Please wait...Κατάργηση του νόμου Κατρούγκαλου στα εφάπαξ – Επιπτώσεις και πραγματικά δεδομένα για τους εκπαιδευτικούς
Σημαντικές αλλαγές στο σύστημα υπολογισμού των εφάπαξ παροχών δρομολογεί η κυβέρνηση, με βασική κατεύθυνση την κατάργηση του ισχύοντος πλαισίου που θεσπίστηκε με τον λεγόμενο «νόμο Κατρούγκαλου». Η επίσημη ανακοίνωση αναμένεται στο πλαίσιο της ΔΕΘ, ενώ η εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων τοποθετείται χρονικά από το 2027.
Η παρέμβαση αυτή παρουσιάζεται ως μια προσπάθεια εξορθολογισμού του συστήματος και άρσης των ανισοτήτων που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα σε βάρος των νεότερων ασφαλισμένων.
Το πρόβλημα του ισχύοντος συστήματος
Το υφιστάμενο μοντέλο υπολογισμού βασίζεται σε ένα διπλό σύστημα:
- Για τα έτη ασφάλισης έως το 2013, το εφάπαξ υπολογίζεται με βάση το 60% των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας (2009–2013).
- Για τα έτη από το 2014 και μετά, εφαρμόζεται ένα σύστημα που προσεγγίζει περισσότερο την επιστροφή εισφορών, χωρίς ουσιαστική ανταποδοτικότητα.
Η συγκεκριμένη διάρθρωση έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση των τελικών ποσών, η οποία εκτιμάται κατά μέσο όρο στο 23% σε σχέση με το προγενέστερο καθεστώς. Οι απώλειες γίνονται ακόμη μεγαλύτερες όσο απομακρύνεται χρονικά η αποχώρηση του εργαζόμενου από την περίοδο 2009–2013.
Οι αλλαγές που εξετάζονται
Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης, εξετάζεται:
- Η αναθεώρηση της «κρίσιμης πενταετίας», ώστε να μετατοπιστεί χρονικά πιο κοντά στη συνταξιοδότηση
- Η υιοθέτηση ενός πιο ισορροπημένου και ανταποδοτικού τρόπου υπολογισμού
- Η δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος που θα μειώνει τις αποκλίσεις μεταξύ παλαιών και νέων ασφαλισμένων
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να οριστικοποιηθούν εντός του καλοκαιριού.
Τα δεδομένα για τους εκπαιδευτικούς
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, οι εκπαιδευτικοί λαμβάνουν κατά μέσο όρο εφάπαξ ύψους περίπου 24.500 ευρώ, ποσό που παρουσιάζει μείωση σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
Παράλληλα, όταν εντάσσονται στην ευρύτερη κατηγορία ειδικών μισθολογίων (μαζί με γιατρούς ΕΣΥ, δικαστικούς και διπλωμάτες), το μέσο ποσό διαμορφώνεται περίπου στις 40.100 ευρώ.
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει τις σημαντικές διαφοροποιήσεις που υπάρχουν ακόμη και εντός του δημόσιου τομέα.
Συγκριτικά στοιχεία από άλλους κλάδους
- Πολιτικοί υπάλληλοι Δημοσίου: ~24.600 ευρώ
- Δημοτικοί υπάλληλοι: ~21.200 ευρώ
- Σώματα Ασφαλείας: ~24.500 ευρώ (με σημαντική αύξηση)
- Υπάλληλοι νοσοκομείων: ~23.226 ευρώ
Στον αντίποδα, ιδιαίτερα υψηλά ποσά καταγράφονται σε ΔΕΚΟ και μεγάλους οργανισμούς:
- ΟΣΕ: έως 103.000 ευρώ
- ΟΤΕ: ~52.300 ευρώ
- ΔΕΗ: ~44.000 ευρώ
- Λιμενικοί οργανισμοί: έως 50.000 ευρώ
Στον ιδιωτικό και επιστημονικό τομέα, τα ποσά εμφανίζονται αισθητά χαμηλότερα:
- Δικηγόροι: ~17.500 ευρώ
- Μηχανικοί: ~8.828 ευρώ
- Γιατροί: ~4.700 ευρώ
Κρατήσεις και μειώσεις
Παρότι το εφάπαξ καταβάλλεται κατ’ αρχήν χωρίς κρατήσεις, προβλέπονται εξαιρέσεις:
- Παρακρατήσεις έως 50% σε περίπτωση οφειλών προς την Εφορία
- Συμψηφισμοί για χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ
- Μειώσεις λόγω εκκρεμών δανείων στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων
Συμπεράσματα
Η επικείμενη κατάργηση του ισχύοντος συστήματος δημιουργεί προσδοκίες για βελτίωση των παροχών, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως το εύρος των αυξήσεων.
Για τους εκπαιδευτικούς, τα μέχρι σήμερα δεδομένα επιβεβαιώνουν τη σταδιακή συρρίκνωση των εφάπαξ, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια ουσιαστική και δίκαιη μεταρρύθμιση, με στόχο την αποκατάσταση της ανταποδοτικότητας και την ενίσχυση της αξιοπιστίας του συστήματος.
