Στο επίκεντρο η στελέχωση των σχολείων, η στέγαση των εκπαιδευτικών, η Ειδική Αγωγή, οι σχολικές υποδομές και η ψηφιακή εκπαίδευση

Ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων και σχεδιασμών για την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση παρουσίασε η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, κατά τη συμμετοχή της στο ετήσιο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Καλαμάτα.

Κεντρικό σημείο των ανακοινώσεων αποτέλεσε η πρόθεση του υπουργείου να προχωρήσει σε αναθεώρηση του χάρτη των δυσπρόσιτων περιοχών, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες δημογραφικές συνθήκες, τις μεταβολές στον πληθυσμό και τις πραγματικές δυσκολίες στελέχωσης σχολικών μονάδων. Η επικαιροποίηση αυτή κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς υπάρχουν περιοχές που, ενώ αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα κάλυψης εκπαιδευτικών αναγκών, δεν περιλαμβάνονται σήμερα στον σχετικό κατάλογο.

Μιλώντας στην ενότητα «Πολιτισμός, Παιδεία: Επενδύοντας στο Μέλλον των Τοπικών Κοινωνιών», η υπουργός υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων της εκπαίδευσης προϋποθέτει συντονισμό και συνεργασία ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, οι ανάγκες στην Ειδική Αγωγή, την Παράλληλη Στήριξη, τα Τμήματα Ένταξης, την Επαγγελματική Εκπαίδευση και τις σχολικές υποδομές απαιτούν κοινό σχεδιασμό και συντονισμένες ενέργειες, επισημαίνοντας ότι, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις και τις ενδεχόμενες αντιπαραθέσεις, η συνεργασία αποτελεί τον αναγκαίο δρόμο για την πρόοδο της εκπαίδευσης και την υποστήριξη των μαθητών.

1. Αναθεώρηση του χάρτη δυσπρόσιτων περιοχών – Στο επίκεντρο οι πραγματικές ανάγκες στελέχωσης

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξαγγελία για την επανεξέταση των περιοχών που χαρακτηρίζονται δυσπρόσιτες. Η αναθεώρηση του σχετικού χάρτη συνδέεται με τις δημογραφικές εξελίξεις και τις δυσκολίες προσέλκυσης εκπαιδευτικών σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.

Το ζήτημα αφορά άμεσα την ισότιμη λειτουργία των σχολικών μονάδων, καθώς η έλλειψη εκπαιδευτικού προσωπικού και οι δυσκολίες κάλυψης των κενών δημιουργούν προβλήματα στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Η επικαιροποίηση των κριτηρίων αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό βήμα, εφόσον αποτυπώσει τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν σήμερα στις σχολικές μονάδες και στις τοπικές κοινωνίες.

2. Επιστροφή δύο ενοικίων στους εκπαιδευτικούς – Προγραμματισμός καταβολής τον Νοέμβριο

Σημαντικό μέρος των ανακοινώσεων αφορούσε το στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί, ιδιαίτερα όσοι υπηρετούν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους.

Η υπουργός αναφέρθηκε στην επιστροφή δύο ενοικίων στους δικαιούχους εκπαιδευτικούς, διευκρινίζοντας ότι η καταβολή που αφορά το 2025 προγραμματίζεται εντός του Νοεμβρίου.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, οι οποίοι αναγκάζονται να μετακινηθούν σε άλλες περιοχές για την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών και καλούνται να αντιμετωπίσουν υψηλά έξοδα διαμονής.

Παράλληλα, επισημάνθηκε η δυνατότητα των δήμων να αξιοποιήσουν διαθέσιμα δημοτικά κτίρια για τη δημιουργία χώρων φιλοξενίας εκπαιδευτικών.

Η στεγαστική υποστήριξη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που επηρεάζουν την επιλογή περιοχών υπηρεσίας, την οικονομική κατάσταση των εκπαιδευτικών και, τελικά, την ομαλή στελέχωση των σχολείων.

