότητας. Το 2025, όμως, θα είναι και έτος διεθνοποίησης της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Η στρατηγική μας αποσκοπεί στο να κάνουμε την Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, προσελκύοντας μεγάλα ξένα πανεπιστήμια, Ελληνες καθηγητές που εργάζονται στο εξωτερικό, αλλά και φοιτητές από κάθε γωνιά του πλανήτη. Σε αυτό ασφαλώς θα συμβάλουν τα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων, που είναι προγραμματισμένο να εγκατασταθούν στη χώρα από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

Ωστόσο, ο κεντρικός μοχλός αυτής της στρατηγικής εξωστρέφειας δεν είναι άλλος από τα δημόσια πανεπιστήμιά μας. Έχοντας ενισχύσει θεσμικά και χρηματοδοτικά τη λειτουργία τους, επενδύουμε πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για να ενθαρρύνουμε τις συμπράξεις των ΑΕΙ μας με κορυφαία πανεπιστήμια του πλανήτη. Ηδη οι προτάσεις που έχουμε στα χέρια μας και από τα 24 πανεπιστημιακά μας ιδρύματα αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα μεγάλη δυναμική, που τους επόμενους μήνες θα μετουσιωθεί σε κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα στην Ελλάδα. Τα παραπάνω αποτελούν κομμάτι μόνο του σχεδιασμού μας. Φιλοδοξία μας είναι κάθε ημέρα του 2025 η Παιδεία να βρίσκεται σε κίνηση, με στόχο κάθε παιδί να μπορεί μέσα από το δημόσιο σύστημα Εκπαίδευσης να αναπτύσσει την προσωπικότητά του και να κερδίζει το μέλλον του.

Το 2025 θα περιλαμβάνει ακόμα περισσότερες και ακόμα πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στην Εκπαίδευση

 Οι δημόσιοι υπάλληλοι αμείβονται βάσει του νέου ενιαίου μισθολογίου που ισχύει από 1η Ιανουαρίου 2024 και κατατάσσει το προσωπικό του δημοσίου σε 13 ή 19 Μισθολογικά Κλιμάκια (ΜΚ) αναλόγως της εκπαιδευτικής βαθμίδας στην οποία ανήκουν.

Το ενιαίο μισθολόγιο στηρίζεται στα τυπικά χαρακτηριστικά του εργαζομένου και οι υπάλληλοι είναι χωρισμένοι σε τέσσερις κατηγορίες, ανάλογα με την εκπαίδευσή τους, δηλαδή:

1. Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ)
2. Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΤΕ)
3. Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ)
4. Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης (ΥΕ)

Τα Μισθολογικά Κλιμάκια ορίζονται σε 19 για τους υπαλλήλους των κατηγοριών ΤΕ και ΠΕ και σε 13 για τους υπαλλήλους των κατηγοριών ΥΕ και ΔΕ. 

Οι νεοδιοριζόμενοι υπάλληλοι εισέρχονται στην υπηρεσία που προσελήφθησαν με το εισαγωγικό μισθολογικό κλιμάκιο της κατηγορίας στην οποία ανήκει η θέση εργασίας τους. Οι υπάλληλοι των κατηγοριών ΤΕ και ΠΕ εξελίσσονται σε αυτά με εισαγωγικό το [ΜΚ 1] και καταληκτικό το [ΜΚ 19], ενώ των κατηγοριών ΥΕ και ΔΕ με εισαγωγικό το [ΜΚ 1] και καταληκτικό το [ΜΚ 13].

Για τη μισθολογική εξέλιξη των υπαλλήλων από το κατώτερο μισθολογικό κλιμάκιο στο αμέσως ανώτερο απαιτείται υπηρεσία και συγκεκριμένα για τους υπαλλήλους των κατηγοριών ΤΕ και ΠΕ απαιτείται υπηρεσία 2 ετών σε κάθε μισθολογικό κλιμάκιο.  Αντίστοιχα, για τους υπαλλήλους των κατηγοριών ΥΕ και ΔΕ απαιτείται υπηρεσία 3 ετών σε κάθε μισθολογικό κλιμάκιο.

Ο μισθός για όσους έχουν πτυχίο ΑΕΙ 

Οι δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν πτυχίο ΑΕΙ αμείβονται βάσει του νέου μισθολογίου που ισχύει από 1η Ιανουαρίου 2024 σε όλο το δημόσιο και έχει ως εξής:

Αξίζει να προσθέσουμε ότι οι υπάλληλοι του δημοσίου λαμβάνουν 12 μισθούς το χρόνο αντί για 14 που λαμβάνουν οι ιδιωτικοί υπάλληλοι. 

Ο μισθός για όσους έχουν πτυχίο ΤΕΙ 

Οι δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν πτυχίο ΤΕΙ αμείβονται βάσει του νέου μισθολογίου που ισχύει από 1η Ιανουαρίου 2024 σε όλο το δημόσιο και έχει ως εξής:

Τι αυξάνει τον μισθό των δημοσίων υπαλλήλων

Να σημειωθεί ακόμα πως οι κάτοχοι μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών ετήσιας τουλάχιστον φοίτησης, για τίτλους που έχουν χορηγηθεί μετά τη λήψη του πτυχίου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, προωθούνται κατά 2 ΜΚ στην κατηγορία που ανήκουν, ενώ οι κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος κατά 6 ΜΚ.

Παράλληλα, ο μισθός των δημοσίων υπαλλήλων διαμορφώνεται βάσει της οικογενειακής κατάστασης των υπαλλήλων και τον αριθμό των ανήλικων τέκνων. Συγκεκριμένα, για κάθε υπάλληλο με τέκνα ανήλικα ή ανίκανα σωματικά ή πνευματικά για άσκηση βιοποριστικού επαγγέλματος με ποσοστό αναπηρίας πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον, η παροχή ορίζεται σε :

• 70 ευρώ για ένα τέκνο,
• 120 ευρώ συνολικά για δύο τέκνα,
• 170 ευρώ συνολικά για τρία τέκνα,
• 220 ευρώ συνολικά για τέσσερα τέκνα

Τέλος, υπάρχουν και τα επιδόματα ευθύνης που λαμβάνουν όσοι υπηρετούν σε αντίστοιχες θέσεις.

Εκδόθηκε η προκήρυξη υποτροφιών του ιδρύματος Ωνάση για το ακαδημαϊκό έτος 2025 - 2026. Συγκεκριμένα θα χορηγηθούν έως 80 υποτροφίες:

• για μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές πλήρους παρακολούθησης στον τόπο σπουδών
• σε κατόχους ελληνικής ιθαγένειας ή/και εθνικότητας ή σε όσους έχουν αποφοιτήσει από ελληνικό πανεπιστήμιο και είναι κάτοχοι απολυτηρίου Ελληνικού Λυκείου, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν νόμιμη άδεια διαμονής στην Ελλάδα
• για σπουδές που διεξάγονται είτε εξ ολοκλήρου στο Εξωτερικό ή μέρος αυτών διεξάγεται στο Εξωτερικό, σε περίπτωση επίσημων διακρατικών προγραμμάτων μεταπτυχιακών ή διδακτορικών σπουδών όπου η μία χώρα είναι η Ελλάδα.