Η εξέλιξη αυτή θα πρέπει να παρακολουθηθεί στενά, καθώς οι τελικές ρυθμίσεις θα καθορίσουν το πραγματικό όφελος για χιλιάδες εργαζόμενους του δημόσιου τομέα.
ΚΑΤΣΑΝΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ: Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΣΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ
Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΣΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ
Με την παρούσα τοποθέτησή μου θα ήθελα να καταθέσω ως καθηγητής Φυσικής Αγωγής κάποιες σκέψεις και απορίες σχετικά με την διδασκαλία του μαθήματος της Κολύμβησης στα Δημοτικά σχολεία του Δήμου μας.
Με τις νέες διατάξεις του άρθρου 119 του ν. 5224/2025, αναμορφώνεται το πλαίσιο διδασκαλίας της κολύμβησης στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.
Η κολύμβηση εντάσσεται πλέον πιο οργανωμένα στο σχολικό πρόγραμμα ως αναπόσπαστο μέρος του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής. Οι ώρες διδασκαλίας της λαμβάνονται υπόψη στον συνολικό προγραμματισμό, στο διδακτικό ωράριο των εκπαιδευτικών κλάδου ΠΕ11, και στην διαδικασία υπολογισμού των λειτουργικών κενών του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αρχές της συμπερίληψης και της ισότιμης συμμετοχής όλων των μαθητών και μαθητριών. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η δυνατότητα συμμετοχής εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής με ειδίκευση στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση, όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Παράλληλα, θεσμοθετείται ο ρόλος του «Συντονιστή Κολύμβησης», με αρμοδιότητα την οργάνωση και τον συντονισμό της διδασκαλίας της κολύμβησης, τη συνεργασία με συναρμόδιους φορείς, την εξασφάλιση μετακινήσεων και αθλητικών εγκαταστάσεων, καθώς και την τήρηση των κανόνων ασφάλειας και υγιεινής κατά τη διεξαγωγή των μαθημάτων.
Δυστυχώς όμως όλα τα παραπάνω για τα παιδιά των Δημοτικών σχολείων του Δήμου Πρέβεζας δεν μπορούν να εφαρμοστούν γιατί κάποιοι τα αντιμετωπίζουν με διαφορετικό μάτι.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με την σειρά.
Όπως κάθε χρόνο από το 2017 και μετά (εξαίρεση τα χρόνια Covid)το Υπουργείο Παιδείας εκδίδει εγκύκλιο για προγραμματισμό του αντικειμένου της κολύμβησης στο πλαίσιο του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής, για κάθε σχολικό έτος και αναφέρει με γνώμονα τον έγκαιρο προγραμματισμό για την εφαρμογή του αντικειμένου της κολύμβησης στο πλαίσιο του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής, σε μαθητές/τριες της Γ΄ και της Δ΄ Τάξης των Δημοτικών Σχολείων της χώρας, oι Υπεύθυνοι/ες Φυσικής Αγωγής και Σχολικού Αθλητισμού (Υ.Φ.Α.ΣΧ.Α.) της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και οι Συντονιστές/τριες Κολύμβησης σε συνεργασία με τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, όπως
προβούν άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες για:
1. την εξασφάλιση των κολυμβητικών δεξαμενών ανά περιοχή ευθύνης τους (σε συνεργασία π.χ. με την Τοπική Αυτοδιοίκηση),
2. τη διερεύνηση, σε συνεργασία με τις σχολικές μονάδες ευθύνης τους, του αριθμού των μαθητών/τριών της Γ΄ και της Δ΄ Τάξης των Δημοτικών Σχολείων,
3. τον σχεδιασμό-προγραμματισμό των μετακινήσεων, σε συνεργασία με την οικεία Περιφέρεια, των μαθητών/τριών προς και από τις κολυμβητικές δεξαμενές,
4. τον καθορισμό του αριθμού εκπαιδευτικών κλάδου ΠΕ11 Φυσικής Αγωγής, ο οποίος απαιτείται να διατεθεί ή να αποσπαστεί για τη διδασκαλία του αντικειμένου της κολύμβησης.
Φέτος η πρόσκληση από το Υπουργείο Παιδείας απεστάλη στις 18/03/2026.
Επίσης το Υπουργείο στις 07-05-2026 απέστειλε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος μόνιμων εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής, κλάδου ΠΕ11, για τη διδασκαλία του αντικειμένου της κολύμβησης στο πλαίσιο του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής, στις Γ΄ και Δ΄ τάξεις του Δημοτικού Σχολείου, και ορισμό Συντονιστών Κολύμβησης, καθώς και καταγραφής των λειτουργικών κενών που προκύπτουν σε εκπαιδευτικούς για την εφαρμογή του μαθήματος.
