Το σχέδιο για την εκπαίδευση: Ανακαινίσεις σχολείων, νέα κτήρια, ψηφιακός εξοπλισμός και 8.600 νέες φοιτητικές κλίνες

Η αναβάθμιση των σχολικών υποδομών, η δημιουργία νέων και ασφαλέστερων χώρων μάθησης, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της εκπαίδευσης και η ενίσχυση της φοιτητικής στέγης συνθέτουν ένα εκτεταμένο πλέγμα παρεμβάσεων που παρουσιάστηκε στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην Καλαμάτα. Η παρουσίαση του υπουργείου Παιδείας αποτυπώνει την έκταση των προγραμμάτων που βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά και τις προτεραιότητες για τα επόμενα χρόνια, με την τοπική αυτοδιοίκηση να αναδεικνύεται σε κρίσιμο εταίρο για την υλοποίησή τους.

Το εύρος της εκπαιδευτικής πραγματικότητας στην Ελλάδα είναι ενδεικτικό των προκλήσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το εκπαιδευτικό σύστημα περιλαμβάνει 1.331.108 μαθητές και μαθήτριες, 146.521 μόνιμους εκπαιδευτικούς και μέλη ειδικού εκπαιδευτικού και βοηθητικού προσωπικού, καθώς και 13.847 σχολικές μονάδες.

Στο πεδίο της επαγγελματικής εκπαίδευσης καταγράφονται επίσης 445 ΕΠΑΛ και 97 μονάδες ΕΕΚ. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται διαφορετικές ανάγκες. Από την ασφάλεια παλαιών σχολικών κτηρίων και την ενεργειακή τους αναβάθμιση έως την ισότιμη πρόσβαση των μαθητών σε σύγχρονα εκπαιδευτικά εργαλεία, την κάλυψη των κενών σε εκπαιδευτικό προσωπικό και την υποστήριξη των παιδιών με πρόσθετες εκπαιδευτικές ανάγκες.

Στόχος τα 2.000 ανακαινισμένα σχολεία έως το 2028

Κεντρική θέση στον σχεδιασμό καταλαμβάνει το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», το οποίο έχει ήδη οδηγήσει στην ανακαίνιση 669 σχολικών μονάδων. Από αυτές, οι 431 εντάχθηκαν στην πρώτη φάση και οι 238 στη δεύτερη, ενώ οι παρεμβάσεις καλύπτουν σχολεία σε όλη τη χώρα. Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, μιλώντας στο συνέδριο, υπογράμμισε ότι το πρόγραμμα συνεχίζεται και προανήγγειλε το επόμενο βήμα. Μέχρι τον Ιανουάριο αναμένεται να ανακοινωθεί νέα λίστα 500 σχολείων, τα οποία θα περάσουν στη φάση της μελέτης. Από αυτά εκτιμάται ότι ένας σημαντικός αριθμός, που μπορεί να φθάσει τις 300 σχολικές μονάδες, θα ανακαινιστεί το καλοκαίρι του 2027.

Ο τελικός στόχος είναι, έως το καλοκαίρι του 2028, να έχουν ανακαινιστεί συνολικά 2.000 σχολεία. «Πριν από επτά χρόνια δεν είχαμε 669 ανακαινισμένα σχολεία», σημείωσε χαρακτηριστικά η υπουργός, επισημαίνοντας ότι τα παιδιά και οι εκπαιδευτικοί επέστρεψαν τον Σεπτέμβριο σε σχολικές μονάδες που είχαν ήδη αναβαθμιστεί. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των αναγκών. Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ισότιμης αντιμετώπισης όλων των σχολείων, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τη γεωγραφική τους θέση. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στην επίσκεψή της σε μικρό σχολείο της Ηλείας, υπογραμμίζοντας ότι μια σχολική μονάδα σε ορεινή, ημιορεινή ή απομακρυσμένη περιοχή έχει ακριβώς την ίδια αξία με ένα μεγάλο σχολείο ενός αστικού κέντρου. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την αισθητική ανανέωση των σχολικών κτηρίων. Η ασφάλεια των μαθητών και των εκπαιδευτικών, η συντήρηση των εγκαταστάσεων και η αντιμετώπιση προβλημάτων που προκύπτουν στην καθημερινή λειτουργία των σχολείων αποτελούν, όπως τόνισε, διαρκή προτεραιότητα.