Δικαιούχοι

Δυνατότητα υποβολής αίτησης έχουν επίσης υποψήφιοι για διδακτορικές σπουδές που είναι ήδη εγγεγραμμένοι, ή έχουν οριστική αποδοχή για εκπόνηση διδακτορικού σε Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο έως 31 Μαΐου 2025, αλλά πραγματοποιούν ή πρόκειται να πραγματοποιήσουν μέρος της διδακτορικής τους έρευνας σε Πανεπιστήμιο/Ερευνητικό Κέντρο του Εξωτερικού, χωρίς να λάβουν επίσημο τίτλο και από αυτό, υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

1. ότι υπάρχει επιβεβαιωμένη γραπτή συμφωνία μεταξύ των 2 Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων Ελλάδας και Εξωτερικού, με τη σύμφωνη γνώμη των εποπτών καθηγητών, για την αποδοχή του υποψήφιου διδάκτορα για έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Εξωτερικού, με αναφορά στο διάστημα παραμονής στο εξωτερικό για την υλοποίηση της έρευνας και το περιεχόμενο αυτής
2. ότι απομένουν κατ' ελάχιστον 2 ακαδημαϊκά εξάμηνα έρευνας στο Εξωτερικό, συνεχόμενα ή μη, κατά την έναρξη χορήγησης της υποτροφίας σε επιλεγμένους επιστημονικούς κλάδους και ειδικεύσεις, εφόσον υπάρξουν αξιόλογες υποψηφιότητες και πληρούνται οι σχετικοί όροι και προϋποθέσεις

Το ύψος της υποτροφίας

Το ύψος της υποτροφίας ορίζεται ως εξής:

Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων και δικαιολογητικών λήγει στις 28 Φεβρουαρίου 2025.

Οι υποψήφιοι θα ενημερωθούν ατομικά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής τον Ιούλιο 2025.

Δείτε ΕΔΩ περισσότερα για τις υποτροφίες του ιδρύματος Ωνάση.

«Η κυβέρνηση θα ανακοινώσει σύντομα τις 11 ευάλωτες περιοχές της χώρας που θα λειτουργήσουν 22 Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία, με δωρεά του ιδρύματος», δήλωσε στον ΣΚΑΪ ο υπουργος Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης. 

Μιλώντας στον Άρη Πορτοσάλτε το πρωί της Παρασκευής, ανέφερε οτι θα φοιτήσουν σε αυτά 6.000 μαθητές, ενώ θα δοθούν πόροι απο το Ίδρυμα Ωνάση και για τις υποδομές. 

Ερωτηθείς για τις αντιδράσεις που αφορούν το Διεθνές Απολυτήριο Baccalaureate, υπογράμμισε οτι αν και έχει νομοθετηθεί απο το 1995, θα εφαρμοστεί απο αυτήν την κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο του 2026 σε τουλάχιστον 5 Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία την πρώτη χρονιά. 

Για τα σχολεία επεσήμανε οτι το υπουργείο εξετάζει την νομική προστασία των εκπαιδευτικών σε σχέση με τις αρμοδιότητές του, όπως να μη φοβάται να βάλει μια αποβολή ή όταν κάποιος τον απειλήσει.  

Για τον ρόλο του διευθυντή τόνισε οτι αυτός θα αναβαθμιστεί, θα μπορεί να επιλέγει τους υποδιευθυντές, να αξιολογεί συναδέλφους του ή να έχει αποφασιστικό ρόλο στο ωρολόγιο πρόγραμμα. 

Από «αιώνιους μύθους» και «λιμνάζοντα προβλήματα» στιγματίζεται το ζήτημα των… «αιώνιων φοιτητών» στα ελληνικά πανεπιστήμια, οι πρώτοι εκ των οποίων θα αρχίσουν να διαγράφονται από το 2025. Σ’ αυτό καταλήγει έρευνα του Πανεπιστημίου Πατρών για το ζήτημα, που εδώ και σχεδόν μία δεκαπενταετία ταλανίζει το υπουργείο Παιδείας, τα ελληνικά πανεπιστήμια και τους φοιτητές.

Οι προτάσεις της μελέτης, που ολοκληρώθηκε μέσα στον Δεκέμβριο του 2024 και παρουσιάζει σήμερα η «Κ», θεωρείται από την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας ότι θέτουν τους βασικούς άξονες για την αντιμετώπιση του σύνθετου θέματος.

Μεταξύ των βασικών λόγων για τους οποίους ένας φοιτητής παρατάει τις σπουδές του –εκτός από τυχόν οικονομικές δυσκολίες, που ωστόσο δεν είναι κυρίαρχος λόγος– είναι οι εξής πέντε:

1. Το μέτριο επίπεδο στην υποχρεωτική εκπαίδευση, με αποτέλεσμα οι φοιτητές να μην μπορούν να ανταποκριθούν στο επίπεδο των προγραμμάτων σπουδών των ΑΕΙ.

2. Η απουσία επαγγελματικού προσανατολισμού στο σχολείο.

3. Η ανεπάρκεια του συστήματος εισαγωγής.

4. Η έλλειψη μέριμνας μέσα στα ΑΕΙ για την πορεία των φοιτητών που δυσκολεύονται στα μαθήματα.

5. Η υποστελέχωση των ΑΕΙ σε σχέση με τον μεγάλο αριθμό φοιτητών.

Ετσι, η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος δεν θα επιτευχθεί μόνο με τη διαγραφή των σημερινών «αιωνίων». Απαιτούνται συνδυαστικά μέτρα. Η έρευνα προτείνει πέντε βασικά: θέσπιση κατώτατου ποσοστού επιτυχίας ανά μάθημα, αύξηση διδακτικού προσωπικού, μέριμνα για τους οικονομικά αδύναμους φοιτητές, υποστηρικτικές υπηρεσίες για τους φοιτητές και σύσταση παρατηρητηρίου φοίτησης.

Ειδικότερα, με βάση τα στοιχεία της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), στα ελληνικά πανεπιστήμια υπάρχουν 695.678 εγγεγραμμένοι φοιτητές, εκ των οποίων οι 361.937 είναι ενεργοί (ποσοστό 52,03%), δηλαδή βρίσκονται εντός του ανώτατου ορίου σπουδών που προβλέπει ο νόμος: έξι χρόνια για τις σχολές τετραετούς φοίτησης (το λεγόμενο ν+2), ενώ για τις σχολές πενταετούς και εξαετούς φοίτησης (πολυτεχνεία, ιατρικές κ.λπ.) το όριο φοίτησης πέραν του κανονικού χρόνου σπουδών είναι τα τρία έτη, δηλαδή συνολικά 8 και 9 αντιστοίχως (ν+3). Αντιθέτως, το ανώτατο όριο έχουν ξεπεράσει οι 333.741 εγγεγραμμένοι φοιτητές (47,97%). Μάλιστα, την τελευταία δεκαετία οι φοιτητές πέραν των κανονικών εξαμήνων είναι περισσότεροι από όσους φοιτούν εντός του χρόνου σπουδών της σχολής τους.

