718 ώρες διδασκαλίας στο Δημοτικό και 791 στο Γυμνάσιο – Γιατί οι αριθμοί δεν αποτυπώνουν το σύνολο της εργασίας του εκπαιδευτικού

Η συζήτηση για το πόσες ώρες εργάζονται οι εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα επανέρχεται κάθε φορά που δημοσιεύονται τα διεθνή στοιχεία του ΟΟΣΑ.

Η Education at a Glance 2025 καταγράφει ότι οι μαθητές στην Ελλάδα έχουν 718 ώρες υποχρεωτικής διδασκαλίας ετησίως στο Δημοτικό και 791 ώρες στο Γυμνάσιο. Οι αντίστοιχοι μέσοι όροι στις χώρες του ΟΟΣΑ ανέρχονται σε 804 ώρες στην πρωτοβάθμια και 909 ώρες στην κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Οι αριθμοί αυτοί, ωστόσο, αφορούν τον χρόνο υποχρεωτικής διδασκαλίας των μαθητών και δεν αποτελούν από μόνοι τους μέτρηση του συνολικού χρόνου εργασίας των εκπαιδευτικών.

Η διδασκαλία είναι μόνο ένα μέρος της εργασίας

Η καθημερινή εργασία ενός εκπαιδευτικού δεν περιορίζεται στις ώρες κατά τις οποίες βρίσκεται μέσα στην τάξη.

Πριν από το μάθημα απαιτείται προετοιμασία, ενώ μετά τη λήξη του ακολουθούν διορθώσεις, αξιολόγηση εργασιών και διαγωνισμάτων, σχεδιασμός επόμενων μαθημάτων και παιδαγωγική παρακολούθηση των μαθητών.

Παράλληλα, στο έργο των εκπαιδευτικών περιλαμβάνονται συνεδριάσεις, συνεργασία με συναδέλφους, επικοινωνία με γονείς και κηδεμόνες, αντιμετώπιση παιδαγωγικών ζητημάτων και σειρά διοικητικών ή οργανωτικών υποχρεώσεων.

Ο ίδιος ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η εργασία των εκπαιδευτικών περιλαμβάνει, εκτός από τη διδασκαλία, δραστηριότητες όπως η προετοιμασία μαθημάτων, η διόρθωση εργασιών και η επικοινωνία με τους γονείς.

Επομένως, οι ώρες διδασκαλίας δεν ταυτίζονται με τις συνολικές ώρες εργασίας.

Τι καταγράφεται για την Ελλάδα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται για την Ελλάδα, η υποχρεωτική παρουσία στο σχολείο συνδέεται με έως 6 ώρες ημερησίως ή 30 ώρες εβδομαδιαίως, στις οποίες περιλαμβάνονται τόσο διδακτικές όσο και άλλες εργασίες που ανατίθενται στους εκπαιδευτικούς.

Στην παρουσίαση των σχετικών στοιχείων του ΟΟΣΑ, ο χρόνος αυτός αποτυπώνεται σε περίπου 1.110 ώρες ετησίως στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και 1.158 ώρες στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Κατά συνέπεια, οι 718 ώρες στο Δημοτικό και οι 791 ώρες στο Γυμνάσιο δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως το σύνολο των ωρών που εργάζεται ένας εκπαιδευτικός.

Πρόκειται για διαφορετικό δείκτη: τον υποχρεωτικό χρόνο διδασκαλίας των μαθητών.

Και οι σχολικές διακοπές χρειάζονται σωστή ανάγνωση

Ένα ακόμη στοιχείο της έκθεσης αφορά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών.

Στην ελληνική πρωτοβάθμια εκπαίδευση, οι σχολικές διακοπές ανέρχονται συνολικά σε 16,8 εβδομάδες τον χρόνο, ενώ ο μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι 13,5 εβδομάδες.

