Υπουργείο Εσωτερικών: Οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να ελέγχουν τη γνησιότητα των δικαιολογητικών των υπαλλήλων – Η τρίμηνη προθεσμία, το Προσοντολόγιο–Κλαδολόγιο και οι περιπτώσεις παραποιημένων τίτλων σπουδών.

Η επαλήθευση της γνησιότητας των πτυχίων, των πιστοποιητικών και των λοιπών δικαιολογητικών των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί διαρκή υποχρέωση των αρμόδιων υπηρεσιών και αφορά το σύνολο του προσωπικού του Δημοσίου, ανεξάρτητα από τη σχέση εργασίας με την οποία απασχολείται.

Το ζήτημα αναδεικνύεται σε έγγραφη απάντηση του υπουργείου Εσωτερικών προς τη Βουλή, με ημερομηνία 13 Οκτωβρίου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου 56954, την οποία υπογράφει η υφυπουργός Εσωτερικών Παρασκευή Χαραλαμπογιάννη.

Η απάντηση δόθηκε στο πλαίσιο κοινοβουλευτικής Ερώτησης που αφορά την αναθεώρηση του πλαισίου πιστοποίησης των προσόντων και τη διασφάλιση της αξιοκρατίας κατά τις διαδικασίες επιλογής προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ.

1. Ποιες υπηρεσίες είναι αρμόδιες για τον έλεγχο των δικαιολογητικών

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις του υπουργείου Εσωτερικών, αρμόδιες για τη διενέργεια του αυτεπάγγελτου ελέγχου γνησιότητας είναι οι Διευθύνσεις Διοικητικού ή Προσωπικού των δημόσιων φορέων.

Οι συγκεκριμένες υπηρεσίες είναι υπεύθυνες για τις διαδικασίες διορισμού και πρόσληψης, καθώς και για τη διαχείριση της υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων.

Ο έλεγχος αφορά τα πτυχία, τα πιστοποιητικά, τα δικαιολογητικά και τα λοιπά στοιχεία που κατατίθενται για την ενημέρωση του προσωπικού μητρώου και συνδέονται με την υπηρεσιακή κατάσταση του εργαζομένου.

Η υποχρέωση αυτή δεν περιορίζεται στον αρχικό διορισμό ή στην πρόσληψη. Επεκτείνεται και σε μεταγενέστερες υπηρεσιακές διαδικασίες, όταν τα συγκεκριμένα δικαιολογητικά λαμβάνονται υπόψη για την πραγματοποίηση υπηρεσιακών μεταβολών, όπως είναι η μετάταξη ή η μεταφορά υπαλλήλου.

Μάλιστα, προβλέπονται περιπτώσεις στις οποίες η ολοκλήρωση μιας υπηρεσιακής διαδικασίας προϋποθέτει να έχει προηγηθεί ο απαιτούμενος έλεγχος γνησιότητας των σχετικών εγγράφων.

2. Υποχρεωτικός έλεγχος εντός τριών μηνών από τον διορισμό

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη του άρθρου 25 του ν. 4765/2021 για τις διαδικασίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του.

Όπως αναφέρεται στην απάντηση του υπουργείου, μετά την έκδοση της πράξης διορισμού ή πρόσληψης, ο αρμόδιος φορέας υποχρεούται να προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες.

Ειδικότερα, προβλέπεται:

• Η αποστολή στο ΑΣΕΠ αντιγράφου της πράξης ανάληψης υπηρεσίας του υπαλλήλου.

• Η διενέργεια αυτεπάγγελτου ελέγχου γνησιότητας μέσα σε προθεσμία τριών μηνών από την έκδοση της πράξης διορισμού ή πρόσληψης, για τα κρίσιμα δικαιολογητικά.

Ο έλεγχος αφορά έγγραφα που είναι απαραίτητα για τον διορισμό ή επηρεάζουν τη σειρά κατάταξης του υποψηφίου. Περιλαμβάνει, επίσης, δικαιολογητικά που συνδέονται με τη βαθμολογική και μισθολογική κατάταξη του υπαλλήλου μετά τον διορισμό του.

Με τον τρόπο αυτό, η διαδικασία ελέγχου αποσκοπεί στη διασφάλιση ότι ο διορισμός και η υπηρεσιακή κατάταξη βασίζονται σε γνήσια και νόμιμα δικαιολογητικά.

3. Τι προβλέπει το Προσοντολόγιο–Κλαδολόγιο του Δημοσίου

Στην κοινοβουλευτική απάντηση γίνεται αναφορά και στο Προσοντολόγιο–Κλαδολόγιο του Δημοσίου, το οποίο καθορίζει τα απαιτούμενα προσόντα για τις διάφορες κατηγορίες εκπαίδευσης, τους κλάδους και τις ειδικότητες των δημοσίων υπαλλήλων.