Η έρευνα έγινε από τους καθηγητές του Πανεπιστημίου Πατρών Δημήτρη Βεργίδη και Θανάση Καραλή και τον διδάκτορα του ιδρύματος και εκπαιδευτικό Δημήτρη Σακκούλη, με αποστολή ερωτήσεων σε 11.318 ηλεκτρονικές διευθύνσεις φοιτητών που εισήλθαν στο Πανεπιστήμιο Πατρών έως το ακαδημαϊκό έτος 2016-2017. Απάντησαν συνολικά 837 φοιτητές. Το πρώτο συμπέρασμα δείχνει ότι τα τρία πρώτα χρόνια είναι κρίσιμα. Ιδιαίτερα το δεύτερο και το τρίτο έτος είναι κομβικά για τις επιλογές των φοιτητών, καθώς οι περισσότεροι δηλώνουν ότι διέκοψαν τη συστηματική παρακολούθηση και την επαφή τους με τις σπουδές στο δεύτερο ή το τρίτο έτος. Βέβαια, τα προβλήματα των Ελλήνων φοιτητών εκκολάπτονται στο πρώτο έτος και εκδηλώνονται στο δεύτερο έτος σπουδών.

Οι μύθοι

«Η εγκατάλειψη των σπουδών και η επιμήκυνσή τους είναι φαινόμενα διαχρονικά, σύμφυτα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Το ποσοστό των φοιτητών που ολοκληρώνουν τις σπουδές τους στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ είναι περίπου 75%», παρατηρούν οι ερευνητές, καταγράφοντας τον πρώτο μύθο για το ζήτημα.

Ο δεύτερος μύθος είναι πως η διαγραφή των λιμναζόντων φοιτητών θα επιλύσει το πρόβλημα. «Η διαγραφή δεν συνιστά λύση, αλλά παράκαμψη του προβλήματος, αν θέλουμε να λύσουμε το πρόβλημα, δηλαδή να αυξήσουμε τα ποσοστά αποφοίτησης και επιτυχούς ολοκλήρωσης των σπουδών των φοιτητών. Η εφαρμογή των περιορισμών του χρόνου φοίτησης θα έχει επίσης σημαντική επίδραση στη διατήρηση της λιμνάζουσας φοίτησης σε πολύ χαμηλά, σε σχέση με τα σημερινά, επίπεδα αλλά μένει να κριθεί στην πράξη κατά πόσο ο φόβος της διαγραφής θα οδηγήσει σε μεγαλύτερα ποσοστά ολοκλήρωσης των σπουδών. Η εφαρμογή του μέτρου θα έχει ως αποτέλεσμα να μετατρέψει το πρόβλημα της “λιμνάζουσας φοίτησης”, δηλαδή της επιμήκυνσης σπουδών, σε πρόβλημα εγκατάλειψης σπουδών (drop out)», αναφέρει η έρευνα.

Ένας τρίτος μύθος είναι ότι η αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου για θέματα φοίτησης θα οδηγήσει σε λύση του προβλήματος. Είναι γεγονός ότι το ελληνικό πανεπιστημιακό σύστημα χαρακτηρίζεται από χαλαρές συνθήκες φοίτησης, ως προς τα προαπαιτούμενα και τις προϋποθέσεις προαγωγής, όταν μάλιστα εισέρχεται σε αυτό ένα πολύ σημαντικό ποσοστό των αποφοίτων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Ένας άλλος μύθος είναι πως η οικονομική ανέχεια –και στις περισσότερες των περιπτώσεων η επιλογή της εργασίας παράλληλα με τη φοίτηση– είναι ο πρώτος και ίσως ο βασικότερος λόγος για την εγκατάλειψη ή την επιμήκυνση των σπουδών. Οπως προκύπτει από τους λόγους που προσδιόρισαν οι φοιτητές του δείγματος, ένα πλέγμα παραγόντων που σχετίζονται με την οικονομική κατάσταση των φοιτητών και των οικογενειών τους αποτελούν τον βασικό παράγοντα για περίπου μία στις τρεις περιπτώσεις. Η εργασία αφορά μία στις πέντε περιπτώσεις εγκατάλειψης ή επιμήκυνσης των σπουδών και η οικονομική κατάσταση περίπου μία στις δέκα περιπτώσεις. Αρα, τι βαθύτερα φταίει;

Το εκπαιδευτικό σύστημα

Οι «λιμνάζοντες φοιτητές» προκαλούνται από «λιμνάζοντα προβλήματα», παρατηρούν οι ερευνητές. Ενδεικτικά, σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα όπως το ελληνικό, που βασίζεται κατά ένα μεγάλο μέρος στην ακώλυτη προαγωγή από τάξη σε τάξη και από βαθμίδα σε βαθμίδα, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις είναι στην πραγματικότητα το μόνο σημείο «στένωσης», υπό την έννοια ότι απαιτείται μια εξεταστική διαδικασία. Με δεδομένο ότι ένα πολύ σημαντικό ποσοστό μαθητών εισάγεται πλέον στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, στην πραγματικότητα οι (όποιες) ανεπάρκειες και δυσλειτουργίες των προηγουμένων βαθμίδων εμφανίζονται σωρευτικά στο πανεπιστήμιο.

Ένα άλλο «λιμνάζον πρόβλημα» είναι το εξεταστικό σύστημα για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, δηλαδή η «ιερή αγελάδα» των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Ο θεσμός έχει εδώ και δεκαετίες περιβληθεί με το κύρος του αδιάβλητου, όχι άδικα. Ωστόσο, οποιαδήποτε γενίκευση άλλου τύπου (για παράδειγμα «εισάγονται οι άξιοι – έξυπνοι – διαβασμένοι») συνιστά παρερμηνεία, που διαψεύδεται από όλα τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα σε πολύ μεγάλο βάθος χρόνου, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.

Συμφυής προς αυτό το πρόβλημα είναι ο ελλιπής επαγγελματικός προσανατολισμός των μαθητών, που συχνά τους οδηγεί σε λανθασμένες επιλογές.

Το τελευταίο «λιμνάζον πρόβλημα» είναι η αναλογία φοιτητών/διδακτικό προσωπικό, που αναδεικνύεται σε αχίλλειο πτέρνα του ελληνικού συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ουσιαστικά, η ελλιπής στελέχωση των ΑΕΙ συνδέεται με πολλές από τις διαπιστωθείσες αιτίες εγκατάλειψης ή επιμήκυνσης των σπουδών, ενώ προφανώς συνδέεται και με πολλές άλλες δυσλειτουργίες του ελληνικού πανεπιστημίου.

