Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοινώνεται ο πίνακας με τα Εξεταστικά Κέντρα του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας εξεταστικής περιόδου 2025Β.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερώνονται:

• Από την ιστοσελίδα του Υπουργείου (www.minedu.gov.gr ) στο σύνδεσμο για το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας.
• Από τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
• Από τις Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

               Επισημαίνεται ότι οι υποψήφιοι εξετάζονται στο Εξεταστικό Κέντρο που θα λειτουργήσει στην Περιοχή Εξέτασης που επέλεξαν στην αίτηση συμμετοχής τους στις εξετάσεις για την απόκτηση του ΚΠΓ. Εφόσον σε κάποια Περιοχή Εξέτασης θα λειτουργήσουν περισσότερα από ένα Εξεταστικά Κέντρα, τότε οι υποψήφιοι θα πρέπει να προσέξουν την κατανομή σε αυτά της εξεταζόμενης γλώσσας και του εξεταζόμενου επιπέδου. 

              Ειδικότερα, σε αυτήν την εξεταστική περίοδο 2025Β  θα λειτουργήσει ένα Εξεταστικό Κέντρο σε κάθε Περιοχή Εξέτασης, εκτός από τις περιοχές Α΄ Αθήνας, Β΄ Αθήνας, Γ΄ Αθήνας, Πειραιά,  Αχαΐας, Λάρισας, Ιωαννίνων, Ανατολικής Θεσσαλονίκης, Δυτικής Θεσσαλονίκης, και Ηρακλείου, όπου θα λειτουργήσουν περισσότερα από ένα  Εξεταστικά Κέντρα, ως ακολούθως

Το ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ με τα Εξεταστικά κέντρα ΕΔΩ 

Το ΔΤ σε μορφή PDF ΕΔΩ 

Ο πίνακας ΕΔΩ 

Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοινώνεται ότι προσλαμβάνονται 240 μέλη ΕΕΠ, κλάδου ΠΕ23-Ψυχολόγων, ως προσωρινοί αναπληρωτές με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου πλήρους ωραρίου για το διδακτικό έτος 2025-2026 για τα ΕΠΑΛ.

Επίσης, διατίθενται για πρόσληψη στα ΕΠΑΛ της Σιβιτανιδείου Δημόσιας Σχολής Τεχνών και Επαγγελμάτων, με απόφαση του οικείου Διοικητικού Συμβουλίου, 2 αναπληρωτές κλάδου ΠΕ23.

Οι προσλαμβανόμενοι/ες οφείλουν να παρουσιαστούν και να αναλάβουν υπηρεσία από την Τρίτη 4 έως και την Τετάρτη 5 Νοεμβρίου 2025.

Στην διεύθυνση https://www.minedu.gov.gr/anaplirotes έχουν αναρτηθεί πληροφορίες και διευκρινίσεις επί της διαδικασίας τοποθέτησης σε σχολικές μονάδες

Ο πίνακας ΕΔΩ 

Προσλήψεις 29 εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στο Ψηφιακό Φροντιστήριο, με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου, για το διδακτικό έτος 2025-2026.

Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοινώνεται ότι για το διδακτικό έτος 2025-2026, προσλαμβάνονται ως προσωρινοί αναπληρωτές 29 εκπαιδευτικοί, κλάδων/ειδικοτήτων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, για την παροχή ψηφιακής εκπαίδευσης και εκπαιδευτικού διδακτικού έργου στο Ψηφιακό Φροντιστήριο.

Οι προσλαμβανόμενοι οφείλουν να παρουσιαστούν και να αναλάβουν υπηρεσία από την Πέμπτη 30 έως και την Παρασκευή 31 Οκτωβρίου 2025 στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Β΄ Αθήνας, όπου και τοποθετούνται με απόφαση του οικείου Διευθυντή για την παροχή ψηφιακής εκπαίδευσης της περ. α της παρ. 2 του άρθρου 26Α του ν. 4368/2016 (Α’ 21).

Ο πίνακας ΕΔΩ 

Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κ. Σοφία Ζαχαράκη, μιλώντας σε τηλεοπτική συνέντευξη, αναφέρθηκε εκτενώς στην πορεία και τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού προσωπικού, υπογραμμίζοντας τη σταδιακή αλλαγή στάσης των εκπαιδευτικών απέναντι στη διαδικασία.

Όπως τόνισε, «η αξιολόγηση είχε εξαρχής σημαντικές δυσκολίες στην εφαρμογή της, ωστόσο τα αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι το σύστημα προχωρά με θετικά βήματα». Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου, μέχρι σήμερα έχουν αξιολογηθεί περίπου 42.000 εκπαιδευτικοί σε όλα τα στάδια και τα πεδία της διαδικασίας, κυρίως νεοδιόριστοι και νεότεροι εκπαιδευτικοί.

Η Υπουργός ανέφερε πως μόλις έξι με επτά εκπαιδευτικοί από το σύνολο των 42.000 έχουν λάβει μη ικανοποιητική αξιολόγηση, επισημαίνοντας ότι το ποσοστό αυτό είναι εξαιρετικά χαμηλό, γεγονός που προκαλεί προβληματισμό αλλά και αισιοδοξία. «Είναι αλήθεια ότι ο αριθμός είναι πολύ μικρός και αυτό δείχνει πως υπάρχει ακόμα περιθώριο βελτίωσης στο πλαίσιο της αξιολόγησης. Παράλληλα, όμως, βλέπουμε μια σημαντική μεταστροφή στη νοοτροπία των εκπαιδευτικών, πολλοί εκ των οποίων πλέον δηλώνουν οι ίδιοι ότι επιθυμούν να αξιολογηθούν», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Σε ερώτηση δημοσιογράφου για το αν το μικρό ποσοστό “μη ικανοποιητικών” αξιολογήσεων σημαίνει ότι το σύστημα δεν λειτουργεί επαρκώς, η κ. Ζαχαράκη απάντησε: «Αναγνωρίζουμε ότι το πλαίσιο της αξιολόγησης χρειάζεται διαρκή βελτίωση. Όμως, το πιο σημαντικό είναι ότι αλλάζει η κουλτούρα στο εσωτερικό των σχολείων — από μια στάση άρνησης, περνάμε σταδιακά σε μια στάση συνεργασίας και αυτοβελτίωσης».

Η Υπουργός υπογράμμισε επίσης πως, σύμφωνα με το νέο πειθαρχικό πλαίσιο των Δημοσίων Υπαλλήλων, η διπλή άρνηση συμμετοχής στην αξιολόγηση μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε απόλυση, γεγονός που καθιστά την υποχρέωση όλων των εκπαιδευτικών σαφή και δεσμευτική.

Η διαδικασία αξιολόγησης, όπως επεσήμανε, «δεν στοχεύει στην τιμωρία, αλλά στην ενίσχυση της ποιότητας της δημόσιας εκπαίδευσης, μέσα από τον επαγγελματισμό, τη διαφάνεια και τη διαρκή ανατροφοδότηση των εκπαιδευτικών».

Η κ. Ζαχαράκη έκλεισε με τη διαβεβαίωση ότι το Υπουργείο θα συνεχίσει να επενδύει στην υποστήριξη των εκπαιδευτικών, παρέχοντας κατάλληλα εργαλεία, επιμορφωτικά προγράμματα και ένα σύγχρονο, δίκαιο σύστημα αξιολόγησης που θα ενισχύει το έργο τους και την ποιότητα της ελληνικής εκπαίδευσης συνολικά.

Τον Δεκέμβριο του 2025 αναμένεται να ολοκληρωθεί η διαγραφή περίπου 285.000 φοιτητών από τα μητρώα των ελληνικών πανεπιστημίων, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας και της Συνόδου Πρυτάνεων. Οι φοιτητές αυτοί έχουν υπερβεί τόσο τον ελάχιστο χρόνο σπουδών των τμημάτων τους όσο και την παράταση που προέβλεψε ο νόμος 5224/2025, ο οποίος έδινε ένα τελευταίο χρονικό περιθώριο για την ολοκλήρωση των σπουδών τους.

Την είδηση επιβεβαίωσε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, σημειώνοντας ότι ο νόμος είχε στόχο να επιτρέψει σε όσους το επιθυμούν να αποφοιτήσουν, θέτοντας παράλληλα σαφή όρια στη χρόνια εκκρεμότητα των λεγόμενων «αιωνίων φοιτητών».

Στον αντίποδα των διαγραφών, περισσότεροι από 30.000 φοιτητές έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα που προσφέρει ο νόμος, ώστε να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους εντός των προθεσμιών.

Τα βασικά στοιχεία της διαδικασίας

• Σύνολο υπό διαγραφή φοιτητών: περίπου 285.000
• Απροσδιόριστο έτος εγγραφής: 21.344 περιπτώσεις, λόγω ανυπαρξίας φοιτητολογίων στα ιδρύματα.
• Περισσότεροι «αιώνιοι» ανά ίδρυμα: Το Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) με 83.970 φοιτητές, ως το αρχαιότερο και πολυπληθέστερο πανεπιστήμιο της χώρας.
• Μεγαλύτερη συμμετοχή «αιωνίων» στις εξετάσεις: Καταγράφεται στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας με ποσοστό 42,17% συμμετοχής στις εξεταστικές των δύο τελευταίων ετών.
• Χαμηλότερη συμμετοχή: Στο ΕΚΠΑ, με 3,44%, ενώ στα πρώην ΤΕΙ το ποσοστό ενδιαφέροντος παραμένει εξαιρετικά χαμηλό (2,3% στο πρώην ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας).