Το συγκεκριμένο στοιχείο, όμως, αφορά τις σχολικές διακοπές και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτομάτως ως ισοδύναμο μέτρο του χρόνου κατά τον οποίο οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν καμία επαγγελματική υποχρέωση.

Η διάκριση ανάμεσα στον χρόνο λειτουργίας των σχολείων, στις διακοπές των μαθητών και στις συνολικές επαγγελματικές υποχρεώσεις των εκπαιδευτικών είναι απαραίτητη για την ορθή ερμηνεία των διεθνών συγκρίσεων.

Οι αποδοχές προσθέτουν μια ακόμη διάσταση

Η έκθεση του ΟΟΣΑ δεν περιορίζεται στον χρόνο διδασκαλίας, αλλά εξετάζει και τις αποδοχές των εκπαιδευτικών.

Για την Ελλάδα, οι πραγματικές αποδοχές των εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης εμφανίζονται 31% χαμηλότερες από τις αποδοχές εργαζομένων με τριτοβάθμια εκπαίδευση που εργάζονται πλήρες ωράριο και όλο το έτος. Η αντίστοιχη μέση διαφορά στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι 17%.

Παράλληλα, ο ΟΟΣΑ καταγράφει ότι οι πραγματικές μέσες αποδοχές των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά μόλις 1,4% σε πραγματικούς όρους το 2024, ενώ από το 2015 η μέση πραγματική αύξηση στις χώρες του ΟΟΣΑ ανήλθε σε 14,6%.

Τα βασικά στοιχεία της έκθεσης

Πηγή: OECD, Education at a Glance 2025.

Τι πραγματικά μπορούν να μας πουν οι αριθμοί

Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τις διεθνείς συγκρίσεις, αλλά κάθε δείκτης πρέπει να διαβάζεται μέσα στο πλαίσιο στο οποίο έχει σχεδιαστεί.

Οι 718 ώρες στο Δημοτικό και οι 791 ώρες στο Γυμνάσιο αφορούν τον υποχρεωτικό χρόνο διδασκαλίας των μαθητών. Δεν αποτελούν μέτρηση του συνολικού εργασιακού χρόνου του εκπαιδευτικού.

Πίσω από κάθε διδακτική ώρα υπάρχει ένα σύνολο εργασιών που δεν εμφανίζεται στον συγκεκριμένο δείκτη: προετοιμασία, διορθώσεις, αξιολόγηση, συνεδριάσεις, συνεργασία με συναδέλφους, επικοινωνία με οικογένειες και παιδαγωγική διαχείριση της καθημερινότητας του σχολείου.

Η συζήτηση χρειάζεται συνολική εικόνα

Το ερώτημα «πόσες ώρες εργάζεται ένας εκπαιδευτικός;» δεν μπορεί να απαντηθεί αποκλειστικά από τον αριθμό των ωρών διδασκαλίας.

Για να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η πραγματικότητα του εκπαιδευτικού έργου, χρειάζεται να συνυπολογίζονται τόσο ο χρόνος διδασκαλίας όσο και όλες οι εργασίες που πραγματοποιούνται πριν και μετά από αυτήν.

Η Education at a Glance 2025 προσφέρει σημαντικά συγκριτικά δεδομένα για την Ελλάδα και τις χώρες του ΟΟΣΑ. Η ορθή αξιοποίησή τους, όμως, προϋποθέτει να ξεχωρίζουμε τον διδακτικό χρόνο των μαθητών από τον συνολικό χρόνο και το εύρος των επαγγελματικών υποχρεώσεων των εκπαιδευτικών.

Η πραγματική εικόνα της εκπαιδευτικής εργασίας δεν βρίσκεται μόνο στις ώρες που καταγράφονται στο ωρολόγιο πρόγραμμα, αλλά και σε όλη την εργασία που απαιτείται για να πραγματοποιηθεί και να υποστηριχθεί αποτελεσματικά κάθε διδακτική ώρα.