Νέα διαδικασία για την εγγραφή και την ανανέωση εγγραφής μαθητών στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση εισάγει το Άρθρο 45 του υπό διαβούλευση πολυνομοσχεδίου. Η ρύθμιση προβλέπει τη δυνατότητα αυτεπάγγελτης εγγραφής ανήλικων μαθητών, όταν οι προβλεπόμενες διαδικασίες δεν έχουν ολοκληρωθεί έως τις 11 Σεπτεμβρίου κάθε σχολικού έτους, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί εμπρόθεσμη αίτηση από τον γονέα ή άλλο πρόσωπο που ασκεί την επιμέλεια.

Η διάταξη αφορά την Α΄ τάξη Δημοτικού, την Α΄ τάξη Γυμνασίου και την Α΄ τάξη Γενικού Λυκείου, ενώ προβλέπει αντίστοιχη διαδικασία ανανέωσης εγγραφής για τη Β΄ και τη Γ΄ τάξη Γενικού Λυκείου. Παράλληλα, καθορίζεται ειδικό πλαίσιο για την εγγραφή ή μετεγγραφή ανηλίκων που βρίσκονται σε διαδικασία αναδοχής ή υιοθεσίας.

1. Ποιους μαθητές αφορά η αυτεπάγγελτη εγγραφή

Σύμφωνα με το Άρθρο 45 του νομοσχεδίου, αυτεπάγγελτη εγγραφή προβλέπεται για ανήλικους μαθητές που δεν έχουν ολοκληρώσει την εγγραφή τους μέχρι και την 11η Σεπτεμβρίου του αντίστοιχου σχολικού έτους στις ακόλουθες τάξεις:

• Α΄ τάξη Δημοτικού Σχολείου.

• Α΄ τάξη Γυμνασίου.

• Α΄ τάξη Γενικού Λυκείου.

Η διαδικασία, ωστόσο, δεν ενεργοποιείται αυτομάτως χωρίς προηγούμενη ενέργεια της οικογένειας. Βασική προϋπόθεση είναι να έχει κατατεθεί αίτηση εγγραφής από έναν από τους γονείς ή από οποιονδήποτε ασκεί νόμιμα την επιμέλεια του ανηλίκου, μέσα στην προθεσμία που προβλέπεται.

Επομένως, η νέα ρύθμιση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση εκκρεμοτήτων κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, χωρίς να καταργεί την υποχρέωση των γονέων ή κηδεμόνων να υποβάλουν εγκαίρως την αίτηση εγγραφής.

2. Σε ποιο σχολείο θα πραγματοποιείται η εγγραφή

Η αυτεπάγγελτη εγγραφή δεν θα γίνεται σε οποιαδήποτε σχολική μονάδα, αλλά θα ακολουθεί συγκεκριμένα γεωγραφικά και λειτουργικά κριτήρια.

Ειδικότερα, ο μαθητής θα εγγράφεται σε σχολείο το οποίο:

• Βρίσκεται πλησιέστερα στη σχολική μονάδα όπου φοιτούσε προηγουμένως.

• Διαθέτει κενή θέση για την εγγραφή του.

• Υπάγεται στα διοικητικά όρια της ίδιας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης.

Την ευθύνη για τη διεκπεραίωση της διαδικασίας αναλαμβάνει ο Διευθυντής ή ο Προϊστάμενος της σχολικής μονάδας στην οποία θα πραγματοποιηθεί η εγγραφή. Απαραίτητη είναι προηγουμένως η έγκριση του Διευθυντή της αρμόδιας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης.

Μετά την ολοκλήρωση της εγγραφής, η σχολική μονάδα ενημερώνει τους γονείς ή κηδεμόνες, προκειμένου να καταθέσουν τυχόν δικαιολογητικά που δεν έχουν προσκομιστεί. Για τη συμπλήρωση του φακέλου προβλέπεται προθεσμία τριών μηνών.

3. Ποια δικαιολογητικά απαιτούνται ανά σχολική βαθμίδα

Το νομοσχέδιο προσδιορίζει τα απαραίτητα έγγραφα που πρέπει να έχουν εκδοθεί για την πραγματοποίηση της αυτεπάγγελτης εγγραφής, ανάλογα με την τάξη και τη βαθμίδα εκπαίδευσης.

Α΄ Δημοτικού

Απαιτείται πιστοποιητικό ή βεβαίωση φοίτησης από το Νηπιαγωγείο στο οποίο φοιτούσε προηγουμένως το παιδί.

Α΄ Γυμνασίου

Απαιτείται ένας από τους ακόλουθους τίτλους ή βεβαιώσεις:

• Τίτλος σπουδών από τη σχολική μονάδα Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

• Άλλος ισότιμος τίτλος.

• Βεβαίωση επιτυχούς ολοκλήρωσης της φοίτησης από το Δημοτικό Σχολείο.

Α΄ Γενικού Λυκείου

Για την εγγραφή απαιτείται:

• Απολυτήριο Γυμνασίου.

• Άλλος ισότιμος τίτλος σπουδών.

• Βεβαίωση επιτυχούς ολοκλήρωσης της φοίτησης από τη σχολική μονάδα στην οποία φοιτούσε προηγουμένως ο μαθητής.

Συνεπώς, η αυτεπάγγελτη εγγραφή προϋποθέτει ότι έχει διασφαλιστεί η ολοκλήρωση της προηγούμενης εκπαιδευτικής βαθμίδας και έχει εκδοθεί το αντίστοιχο αποδεικτικό φοίτησης ή τίτλος σπουδών.