Ενδεικτικά, στα μητρώα των πανεπιστημίων εξακολουθούν να υπάρχουν φοιτητές που είχαν εγγραφεί πριν από δεκαετίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ) υπάρχει φοιτητής εγγεγραμμένος από το 1933, ενώ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών εντοπίζεται εγγραφή από το 1938.

Εγκύκλιος προς τα ΑΕΙ – Αυστηρές προθεσμίες

Μετά την αποστολή σχετικής εγκυκλίου από τον Υφυπουργό Παιδείας Νίκο Παπαϊωάννου, τα ΑΕΙ της χώρας έχουν ξεκινήσει ενημερώσεις μέσω των ιστοσελίδων τους, καλώντας τους φοιτητές να υποβάλουν εγκαίρως τις αιτήσεις εξαίρεσης για να μη συμπεριληφθούν στους καταλόγους διαγραφών.

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι φοιτητές που εισήχθησαν το 2016 ή νωρίτερα διαγράφονται δύο μήνες μετά την ολοκλήρωση της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου 2025, εκτός αν υποβάλουν αίτηση παράτασης ή εξαίρεσης και πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Η νομοθεσία δεν προβλέπει περαιτέρω παρατάσεις, γεγονός που καθιστά επιτακτική την άμεση κινητοποίηση των ενδιαφερομένων. Όπως σημειώνει ενδεικτικά η πρυτανεία του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, «οι προθεσμίες είναι αυστηρές και δεν υπάρχει περιθώριο καθυστέρησης — οι φοιτητές πρέπει να προχωρήσουν άμεσα στην αίτηση εξαίρεσης».

Στόχος: Εκσυγχρονισμός και αξιοπιστία των πανεπιστημιακών μητρώων

Η εφαρμογή του νόμου 5224/2025 σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο στην οργάνωση των ελληνικών ΑΕΙ, καθώς στοχεύει όχι μόνο στην εκκαθάριση των μητρώων, αλλά και στη βελτίωση της διαχείρισης των φοιτητικών δεδομένων. Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού «αιωνίων» φοιτητών είχε δημιουργήσει παθογένειες στη λειτουργία των ιδρυμάτων, με συνέπειες στη στατιστική παρακολούθηση, στη χρηματοδότηση και στη διαφάνεια.

Η διαδικασία των διαγραφών και των αιτήσεων εξαίρεσης αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος Δεκεμβρίου 2025, σηματοδοτώντας την πρώτη ολοκληρωμένη εκκαθάριση φοιτητικών μητρώων στην ιστορία των ελληνικών πανεπιστημίων.

Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κ. Σοφία Ζαχαράκη ανακοίνωσε ότι η Γ΄ Φάση προσλήψεων αναπληρωτών εκπαιδευτικών θα ολοκληρωθεί έως τις 15 Νοεμβρίου 2025, με στόχο την κάλυψη περίπου 3.500 κενών θέσεων που εξακολουθούν να υπάρχουν στα σχολεία όλης της χώρας.

Σύμφωνα με την Υπουργό, έχουν ήδη εξασφαλιστεί νέες πιστώσεις από το Υπουργείο Οικονομικών, γεγονός που επιτρέπει την ολοκλήρωση του τρίτου κύματος προσλήψεων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία όλων των σχολικών μονάδων σε Γενική και Ειδική Αγωγή.

Μιλώντας στην εκπομπή «Press Talk» του ΕΡΤnews, η κ. Ζαχαράκη αναφέρθηκε διεξοδικά στις δομικές αλλαγές που επιδρούν στη διαδικασία κάλυψης των κενών, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια το εκπαιδευτικό σύστημα επηρεάζεται από δημογραφικούς παράγοντες, όπως η μείωση του μαθητικού πληθυσμού, αλλά και από την αύξηση των τύπων σχολείων και των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Παράλληλα, έκανε γνωστό ότι ενισχύεται η λειτουργία των σχολικών δομών μέσω νέων εργαλείων ψηφιακού σχεδιασμού και διαχείρισης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα “EDU PLAN”, η οποία θα συμβάλει στον καλύτερο προγραμματισμό των αναγκών και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού της εκπαίδευσης.

Η Υπουργός υπογράμμισε ότι η Γ΄ Φάση προσλήψεων θα επικεντρωθεί κατά προτεραιότητα στην κάλυψη βασικών λειτουργικών κενών σε σχολικές μονάδες της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ εξετάζεται παράλληλα η επέκταση των Τμημάτων Ένταξης και η ενίσχυση του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει εντός του Νοεμβρίου.

Κλείνοντας, η κ. Ζαχαράκη επανέλαβε τη δέσμευση του Υπουργείου για έγκαιρη στελέχωση των σχολείων, τονίζοντας ότι «στόχος μας είναι να μη μείνει καμία τάξη χωρίς δάσκαλο και κανένα παιδί χωρίς την υποστήριξη που δικαιούται».

Το βίντεο της συνέντευξης ΕΔΩ

Τους πρώτους μήνες του 2026 αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τη δημιουργία των νέων πινάκων εκπαιδευτικών ΑΣΕΠ στη Γενική Παιδεία, μια εξέλιξη που αφορά περίπου 160.000 υποψήφιους εκπαιδευτικούς.

Οι πίνακες αυτοί ανοίγουν μετά από τρία χρόνια, δίνοντας τη δυνατότητα τόσο στους νέους αποφοίτους να εγγραφούν για πρώτη φορά, όσο και στους υπηρετούντες ή παλαιότερους εκπαιδευτικούς να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία, τα προσόντα και τις πιστοποιήσεις τους.

Διαδικασία υποβολής και αρμόδιοι φορείς

Η διαδικασία θα πραγματοποιηθεί μέσω του ΑΣΕΠ, το οποίο θα αναλάβει τη δημοσίευση των προκηρύξεων και τον έλεγχο των αιτήσεων.
Οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης θα έχουν την ευθύνη της μοριοδότησης των υποψηφίων, στο πλαίσιο λειτουργίας του ΟΠΣΥΔ και υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας.

Στόχος του Υπουργείου είναι η διαδικασία να ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι του 2026, προκειμένου οι προσλήψεις αναπληρωτών για το επόμενο σχολικό έτος 2026–2027 να γίνουν από τους νέους – προσωρινούς – πίνακες.

Οι νέοι πίνακες και η έκταση συμμετοχής

Σύμφωνα με εκτιμήσεις υπηρεσιακών παραγόντων του ΥΠΑΙΘΑ, ο συνολικός αριθμός των αιτήσεων θα προσεγγίσει τις 160.000.
Οι νέοι πίνακες θα φέρουν τις ονομασίες 1ΓΕ/2026 και 2ΓΕ/2026, ακολουθώντας το πρότυπο των προηγούμενων προκηρύξεων 1ΓΕ/2023 και 2ΓΕ/2023.

Αναλυτικά:

• Ο πίνακας 1ΓΕ/2026 αναμένεται να συγκεντρώσει περίπου 40.000 αιτήσεις,
• ενώ ο πίνακας 2ΓΕ/2026 θα περιλαμβάνει περίπου 120.000 υποψηφίους.

Κατηγορίες και κλάδοι εκπαιδευτικών

Οι νέοι πίνακες θα αφορούν όλες τις βαθμίδες και σχεδόν το σύνολο των εκπαιδευτικών ειδικοτήτων:

1ΓΕ/2026 – Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Περιλαμβάνει υποψηφίους των κλάδων:

• ΠΕ60 Νηπιαγωγοί,
• ΠΕ70 Δάσκαλοι,
• ΠΕ73 Εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας,
• καθώς και ΠΕ79 (ΠΕ79.01 και ΠΕ79.02) Μουσικής Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας.

2ΓΕ/2026 – Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Θα περιλαμβάνει υποψήφιους των κλάδων:
ΠΕ01, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04, ΠΕ05, ΠΕ06, ΠΕ07, ΠΕ08, ΠΕ11, ΠΕ33, ΠΕ34, ΠΕ40, ΠΕ41, ΠΕ78, ΠΕ80, ΠΕ81, ΠΕ82, ΠΕ83, ΠΕ84, ΠΕ85, ΠΕ86, ΠΕ87, ΠΕ88, ΠΕ89, ΠΕ90, ΠΕ91.

Η ισχύς των νέων πινάκων θα διαρκέσει έως τις 31 Αυγούστου 2029, και από αυτούς θα προκύψουν τυχόν μόνιμοι διορισμοί των σχολικών ετών 2027–2028 και 2028–2029, εφόσον αποφασιστούν από το Υπουργείο Παιδείας.