Δυστυχώς παρότι ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και γονείς και φέτος ζήτησαν ενημέρωση από τους αρμόδιους φορείς για άλλη μία φορά εισέπραξαν αρνητική απάντηση για την εφαρμογή του αντικειμένου της κολύμβησης και παρότι όπως αναφέρεται παραπάνω και σύμφωνα με το άρθρο 119 του ν. 5224/2025 η κολύμβηση εντάσσεται πλέον πιο οργανωμένα στο σχολικό πρόγραμμα ως αναπόσπαστο μέρος του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής.
Ο λόγος των υπευθύνων η έλλειψη ναυαγοσώστη τις ώρες διδασκαλίας του μαθήματος της κολύμβησης.
Εδώ θέλω να καταθέσω κάποια ερωτήματα προς τους υπεύθυνους υλοποίησης του μαθήματος:
1.Πώς είναι δυνατόν να ισχύει αυτή η αιτιολογία αφού η πρόσκληση αναφέρεται σε γυμναστές με ειδικότητα κολύμβηση οι οποίοι είναι και εν δυνάμει ναυαγοσώστες .
2.ο κανονισμός λειτουργίας του Δημοτικού Κολυμβητηρίου Πρέβεζας αναφέρει ότι οι αθλούμενοι συνοδεύονται από υπεύθυνους προπονητές-γυμναστές οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την ασφάλεια τους κατά την διάρκεια των προπονήσεων.
4. επίσης αναφέρει στην ώρα μόνο κοινού ο Δήμος πρέπει να έχει υπεύθυνο Ναυαγοσώστη.
3. το 2017 που ξεκίνησε το μάθημα της Κολύμβησης στα Δημοτικά σχολεία ήταν παράνομη όλη η διαδικασία?(ήμουν τότε συντονιστής κολύμβησης με φορέα υλοποίησης τότε την Δ.Δ.Ε Πρέβεζας).
Καλό θα ήταν να ξεπεραστούν όλα αυτά τα εμπόδια που κάποιοι βλέπουν και τα παιδιά των σχολείων μας να διδαχθούν και να απολαύσουν αυτή την μοναδική εμπειρία που, στόχο έχει την ανάπτυξη δεξιοτήτων κολύμβησης και την καλλιέργεια της υδάτινης ασφάλειας από την νεαρή ηλικία.
Κατσανάκης Απόστολος
Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΠΕ 11 με Ειδικότητα Κολύμβηση
Καθορισμός εξεταστέας ύλης για το έτος 2027 για τα μαθήματα που εξετάζονται πανελλαδικά για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αποφοίτων Γ΄ τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Γ΄ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου
Καθορισμός εξεταστέας ύλης για το έτος 2027 για τα μαθήματα που εξετάζονται πανελλαδικά για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση αποφοίτων Γ΄ τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και Γ΄ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου ΕΔΩ
Νέο ΦΕΚ για τις αποζημιώσεις εκπαιδευτικών – Τι αλλάζει
Νέο ΦΕΚ για τις αποζημιώσεις εκπαιδευτικών – Τι αλλάζει ΕΔΩ
Σκόρδας Ιωάννης | Παρέμβαση στο 22ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ video
Παρέμβαση του Σκόρδα Ιωάννη, συνέδρου της ΕΛΜΕ Κοζάνης, στο 22ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ, την Πέμπτη 2 Ιουλίου 2026.
Η παρέμβαση αφορούσε οικονομικά, συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά ζητήματα. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν έντεκα (11) προτάσεις που κατέθεσε ο ίδιος ως σύνεδρος στο Συνέδριο
Παρέμβαση του Ντούντα Ζήση, συνέδρου της ΕΛΜΕ Κοζάνης, στο 22ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ
Α. Ηλεκτρονική υποβολή Μηχανογραφικού Δελτίου ΓΕΛ/ΕΠΑΛ (Μ.Δ) 2026 και Παράλληλου Μηχανογραφικού (Π.Μ.Δ) 2026 και Β. Βεβαίωση Συμμετοχής για τις πανελλαδικές εξετάσεις ΓΕΛ ή ΕΠΑΛ 2026
Α. Υποβολή Μηχανογραφικού Δελτίου (Μ.Δ.) για εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και Παράλληλου Μηχανογραφικού Δελτίου (Π.Μ.Δ.) για εισαγωγή σε Δημόσιες Σ.Α.Ε.Κ. (πρώην Ι.Ε.Κ.), έτους 2026.
Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοινώνεται ότι οι διαδικασίες για την υποβολή των Μηχανογραφικών Δελτίων (Μ.Δ. και Π.Μ.Δ) έτους 2026 ξεκινούν από τη Τρίτη 7-7-2026 και ώρα μετά τις 09:00 πμ έως και την Πέμπτη 16-7-2026 και ώρα 24:00.
Οι υποψήφιοι, χρησιμοποιώντας τον προσωπικό κωδικό ασφαλείας τους (password) που έχουν ήδη αποκτήσει ή που θα αποκτήσουν αυτές τις μέρες, θα μπορούν να επισκέπτονται την ηλεκτρονική διεύθυνση https://michanografiko.it.minedu.gov.gr και να επιλέγουν το Μηχανογραφικό Δελτίο (Μ.Δ.) για εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση ή/και το Παράλληλο Μηχανογραφικό Δελτίο (Π.Μ.Δ.) για εισαγωγή σε Δημόσιες Σ.Α.Ε.Κ.