Στοχευμένες παρεμβάσεις σε εθνικό και ιδρυματικό επίπεδο

Είναι δεδομένο ότι τα όποια μέτρα πολιτικής, σε εθνικό ή ιδρυματικό επίπεδο, είναι αναγκαίο να συναντούν όχι απλώς τη συναίνεση, αλλά την ενεργό εμπλοκή των ακαδημαϊκών μονάδων, αλλά και των φοιτητών για λόγους αποτελεσματικότητας. Τα μέτρα περιορισμού του φαινομένου είναι αναγκαίο να αποφασίζονται σε ιδρυματικό επίπεδο, είναι όμως απαραίτητο να συνυπολογίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ακαδημαϊκών μονάδων και η εξειδίκευση και εφαρμογή τους να συνιστά αποκλειστική αρμοδιότητα των τμημάτων. Οι προτάσεις της μελέτης:

• Βελτίωση της εξαιρετικά προβληματικής αναλογίας φοιτητών/διδακτικού προσωπικού. Το ζήτημα αυτό είναι αμιγώς πολιτικό, καθώς οι όποιες λύσεις μπορούν να προέλθουν μόνον από την πολιτεία. Η αναλογία μπορεί να διαφοροποιηθεί με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι μείωση του αριθμού των φοιτητών και ο δεύτερος η αύξηση του αριθμού του διδακτικού προσωπικού (και προφανώς, οποιαδήποτε ενδιάμεση συνδυαστική λύση). Βεβαίως, όπως σημειώνουν οι μελετητές, η μείωση του αριθμού των φοιτητών δεν είναι συμβατή προς τις τάσεις που επικρατούν διεθνώς (π.χ. σχετικές πολιτικές UNESCO, ΟΟΣΑ, Ε.Ε.).

• Σύσταση Παρατηρητηρίου Φοίτησης, το οποίο θα λειτουργεί ως σημείο συγκέντρωσης και αναδιανομής όλων των σχετικών δεδομένων σε ιδρυματικό επίπεδο. Το παρατηρητήριο θα διεξάγει κάθε δύο χρόνια έρευνα για να επικαιροποιούνται τα δεδομένα και να επιλέγονται στοχευμένες παρεμβάσεις.

• Δημιουργία υποστηρικτικών στους φοιτητές υπηρεσιών. Είναι σημαντικό, ο φοιτητικός πληθυσμός του ιδρύματος να γνωρίζει πού θα απευθυνθεί όταν εμφανίζεται κάποιο πρόβλημα που δυσχεραίνει τις σπουδές. Το Πανεπιστήμιο Πατρών είναι το πρώτο ίδρυμα στην Ελλάδα που ήδη από το 2016 έχει δημιουργήσει Κέντρο Υποστήριξης Διδασκαλίας και Μάθησης (ΚΕΔΙΜΑ). Εως σήμερα περίπου 150 μέλη διδακτικού προσωπικού έχουν παρακολουθήσει προγράμματα για την πανεπιστημιακή διδασκαλία, ενώ περισσότεροι από 500 φοιτητές έχουν παρακολουθήσει πιλοτικό πρόγραμμα τύπου MOOC (Massive Open Online Course) για τις πανεπιστημιακές σπουδές, το οποίο σύντομα θα προσφέρεται σε όλους τους νεοεισερχόμενους φοιτητές. Είναι επίσης απαραίτητο το ΚΕΔΙΜΑ να διεξάγει σε μόνιμη βάση έρευνα για τα χαρακτηριστικά των φοιτητών και τη μετάβασή τους από την εφηβεία στην ενηλικιότητα, καθώς αυτά τα χαρακτηριστικά διαρκώς μεταβάλλονται.

• Διενέργεια διαγνωστικών τεστ. Η αδυναμία πολλών φοιτητών να παρακολουθήσουν ένα πρόγραμμα σπουδών οφείλεται σε ελλείμματα από τις προηγούμενες βαθμίδες εκπαίδευσης. Προτείνεται η διενέργεια ανά τακτά διαστήματα (π.χ. κάθε τρία χρόνια) ειδικών διαγνωστικών τεστ από τα τμήματα προκειμένου να διερευνώνται αυτά τα ελλείμματα και να προσαρμόζεται ανάλογα το πρόγραμμα των μαθημάτων του πρώτου έτους.

• Θέσπιση ελάχιστου ποσοστού επιτυχίας ανά μάθημα. Φταίνε μόνο οι φοιτητές ή μερίδιο ευθύνης έχει και το πρόγραμμα σπουδών για τα μαθήματα, όπου παρατηρούνται υψηλά ποσοστά αποτυχίας; Οι μελετητές παρουσιάζουν με προσοχή (με ακαδημαϊκή αβρότητα προς τους πανεπιστημιακούς) το θέμα της πολύ δύσκολης ύλης ή και των θεμάτων στις εξετάσεις, που οδηγούν σε υψηλά ποσοστά αποτυχίας. «Πρόκειται για ζήτημα που κατά μια στρεβλή αντίληψη θεωρείται ότι ανήκει στο πεδίο της ακαδημαϊκής ελευθερίας, ενώ αντίθετα συνιστά παρέκκλιση από τις ακαδημαϊκές παραδόσεις. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που στα περισσότερα πανεπιστημιακά συστήματα διεθνώς, πρόσφατα και στο ελληνικό, έχουν προβλεφθεί θεσμικά αντίβαρα (όπως οι θεσμοί συνηγορίας των φοιτητών). Το ζήτημα αυτό, τόσο για το ελληνικό πανεπιστήμιο όσο και για τις ακαδημαϊκές μονάδες του Πανεπιστημίου Πατρών, επισημαίνεται σε αρκετές εκθέσεις εξωτερικής αξιολόγησης και πιστοποίησης. Μάλιστα σε αρκετές εκθέσεις αξιολόγησης έχουν προταθεί και λύσεις (λ.χ. αν ένα μάθημα θεωρείται «δύσκολο» ως περιεχόμενο, θα μπορούσε να δοθεί σε δύο ή τρία μαθήματα, καθιέρωση εναλλαγής διδασκόντων, κ.ά.). Είναι συνεπώς αναγκαίο να αποφασιστεί ένα οριζόντιο κατώφλι επιτυχίας για τις διάφορες κατηγορίες μαθημάτων, η μη επίτευξη του οποίου να ενεργοποιεί τις αναγκαίες διαδικασίες παρέμβασης στο πρόγραμμα σπουδών, αλλά και εξομάλυνσης των ποσοστών αποτυχίας», τονίζεται στην έρευνα.

• Μέριμνα για τους οικονομικά αδύναμους φοιτητές. Με δεδομένο ότι τα οικονομικά προβλήματα αποτελούν από τους λόγους εγκατάλειψης και επιμήκυνσης σπουδών, είναι αναγκαίο να υπάρχει μέριμνα για την όσο το δυνατόν ευρύτερη κάλυψη των αναγκών των φοιτητών που τα αντιμετωπίζουν. Ειδικά ως προς την ανάγκη ενός ποσοστού φοιτητών να εργαστεί, επισημαίνουμε ότι δεν υπάρχει κανένα σύστημα διεξόδου, τόσο από την Πολιτεία όσο και από τα ιδρύματα, για εργασία σε «ήπιες», ή σε κάθε περίπτωση συμβατές προς τη φοίτηση δραστηριότητες ούτε μέσα στο πανεπιστήμιο αλλά ούτε και στην αγορά εργασίας (ειδικά για εργασίες μερικής απασχόλησης). Το πρόβλημα θα μπορούσε να επιλυθεί με τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων (λ.χ. των μονάδων υποστήριξης φοιτητών με τη ΔΥΠΑ ή άλλες υπηρεσίες).

kathimerini.gr

Ένα δίμηνο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εκπαίδευση έρχεται με την είσοδο του νέου έτους, καθώς θα δοκιμαστεί στην πράξη η έναρξη εφαρμογής μιας από τις κορυφαίες μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων στη χώρα μας.