Τα προσόντα διακρίνονται σε κύρια, πρόσθετα και επικουρικά, ανάλογα με τις προβλέψεις που ισχύουν για κάθε θέση.

Στα κύρια προσόντα περιλαμβάνονται οι προβλεπόμενοι τίτλοι σπουδών, ενώ στα πρόσθετα μπορεί να εντάσσονται, μεταξύ άλλων, η πιστοποιημένη γνώση πληροφορικής ή χειρισμού ηλεκτρονικού υπολογιστή και η γνώση ξένης γλώσσας.

Παράλληλα, το υπουργείο υπενθυμίζει ότι κάθε προκήρυξη προσδιορίζει:

• Τα απαιτούμενα προσόντα για τη θέση.

• Τον τρόπο με τον οποίο αποδεικνύεται η κατοχή τους.

• Τα δικαιολογητικά που πρέπει να υποβληθούν.

• Την προθεσμία μέσα στην οποία υποβάλλονται τα σχετικά έγγραφα.

Η τήρηση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων είναι καθοριστική για την ορθή αξιολόγηση των υποψηφίων και την εφαρμογή των κανόνων αξιοκρατίας στις διαδικασίες στελέχωσης του Δημοσίου.

4. Επιλογή προϊσταμένων: Έλεγχος των τίτλων και μοριοδότηση προσόντων

Το υπουργείο Εσωτερικών αναφέρεται και στις διαδικασίες επιλογής προϊσταμένων στις δημόσιες υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τις σχετικές διευκρινίσεις, τα αρμόδια συμβούλια προχωρούν στη μοριοδότηση των τυπικών προσόντων με βάση τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις, εφόσον κατά τον έλεγχο δεν έχει ανακύψει ζήτημα γνησιότητας των τίτλων ή των δικαιολογητικών που λαμβάνονται υπόψη.

Παράλληλα, το υπουργείο επισημαίνει ότι έχει εκδώσει σειρά εγκυκλίων με οδηγίες για τον χειρισμό περιπτώσεων στις οποίες διαπιστώνεται ότι δημόσιος υπάλληλος δεν διαθέτει τον απαιτούμενο τίτλο σπουδών ή έχει καταθέσει παραποιημένο τίτλο.

Ως νεότερη σχετική εγκύκλιος που μνημονεύεται στο έγγραφο αναφέρεται εκείνη της 13ης Φεβρουαρίου 2025.

Οι οδηγίες αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο αντιμετώπισης περιπτώσεων στις οποίες η γνησιότητα ή η εγκυρότητα των τίτλων και των δικαιολογητικών που έχουν κατατεθεί από υπαλλήλους τίθεται υπό αμφισβήτηση.

5. Ο ρόλος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας

Στην απάντηση του υπουργείου γνωστοποιείται, επίσης, ότι στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας τηρείται σύστημα παρακολούθησης της διαδικασίας ελέγχου πλαστών δικαιολογητικών, πιστοποιητικών και τίτλων.

Η παρακολούθηση της διαδικασίας αποτελεί μέρος του ευρύτερου πλαισίου ελέγχου της γνησιότητας των εγγράφων που χρησιμοποιούνται στις υπηρεσιακές διαδικασίες του Δημοσίου.

Στην κοινοβουλευτική απάντηση διαβιβάζεται, επιπλέον, η σχετική τοποθέτηση του ΑΣΕΠ. Ωστόσο, δεν παρατίθενται συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία ούτε για το συνολικό πλήθος των ελέγχων που έχουν πραγματοποιηθεί ούτε για τις περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώθηκε ότι δικαιολογητικά δεν ήταν γνήσια.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι δημόσιοι υπάλληλοι

Από τις διευκρινίσεις του υπουργείου Εσωτερικών προκύπτει ότι ο έλεγχος γνησιότητας των δικαιολογητικών δεν αποτελεί μια διαδικασία που ολοκληρώνεται αποκλειστικά κατά την πρόσληψη ή τον διορισμό.

Αντίθετα, αποτελεί διαρκή υποχρέωση των αρμόδιων υπηρεσιών, η οποία συνδέεται τόσο με την αρχική πρόσληψη όσο και με μεταγενέστερες υπηρεσιακές μεταβολές και διαδικασίες επιλογής προϊσταμένων.

Κεντρικός στόχος είναι η διασφάλιση της νομιμότητας των διορισμών, της ορθής αποτύπωσης των προσόντων στα προσωπικά μητρώα και της αξιοκρατίας στη στελέχωση και την υπηρεσιακή εξέλιξη του ανθρώπινου δυναμικού του Δημοσίου.