Όσοι υποψήφιοι δεν πρόλαβαν να αποκτήσουν password, μπορούν να απευθύνονται στο Λύκειό τους, είτε τις προγραμματισμένες ημέρες εφημερίας είτε τις δύο (2) επιπλέον ημέρες που θα λειτουργήσουν τα Λύκεια εντός Ιουλίου. Όσοι υποψήφιοι δεν θυμούνται το password που ήδη είχαν αποκτήσει στο σχολείο τους, μπορούν είτε να απευθύνονται στο Λύκειο, είτε εναλλακτικά και εφόσον είχαν δηλώσει προσωπικό mail (κατά την απόκτηση του password), να ορίσουν νέο password μέσα από την εφαρμογή του Μ.Δ. με την επιλογή «Ξέχασα τον Κωδικό Ασφαλείας», χωρίς να μεταβούν στη σχολική μονάδα.
Αναλυτικές λεπτομέρειες και οδηγίες στην σχετική εγκύκλιο
Γενικές Πληροφορίες
1. Προτείνεται οι υποψήφιοι να εκτυπώσουν ή/και να αποθηκεύσουν στον υπολογιστή τους το υποβληθέν οριστικοποιημένο μηχανογραφικό (που θα έχει αποκτήσει αυτόματα και αριθμό πρωτοκόλλου), ώστε ανά πάσα στιγμή να μπορούν να δουν τις τελικές προτιμήσεις τους.
2. Υπενθυμίζεται ότι η προθεσμία υποβολής των Μ.Δ. και Π.Μ.Δ. είναι αποκλειστική και μετά την παρέλευσή της κανένας υποψήφιος δεν θα μπορεί να προβεί στην οριστικοποίηση τους.
3. Για οποιαδήποτε πληροφορία, υποστήριξη, ακόμα και χρήση υπολογιστή που τυχόν δεν διαθέτουν, οι υποψήφιοι θα μπορούν να απευθύνονται στα Λύκειά τους, τα οποία θα είναι ανοιχτά τις ημέρες με τις προγραμματισμένες εφημερίες κάθε Λυκείου και επιπλέον την Παρασκευή 10-7-2026 και την Πέμπτη 16-7-2026.
4. Υπενθυμίζεται τέλος ότι οι υποψήφιοι που παραπέμπονται στις Επαναληπτικές Πανελλαδικές Εξετάσεις του Σεπτεμβρίου 2026, καταθέτουν Μηχανογραφικό Δελτίο με τις προτιμήσεις τους, μετά τις Επαναληπτικές Εξετάσεις, οπότε και θα μπορέσουν να αποκτήσουν προσωπικό κωδικό ασφαλείας (password).
Β. Βεβαίωση Συμμετοχής για τις πανελλαδικές εξετάσεις ΓΕΛ ή ΕΠΑΛ 2026
Από την Τετάρτη 8-7-2026 θα ενεργοποιηθεί η δυνατότητα εκτύπωσης Βεβαιώσεων Συμμετοχής για όσους συμμετείχαν στις φετινές πανελλαδικές εξετάσεις των ΓΕΛ ή των ΕΠΑΛ. Η Βεβαίωση Συμμετοχής περιλαμβάνει τους γραπτούς βαθμούς όλων των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων (Γενικής Παιδείας, Προσανατολισμού ή Ειδικότητας και Ειδικά-Μουσικά Μαθήματα). Οι υποψήφιοι μπορούν να παραλαμβάνουν τη βεβαίωση συμμετοχής τους από το ΓΕΛ ή ΕΠΑΛ, στο οποίο υπέβαλαν την Αίτηση-Δήλωση για τις πανελλαδικές εξετάσεις.
Αναρτώνται τα στοιχεία των υποψηφίων που κρίθηκαν κατάλληλοι-ικανοί στις προκαταρκτικές εξετάσεις των Στρατιωτικών, Αστυνομικών Σχολών, των Σχολών των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού, των Σχολών του Λιμενικού Σώματος και της Πυροσβεστικής Ακαδημίας
Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοινώνεται ότι στην ιστοσελίδα του Υπουργείου https://results.it.minedu.gov.gr/ από σήμερα Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026 και ώρα 13:30 μ.μ.,αναρτώνται τα στοιχεία των υποψηφίων που κρίθηκαν κατάλληλοι-ικανοί στις προκαταρκτικές εξετάσεις των Στρατιωτικών, Αστυνομικών Σχολών, των Σχολών των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού, των Σχολών του Λιμενικού Σώματος και της Πυροσβεστικής Ακαδημίας.