Στο επιτελείο του Μεγάρου Μαξίμου κάνουν λόγο για μια καθοριστική για τη διαδικασία περίοδο, καθώς από τις 2 Ιανουαρίου μέχρι την 1η Μαρτίου, μέσα σε δύο μήνες, θα «τρέξει» η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για όσα ξένα ΑΕΙ προγραμματίζουν να δεχθούν τους πρώτους φοιτητές το επόμενο ακαδημαϊκό έτος, δηλαδή τον Σεπτέμβριο του 2025.

Στην κυβέρνηση προσδοκούν ότι, σύμφωνα με τις προσλαμβάνουσες που έχουν, θα εκδηλωθεί μεγάλο ενδιαφέρον και ότι ετοιμάζονται να καταθέσουν αιτήσεις μια σειρά από σημαντικά ιδρύματα του εξωτερικού.

Ο υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης είχε εκτιμήσει σε παλαιότερες δηλώσεις του ότι αναμένεται μεγάλο ενδιαφέρον και ότι όταν ολοκληρωθούν οι αιτήσεις θα προκύψει μια εντυπωσιακή λίστα όσον αφορά όχι μόνο τον αριθμό αλλά και το επίπεδο των πανεπιστημίων, από Ευρώπη και Αμερική, που θα επιδιώξουν να λειτουργήσουν στη χώρα μας.

Στόχος της κυβέρνησης είναι μέσα από αυτή τη διαδικασία να καταστεί η Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης και να προσελκύσει φοιτητές από τρίτες χώρες, ενώ παράλληλα να ανακοπεί το κύμα φυγής Ελλήνων φοιτητών στο εξωτερικό, που συχνά παραμένουν εκεί και μετά το πέρας των σπουδών τους.

Το στοίχημα

Για την κυβέρνηση η επιτυχία του εγχειρήματος είναι ένα σημαντικό στοίχημα, καθώς πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που συζητείται για δεκαετίες χωρίς να προχωράει, παρά το γεγονός ότι υπήρχε η εκτίμηση πως η ελληνική κοινωνία ήταν εδώ και καιρό σύμφωνη με την υλοποίησή της.

Το νομοσχέδιο για τα μη κρατικά ΑΕΙ πέρασε από τη Βουλή τον περασμένο Μάρτιο με 159 θετικές ψήφους, καθώς το υπερψήφισαν οι βουλευτές της πλειοψηφίας και ο ανεξάρτητος Χαράλαμπος Κατσιβαρδάς, ενώ δέχθηκε σφοδρές επικρίσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Η έναρξη της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων αναμένεται ότι θα αναζωπυρώσει την πολιτική αντιπαράθεση, με την κυβέρνηση να υπερασπίζεται την τόλμη της να «σπάσει αυγά» και να φέρει μια αλλαγή για την οποία στα λόγια πολλοί είχαν εκφραστεί θετικά και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να επιμένουν στην κριτική τους. Επί της ουσίας, η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από το ενδιαφέρον που θα εκδηλωθεί και από το προφίλ των ξένων πανεπιστημίων που θα επιδιώξουν να εξασφαλίσουν την είσοδό τους στην ελληνική αγορά.

Είναι το πρώτο κρίσιμο τεστ για την κυβέρνηση με την είσοδο της νέας χρονιάς και ένα από τα ζητήματα στα οποία θα δοθεί βαρύτητα, καθώς εκτιμάται ότι ενισχύει το μεταρρυθμιστικό προφίλ στο οποίο η κυβερνητική ηγεσία επενδύει.

Την ίδια στιγμή, πηγές του Μεγάρου Μαξίμου αναφέρουν ότι από το τέλος της επόμενης εβδομάδας οι κυβερνητικές μηχανές θα αρχίσουν να δουλεύουν στο φουλ, με έμφαση στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας, στα οποία εντοπίζεται και δημοσκοπικά ότι η κυβέρνηση υστερεί και συγκεντρώνει δυσαρέσκεια εκ μέρους των πολιτών. Οπως αναφέρεται σχετικά, έχουν ήδη δοθεί οι σχετικές κατευθυντήριες από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και έχει ζητηθεί από τους υπουργούς να καταθέσουν τις προτάσεις τους. Στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο της νέας χρονιάς, στις 10 Ιανουαρίου, ο πρωθυπουργός αναμένεται να δώσει το στίγμα των προτεραιοτήτων και να θέσει τους άξονες πάνω στους οποίους θα κινηθεί η κυβέρνηση το επόμενο διάστημα.

Θέλω να ευχηθώ σε όλους υγεία και αισιοδοξία για το 2025. Με αφορμή την συμπλήρωση 100 ετών από την ίδρυση της ΟΛΜΕ συγκροτήθηκε από το Δ.Σ. διαπαραταξιακή επιτροπή για να βοηθήσει στην προετοιμασία του εορτασμού της επετείου. Η συμμετοχή μου με οδήγησε στην ενασχόληση με το κείμενο του εορτασμού με αφορμή την συμπλήρωση των 90 ετών. Το κείμενο εκείνο, με εμφανή την πολιτική μεροληπτικότητα των συντακτών, με μερικές μόνο δικές μου υποσημειώσεις-παρατηρήσεις/διαφωνίες σας το αποστέλλω. Επίσης με αφορμή αυτό σας στέλνω επίσης την εγκύκλιο του Γ. Παπανδρέου ως Πρωθυπουργού και Υπουργού Παιδείας και τον νόμο για το μισθολόγιο του '78 το οποίο καταργήθηκε με το υποτιθέμενο "ενιαίο". 

Η απόφαση περιέχει τον πίνακα με τους συντελεστές των Ελάχιστων Βάσεων Εισαγωγής όλων των σχολών, τμημάτων ή εισαγωγικών κατευθύνσεων των δημόσιων Πανεπιστημίων.

Περιέχει επίσης τους συντελεστές ΕΒΕ των ειδικών και μουσικών μαθημάτων καθώς και των πρακτικών δοκιμασιών για την εισαγωγή των υποψήφιων των πανελληνίων εξετάσεων:

• Στα ΑΕΙ
• Στις ΑΕΑ
• Στις σχολές των ΑΣΕΙ και ΑΣΣΥ
• Στη ΣΣΑΣ
• Στις σχολές της Αστυνομικής και Πυροσβεστικής Ακαδημίας,
• Στις ΑΕΝ
• Στις σχολές Δοκίμων Σημαιοφόρων Λιμενικού Σώματος και Λιμενοφυλάκων
• Στις ΑΣΤΕ του υπουργείου Τουρισμού

Οι συντελεστές ΕΒΕ ισχύουν για το ακαδημαϊκό έτος 2025 - 2026 και εφεξής.

Δείτε  τον πίνακα με τις ΕΒΕ. ΕΔΩ

H τρέχουσα σχολική χρονιά έχει χαρακτηριστεί από την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας ως «η χρονιά του σχολείου», δίνοντας έτσι έμφαση στις πρωτοβουλίες και τις ενέργειες για τη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Παράλληλα, όμως, με τις αλλαγές που δρομολογούνται ή έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή στο σχολικό περιβάλλον, οι αλλαγές στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που αναμένονται για το 2025 κεντρίζουν το ενδιαφέρον για τον νέο ελληνικό ακαδημαϊκό χάρτη που θα χαραχθεί από τη νέα χρονιά.