4. Αυτεπάγγελτη ανανέωση εγγραφής στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου

Η νέα ρύθμιση δεν περιορίζεται στους μαθητές που εισέρχονται σε νέα σχολική βαθμίδα. Επεκτείνεται και στη Β΄ και Γ΄ τάξη του Γενικού Λυκείου, όπου προβλέπεται η αυτεπάγγελτη ανανέωση εγγραφής.

Ειδικότερα, η ανανέωση θα πραγματοποιείται όταν η εγγραφή ανήλικου μαθητή εξακολουθεί να εκκρεμεί έως τις 11 Σεπτεμβρίου του σχολικού έτους, υπό δύο βασικές προϋποθέσεις:

1. Να έχει ολοκληρώσει επιτυχώς τη φοίτησή του στην προηγούμενη τάξη. Για τη Β΄ Λυκείου απαιτείται επιτυχής ολοκλήρωση της Α΄ τάξης, ενώ για τη Γ΄ Λυκείου απαιτείται επιτυχής ολοκλήρωση της Β΄ τάξης.

2. Να έχει υποβληθεί αίτηση ανανέωσης εγγραφής από τον γονέα ή τον ασκούντα την επιμέλεια, μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία.

Σε αντίθεση με την αρχική εγγραφή στις νέες σχολικές βαθμίδες, η ανανέωση δεν οδηγεί σε αναζήτηση άλλης σχολικής μονάδας. Πραγματοποιείται στο ίδιο σχολείο στο οποίο φοιτούσε ο μαθητής κατά το προηγούμενο σχολικό έτος.

5. Ειδική πρόβλεψη για ανηλίκους σε διαδικασία αναδοχής ή υιοθεσίας

Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται για ανηλίκους που είναι εγγεγραμμένοι στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων, σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 4538/2018.

Στην περίπτωση που ένας ανήλικος εγκατασταθεί στην κατοικία υποψήφιου αναδόχου ή υποψήφιου θετού γονέα, προβλέπεται η δυνατότητα εγγραφής ή μετεγγραφής του στη σχολική μονάδα στην οποία υπάγεται ο τόπος κατοικίας του υποψήφιου γονέα.

Για την ολοκλήρωση της διαδικασίας απαιτούνται:

• Σχετικό αίτημα από τον υποψήφιο ανάδοχο ή θετό γονέα.

• Βεβαίωση τοποθέτησης του ανηλίκου στην οικογένεια, η οποία εκδίδεται από τον αρμόδιο φορέα εποπτείας της αναδοχής ή της υιοθεσίας.

Με τη συγκεκριμένη πρόβλεψη διευκολύνεται η εκπαιδευτική συνέχεια των παιδιών που μετακινούνται σε περιβάλλον αναδοχής ή υιοθεσίας, καθώς η σχολική τους ένταξη συνδέεται με τον νέο τόπο κατοικίας τους.

6. Το νομοθετικό πλαίσιο και η δημόσια διαβούλευση

Οι παραπάνω ρυθμίσεις περιλαμβάνονται στο Άρθρο 45 του πολυνομοσχεδίου με τίτλο:

«Ένταξη της Ανώτατης Σχολής Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών - Σύσταση οργανικών θέσεων Κληρικών Ομογένειας - Εκκλησιαστική εκπαίδευση - Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια εκπαίδευση - Επαγγελματική εκπαίδευση - Ανώτατη εκπαίδευση - Αθλητικά σωματεία - Επαγγελματικός, εργασιακός αθλητισμός και άλλες διατάξεις».

Με το συγκεκριμένο άρθρο προστίθεται νέο άρθρο 2Α στον ν. 1566/1985, με αντικείμενο τις ειδικές ρυθμίσεις για την εγγραφή και μετεγγραφή μαθητών στις σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Το πολυνομοσχέδιο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, η οποία, σύμφωνα με την αναρτημένη πρόσκληση, ολοκληρώνεται στις 19 Νοεμβρίου 2026 και ώρα 10:00. Μέχρι τότε, πολίτες και ενδιαφερόμενοι φορείς μπορούν να καταθέσουν τις απόψεις, τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους.

7. Τι προβλέπει συνολικά η νέα ρύθμιση

Η προτεινόμενη διάταξη θεσπίζει έναν μηχανισμό αντιμετώπισης των εκκρεμών εγγραφών κατά την έναρξη του σχολικού έτους. Καθορίζει συγκεκριμένη ημερομηνία αναφοράς, προϋποθέσεις ενεργοποίησης, αρμοδιότητες των σχολικών μονάδων και των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, καθώς και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για κάθε βαθμίδα.

Κομβικό σημείο είναι ότι η αυτεπάγγελτη εγγραφή δεν υποκαθιστά την υποχρέωση υποβολής αίτησης από τους γονείς ή κηδεμόνες. Λειτουργεί ως συμπληρωματική διαδικασία, όταν η αίτηση έχει ήδη κατατεθεί εμπρόθεσμα, αλλά η εγγραφή δεν έχει ολοκληρωθεί έως τις 11 Σεπτεμβρίου.

Επισημαίνεται ότι πρόκειται για διάταξη νομοσχεδίου που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση. Επομένως, οι προβλέψεις της αποτελούν προτεινόμενες ρυθμίσεις και θα πρέπει να διακρίνονται από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο μέχρι την ψήφιση και δημοσίευση του σχετικού νόμου.