Μεταβατική περίοδος και υφιστάμενοι πίνακες

Για τη σχολική χρονιά 2026–2027, οι προσλήψεις αναπληρωτών θα εξακολουθήσουν να γίνονται από τους τρέχοντες πίνακες 1ΓΕ/2023 και 2ΓΕ/2023, οι οποίοι παραμένουν σε ισχύ μέχρι 31 Αυγούστου 2026.
Μετά την ημερομηνία αυτή, το ΑΣΕΠ θα εκδώσει τους νέους προσωρινούς πίνακες που θα αποτελέσουν τη βάση για τις προσλήψεις και τους μελλοντικούς διορισμούς.

Στόχοι και προοπτικές του νέου συστήματος

Η νέα διαδικασία φιλοδοξεί να εξορθολογήσει τον μηχανισμό κατάταξης και επιλογής των υποψηφίων, εξασφαλίζοντας:

• Διαφάνεια και αξιοκρατία, μέσω της ηλεκτρονικής διαχείρισης του ΑΣΕΠ και του ΟΠΣΥΔ,
• Επικαιροποίηση προσόντων, ώστε να ληφθούν υπόψη μεταπτυχιακοί τίτλοι, επιμορφώσεις και πιστοποιήσεις,
• Ευελιξία στις προσλήψεις, με σκοπό την κάλυψη των πραγματικών αναγκών των σχολικών μονάδων.

Η επικείμενη ανανέωση των πινάκων ΑΣΕΠ στη Γενική Εκπαίδευση σηματοδοτεί ένα κομβικό βήμα για τον προγραμματισμό του εκπαιδευτικού προσωπικού της επόμενης τετραετίας.
Η συμμετοχή δεκάδων χιλιάδων υποψηφίων αναμένεται να αναδείξει εκ νέου το έντονο ενδιαφέρον και τον υψηλό βαθμό επαγγελματισμού των Ελλήνων εκπαιδευτικών, που συνεχίζουν να διεκδικούν με συνέπεια τη θέση τους στη δημόσια εκπαίδευση.

Χρονικός Ορίζοντας Ισχύος Πινάκων:
Από την έκδοση το καλοκαίρι του 2026 έως 31 Αυγούστου 2029.
Αναμενόμενοι συμμετέχοντες: Περίπου 160.000 εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων και ειδικοτήτων.

Συνταξιοδοτικός Οδηγός 2026 για τους Εκπαιδευτικούς – Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν για αποχωρήσεις, όρια ηλικίας, πλασματικά έτη και υπολογισμό συντάξεων και εφάπαξ

Σημαντικές αλλαγές τίθενται σε ισχύ από το 2026 στο συνταξιοδοτικό πλαίσιο των εκπαιδευτικών, με τις ρυθμίσεις των νόμων Κατρούγκαλου (Ν.4387/2016) και Βρούτση να καθορίζουν νέους τρόπους υπολογισμού κύριας και επικουρικής σύνταξης, εφάπαξ, καθώς και διαφορετικά όρια ηλικίας και προϋποθέσεις αποχώρησης από την υπηρεσία.

Η νέα σύνταξη αποτελείται από τρία μέρη:

1. Την Εθνική σύνταξη, που από 1/1/2026 αυξάνεται στα 447 ευρώ.
2. Την Ανταποδοτική σύνταξη, η οποία εξαρτάται από τις εισφορές καθ’ όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου.
3. Την Επικουρική, που προέρχεται πλέον από τα ενοποιημένα ταμεία Μ.Τ.Π.Υ. και ΕΤΕΑΕΠ (ΕΦΚΑ).

Οι μνημονιακές μειώσεις στις επικουρικές και το εφάπαξ διατηρούνται γύρω στο 50%, ενώ καμία πρόβλεψη δεν υπάρχει για επαναφορά 13ης και 14ης σύνταξης.

Διαδικασία Αφυπηρέτησης 2026

Οι αιτήσεις παραίτησης θα υποβληθούν από 1 έως 10 Φεβρουαρίου 2026, με αυτόματη αποχώρηση στις 31 Αυγούστου 2026.
Η ανάκληση παραίτησης μπορεί να γίνει εντός ενός μηνός από την αρχική υποβολή, ενώ εκπρόθεσμες αιτήσεις γίνονται δεκτές μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις σοβαρών οικογενειακών ή υγειονομικών λόγων, πιστοποιημένων από Δημόσιο Νοσοκομείο ή Υγειονομική Επιτροπή.

Όσοι συμπληρώνουν 67 έτη, αποχωρούν αυτοδίκαια με το πέρας του σχολικού έτους, υπό την προϋπόθεση 15ετούς υπηρεσίας.

Ειδικές περιπτώσεις – Κοινωνικές ρυθμίσεις

Διατηρούνται ευνοϊκές διατάξεις για συγκεκριμένες κατηγορίες εκπαιδευτικών:

• Αναπηρικές συντάξεις: Πάσχοντες από μεσογειακή αναιμία, νεφρική ανεπάρκεια, παραπληγία ή άλλα προβλήματα υγείας με ποσοστό αναπηρίας 67%+, μπορούν να αποχωρήσουν χωρίς όριο ηλικίας με 15ετή υπηρεσία.
• Γονείς με ανίκανο σύζυγο (67%+) έχουν δικαίωμα συνταξιοδότησης με 25 έτη υπηρεσίας και 50 έτη ηλικίας, εφόσον οι προϋποθέσεις ίσχυαν έως 18/8/2015.
• Πολύτεκνοι και τρίτεκνοι εκπαιδευτικοί προτείνεται να μπορούν να αποχωρούν με 25ετία χωρίς ηλικιακό όριο, με αναλογική καταβολή συντάξεων.

Όρια ηλικίας και μειωμένη σύνταξη

Τα όρια ηλικίας παραμένουν στα 67 έτη για πλήρη σύνταξη, ενώ προβλέπεται δυνατότητα συνταξιοδότησης από 62 έως 66 έτη υπό προϋποθέσεις.
Η ποινή για μειωμένη σύνταξη φθάνει το 6% για κάθε έτος που υπολείπεται της πλήρους ηλικίας, με ανώτατο όριο 30%. Η μείωση αυτή ισχύει για όλη τη διάρκεια του συνταξιοδοτικού βίου και εφαρμόζεται και στην επικουρική σύνταξη (ΕΤΕΑΕΠ).

Πλασματικά έτη και εξαγορές

Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να εξαγοράσουν έως 5 πλασματικά έτη, τα οποία αφορούν:

• Σπουδές,
• Παιδιά (1 έτος για 1 παιδί, 3 έτη για 2 παιδιά, 5 έτη για 3 ή περισσότερα),
• Στρατιωτική θητεία.

Η αίτηση εξαγοράς μπορεί να γίνει ανά πάσα στιγμή, ακόμα και ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης.
Το κόστος εξαγοράς έχει αυξηθεί σημαντικά, φτάνοντας από το 2017 περίπου τα 4.000 ευρώ ανά έτος για κύρια σύνταξη.

Υπολογισμός κύριας και επικουρικής σύνταξης – Παραδείγματα

Υπολογισμός Εφάπαξ

Το εφάπαξ πλέον χωρίζεται σε δύο τμήματα:

• Α΄ Τμήμα: 60% του Μ.Ο. αποδοχών 2009–2013 × έτη υπηρεσίας πριν το 2014.
• Β΄ Τμήμα: Μ.Ο. αποδοχών × 0,04 × 12 μήνες × έτη υπηρεσίας μετά το 2014.

Ο πρακτικός υπολογισμός κυμαίνεται περίπου στα 900 ευρώ ανά έτος υπηρεσίας.

Νέος τρόπος αναπροσαρμογής συντάξεων από 1/1/2026

Από το νέο έτος, ο παραδοσιακός τιμαριθμικός μηχανισμός αντικαθίσταται από τον Δείκτη Μισθών, ο οποίος θα συνδέει την αύξηση των συντάξεων με τη μέση ετήσια αύξηση μισθών στον ιδιωτικό τομέα.
Η αναπροσαρμογή εκτιμάται περίπου στο 4% ετησίως, έναντι 2–3% σήμερα, οδηγώντας σε πιθανώς υψηλότερες συντάξεις για όσους αποχωρήσουν μετά την 1η Ιανουαρίου 2026.

Προτάσεις για βελτίωση του θεσμικού πλαισίου

• Επαναφορά του Ν.3075/2002, με βελτιώσεις που θα επιτρέπουν αποχώρηση με 30 έτη υπηρεσίας και 60 έτη ηλικίας, χωρίς τιμωρητικές διατάξεις.
• Δυνατότητα πρόωρης αποχώρησης για πολύτεκνους και τρίτεκνους με 25ετία, χωρίς ποινές ή ηλικιακούς περιορισμούς.