Αλλαγές στα σχολεία

Πολλαπλό βιβλίο, λογοτεχνικά έργα, ψηφιοποίηση και πρόληψη του εθισμού της χρήσης του διαδικτύου αποτελούν ένα πρώτο πλέγμα δράσεων που έχουν ανακοινωθεί για τα σχολεία. Παράλληλα, η πρώτη νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Παιδείας μέσα στο 2025 θα «φέρει» ένα νέο δίκτυο σχολείων, τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία.

Πιο αναλυτικά, στο δεύτερο μισό της τρέχουσας σχολικής χρονιάς, έχει τεθεί ο στόχος οι μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης να κρατήσουν στα χέρια τους βιβλία με ολοκληρωμένα λογοτεχνικά έργα «εμβληματικών λογοτεχνών», για τα οποία είναι «ευρύτερα αποδεκτή η παιδαγωγική καταλληλότητα και η αισθητική τους αξία», όπως αναφέρεται σχετικά από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

Έτσι, ανάλογα την τάξη, οι μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν Έλληνες και ξένους συγγραφείς, όπως η Πηνελόπη Δέλτα, ο Ιούλιος Βερν, ο Κωστής Παλαμάς, ο Άντον Τσέχωφ, ο Γεώργιος Βιζυηνός και ο Ουίλιαμ Σαίξπιρ.

Η εισαγωγή ολόκληρων λογοτεχνικών έργων σε όλες τις τάξεις της υποχρεωτικής εκπαίδευσης είναι και το πρώτο βήμα για την εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου. Με προγραμματισμένη έναρξη τον Σεπτέμβριο του 2025 σε ψηφιακή μορφή, οι εκπαιδευτικοί θα έχουν στη διάθεσή τους ένα αποθετήριο ψηφιακών πηγών, με στόχο να εξοικειωθούν με τη νέα προσέγγιση διδασκαλίας και την επιλογή των βιβλίων που θα έχουν για «συμμάχους» στη διδασκαλία. Πρόκειται για μία περίοδο προετοιμασίας που θα εκκινήσει από την ερχόμενη σχολική χρονιά, μέχρι την καθολική εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου, που αναμένεται να φέρει έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο προσέγγισης της διδασκαλίας και της μάθησης από αυτόν που έχουμε συνηθίσει μέχρι σήμερα.

Φυσικά, στον αντίποδα των βιβλίων βρίσκεται ο ψηφιακός κόσμος και οι διευκολύνσεις και οι καινοτομίες που φέρνει. Ήδη λειτουργεί το Ψηφιακό Φροντιστήριο από την αρχή της τρέχουσας σχολικής χρονιάς, ωστόσο, θα εμπλουτιστεί με υλικό για περισσότερες τάξεις μέσα στους επόμενους μήνες, παρέχοντας υποστήριξη μέσω ασύγχρονης εκπαίδευσης. Επιπλέον, αναμένεται κατά το επόμενο χρονικό διάστημα η ενίσχυση των πλατφορμών, όπως είναι το e-schools και το e-parents.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, υπενθυμίζεται ότι έχει τεθεί σε εφαρμογή ο νέος κανονισμός λειτουργίας των σχολείων, που προβλέπει και την απαγόρευση χρήσης των κινητών τηλεφώνων, ως ένα βήμα αντιμετώπισης των περιστατικών βίας και εκφοβισμού μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Σε αυτό, και ως μέρος της ψηφιακής εκπαίδευσης των μαθητών, έρχεται να προστεθεί ένα εργαλείο εκμάθησης της σωστής χρήσης του διαδικτύου, το εκπαιδευτικό υλικό που θα παρέχει η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα με την ονομασία «ΤΖΙΜΑΝΙΟUS». Δημοτικά και γυμνάσια θα εισάγουν στο μάθημα της πληροφορικής το εκπαιδευτικό παιγνίδι, προκειμένου να μάθουν οι μαθητές πώς να διαχειριστούν τους εαυτούς τους, την εικόνα τους, τις σχέσεις τους και τα δεδομένα τους στον ψηφιακό κόσμο. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό και με το πρόγραμμα που έχει αναπτυχθεί σε συνεργασία με την Google, «Γίνε ήρωας του διαδικτύου», το οποίο έχει ενταχθεί τα τελευταία τρία χρόνια στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, μέσω του οποίου τα παιδιά μαθαίνουν για την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο, για το πώς μπορούν να αντιμετωπίσουν φαινόμενα στο διαδίκτυο, πού πρεέπει να απευθυνθούν, κ.ά., αποτελούν μέρος και της εξαγγελθείσας την περασμένη Δευτέρα Εθνικής Στρατηγικής για την Προστασία των Ανηλίκων από τον Εθισμό στο Διαδίκτυο.

Ειδική μνεία, ωστόσο, αξίζει να γίνει για το δίκτυο των Δημοσίων Ωνάσειων Σχολείων, τα πρώτα εκ των οποίων αναμένεται να λειτουργήσουν από τον Σεπτέμβριο του 2025. Όπως ανακοινώθηκε κατά το τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο, το Ίδρυμα Ωνάση, σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας, σχεδιάζει να μετατρέψει 22 δημόσια γυμνάσια και λύκεια σε Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία (11 Γυμνάσια και 11 Λύκεια), σε ευάλωτες περιοχές της Αττικής και της υπόλοιπης επικράτειας, προτείνοντας, όπως αναφέρει σχετικά το Ίδρυμα, «το δημόσιο σχολείο του μέλλοντος». Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία αναμένεται στις αρχές του 2025 και, σύμφωνα με τις πρώτες ανακοινώσεις, το δίκτυο των σχολείων αυτών, αναμένεται να αναβαθμιστεί όχι μόνο σε επίπεδο δομών και υποδομών, αλλά και σε επίπεδο εκπαιδευτικής διαδικασίας, δίνοντας σε περισσότερους από 6.000 μαθητές την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε ένα νέο μοντέλο εκπαίδευσης, που «θα συνδυάζει το περιεχόμενο της δημόσιας παιδείας με την πρωτοπορία, τη σύγχρονη γνώση και τις δεξιότητες που απαιτεί ο 21ος αιώνας». Η συνέργεια αυτή, όπως αναφέρεται σχετικά από την πλευρά του Ιδρύματος Ωνάση, «έχει στόχο να ανοίξει νέους ορίζοντες στη δημόσια εκπαίδευση, για να έρθει το Σχολείο του Αύριο στο σήμερα, χτίζοντας ένα μέλλον γεμάτο ευκαιρίες για όλα τα παιδιά, με επίκεντρο σχολεία ανοιχτά στις τοπικές κοινωνίες».

Νέος ακαδημαϊκός χάρτης

Ως προς την Τριτοβάθμια, αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον o νέος χάρτης της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης που θα χαραχθεί στην Ελλάδα, μετά την ίδρυση μη-κρατικών πανεπιστημίων, αλλά και την εντατικοποίηση των δράσεων διεθνοποίησης των δημοσίων ΑΕΙ.