Οι υποψήφιοι της Γενικής Σειράς και των Ειδικών Κατηγοριών, μπορούν να ενημερωθούν για την καταλληλόλητα-ικανότητα τους, πληκτρολογώντας στην παραπάνω ηλεκτρονική διεύθυνση τον οκταψήφιο Κωδικό τους Αριθμό Εξετάσεων και τα τέσσερα πρώτα αρχικά γράμματα των ονομαστικών τους στοιχείων (Επώνυμο-Όνομα-Πατρώνυμο-Μητρώνυμο). Διευκρινίζεται ότι για κάθε υποψήφιο θα αναφέρονται μόνο οι Σχολές εκείνες για τις οποίες έχει κριθεί κατάλληλος-ικανός στις προκαταρκτικές εξετάσεις (υγειονομικές, ψυχοτεχνικές, αθλητικές δοκιμασίες κλπ.).
Η δημόσια σχολική περιουσία δεν μπορεί να μένει απροστάτευτη
Κάθε καλοκαίρι τα σχολικά κτήρια παραμένουν ουσιαστικά αφύλακτα, έρμαια σε κάθε είδους βανδαλισμό, κλοπή ή καταστροφή. Κάθε καλοκαίρι δαπανώνται σημαντικά ποσά για την αποκατάσταση ζημιών που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί με την εφαρμογή ενός αποτελεσματικού συστήματος φύλαξης.
Κι όμως, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο είναι απολύτως σαφές. Σύμφωνα με το άρθρο 75 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (παρ. 1, τομέας στ΄, αριθ. 1), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 94 του Ν. 3852/2010, στην αρμοδιότητα των Δήμων ανήκει η κατασκευή, η διαχείριση και η βελτίωση των υλικοτεχνικών υποδομών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και η συντήρηση, η καθαριότητα και η φύλαξη των σχολικών κτηρίων.
Επομένως, η προστασία των σχολικών εγκαταστάσεων δεν αποτελεί επιλογή ούτε ζήτημα καλής θέλησης. Αποτελεί θεσμοθετημένη υποχρέωση της Πολιτείας μέσω της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να περιορίζεται στην καταγραφή των ζημιών και στην αναζήτηση ευθυνών εκ των υστέρων. Απαιτείται πρόληψη και οργανωμένος σχεδιασμός.
Για τον λόγο αυτό, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί η 24ωρη φύλαξη όλων των σχολικών κτηρίων κατά τις περιόδους των σχολικών διακοπών.
Η προστασία των σχολείων δεν είναι πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση απέναντι στη δημόσια περιουσία, στους μαθητές, στους εκπαιδευτικούς και στην ίδια την κοινωνία.
Είναι καιρός η φύλαξη των σχολικών μονάδων να αντιμετωπιστεί ως αυτονόητη προτεραιότητα και όχι ως ένα διαχρονικό πρόβλημα που κάθε χρόνο επανέρχεται χωρίς ουσιαστική λύση.
Τηλέμαχος Κουντούρης-Πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Δ/ντών-Δ/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης
Όχι στο «μια κι έξω» για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια: Τα σχέδια για το νέο σύστημα που θα ισχύσει από το 2028
Μόλις λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση των βαθμολογιών στις φετινές εξετάσεις των υποψήφιων εισακτέων στα ΑΕΙ και ενώ το ενδιαφέρον μεγάλου μέρους της ελληνικής κοινωνίας εστιάζει στις Πανελλαδικές, στις βάσεις ανά σχολή κ.ο.κ. εν μέσω των προσδοκιών και της αγωνίας για δεκάδες χιλιάδες παιδιά, στη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου με την καθ’ ύλην αρμόδια υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και το επιτελείο της, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται ότι θα δώσει τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές ορίζοντας σαφές χρονοδιάγραμμα για τις εφεξής ενέργειες.
Εξορθολογισμός
Σχετικά με το νέο σύστημα που θα αποτελέσει τη μετεξέλιξη των Πανελλαδικών και θα αρχίσει να εφαρμόζεται, πιθανότατα, από το σχολικό έτος 2028-2029 ανεπισήμως διαρρέεται ότι θα βασίζεται, καταρχάς, στη διεύρυνση της αξιολόγησης των μαθητών, ιδιαίτερα στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου, έτσι ώστε το βάρος των Πανελλαδικών να μειωθεί στην πράξη.
Αν, δηλαδή, τελικά η κυβέρνηση υιοθετήσει, φέρ’ ειπείν, ένα σύστημα τύπου ΙΒ, σχηματικά με την προσμέτρηση ενδιάμεσων βαθμολογήσεων για τις επιδόσεις των μαθητών, τότε το άγχος και η πίεση για τις Πανελλαδικές θα περιοριστούν αυτομάτως και ο τρόμος ενώπιον της «τελικής κρίσης» θα εξοστρακιστεί.
Εξ όσων είναι σε θέση να γνωρίζει το «ΘΕΜΑ», ο πρωθυπουργός αξιολογεί ως μείζον το θέμα των Πανελλαδικών θεωρώντας ότι απαιτούνται άμεσα εξορθολογισμός και εκσυγχρονισμός του συστήματος, προκειμένου τα παιδιά αλλά και οι οικογένειές τους να πάψουν να αντιμετωπίζουν τις τελικές εξετάσεις του Λυκείου ως ζήτημα ζωής ή θανάτου.