Ο Συνταξιοδοτικός Οδηγός 2026 αποτελεί απαραίτητο εργαλείο ενημέρωσης για όλους τους εκπαιδευτικούς που σχεδιάζουν την αποχώρησή τους από την υπηρεσία.
Η σωστή κατανόηση των όρων, των πλασματικών ετών και του νέου τρόπου υπολογισμού σύνταξης είναι καθοριστική για την οικονομική ασφάλεια και αξιοπρέπεια κάθε εκπαιδευτικού μετά την πολυετή του προσφορά στη δημόσια εκπαίδευση.

Για υπεύθυνη και έγκαιρη προετοιμασία, συνιστάται η συμβουλή των αρμόδιων υπηρεσιών και η τακτική ενημέρωση μέσω επίσημων ανακοινώσεων του ΕΦΚΑ και του Υπουργείου Παιδείας.

Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού προχωρά στην ολοκλήρωση της Γ’ Φάσης προσλήψεων αναπληρωτών εκπαιδευτικών στη Γενική και Ειδική Αγωγή, με στόχο οι περισσότεροι νεοπροσληφθέντες να βρίσκονται στα σχολεία πριν από την εορτή της 17ης Νοεμβρίου.

Η διαδικασία ένταξης των περίπου 3.000 νέων προσλήψεων στο Τεχνικό Παράρτημα (ΤΠΑ) του ΥΠΑΙΘΑ βρίσκεται στο τελικό στάδιο, ωστόσο, όπως αναφέρουν υπηρεσιακές πηγές, η ολοκλήρωσή της απαιτεί ορισμένα γραφειοκρατικά βήματα. Παράλληλα, η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των ενεργειών αυτών ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση του τελικού αριθμού των προσλήψεων, καθώς όσο παρατείνεται η διαδικασία, αυξάνονται και οι ανάγκες που πρέπει να καλυφθούν.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου, οι πρώτες προσλήψεις θα πραγματοποιηθούν την ερχόμενη Τετάρτη, αφορώντας την Ειδική Αγωγή, με βάση τις υπάρχουσες πιστώσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται 242 θέσεις ΠΕ23 ΜΝΑΕ, όπως προβλέπεται από το ΦΕΚ Τεύχος Β’ 5356/08.10.2025.

Οι επόμενες προσλήψεις εντάσσονται στην Πράξη «Πρόσληψη Αναπληρωτών και Ωρομίσθιων Εκπαιδευτικών, μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (Ε.Ε.Π.), Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (Ε.Β.Π.) και λοιπού προσωπικού στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, σχολικό έτος 2025–2026». Αν και ο τίτλος της Πράξης αναφέρεται σε όλες τις κατηγορίες προσωπικού, οι πιστώσεις αυτής της φάσης προορίζονται σχεδόν αποκλειστικά για τη Γενική Εκπαίδευση, καθώς από τον Τακτικό Προϋπολογισμό έχουν απομείνει ελάχιστοι διαθέσιμοι πόροι.

Αναλυτική κατανομή των προσλήψεων

Γενική Εκπαίδευση

• Προϋπολογισμός 40 εκατομμυρίων ευρώ για περίπου 3.000 προσλήψεις αναπληρωτών.
• Περίπου 600 προσλήψεις θα καλύψουν κενά που προέκυψαν από άδειες άνευ αποδοχών και γονικές άδειες ανατροφής νεοδιόριστων εκπαιδευτικών.
• Μικρός αριθμός πιστώσεων θα αξιοποιηθεί για μη αναλήψεις υπηρεσίας ή παραιτήσεις εκπαιδευτικών της Β2 φάσης.
  Σύνολο Γενικής Εκπαίδευσης: Περίπου 3.600 προσλήψεις.

Λοιπές Δράσεις και Προγράμματα

1. 301 προσλήψεις ΠΕ02 ΑΠΩ ΖΕΠ, μέσω του Κωδικού ΟΠΣ: 6022767.
2. 242 προσλήψεις ΠΕ23 ΜΝΑΕ, σύμφωνα με το ΦΕΚ Β’ 5356/08.10.2025 – σημειώνεται ότι σε αρκετά ΕΠΑΛ που συμμετέχουν στα ΣΔΕΥ, προβλέπεται τοποθέτηση αυτών των ειδικοτήτων.
3. 700 προσλήψεις Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (350 ΠΕ23 και 350 ΠΕ30) από τον Κωδικό ΟΠΣ: 6022750, με τη δυνατότητα οι 5άδες σχολείων να περιλαμβάνουν και σχολεία των ΣΔΕΥ χωρίς ήδη τοποθετημένους ΠΕ23 ή ΠΕ30.
4. 1.350 προσλήψεις για Παράλληλη Στήριξη, μέσα από χρηματοδότηση των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων (ΠΕΠ) και του Κωδικού ΟΠΣ: 6038302 για την Κρήτη.
5. 100 προσλήψεις ΠΕ06 (Αγγλικής Φιλολογίας) ως αναπληρωτές μειωμένου ωραρίου (ΑΜΩ) στα Νηπιαγωγεία.
6. 100 αναπληρωτές ωρομίσθιοι για τα ΚΕΔΑΣΥ.
7. 800 αναπληρωτές μειωμένου ωραρίου για το πρόγραμμα Ενισχυτικής Διδασκαλίας.
8. Ελάχιστες επιπλέον προσλήψεις από παραιτήσεις ή μη αναλήψεις της Β2 φάσης.
   Σύνολο λοιπών δράσεων: Περίπου 3.600 θέσεις συνολικά.

Προοπτικές και επόμενα βήματα

Το Υπουργείο Παιδείας δίνει προτεραιότητα στην ομαλή λειτουργία όλων των σχολικών μονάδων και στην κάλυψη των εναπομεινάντων κενών έως το τέλος Νοεμβρίου. Παράλληλα, εξετάζεται η πιθανότητα επιπλέον ενίσχυσης των πιστώσεων, εφόσον εξασφαλιστούν νέοι πόροι μέσω ευρωπαϊκών ή εθνικών προγραμμάτων.

Στο ίδιο πλαίσιο, το πρόγραμμα Ενισχυτικής Διδασκαλίας προβλέπεται να ξεκινήσει εντός του Νοεμβρίου, ώστε να στηρίξει μαθητές Γυμνασίου με μαθησιακές δυσκολίες ή εκπαιδευτικά κενά.

Η Γ’ Φάση προσλήψεων αποτελεί κομβικό βήμα για τη στελέχωση των σχολικών μονάδων κατά το σχολικό έτος 2025–2026. Το Υπουργείο Παιδείας επιδιώκει να καλύψει με επάρκεια τα λειτουργικά κενά, διασφαλίζοντας την εύρυθμη λειτουργία του δημόσιου σχολείου και τη συνέχιση των εκπαιδευτικών δράσεων σε όλη τη χώρα.

 Σ. Ζαχαράκη: 20 εκατ. ευρώ για αναβάθμιση των σχολικών εργαστηρίων Φυσικών Επιστημών

ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

Προσλήψεις 19 εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ως προσωρινών αναπληρωτών με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου, στα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία, για το διδακτικό έτος 2025-2026

Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού  ανακοινώνεται ότι για το διδακτικό έτος 2025-2026, προσλαμβάνονται ως προσωρινοί αναπληρωτές, με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου, 19 εκπαιδευτικοί Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στο πλαίσιο της υπό στοιχεία 25/ΔEΔΗΜΩΣ/22.08.2025 (ΑΔΑ: 63ΧΡ46ΝΚΠΔ-Ι79) Πρόσκλησης στα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία.

Οι προσλαμβανόμενοι/-ες οφείλουν να παρουσιαστούν στις οικείες Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για ανάληψη υπηρεσίας από την Πέμπτη 30 έως και την Παρασκευή 31 Οκτωβρίου 2025.

Το σχετικό έγγραφο ΕΔΩ 

Ζήτω τὸ ΟΧΙ! Ζήτω ἡ ΕΛΛΑΣ!
    Ἐορτάζουμε τὴν 28η Ὀκτωβρίου 1940, ἀντλώντας ἀπὸ τὸ μεγαλεῖο τοῦ Ἑλληνικοῦ παρελθόντος, δύναμη γιὰ τὸ παρὸν καὶ ἔμπνευση γιὰ τὸ μέλλον.
    Ὡς ἐλάχιστη συμβολὴ στὴν ἱστορικὴ μας μνήμη, συγκέντρωσα καὶ παρουσιάζω τὰ τεκμήρια αὐτῆς τῆς μικρῆς συλλογῆς.