Ειδικότερα, από τον Ιανουάριο του 2025 αρχίζει το διάστημα κατάθεσης αιτήσεων για αδειοδότηση και λειτουργία μη-κρατικών πανεπιστημίων. Η προθεσμία λήγει τον ερχόμενο Μάρτιο και ο αριθμός των αιτήσεων, σε συνδυασμό με τα ονόματα των πανεπιστημίων που θα κάνουν το πρώτο αυτό βήμα αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον. Αξίζει να σημειωθεί, ότι βάσει χρονοδιαγράμματος, τα πρώτα μη-κρατικά πανεπιστήμια θα έχουν τη δυνατότητα να λειτουργήσουν από τον Σεπτέμβριο του 2025.

Επιπλέον, οι συνεργασίες των δημοσίων πανεπιστημίων με ξένα εκπαιδευτικά ιδρύματα αναμένεται να ενισχυθούν, με μία σειρά κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων, τα οποία θα χρηματοδοτηθούν από το υπουργείο Παιδείας, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης σε πρώτη φάση.

Υπενθυμίζεται, επίσης, ότι η παρουσία των δημόσιων ελληνικών ΑΕΙ και η διασύνδεσή τους με τη διεθνή εκπαιδευτική κοινότητα θα συνεχιστεί και τη νέα χρονιά μέσω του Study in Greece, της ΑΜΚΕ των ελληνικών ΑΕΙ και εθνικού φορέα για τη διεθνοποίηση και την εξωστρέφειά τους.

Tο πρώτο νομοσχέδιο

Η έναρξη του 2025 αναμένεται να φέρει και το πρώτο νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας, το οποίο παρουσιάστηκε στο τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο, πριν από τα Χριστούγεννα.

Στο νομοσχέδιο θα περιλαμβάνονται διατάξεις για την ενίσχυση της αυτονομίας των σχολείων, την εισαγωγή του Διεθνούς Απολυτηρίου (ΙΒ) σε ορισμένα από τα Πρότυπα Λύκεια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, τη λειτουργία Πρότυπων Αθλητικών Σχολείων, τη ρύθμιση λειτουργίας των Κέντρων Μελέτης, καθώς επίσης και το δίκτυο των Δημοσίων Ωνάσειων Σχολείων, που αναφέρθηκαν παραπάνω. Υπενθυμίζεται, ότι βάσει των μέχρι στιγμής πληροφοριών, η λειτουργία τμημάτων ΙΒ στα Πρότυπα Σχολεία, καθώς επίσης και η έναρξη λειτουργίας των Αθλητικών Σχολείων έχει προγραμματιστεί για την έναρξη της επόμενης σχολικής χρονιάς, τον Σεπτέμβριο του 2026.

Προσλήψεις 278 εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση καθώς και στη Γενική Εκπαίδευση, ως προσωρινών αναπληρωτών, με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου, για το διδακτικό έτος 2024-2025, βάσει Ειδικής Προκήρυξης κάλυψης λειτουργικών κενών [άρθρο 86 του ν. 4547/2018 (Α΄ 102), όπως ισχύει].

Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοινώνεται ότι για το διδακτικό έτος 2024-2025 προσλαμβάνονται ως προσωρινοί αναπληρωτές, βάσει της αριθμ. 154099/Ε1/23.12.2024 (ΑΔΑ: ΡΔΜΝ46ΝΚΠΔ-42Τ) Ειδικής Προκήρυξης κάλυψης λειτουργικών κενών [άρθρο 86 του ν. 4547/2018 (Α΄ 102), όπως ισχύει]:

Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση:

α) 98 εκπαιδευτικoί στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΕΑΕ)  ΕΔΩ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 

β) 47 εκπαιδευτικοί στη Γενική Εκπαίδευση ΕΔΩ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση:

α) 51 εκπαιδευτικοί στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΕΑΕ) ΕΔΩ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 

β) 81 εκπαιδευτικοί στη Γενική Εκπαίδευση ΕΔΩ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 

Επιπλέον, διατίθεται για πρόσληψη στη Σιβιτανίδειο Δημόσια Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων, με απόφαση του οικείου Διοικητικού Συμβουλίου, μία (1) προσωρινή αναπληρώτρια κλάδου ΠΕ04.01 για την Γενική Εκπαίδευση.

Οι προσλαμβανόμενοι οφείλουν να παρουσιαστούν και να αναλάβουν υπηρεσία από την Τετάρτη 8 έως και την Πέμπτη 9 Ιανουαρίου 2025, απευθείας στην σχολική μονάδα πρόσληψής τους. Εάν τοποθετούνται σε περισσότερες από μία σχολικές μονάδες, η ανάληψη υπηρεσίας λαμβάνει χώρα στη σχολική μονάδα όπου θα παρέχονται οι περισσότερες ώρες διδασκαλίας.

 Το Τμήμα Θρησκευτικών Ελευθεριών και Διαθρησκευτικών Σχέσεων της Διεύθυνσης Θρησκευτικής Εκπαίδευσης και Διαθρησκευτικών Σχέσεων της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων δημοσιοποιεί την «Έκθεση για τα Περιστατικά εις βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας στην Ελλάδα» που έλαβαν χώρα κατά το έτος 2023.

Στο Εισαγωγικό μέρος (Ι) παρουσιάζεται το ιστορικό και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων, καθώς και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας στην Ελλάδα, με ειδική αναφορά στην ανέγερση και λειτουργία λατρευτικών χώρων. Ακολούθως, γίνεται αναφορά στο Δίκτυο καταγραφής περιστατικών, προσδιορίζονται τα είδη χώρων θρησκευτικής σημασίας που ελήφθησαν υπόψη και παρατίθεται κατάλογος με τους συνεργαζόμενους θρησκευτικούς και κρατικούς φορείς.

Στο δεύτερο μέρος (ΙΙ) παρατίθενται τα πάσης φύσεως περιστατικά σε βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας, τα οποία περιήλθαν σε γνώση της Υπηρεσίας, ανά θρησκευτική κοινότητα, συνοδευόμενα από ιστορικά, νομικά και στατιστικά στοιχεία κατά περίπτωση.

Συνολικά, για το έτος 2023 καταγράφηκαν 608 περιστατικά εις βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας, κατανεμόμενα ανά θρήσκευμα ως ακολούθως:

• Χριστιανισμός: 599 περιστατικά πάσης φύσεως (βανδαλισμοί, διαρρήξεις, κλοπές, ληστείες, ιεροσυλίες, νεκροσυλίες, συλήσεις τάφων, εμπρησμοί και λοιπές βεβηλώσεις).

Ειδικότερα:

• Ορθόδοξη Εκκλησία: 591 περιστατικά ήτοι το 97,20% επί του συνόλου,

• Γνήσιοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί (Γ.Ο.Χ.): 6 περιστατικά ήτοι το 0,99% επί του συνόλου,

• Χριστιανοί Μάρτυρες του Ιεχωβά: 2 περιστατικά ήτοι το 0,33% επί του συνόλου,

• Ιουδαϊσμός: 6 περιστατικά αντισημιτικού χαρακτήρα, ήτοι το 0,99% επί του συνόλου.

• Μουσουλμανισμός: 3 περιστατικά, ήτοι το 0,49% επί του συνόλου.