Ο κ. Μητσοτάκης έχει εκφράσει επανειλημμένως τη δυσαρέσκειά του για τις Πανελλαδικές στην παρούσα μορφή τους, έχοντας διαμορφώσει την άποψη πως πρόκειται για εξετάσεις που εξελίχθηκαν προς μια μη εποικοδομητική κατεύθυνση, καταλήγοντας να γίνουν «ελληνική πατέντα». Μια παραδοξότητα η οποία δεν απαντάται σχεδόν πουθενά αλλού στον κόσμο - και σίγουρα όχι στα προηγμένα κράτη της Δύσης.
Παρ’ όλα αυτά, η επιλογή του πρωθυπουργού δεν θα ήταν σε καμία περίπτωση η σπασμωδική, απότομη κατάργηση του υφιστάμενου συστήματος εισαγωγής στα δημόσια ΑΕΙ, δεδομένου ότι οι Πανελλαδικές δεν έχουν μόνο αρνητικά χαρακτηριστικά.
Αντιθέτως, αν εξαιρεθούν τα μειονεκτήματα, κυρίως ως προς τη συχνά δυσβάστακτη ψυχοσυναισθηματική επιβάρυνση των μαθητών, οι Πανελλαδικές διακρίνονται για την αξιοπιστία και τη διαφάνειά τους, χαρακτηριστικά τα οποία θα πρέπει να διατηρηθούν και να αποτελέσουν το υπόβαθρο του επόμενου, βελτιωμένου συστήματος.
Σοβαρότητα, όχι λαϊκισμός
Χρειάζονται τουλάχιστον ένα πενταετές διάστημα μεταβατικής φύσης, έως ότου αποβούν πλήρως λειτουργικά σε πραγματικές συνθήκες. Αφετέρου, όπως είχε αποδειχθεί επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ με διάφορα ευφάνταστα σενάρια καθολικής κατάργησης των Πανελλαδικών, αντικατάστασής τους από ένα Λύκειο εξατάξιας φοίτησης κ.λπ., οι μεγαλοστομίες σε ό,τι αφορά τις αλλαγές στην παιδεία είναι ένα από τα πιο αγαπημένα πυροτεχνήματα του άκρατου λαϊκισμού.
Συνεπώς, δεν τίθεται ζήτημα άμεσης κατάργησης των Πανελλαδικών, αλλά προτείνεται ένα μεθοδικό και προσεκτικά σχεδιασμένο εγχείρημα που αποσκοπεί στην ολική μεταμόρφωσή τους προς το καλύτερο. Αρα, επί του παρόντος δεν αλλάζει κάτι για τα παιδιά που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Λύκειο, ούτε στην Γ’ Τάξη του Γυμνασίου.
Ο σχεδιασμός της υπουργού Παιδείας αφορά τον εμπλουτισμό του Εθνικού Απολυτήριου, με δωρεάν Κρατικό Πιστοποιητικό Πληροφορικής και δωρεάν Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας. Προκειμένου το Εθνικό Απολυτήριο να αποτελεί διαβατήριο ώστε ακόμα και ένα παιδί που δεν θέλει να δώσει εξετάσεις για εισαγωγή σε ΑΕΙ να έχει στα χέρια του ένα έγγραφο το οποίο πιστοποιεί γνώση και επάρκεια σε συγκεκριμένες δεξιότητες.
Το όραμα πίσω από τον σχεδιασμό είναι το Λύκειο να πάψει να λειτουργεί αποκλειστικά ως προθάλαμος των εξετάσεων, κυρίως για τη Β’ και την Γ’ Τάξη, με τα παιδιά -και τους γονείς- να εξαντλούνται στα φροντιστήρια.
Οι οικογένειες ξοδεύουν επί χρόνια, ενώ ισχύει το εξής οξύμωρο, το μέλλον των παιδιών να κρίνεται μέσα λίγες ώρες, κυριολεκτικά σε μία στιγμή, μια αδιέξοδη και νοσηρή κατάσταση που εκτοξεύει την πίεση και το άγχος ενώ μεγεθύνει τις κάθε είδους ανισότητες.
Γι’ αυτό και ο μεθοδολογικός στόχος του νέου συστήματος είναι η μετατόπιση της αξιολόγησης από τη στιγμή των Πανελλαδικών στο σύνολο της πορείας κάθε μαθητή στο Λύκειο. Επίσης, στο πλαίσιο των αλλαγών, όπως ανακοίνωσε η υπουργός Παιδείας, η Τράπεζα Θεμάτων θα επικαιροποιηθεί και θα εμπλουτιστεί με 2.500 θέματα που θα βασίζονται στα νέα προγράμματα σπουδών.
Επομένως, το αμέσως προσεχές διάστημα θα υπάρξουν ανακοινώσεις για το μέλλον των Πανελλαδικών και άρα το μέλλον χιλιάδων μαθητών. Εν τω μεταξύ, αξίζει να αναφερθεί ότι στην κατάστρωση του σχεδίου για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που προωθεί η ελληνική κυβέρνηση θα συνδράμουν πέντε χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ολλανδία και Φινλανδία), χάρη σε πρωτοβουλία της κυρίας Ζαχαράκη.