Φειδίας Ν. Μπουρλᾶς
Ἀθῆναι, 28 Ὀκτωβρίου 1997

Τὸ νόημα τοῦ ΟΧΙ

Ἔργῳ τὰς τιμάς... (Βασίλειος Γ. Κουτσούγερας, «Ἠπειρωτικὴ Ἑστία», 1957)

Διαγγέλματα, ἀνακοινώσεις, ἱστορικὰ ἔγγραφα καὶ δημοσιεύσεις ἐποχῆς

Ἀνακοινωθέντα καὶ διαγγέλματα - «Αἱ ἡμέτεραι δυνάμεις ἀμύνονται τοῦ Πατρίου ἐδάφους.»
Ἀνακοίνωσις τοῦ Ἰ. Μεταξᾶ πρὸς τοὺς ἰδιοκτῆτες καὶ ἀρχισυντάκτες τοῦ Ἀθηναϊκοῦ Τύπου στὸ Γενικὸ Στρατηγεῖο («Aὐτὴν τὴν ὥραν δὲν θέλω μόνον τὴν πέννα σας. Θέλω καὶ τὴν ψυχήν σας.» Ξενοδοχεῖον «Μεγάλη Βρεταννία», 30 Ὀκτ. 1940.) [Μετάφρασις στὰ ἀγγλικὰ, ἀπὸ τὸν Ὑποναύαρχο ἐ.ἀ. Σωτ. Γεωργιάδη]
Τὸ ΟΧΙ μὲ τὴν πένα τοῦ Γεωργίου Ἀ. Βλάχου (Ἐφημερὶς «Καθημερινή», 1940-41):
    «Τὸ στιλέτον» («Κράτος μικρὸν μὲ ἱστορίαν μεγίστην, μήτηρ θηλάσασα τὴν ὑφήλιον...»)
    «Ὅλοι μαζί!» («Καὶ θὰ προχωρήσωμεν καὶ θὰ νικήσωμεν καὶ θὰ σᾶς πετάξωμεν εἰς τὴν θάλασσαν.»)
    «Ἀνοικτὴ ἐπιστολὴ πρὸς τὴν Α.Ε. τὸν κ. Ἀ. Χίτλερ, Ἀρχικαγκελλάριον τοῦ Γερμανικοῦ Κράτους» («Καὶ θ᾿ ἀναμείνη τὴν ἐκ Βερολίνου ἐπιστροφὴν τοῦ δρομέως...»)
«Ὁ Φάκελος τῆς Ἑλλάδος: Τὶ ἔκανε ἡ Ἑλλὰς καὶ τὶ δὲν κάναν οἱ ἄλλοι» (Λάζαρος Πηνιάτογλου, Ἐκδόσεις «Ἑλληνικοῦ Αἵματος», Σεπτ. 1944)
Τὶ εἶπαν οἱ ξένοι γιὰ τὴν Ἑλλάδα - «Οἱ ἥρωες πολεμοῦν σὰν Ἕλληνες»
Τὸ ΟΧΙ μέσα ἀπὸ τὸ περιοδικὸ Time

Ἄλλες ἱστοσελίδες:
Ἀπὸ τὶς ἱστοσελίδες τοῦ Ἀμερικανοῦ φιλέλληνα Matt Barrett:
    Greece in the Second World War
    «Lest we forget that Noble and Immortal Nation: Greece» (Ἑλληνικὴ ἔκδοσις στὶς Η.Π.Α., 1943)

Τὸ Ἔπος στὸ πεδίο τῶν μαχῶν· τὰ ἱστορικὰ γεγονότα

Οἱ πρῶτες κρίσιμες ἡμέρες τοῦ πολέμου: Οἱ δυνάμεις τῶν ἀντιπάλων καὶ οἱ πρωταγωνιστές
Τὸ Ἔπος τοῦ Καλπακίου καὶ τῆς Πίνδου (Ἀλ. Ζαούσης, «Οἱ δύο ὄχθες: 1939-1945», Παπαζήσης, 1987)
Οἱ πρῶτοι νεκροὶ τοῦ πολέμου (Ἐφημερὶς «Καθημερινή», Ὀκτ.-Νοέμ. 1999)
Ἐαρινὴ ἐπίθεσις καὶ Ὕψωμα 731
Ἡ Γερμανικὴ ἐπίθεσις: Τὸ Ἔπος τῶν Ὀχυρῶν (Βλ. ἐπίσης: Τὸ τεχνικὸ ἔργο (Θ.Π. Τάσιος, ἐφημ. «Τὸ Βῆμα», 3 Μαρτ. 2002))
Ἡ μάχη τοῦ ὀχυροῦ Ἰστίμπεη (Συναρπαστικὴ καὶ συγκινητικὴ ἀφήγησις τοῦ πολεμιστοῦ, ἀξιωματικοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, Γεωργίου Ἀποστολοπούλου)
Πῶς ἡ «Μαρίτα» ἔπληξε τὸν «Μπαρμπαρόσα» (Γ. Θεοφάνους, Περιοδικὸν «Ἱστορία», Μάιος 1999, Ἰούν. 2000)
Σύντομο ἱστορικὸ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐποποιίας τοῦ 1940 [Ἑλληνικὸ κείμενο] [Ἀγγλικὸ κείμενο]. (Τοῦ Ὑποναυάρχου ἐ.ἀ. Σωτ. Γεωργιάδη.)
Ἡ πολεμικὴ προπαρασκευὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ

Ἄλλες ἱστοσελίδες:
Τὸ Ἔπος τοῦ 1940 (Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης)
Τὸ Ἔπος τοῦ 1940 (Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ)
Ἡ ἐποχὴ τοῦ Β' Παγκοσμίου Πολέμου (1940-45) (Ἵδρυμα Μείζονος Ἑλληνισμοῦ)
OXI: The day Greece said No (28th October 1940) (Hellenic Electronic Center)
Ῥοῦπελ
Ὁ λοχίας Δημήτριος Ἴτσιος
Ἰωάννης Μεταξᾶς (Ἰωάννα Φωκᾶ) (Ἐπίσης: Ὁ Μεταξᾶς, τὸ ΟΧΙ καὶ ἡ Δημοκρατικὴ Παράταξη (Ἀντίβαρο, Νοέμβριος 2007))

Πινακοθήκη καὶ δισκοθήκη εποχῆς· ἐκδόσεις, λογοτεχνία καὶ βίντεο

Φωτογραφίες καὶ ντοκουμέντα ἀπὸ τὸ Ἔπος τοῦ ᾿40

Βρετανικὲς εἰκόνες καὶ γελοιογραφίες γιὰ τὴν Ἑλλάδα τοῦ OXI

Ὁ πόλεμος τοῦ 1940 μὲ τὸ πινέλο του Ἀλέξανδρου Ἀλεξανδράκη

Σοφία Βέμπο, ἡ φωνὴ τοῦ ἀγῶνα (mp3, 256 kbps CBR, 44 KHz stereo)

Παιδιά, τῆς Ἑλλάδος παιδιά (6,3 MiB)

Ἄλλα τραγούδια:
Στῆς Πίνδου μας τὶς κορφὲς (Χορωδία καὶ Μπάντα Γ' Σώματος Στρατοῦ - Ἐλ. Μαυρομάτης, Κ. Γκιγκόπουλος) (mp3 569 KiB)
Ἡ Ἑλλάδα ποτὲ δὲν πεθαίνει (Χορωδία καὶ Μπάντα Ἀεροπορίας - Ῥηγίδης, Κολακλίδης, Κωνσταντινίδης) (mp3 535 KiB)

Ἄλλες ἱστοσελίδες:
Φωτογραφικὸ ἀφιέρωμα στὸ 1940 (greekmilitary.net)
Ὁ Δημήτρης Xαρισιάδης στὸ Ἀλβανικὸ Mέτωπο (Ἐφημερὶς «Καθημερινή», 30 Ὀκτ. 2005)
Πατριωτικὰ τραγούδια καὶ ἐμβατήρια

Οἱ λογοτέχνες μας γιὰ τὸ ΟΧΙ
Κώστας Οὐράνης, «Ἡ ὡραιότερη στιγμὴ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ», περιοδικὸν «Νέα Ἑστία», ἔτος ΚΓ' - 1949, τόμος 49ος, τεῦχος 536, Ἀθῆναι, 1 Νοεμβρίου 1949, σελ. 1374-1375.

Ἄλλες ἱστοσελίδες:
Ἀπὸ τὸ ἀφιέρωμα τῆς Δημόσιας Κεντρικῆς Βιβλιοθήκης Ρόδου: Ἄγγελος Σικελιανός, Στρατῆς Μυριβήλης, Γιῶργος Σεφέρης κ.ἄ. [σχόλιο καὶ σχετικὴ ἀρθρογραφία ἀπὸ τὸν Cacofonix]
Ὀδυσσέας Ἐλύτης, «Ἄσμα ἡρωικὸ καὶ πένθιμο γιὰ τὸν χαμένο Ἀνθυπολοχαγὸ τῆς Ἀλβανίας».
Γ.Χ. Κανελλακόπουλος, «Ἡ Ἑλληνικὴ Ἰδέα». (Ἐγράφη ἐπὶ Κατοχῆς, ἀναδ. «Νέα Ἑστία» 1-11-1949)

Βιβλία
Ἄγγελος Τερζάκης, «Ἑλληνικὴ Ἐποποιία 1940-41» (29,4 MiB), «Ἑστία» , α' ἔκδ. 1964, γ' ἔκδ. 2000.
Χρῆστος Ζαλοκώστας, «Ροῦπελ» (504 KiB), «Ἑστία» 1944 (ἐπανεκδόσεις 1965, 1971, 1972, ἔως 2004)).

«Ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς καὶ τὸ Ἔπος τῆς Β. Ἠπείρου (1940-41)» (42,3 MiB), ἐκδ. περιοδικοῦ «Στρατιωτικὴ Ἱστορία», σειρὰ «Μεγάλες Μάχες», τ. 3, Ὀκτ. 2001.
«Ἡ Μάχη τῶν Ὀχυρῶν: Τὸ δεύτερο «ΟΧΙ» τῆς Ἑλλάδας (1941)» (46,8 MiB), ἐκδ. περιοδικοῦ «Στρατιωτικὴ Ἱστορία», σειρὰ «Μεγάλες Μάχες», τ. 6, Μάιος 2002.
Περιοδικὸν «Ελληνικὴ Ἱστορία» (97,4 MiB), τ. 11, Σεπτ.-Ὀκτ. 2004 (ἐκδ. Δ. Τασσόπουλος).
Κωνσταντῖνος Ἀβτζιγιάννης, «Ἡ Γερμανικὴ εἰσβολὴ στὴν Ἑλλάδα - Ἀπρίλιος 1941» (20,8 MiB), σειρὰ «Πολεμικὲς Μονογραφίες», τ. 39, Μάιος 2004.
«Ἡ Μάχη τῶν Ὀχυρῶν» (33,1 MiB), ἐκδ. περιοδικοῦ «Πόλεμος καὶ Ἱστορία».
«6 Ἀπριλίου 1941: Ἡ γερμανικὴ ἐπίθεση» (19,1 MiB), ἐκδ. «Καθημερινή - 7 ἡμέρες», 7 Ἀπρ. 2002.
«Ἡ Μαύρη Βίβλος τῆς Κατοχῆς» (13,8 MiB), ἐκδ. Ἐθνικοῦ Συμβουλίου Διεκδίκησης τῶν Ὀφειλῶν τῆς Γερμανίας πρὸς τὴν Ἑλλάδα, 2006.

Τιμὴ καὶ Μνήμη

Τὰ ὀστὰ τῶν ἡρώων μας
Δημήτριος Μπουρτσάλας (1912-1940)
Ἐλευθέριος-Ἑρρίκος Ἰ. Λινάρδος: Ναύτης Θ/Κ Ἀβέρωφ καὶ Α/Τ Ὕδρα (Ἰ.Ἐ. Λινάρδος)
Οἱ ἀλβανοτσάμηδες τῆς περιοχῆς Παραμυθιᾶς καὶ ἡ Κατοχή (Βασίλειος Π. Παυλίδης, ἰδιωτικὴ ἔκδοσις, 2009)

Ἄλλες ἱστοσελίδες:
Ἀκόμη θυμᾶμαι, γιαγιά μου (Λαμπρινὴ Θωμᾶ)
Τὸ ΟΧΙ καὶ οἱ Ἕλληνες Πρόσκοποι

Δίκτυο μαρτυρικῶν πόλεων καὶ χωριῶν τῆς Ἑλλάδος 1940-45 - «Ἑλληνικὰ ὁλοκαυτώματα»
Ἐθνικὸ Συμβούλιο Διεκδίκησης τῶν Ὀφειλῶν τῆς Γερμανίας πρὸς τὴν Ἑλλάδα

Σημειώσεις

Τὸ ἱστολόγιον τῶν ἱστοσελίδων μου (ἀνακοινώσεις, ἀναδημοσιεύσεις, σχόλια)

Ἀναφορὲς καὶ σχόλια γιὰ τὶς ἱστοσελίδες μου:
    Ἐκ μέρους τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου

Βιβλιογραφία

Σημείωσις: Ἡ ἀντιγραφὴ καὶ χρῆσις (μὴ κερδοσκοπικὴ) τοῦ παρόντος ὑλικοῦ ὄχι μόνον ἐπιτρέπεται, ἀλλὰ εἶναι καὶ εὐχῆς ἔργον. (Θὰ ἐκτιμοῦσα πάντως τὴν ἀναφορὰ τῆς πηγῆς καὶ ἕναν σύνδεσμο πρὸς τὸν δικτυακό μου τόπο!) 

Σελίδες Πατριδογνωσίας

Σχολικά Πρωταθλήματα Αγώνων Γυμνασίων, σχολικού έτους 2025-2026 – Πιλοτική εφαρμογή

Το έγγραφο ΕΔΩ 

Το Υπουργείο Παιδείας προχωρά σε ριζικές αλλαγές στο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, διατηρώντας ωστόσο τον αδιάβλητο χαρακτήρα των Πανελλαδικών Εξετάσεων, που έχει πλέον παγιωθεί στη συνείδηση της κοινωνίας. Στο επίκεντρο του νέου σχεδίου βρίσκεται η θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου, το οποίο θα αποτελέσει τη βασική πύλη εισαγωγής στα Πανεπιστήμια, συνδέοντας τη συνολική επίδοση του μαθητή στο Λύκειο με τις απολυτήριες εξετάσεις πανελλαδικού τύπου.

Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη θα παρουσιάσει το επόμενο διάστημα το πλήρες σχέδιο στους εκπαιδευτικούς φορείς, στα πολιτικά κόμματα και στους κοινωνικούς εταίρους, στο πλαίσιο ενός ευρύ διαλόγου για το «νέο Λύκειο» και τη διασύνδεσή του με τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Το νέο σύστημα εισαγωγής – Πώς θα λειτουργεί το Εθνικό Απολυτήριο

Οι υποψήφιοι για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα εισάγονται στα Πανεπιστήμια με βάση τον συνολικό βαθμό του Εθνικού Απολυτηρίου, ο οποίος θα προκύπτει από:

• τις επιμέρους βαθμολογίες του μαθητή στις τρεις τάξεις του Λυκείου,
• και την επίδοσή του στις απολυτήριες εξετάσεις πανελλαδικού τύπου σε τέσσερα μαθήματα, ανάλογα με το επιστημονικό πεδίο που έχει επιλέξει.

Ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου θα προκύπτει από συντελεστές βαρύτητας ανά τάξη, ως εξής:

• 20% από την Α΄ Λυκείου,
• 30% από τη Β΄ Λυκείου,
• 50% από τη Γ΄ Λυκείου.

Το νέο πλαίσιο δεν καταργεί τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, αλλά τις εντάσσει οργανικά στο Εθνικό Απολυτήριο, επιδιώκοντας μια πιο δίκαιη, αντικειμενική και παιδαγωγικά ισορροπημένη αξιολόγηση των μαθητών.

Κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής και ενίσχυση του ρόλου των ΑΕΙ

Στο τραπέζι του διαλόγου βρίσκεται η κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) και η αντικατάστασή της με μια νέα βάση εισαγωγής, που θα προκύπτει από τον μέσο όρο του Εθνικού Απολυτηρίου. Ταυτόχρονα, τα Πανεπιστήμια θα έχουν αυξημένο ρόλο στον καθορισμό των συντελεστών βαρύτητας και των προϋποθέσεων εισαγωγής, ενισχύοντας την αυτονομία των ιδρυμάτων και τη διασύνδεση των προγραμμάτων σπουδών με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Νέα φιλοσοφία για το «Νέο Λύκειο»

Το υπό διαμόρφωση «Νέο Λύκειο» στοχεύει στην αποκατάσταση του κύρους του σχολείου και στη μετατροπή του από εξεταστικό κέντρο σε αυτοτελή εκπαιδευτική βαθμίδα που προσφέρει ουσιαστική μόρφωση.
Στο πλαίσιο αυτό:

• Επανακαθορίζεται ο ρόλος των προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων, οι οποίες θα διεξάγονται στο τέλος κάθε τάξης.
• Το 100% των θεμάτων στις προαγωγικές εξετάσεις της Α΄ και Β΄ Λυκείου θα προέρχεται από την Τράπεζα Θεμάτων, εξασφαλίζοντας ενιαία κριτήρια αξιολόγησης.
• Οι μαθητές θα αξιολογούνται με συνδυασμό εσωτερικών και εξωτερικών εξετάσεων, ώστε να ενισχύεται η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
• Στο Εθνικό Απολυτήριο θα ενσωματώνονται και τα πιστοποιητικά Πληροφορικής και Γλωσσομάθειας, παρέχοντας στους αποφοίτους ένα ολιστικό και αναγνωρίσιμο εκπαιδευτικό προφίλ.

Σταδιακή εφαρμογή – Καμία αιφνιδιαστική αλλαγή για τους μαθητές

Η εφαρμογή του νέου συστήματος προγραμματίζεται να ξεκινήσει από τους μαθητές που θα φοιτήσουν στην Α΄ Λυκείου το σχολικό έτος 2026-2027, δηλαδή από όσους φοιτούν σήμερα στην Γ΄ Γυμνασίου. Όπως τονίζει το Υπουργείο Παιδείας, δεν θα υπάρξει κανένας αιφνιδιασμός για τους μαθητές και τις οικογένειές τους, καθώς η μετάβαση θα γίνει σταδιακά και με πλήρη ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων.