Στο τρίτο μέρος (ΙΙΙ) ακολουθεί γεωγραφική και στατιστική απεικόνιση των δεδομένων υπό μορφή χαρτών και γραφημάτων, με αποτύπωση: α) της γεωγραφικής κατανομής των περιστατικών στην Επικράτεια ανά Θρήσκευμα,

β) της γεωγραφικής κατανομής του συνόλου των καταγεγραμμένων περιστατικών ανά Περιφέρεια,

γ) της χρονολογικής κατανομής των περιστατικών ανά μήνα,

δ) των εξιχνιασθέντων και μη εξιχνιασθέντων περιστατικών.

Ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων, κ. Γ. Καλαντζής στο εισαγωγικό του σημείωμα αναφέρει: «Πάντως, το γεγονός ότι τα κίνητρα των περιστατικών που καταγράφονται κάθε χρόνο στην Έκθεση δεν είναι στην πλειονότητά τους θρησκευτικά είναι πράγματι αισιόδοξο και ενθαρρυντικό. Η διαφύλαξη αυτού του κεκτημένου αποτελεί ευθύνη τόσο της Πολιτείας όσο και των θρησκευτικών κοινοτήτων. Η τήρηση του νόμου, η ανάπτυξη του διαθρησκειακού διαλόγου καθώς και η συνεργασία των θρησκευτικών κοινοτήτων με στόχο την καταπολέμηση της φτώχειας, της ενδοοικογενειακής βίας και άλλων κοινωνικών προβλημάτων καθώς και τη στήριξη των νόμιμων μεταναστών και προσφύγων για την επιτυχή ένταξή τους στην ελληνική κοινωνία αποτελούν προϋποθέσεις για την προστασία ενός κεκτημένου για το οποίο η Ελλάδα δικαίως είναι υπερήφανη».

Η «Έκθεση για τα Περιστατικά εις βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας στην Ελλάδα» έτους 2023 είναι αναρτημένη στον σύνδεσμο: https://www.minedu.gov.gr/publications/docs2023/Έκθεση_2023.pdf της ιστοσελίδας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Η σχετική έκθεση ΕΔΩ 

Στην Ελλάδα έχουμε το πιο καθετοποιημένο σύστημα οργάνωσης των, συνολικά 10.800, σχολικών μονάδων στη χώρα, καθώς όλα καθορίζονται με εγκυκλίους – οδηγίες των υπηρεσιών του υπουργείου Παιδείας προς τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και τα σχολεία. «Διεθνείς έρευνες δείχνουν πως μεγαλύτερη αυτονομία της σχολικής μονάδας, σε συνδυασμό με αποτελεσματικά συστήματα λογοδοσίας βελτιώνουν τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα», ανέφερε χθες  υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου, επικεντρώνοντας στη νομοθετική πρωτοβουλία που θα ληφθεί μέσα στο 2025 για την ενίσχυση της αυτονομίας των σχολικών μονάδων και του ρόλου του διευθυντή.

Ειδικότερα, η Ελλάδα έχει τον μικρότερο δείκτη αυτονομίας ανάμεσα σε όλες τις χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με πάνω από 80% των αποφάσεων να λαμβάνεται σε κεντρικό επίπεδο. Το ελληνικό ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο του μέσου όρου του ΟΟΣΑ, στο 35%. Μετά την Ελλάδα, προτελευταία στη λίστα των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ είναι η Τουρκία, ενώ στις τρεις πρώτες θέσεις της λίστας του ΟΟΣΑ βρίσκονται το Μεξικό, η Τσεχία και η Βρετανία.

Έτσι, σε συνέχεια του νόμου 4823/2021 που προέβλεπε την ενδυνάμωση του ρόλου του διευθυντή, η νέα νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου θα ενισχύσει περαιτέρω τις αρμοδιότητές του. Όπως ανέφεραν  πηγές του υπουργείου, μεταξύ άλλων, ο διευθυντής του σχολείου θα μπορεί να επιλέγει υποδιευθυντή και να προτείνει την κατά προτεραιότητα αξιολόγηση εκπαιδευτικών της σχολικής μονάδας του.

Επίσης, ο διευθυντής θα μπορεί να οργανώνει το εβδομαδιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα με έλεγχο παιδαγωγικής διάστασης από σύμβουλο και επόπτη ποιότητας. Το σημείο αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τη λειτουργία του σχολείου και την κατανομή των ωρών.

Μέχρι τώρα η οργάνωση του εβδομαδιαίου ωρολογίου προγράμματος οριζόταν με απόφαση του συλλόγου διδασκόντων και μετά υποβαλλόταν στην αρμόδια Διεύθυνση Εκπαίδευσης για έγκριση. Ωστόσο, λόγω φόρτου εργασίας (εξαιτίας των πολλών σχολών που έχει υπό την εποπτεία της η διεύθυνση έκανε έναν τυπικό διοικητικό έλεγχο.

Όμως, είναι κρίσιμος ο έλεγχος της παιδαγωγικής διάστασης, καθώς στο ωρολόγιο πρόγραμμα δεν πρέπει τις πρώτες ώρες να μπαίνουν μόνο τα βασικά και πιο δύσκολα μαθήματα και προς το τέλος του ωραρίου να υπάρχουν τα ευκολότερα. Πρέπει να υπάρχει εναλλαγή μαθημάτων με βάση τον βαθμό δυσκολίας τους, ώστε οι μαθητές να παίρνουν «ανάσες». Πίσω βέβαια από αυτό υποκρύπτεται η πρακτική, οι καθηγητές των βασικών μαθημάτων να «κρατούν» τις πρώτες διδακτικές ώρες και να απελευθερώνονται τις επόμενες ώρες από τις διδακτικές τους υποχρεώσεις.

«Ανοιχτό σχολείο»

Παράλληλα, θα τεθεί ένα πλαίσιο οργάνωσης των δραστηριοτήτων που γίνονται στα σχολεία εκτός σχολικού ωραρίου, κυρίως από τους δήμους σε συνεργασία με τους συλλόγους γονέων κάθε μονάδας, με δικές τους θεματικές.

Το νέο πλαίσιο ακολουθεί το μοντέλο της Κύπρου. Συγκεκριμένα, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) θα καταρτίζει πρόγραμμα σπουδών και αναλυτικό οδηγό δράσεων για το «Ανοιχτό σχολείο», όπως ονομάζεται η δράση. Ο επόπτης ποιότητας θα καταθέτει πλάνο εφαρμογής με δράσεις σε συγκεκριμένους άξονες. Την ευθύνη υλοποίησης έχουν οι κατά τόπους δήμοι. Ενδεικτικά, στο «Ανοιχτό σχολείο» προβλέπονται αθλητικές δραστηριότητες και ελεύθερο παιχνίδι σε συνεργασία με αθλητικά σωματεία, όπου συμμετέχουν μαθητές και κάτοικοι της περιοχής. Οι σχολικές βιβλιοθήκες θα μπορούν να μετατρέπονται σε λέσχες ανάγνωσης, συναντήσεων με συγγραφείς, πολιτιστικών εκδηλώσεων και θεματικών εκθέσεων. Επίσης εντάσσονται κοινωνικές και εθελοντικές δράσεις.