3. Μόνιμοι διορισμοί και προσλήψεις αναπληρωτών – Παραμένουν τα λειτουργικά κενά

Αναφερόμενη στη στελέχωση της εκπαίδευσης, η Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε τα στοιχεία των μόνιμων διορισμών από το 2019 μέχρι σήμερα.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε:

• Από το 2019 έχουν πραγματοποιηθεί συνολικά 53.912 μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών και προσωπικού της εκπαίδευσης.

• Για το σχολικό έτος 2026–2027 πραγματοποιήθηκαν 5.259 μόνιμοι διορισμοί.

• Παρά τους διορισμούς, εξακολουθούν να υπάρχουν λειτουργικά κενά στις σχολικές μονάδες.

• Στόχος του υπουργείου είναι να περιοριστούν τα χρονικά διαστήματα μεταξύ των διαδοχικών φάσεων προσλήψεων αναπληρωτών.

Η αναγνώριση των λειτουργικών κενών καταδεικνύει ότι η στελέχωση των σχολείων εξακολουθεί να αποτελεί μια διαρκή πρόκληση. Η έγκαιρη κάλυψη των αναγκών, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές και σε δομές Ειδικής Αγωγής, παραμένει βασική προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία της εκπαίδευσης.

4. Πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» – Στόχος οι 2.000 ανακαινισμένες σχολικές μονάδες έως το 2028

Εκτενής αναφορά έγινε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των σχολικών υποδομών «Μαριέττα Γιαννάκου».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν:

• 669 σχολικές μονάδες έχουν ήδη ανακαινιστεί.

• Ο συνολικός στόχος είναι να φτάσουν τις 2.000 σχολικές μονάδες έως το καλοκαίρι του 2028.

• Μέχρι τον Ιανουάριο του 2027 προγραμματίζεται η ανακοίνωση καταλόγου 500 σχολείων, για τα οποία θα εκπονηθούν οι απαραίτητες μελέτες.

• Για το καλοκαίρι του 2027 εκτιμάται ότι οι ανακαινίσεις θα μπορούσαν να φτάσουν τις 300 σχολικές μονάδες.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε ο διπλασιασμός της κρατικής επιχορήγησης για τη συντήρηση των σχολικών κτιρίων.

Η υπουργός αναγνώρισε, επίσης, ότι σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν παρουσιαστεί προβλήματα στην ποιότητα των εργασιών, επισημαίνοντας την ανάγκη αυστηρότερης παρακολούθησης και ελέγχου των εργολάβων που αναλαμβάνουν τα έργα.

5. Νέες σχολικές μονάδες στην Κεντρική Μακεδονία – Επενδύσεις 159,2 εκατ. ευρώ

Στο πλαίσιο της αναβάθμισης των σχολικών υποδομών, παρουσιάστηκαν και οι παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στην Κεντρική Μακεδονία.

Ειδικότερα, κατασκευάζονται 17 νέες σχολικές μονάδες σε εννέα δήμους, μέσω Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).

Ο συνολικός προϋπολογισμός των συγκεκριμένων έργων ανέρχεται σε 159,2 εκατομμύρια ευρώ.

Επιπλέον, σχεδιάζεται πιλοτικό πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης σε 20 δημόσια σχολεία, με προϋπολογισμό περίπου 40 εκατομμυρίων ευρώ.

Οι παρεμβάσεις θα αφορούν κυρίως:

• Τη βελτίωση των συστημάτων θέρμανσης.

• Την αναβάθμιση των συστημάτων ψύξης.

• Τη βελτίωση του αερισμού των σχολικών χώρων.

• Τη συνολική ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων.

6. ΚΕΔΑΣΥ – Ηλεκτρονικές αιτήσεις και δημιουργία νέων Τμημάτων Ένταξης

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στα ζητήματα της Ειδικής Αγωγής και στις καθυστερήσεις που εξακολουθούν να παρατηρούνται στην αξιολόγηση μαθητών από τα ΚΕΔΑΣΥ.