Για την ομαλή μετάβαση προβλέπονται:

• νέα αναλυτικά προγράμματα σπουδών,
• επικαιροποιημένα σχολικά εγχειρίδια μέσω του θεσμού του Πολλαπλού Βιβλίου,
• ανανεωμένη Τράπεζα Θεμάτων,
• επιμόρφωση εκπαιδευτικών και
• ενίσχυση της παιδαγωγικής λειτουργίας σε κάθε σχολική μονάδα.

Το Εθνικό Απολυτήριο με ευρωπαϊκό προσανατολισμό

Το προτεινόμενο μοντέλο του Εθνικού Απολυτηρίου αντλεί έμπνευση από αντίστοιχα ευρωπαϊκά συστήματα, όπως το Matura, το Abitur και το Baccalaureat, προσαρμοσμένα όμως στις ελληνικές εκπαιδευτικές ιδιαιτερότητες. Στόχος είναι το ελληνικό Λύκειο να αποκτήσει αναβαθμισμένο ρόλο και διεθνή αναγνώριση, διατηρώντας ταυτόχρονα την αξιοπιστία και τη διαφάνεια των εξετάσεων.

Ο παιδαγωγικός και ψυχολογικός άξονας των αλλαγών

Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη υπογράμμισε ότι το νέο πλαίσιο στοχεύει όχι μόνο στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αλλά και στη μείωση του ψυχολογικού φόρτου των μαθητών.
«Θέλουμε ένα σχολείο που θα αξιολογεί δίκαια, θα ενθαρρύνει τη συνεχή προσπάθεια και δεν θα επιβαρύνει συναισθηματικά τους εφήβους. Το Εθνικό Απολυτήριο είναι ένα σύστημα που βασίζεται στην αξιοκρατία, την προετοιμασία και τη συνολική πορεία του μαθητή στο Λύκειο», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Ζαχαράκη.

Στόχος: Ένα δίκαιο, αξιόπιστο και σύγχρονο σύστημα εισαγωγής

Το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια δίκαιη και ισορροπημένη εκπαιδευτική διαδικασία, να ενισχύσει τον εκπαιδευτικό ρόλο του Λυκείου και να εξασφαλίσει αντικειμενική πρόσβαση στα Πανεπιστήμια, με βάση την πραγματική επίδοση και συνέπεια των μαθητών καθ’ όλη τη διάρκεια των σχολικών τους χρόνων.

Με την πλήρη εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου, η Ελλάδα κάνει ένα σημαντικό βήμα προς ένα εκσυγχρονισμένο, παιδαγωγικά τεκμηριωμένο και κοινωνικά δίκαιο εκπαιδευτικό σύστημα.

Η λειτουργία των πρώτων μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, βάσει του νόμου 5094/2024, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην ανώτατη εκπαίδευση, καθορίζοντας αυστηρά και πολυδιάστατα κριτήρια εισαγωγής για τους υποψήφιους φοιτητές. Ο νόμος προβλέπει ρητά ότι οι υποψήφιοι πρέπει να έχουν ξεπεράσει την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), ωστόσο τα ίδια τα ιδρύματα προσθέτουν επιπλέον ακαδημαϊκά και ποιοτικά κριτήρια επιλογής, διαφοροποιώντας το εκπαιδευτικό τους προφίλ από τα δημόσια ΑΕΙ.

Βασικά κριτήρια εισαγωγής

Πέρα από την ΕΒΕ, που φέτος κυμάνθηκε από 8,43 έως 11,98 στα τέσσερα επιστημονικά πεδία των Πανελλαδικών Εξετάσεων, τα νέα μη κρατικά ΑΕΙ απαιτούν:

• αξιολόγηση των βαθμών απολυτηρίου λυκείου,
• επίδοση σε κρίσιμα μαθήματα που συνδέονται με το αντικείμενο σπουδών,
• πιστοποιητικό γλωσσομάθειας (τουλάχιστον επιπέδου Β2),
• συνέντευξη με ακαδημαϊκούς εκπροσώπους,
• συστατικές επιστολές και προσωπική δήλωση κινήτρων.

Τα ιδρύματα επιδιώκουν να προσελκύσουν φοιτητές με σαφές ακαδημαϊκό ενδιαφέρον, καλή γνώση ξένων γλωσσών και ολοκληρωμένο προσωπικό προφίλ, ενώ επιμένουν ότι η επιλογή δεν θα περιοριστεί σε αριθμητικά μόρια, αλλά θα εστιάζει στην προσωπικότητα και στους στόχους κάθε υποψηφίου.

Τα τέσσερα ιδρύματα και τα κριτήρια επιλογής τους

Anatolia American University (Θεσσαλονίκη)

Το Anatolia, με αποκλειστικά αγγλόφωνα προγράμματα, θα δεχθεί την πρώτη χρονιά περίπου 185 φοιτητές. Διαθέτει τρεις σχολές:

1. Διοίκησης Επιχειρήσεων (με τέσσερις κατευθύνσεις),
2. Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Σπουδών,
3. Τεχνολογίας και Επιστημών.

Οι υποψήφιοι αξιολογούνται βάσει:

• των βαθμών των τριών τάξεων του Λυκείου,
• πιστοποιητικού αγγλικών (ελάχιστο Β2, αποκτηθέν τα τελευταία τρία έτη),
• συστατικής επιστολής,
• προσωπικής έκθεσης στα αγγλικά και συνέντευξης.

Σύμφωνα με τον πρύτανη κ. Στάμο Καραμούζη, «το ίδρυμα ακολουθεί το αμερικανικό μοντέλο, δίνοντας έμφαση στην προσωπικότητα και στα κίνητρα των υποψηφίων, πέρα από την ακαδημαϊκή τους επίδοση».

UNIC Athens (παράρτημα Πανεπιστημίου Λευκωσίας)

Το UNIC Athens, με συνολικό στόχο 850 εισακτέους, θα λειτουργήσει επτά σχολές, ανάμεσα στις οποίες Ιατρική, Φαρμακευτική, Νομική, Ψυχολογία, και Διοίκηση Επιχειρήσεων.

Για τους Έλληνες υποψηφίους απαιτείται:

• επιτυχία στην ΕΒΕ,
• κατοχή αναγνωρισμένου απολυτηρίου ή ισοδύναμου τίτλου,
• ελάχιστος βαθμός απολυτηρίου 7,5/10 (ή 15/20),
• για χαμηλότερες επιδόσεις, προβλέπεται ενισχυτική ακαδημαϊκή καθοδήγηση το πρώτο έτος.

Ο διευθύνων σύμβουλος κ. Αντώνης Πολεμίτης διευκρινίζει ότι για ορισμένες σχολές, όπως η Ιατρική, οι θέσεις θα καλυφθούν με βάση τη σχετική κατάταξη των υποψηφίων στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, ενώ ορισμένα προγράμματα θα απαιτούν ακόμη υψηλότερα κριτήρια εισδοχής.

City College (παράρτημα Πανεπιστημίου York, Θεσσαλονίκη)

Το City θα δεχθεί περίπου 340 φοιτητές και θα λειτουργήσει σχολές Διοίκησης Επιχειρήσεων, Επιστήμης Υπολογιστών, Ψυχολογίας και Νομικής.

Απαραίτητες προϋποθέσεις:

• πολύ καλή γνώση αγγλικών (πιστοποιημένη εντός τριετίας),
• ελάχιστος βαθμός απολυτηρίου 17,
• δυνατότητα συνεκτίμησης βαθμών Λυκείου και Πανελλαδικών,
• συνέντευξη και αξιολόγηση δεξιοτήτων.

Όπως τονίζει ο αντιπρύτανης κ. Μεγακλής Πετμεζάς, στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι οι φοιτητές διαθέτουν «την ωριμότητα, το γνωστικό υπόβαθρο και την προσαρμοστικότητα που απαιτεί η πανεπιστημιακή εκπαίδευση σε διεθνές περιβάλλον».

Keele University Athens

Το παράρτημα του βρετανικού Keele University στην Αθήνα θα λειτουργήσει σχολές Νομικής, Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών και Ιατρικής και Επιστημών Υγείας, με στόχο περίπου 170 φοιτητές.

Τα βασικά κριτήρια εισαγωγής είναι:

• ΕΒΕ,
• ελάχιστος βαθμός απολυτηρίου,
• συνέντευξη με ακαδημαϊκή επιτροπή,
• σε ορισμένα προγράμματα, ελάχιστος βαθμός σε συναφή μαθήματα.

Ο πρύτανης κ. Οδυσσέας Ζώρας υπογραμμίζει ότι «η ακαδημαϊκή συνέντευξη αποτελεί το πλέον καθοριστικό στάδιο της επιλογής, καθώς αξιολογείται η συνειδητότητα, η ηθική, η λογική επιχειρηματολογία και η καταλληλότητα του υποψηφίου για το επάγγελμα που πρόκειται να ακολουθήσει».

Διαδικασία πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών

Η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) έχει ήδη ανακοινώσει την πιστοποίηση 16 προγραμμάτων σπουδών από τα συνολικά 28 που έχουν κατατεθεί από τα τέσσερα μη κρατικά ΑΕΙ.