Η υπουργός Παιδείας ξεκαθαρίζει ότι «δεν μιλάμε για κατάργηση των Πανελλαδικών, αλλά για κάτι πολύ πιο σημαντικό και ευρύτερο, δηλαδή για την αλλαγή φιλοσοφίας σε ολόκληρο το Λύκειο. Με αλλαγές στα προγράμματα σπουδών, ψηφιοποίηση του σχολείου, στελέχωση με μόνιμους εκπαιδευτικούς, αναβάθμιση των υποδομών, νέα βιβλία, ενίσχυση των δεξιοτήτων των μαθητών και μαθητριών, ψηφιακό φροντιστήριο κ.ά. Αν ξεκινούσαμε καταργώντας τις Πανελλαδικές, οι οποίες είναι το τελικό στάδιο μιας μακράς εκπαιδευτικής διαδικασίας, θα ήταν σαν να ξεκινούσαμε να χτίζουμε ένα οικοδόμημα από τον τελευταίο όροφο. Εμείς ως υπουργείο Παιδείας, αλλά και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν θα προχωρούσαμε ποτέ σε κάτι τόσο επιπόλαιο. Το ζητούμενο είναι να αποκτήσει περιεχόμενο η εκπαίδευση στο Λύκειο, τα παιδιά να παίρνουν αληθινή, ουσιαστική γνώση στο σχολείο και όχι να αποστηθίζουν ατελείωτες σελίδες μόνο και μόνο για να δώσουν εξετάσεις στο τέλος της Γ’ Λυκείου».
Ο Εθνικός Διάλογος συνεχίζεται
Στην επικείμενη σύσκεψη για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στο Μέγαρο Μαξίμου θα παρουσιαστεί στον πρωθυπουργό η μέχρι στιγμής εργασία που έχει επιτελέσει η Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου για τις αλλαγές που πρέπει να εφαρμοστούν στο Λύκειο, καθώς και για τη θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου. Η έκθεση που έχει συντάξει η Επιτροπή δεν είναι η τελική (αυτή προβλέπεται να παραδοθεί προς το τέλος Οκτωβρίου), μολονότι θα είναι αναλυτική και ογκώδης.
Περιλαμβάνει δύο ενότητες, τη θεωρητική ανασκόπηση της σχεδιαζόμενης μεταρρύθμισης, αλλά και τη λεπτομερειακή αποτίμηση του υπάρχοντος εκπαιδευτικού συστήματος στην Ελλάδα. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια συνολική ακτινογραφία της δημόσιας Δευτεροβάθμιας Παιδείας στη χώρα μας, με όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά της, όπως ο συγκεντρωτισμός, αλλά και κάποια εξόχως θετικά, όπως το επίπεδο και η ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού, το άλμα ψηφιοποίησης και η διαρκής αναβάθμιση των υποδομών που έχουν επιτευχθεί τα τελευταία 5-6 χρόνια κ.ά.
Υπενθυμίζεται ότι, με βάση τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, ο Εθνικός Διάλογος για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο ξεκίνησε τον περασμένο Φεβρουάριο οπότε και καθορίστηκαν οι βασικές αρχές, η μεθοδολογία, το θεσμικό πλαίσιο, η οργανωτική δομή, οι στόχοι και τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα. Από τον Μάρτιο έως τον Μάιο αναπτύχθηκε η επιστημονική και διαγνωστική εργασία των Ομάδων Εργασίας, καταλήγοντας σε 5 θεματικούς πυλώνες.
Οι τομείς των αλλαγών
Η Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου για τη μεταρρύθμιση του Λυκείου και των Πανελλαδικών έχει εστιάσει στην έρευνα και τη μελέτη των δεδομένων ως προς τις ακόλουθες 5 κατευθύνσεις:
- 1/ Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο: Σχολικό πρόγραμμα σπουδών, προφίλ του αποφοίτου Λυκείου, γνώσεις, δεξιότητες και σύνδεση της μάθησης με την αξιολόγηση.
- 2/ Σχολική Ζωή: Λειτουργία της σχολικής μονάδας, σχολικό κλίμα, ευημερία μαθητών, συμπερίληψη και συμμετοχή της σχολικής κοινότητας.
- 3/ Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών: Αρχική εκπαίδευση, συνεχής επιμόρφωση, επαγγελματική μάθηση και υποστήριξη των διδασκόντων.
- 4/ Υποδομές: Σχολικές και ψηφιακές υποδομές, προϋποθέσεις ενός σύγχρονου μαθησιακού περιβάλλοντος.
- 5/ Διακυβέρνηση: Θεσμικό πλαίσιο της παιδείας, διοίκηση του εκπαιδευτικού συστήματος, διασφάλιση ποιότητας, χρήση δεδομένων και μηχανισμοί λήψης αποφάσεων στον εκπαιδευτικό τομέα.
Σε στενή συνεργασία με το βασικό σώμα της Επιτροπής και το έργο της, λειτούργησαν ακόμη 4 Ομάδες Εργασίας για την Αξιολόγηση και Πιστοποίηση, την Ειδική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση, την Τεχνητή Νοημοσύνη και τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό και την Ισότητα και τις Εκπαιδευτικές Διαδρομές.