Η υπουργός αναγνώρισε ότι σε ορισμένες περιοχές οι οικογένειες αναγκάζονται να περιμένουν μεγάλα χρονικά διαστήματα μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία αξιολόγησης των παιδιών τους.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, προγραμματίζεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων από την επόμενη χρονιά.

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη συνεργασία με τους δήμους για τη μεταστέγαση ΚΕΔΑΣΥ που σήμερα λειτουργούν σε ακατάλληλους ή ανεπαρκείς χώρους.

Στον τομέα της ενταξιακής εκπαίδευσης παρουσιάστηκαν τα ακόλουθα στοιχεία:

• Κατά το σχολικό έτος 2025–2026 δημιουργήθηκαν 3.448 νέα Τμήματα Ένταξης.

• Ο συνολικός αριθμός των Τμημάτων Ένταξης ανέρχεται πλέον σε 7.230.

Η ενίσχυση των δομών Ειδικής Αγωγής και η ουσιαστική υποστήριξη των μαθητών με εκπαιδευτικές ανάγκες αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για ένα σχολείο που διασφαλίζει ίσες ευκαιρίες μάθησης.

7. Ψηφιακό Φροντιστήριο – 50 νέα μαθήματα και αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης

Σημαντικές εξελίξεις ανακοινώθηκαν και για το Ψηφιακό Φροντιστήριο, το οποίο, σύμφωνα με την υπουργό, έχει συγκεντρώσει αθροιστικά 500.000 χρήστες.

Από τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου προγραμματίζεται η προσθήκη 50 νέων μαθημάτων, διευρύνοντας το διαθέσιμο εκπαιδευτικό υλικό για τους μαθητές.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται ακόμη η ανάπτυξη εξατομικευμένου ψηφιακού βοηθού με αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, με στόχο την παροχή πιο προσαρμοσμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης.

8. Φοιτητική στέγη – Στόχος η δημιουργία 10.000 νέων κλινών

Σημαντικές παρεμβάσεις προγραμματίζονται και για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Ο σχεδιασμός που παρουσίασε η υπουργός προβλέπει τη δημιουργία 10.000 νέων φοιτητικών κλινών τα επόμενα χρόνια.

Αναλυτικότερα:

• 8.600 νέες κλίνες προβλέπεται να δημιουργηθούν μέσω ΣΔΙΤ.

• Οι αντίστοιχες επενδύσεις ανέρχονται σε 737,5 εκατομμύρια ευρώ.

• Επιπλέον, διατίθενται 226,36 εκατομμύρια ευρώ για την ενεργειακή αναβάθμιση 17 υφιστάμενων φοιτητικών εστιών.

Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις εντάσσονται στην προσπάθεια ενίσχυσης της φοιτητικής μέριμνας και βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των φοιτητών.

Η συνεργασία Υπουργείου και Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως βασικός άξονας των παρεμβάσεων

Ολοκληρώνοντας την παρουσίασή της, η Σοφία Ζαχαράκη υπογράμμισε την ανάγκη σαφούς κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ του υπουργείου και των δήμων.

Η συνεργασία αφορά άμεσα:

• Την ιεράρχηση των σχολικών μονάδων που χρειάζονται παρεμβάσεις και επισκευές.

• Την αξιοποίηση διαθέσιμων κτιρίων για τη στέγαση εκπαιδευτικών.

• Τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας των ΚΕΔΑΣΥ.

• Την αναβάθμιση των σχολικών υποδομών.

• Την αντιμετώπιση των προβλημάτων που επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία των σχολείων.

Οι ανακοινώσεις περιλαμβάνουν σημαντικούς στόχους και χρηματοδοτήσεις για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Το ζητούμενο πλέον είναι η έγκαιρη υλοποίησή τους, η αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και, κυρίως, η μετατροπή των εξαγγελιών σε απτά αποτελέσματα για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τις τοπικές κοινωνίες.