Η διαδικασία περιλαμβάνει:

• επιτόπιες επισκέψεις τριών ή τεσσάρων εμπειρογνωμόνων (καθηγητών ή ερευνητών από πανεπιστήμια του εξωτερικού),
• συμμετοχή εκπροσώπου επαγγελματικού φορέα, όπου απαιτείται,
• αξιολόγηση με βάση τα κριτήρια της ακαδημαϊκής ποιότητας,
• έκθεση προς το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης.

Οι παρατηρήσεις των αξιολογητών εστιάζουν σε ζητήματα όπως ο αριθμός ECTS μονάδων, η επαρκής στελέχωση με ακαδημαϊκό προσωπικό, η ποιότητα των υποδομών (π.χ. βιβλιοθήκες, εστίες, σίτιση) και η ανταγωνιστικότητα των διδάκτρων.

Τα υπόλοιπα 12 προγράμματα αναμένεται να εξεταστούν έως το τέλος Οκτωβρίου, με έμφαση στα προγράμματα νομικής, που βρίσκονται ακόμη υπό αξιολόγηση.

Η λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων, με αυστηρά και διαφανή κριτήρια εισδοχής, σηματοδοτεί μια νέα εποχή για την ελληνική ανώτατη εκπαίδευση, με στόχο την ενίσχυση της ποιότητας, της διεθνοποίησης και της ανταγωνιστικότητας των πανεπιστημιακών σπουδών στη χώρα.

Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούμε, επικοινωνούμε και αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα. Σήμερα, σχεδόν τα μισά νέα άρθρα που δημοσιεύονται στο διαδίκτυο δημιουργούνται μερικώς ή εξ ολοκλήρου από εργαλεία ΑΙ, ενώ περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι χρησιμοποιούν συστηματικά εφαρμογές παραγωγικής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT. Το γεγονός αυτό καθιστά επιτακτική την ανάγκη για μια νέα θεώρηση της τεχνοηθικής, όχι πλέον ως ακαδημαϊκή συζήτηση, αλλά ως συλλογική ευθύνη και πρόκληση για την ασφαλή πλοήγηση στο διαρκώς μεταβαλλόμενο ψηφιακό περιβάλλον.

Η νέα εποχή της «ανθρώπινης» Τεχνητής Νοημοσύνης

Η συζήτηση για μια «ΑΙ με πιο ανθρώπινο πρόσωπο» έχει φέρει στο επίκεντρο τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, που διαμορφώνουν με ταχείς ρυθμούς τους όρους του ψηφιακού παιχνιδιού. Με τις ρυθμιστικές αρχές να προσπαθούν να προσαρμοστούν σε ένα ασταθές και συνεχώς εξελισσόμενο περιβάλλον, η σχέση εξάρτησης ανάμεσα στην κοινωνία και τις τεχνολογικές πλατφόρμες γίνεται ολοένα πιο έντονη.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, παρουσίασε τη φιλοσοφία πίσω από το νέο κοινωνικό δίκτυο Sora 2, το οποίο δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να μετατρέπουν κείμενα και φωτογραφίες σε ρεαλιστικά βίντεο με φωνή και διάλογο. Όπως υποστήριξε, «το βίντεο έχει πολύ μεγαλύτερη συναισθηματική απήχηση από το κείμενο», επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική κατεύθυνση της εταιρείας να καταστήσει τα προϊόντα ΑΙ πιο «ανθρώπινα» και συναισθηματικά ελκυστικά. Η επιλογή αυτή, ωστόσο, προκαλεί έντονο διάλογο γύρω από τα όρια της οικειότητας ανάμεσα στον άνθρωπο και τη μηχανή, ειδικά όταν οι ίδιες οι πλατφόρμες επιτρέπουν λειτουργίες που προσομοιώνουν προσωπικές ή συναισθηματικές σχέσεις.

Οι σκοτεινές πτυχές της τεχνολογίας

Παρά τα θετικά επιχειρήματα υπέρ της τεχνολογικής προόδου, τα πρώτα ανησυχητικά περιστατικά έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους. Ενδεικτική είναι η τραγική υπόθεση ενός 16χρονου μαθητή στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο οποίος αυτοκτόνησε έπειτα από μακρές συνομιλίες με το ChatGPT. Οι γονείς του κατέθεσαν αγωγή κατά της OpenAI, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα όχι μόνο ενίσχυσε τις αυτοκαταστροφικές σκέψεις του παιδιού τους, αλλά και το βοήθησε να διαμορφώσει το αποχαιρετιστήριο σημείωμά του. Το περιστατικό αυτό έφερε στο προσκήνιο το κρίσιμο ερώτημα για το αν οι έξυπνες μηχανές μπορούν πραγματικά να «κατανοήσουν» την ανθρώπινη ευαλωτότητα ή αν απλώς την αναπαράγουν χωρίς ηθικά φίλτρα.

Οι ανησυχίες της ελληνικής κοινωνίας

Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής (ΕΕΒΤ) κατέγραψε πρόσφατα, μέσα από πανελλαδική έρευνα, μια κοινωνία που παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις.

• Τέσσερις στους δέκα πολίτες πιστεύουν ότι μέχρι το 2040 το Διαδίκτυο θα έχει επιδεινώσει την ανθρώπινη ζωή.

• Οκτώ στους δέκα θεωρούν ότι η ΑΙ θα υπονομεύσει τις ανθρώπινες σχέσεις.

• Έξι στους δέκα εκτιμούν ότι θα πλήξει τη δημοκρατία.

• Εννέα στους δέκα δεν εμπιστεύονται εφαρμογές ΑΙ χωρίς ανθρώπινη επίβλεψη.
  Ωστόσο, περίπου τρεις στους δέκα θα εμπιστεύονταν ένα ρομπότ με προηγμένη νοημοσύνη για τη φροντίδα ηλικιωμένων ή ασθενών, γεγονός που αποκαλύπτει τη διττή στάση της κοινωνίας: φόβος και αποδοχή συνυπάρχουν.

Η «μαύρη μέδουσα» των κοινωνικών δικτύων

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΕΒΤ, δρ. Χαράλαμπο Τσέκερα, η σύγκλιση των κοινωνικών δικτύων με τα συστήματα ΑΙ συνιστά έναν νέο, αθέατο κίνδυνο για τη δημοκρατία – μια «μαύρη μέδουσα» που απειλεί να παραλύσει τη δημόσια σφαίρα.
Η διάχυση παραπληροφόρησης, η συναισθηματική γλώσσα που κυριαρχεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ακραία πόλωση και η ενίσχυση της τοξικότητας αποτελούν σήμερα πραγματικές προκλήσεις. Τα λεγόμενα «σμήνη πρακτόρων ΑΙ», δηλαδή αυτοματοποιημένες εικονικές περσόνες που δρουν συντονισμένα, είναι σε θέση να επηρεάζουν τη διαμόρφωση γνώμης, να παρεμβαίνουν σε εκλογικές διαδικασίες και να αλλοιώνουν τα δεδομένα εκπαίδευσης των μελλοντικών συστημάτων ΑΙ.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, όπως σημειώνει ο δρ. Τσέκερα, δεν είναι μόνο η εξαπάτηση του κοινού, αλλά η «κόπωση της αλήθειας» — η σταδιακή παραίτηση των πολιτών από την προσπάθεια επαλήθευσης της πληροφορίας. Αυτή η διάβρωση της εμπιστοσύνης απειλεί όχι μόνο τα μέσα ενημέρωσης, αλλά και τα θεμέλια της ίδιας της δημοκρατίας.

Ποια είναι η διέξοδος;

Η αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων δεν μπορεί να περιοριστεί σε τεχνικές ή νομικές παρεμβάσεις. Χρειάζεται επένδυση στον ψηφιακό και κοινωνικό ανθρώπινο παράγοντα.
Η ΕΕΒΤ επισημαίνει ότι η λύση βρίσκεται:

• στην εκπαίδευση των νέων για υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας,

• στην ενίσχυση των δεξιοτήτων ψηφιακού γραμματισμού,

• και στη συλλογική καλλιέργεια ανθεκτικών δημοκρατικών κοινοτήτων επικοινωνίας.

Η αλλαγή ξεκινά από το σχολείο, με την καλλιέργεια κριτικής σκέψης, πνευματικού κόπου και αυτενέργειας, αντί για την κουλτούρα «εύκολων λύσεων» που προσφέρουν οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, ακόμη και μικρές παρεμβάσεις στις αλγοριθμικές λειτουργίες των κοινωνικών πλατφορμών μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της τοξικότητας και στη δημιουργία ενός πιο υγιούς ψηφιακού περιβάλλοντος.

Συμπέρασμα

Η ΑΙ με «ανθρώπινο πρόσωπο» δεν σημαίνει απλώς τεχνολογίες που μιμούνται τη συναισθηματικότητα ή τη συμπεριφορά του ανθρώπου. Σημαίνει πάνω απ’ όλα μια κοινωνία που χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη με ευθύνη, επίγνωση και ανθρωπιά. Ο δρόμος προς το μέλλον παραμένει αβέβαιος, αλλά η επιλογή του τρόπου πορείας ανήκει σε εμάς.