Παράλληλα, ο Εθνικός Διάλογος υποστηρίζεται από τη διαδικασία Individual Peer Counselling (Ατομική Συμβουλευτική Ομοτίμων) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων από τη Φινλανδία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, την Πορτογαλία και την Ισπανία, καθώς και με τη συμβολή του ΟΟΣΑ.
Την περασμένη Τετάρτη πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Παιδείας το πρώτο διαδικτυακό εργαστήριο, με παρουσιάσεις γύρω από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, τις βασικές προκλήσεις του Λυκείου όπως τις αξιολογούν οι διεθνείς συνεργάτες του προγράμματος κ.ά. Το επόμενο διήμερο και διά ζώσης εργαστήριο θα γίνει τον Οκτώβριο στην Αθήνα, όπου θα συζητηθούν τα βασικά ζητήματα που έχουν αναδειχθεί από τον Εθνικό Διάλογο και θα διατυπωθούν συστάσεις από τους διεθνείς εμπειρογνώμονες.
Τι να περιμένουμε
Σήμερα ο Εθνικός Διάλογος βρίσκεται στη φάση της σύνθεσης. Μετά την ολοκλήρωση της Ενδιάμεσης Εκθεσης στα μέσα του Ιουλίου, το υπουργείο Παιδείας θα θέσει σε δημόσια διαβούλευση τα βασικά ευρήματα που προέκυψαν από την πολύμηνη μελέτη και έρευνα της Επιτροπής Διαλόγου, τα σημεία σύγκλισης που έχουν αναδειχθεί, καθώς και τα κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο.
Για διάστημα αρκετών εβδομάδων, μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικοί, πανεπιστημιακοί, κοινωνικοί εταίροι και ενδιαφερόμενοι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να εκφράσουν εντελώς ελεύθερα τις απόψεις τους σχετικά με τον σκοπό και τον ρόλο του Λυκείου, το περιεχόμενο των σπουδών, το σύστημα αξιολόγησης και πιστοποίησης, την πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, καθώς και τις βασικές κατευθύνσεις που προκύπτουν από τον Εθνικό Διάλογο.
Οι απόψεις που θα κατατεθούν θα συνεκτιμηθούν μαζί με τα πορίσματα των θεματικών Ομάδων Εργασίας και τις συστάσεις της διαδικασίας Peer Counselling, προκειμένου να διαμορφωθεί η Τελική Εκθεση του Εθνικού Διαλόγου και οι τελικές πολιτικές επιλογές.
Η Τελική Εκθεση του Εθνικού Διαλόγου, η οποία προβλέπεται να ολοκληρωθεί τέλη Οκτωβρίου, θα συνθέσει τα πορίσματα των επιμέρους Ομάδων Εργασίας, μαζί με τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης, του Peer Counselling, σε συνδυασμό με την υπόλοιπη διεθνή τεκμηρίωση. Και θα αποτελέσει τη βάση για τη διαμόρφωση της κυβερνητικής πρότασης και της νομοθετικής πρωτοβουλίας.
Με άλλα λόγια, από τις αρχές Οκτωβρίου και εξής η κυβέρνηση θα έχει στα χέρια της την πλήρη αποτύπωση των απόψεων και των απαιτήσεων όλων των εμπλεκομένων, μαζί με την έγκυρη γνώμη των ειδικών επιστημόνων, οι οποίοι θα έχουν καταθέσει επίσης τις δικές τους προτάσεις για το Λύκειο του μέλλοντος στην Ελλάδα και το Εθνικό Απολυτήριο.
Με τον συγκερασμό όλων αυτών και αρχής γενομένης από το εκπαιδευτικό έτος 2028-2029, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις, ιδανικά, θα αρχίσουν να αντιμετωπίζονται από το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας και ευρύτερα της ελληνικής κοινωνίας ως ένα ορόσημο στη ζωή των μαθητών με εντελώς διαφορετικό βάρος και αντίκτυπο απ’ ό,τι σήμερα.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΣΟΥΧΛΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΣΟΥΧΛΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΣΟΥΧΛΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΣΟΥΧΛΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
ΔΑΚΕ ΔΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΟ 22o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΛΜΕ.
22ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΜΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΙΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΗΣ ΔΑΚΕ ΔΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ
22ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΜΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΙΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΗΣ ΔΑΚΕ ΔΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ
22ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΜΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΙΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΗΣ ΔΑΚΕ ΔΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ
22ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΜΕ: ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΙΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΗΣ ΔΑΚΕ ΔΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ
22ο Συνέδριο ΟΛΜΕ: Ανοίγει η αυλαία των κρίσιμων αποφάσεων video
22ο Συνέδριο ΟΛΜΕ: Ανοίγει η αυλαία των κρίσιμων αποφάσεων
.jpg.webp "Επιστροφή ενοικίου: Πότε πληρώνονται οι δικαιούχοι – Ποιοι παίρνουν έως δύο ενοίκια")