Νέα σχολεία μέσω ΣΔΙΤ και ενεργειακές αναβαθμίσεις

Παράλληλα με τις ανακαινίσεις, προωθείται η κατασκευή νέων σχολικών μονάδων, με αξιοποίηση των Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), σε συνεργασία με τις περιφέρειες και τους δήμους.

Ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το πρόγραμμα της Κεντρικής Μακεδονίας, στο οποίο προβλέπεται η κατασκευή 17 νέων σχολικών μονάδων. Τα έργα βρίσκονται υπό κατασκευή και εκτιμάται ότι θα εξυπηρετήσουν περίπου 5.000 μαθητές σε εννέα δήμους. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 159,2 εκατ. ευρώ, ενώ προβλέπεται βιοκλιματικός σχεδιασμός και μέριμνα για την προσβασιμότητα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η προσπάθεια για τη δημιουργία πιο πράσινων, ενεργειακά αποδοτικών και ανθεκτικών σχολικών κτιρίων. Έχει προβλεφθεί χρηματοδότηση 40 εκατ. ευρώ για τεχνική συνεργασία με στόχο ενεργειακές και λειτουργικές αναβαθμίσεις σε 20 δημόσια σχολεία, σε πιλοτικό επίπεδο. Οι παρεμβάσεις αφορούν στη θέρμανση, στην ψύξη και τον αερισμό, στην ασφάλεια, στην προσβασιμότητα και στην ανθεκτικότητα των κτιρίων. Στόχος είναι, όχι μόνο η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, αλλά και η δημιουργία καλύτερων συνθηκών για τη μαθησιακή διαδικασία.

Η υπουργός επεσήμανε ότι οι ανάγκες των σχολικών υποδομών είναι συνεχείς και πιεστικές, γι’ αυτό και απαιτείται συνδυασμός διαφορετικών χρηματοδοτικών εργαλείων και παρεμβάσεων. Στην προσπάθεια αυτή εντάσσονται και οι εργασίες, που πραγματοποιούν οι ίδιοι οι δήμοι, οι οποίοι καλούνται να αντιμετωπίσουν καθημερινά ζητήματα συντήρησης και λειτουργικότητας. Σημαντική θεωρείται, προς αυτή την κατεύθυνση, η ανακοίνωση για τον διπλασιασμό της κρατικής επιχορήγησης προς τους δήμους για τις ανάγκες συντήρησης των σχολικών κτηρίων. Η ενίσχυση αυτή αναμένεται να δημιουργήσει μεγαλύτερα περιθώρια για επισκευές και παρεμβάσεις, χωρίς να υποκαθιστά την ανάγκη για ένα συνολικότερο πρόγραμμα ανανέωσης των σχολικών υποδομών.

Κλείσιμο

Ψηφιακός εξοπλισμός και νέες αίθουσες μάθησης

Αναφορικά με την αναβάθμιση του σχολείου, σημαντικό μέρος των παρεμβάσεων αφορά στον εξοπλισμό, στην τεχνολογία και στη διαμόρφωση νέων μαθησιακών περιβαλλόντων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχουν ήδη εγκατασταθεί 36.264 διαδραστικοί πίνακες, ενώ προβλέπεται η εγκατάσταση ακόμη 7.900 μέσα στη σχολική χρονιά 2026-2027.

Στον εξοπλισμό περιλαμβάνονται επίσης 117.121 σετ ρομποτικής που έχουν παραδοθεί, 4.384 σχολικοί κήποι σε νηπιαγωγεία και δημοτικά, καθώς και νέος αθλητικός εξοπλισμός σε 4.550 σχολεία.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ασφάλεια. Στα σχολεία έχουν εγκατασταθεί 6.479 απινιδωτές, με τον σχεδιασμό να προβλέπει τη συνέχιση της προσπάθειας και κατά τη σχολική χρονιά 2026-2027.

Στα γυμνάσια προωθείται η αναβάθμιση των εργαστηρίων φυσικών επιστημών σε 1.500 σχολικές μονάδες, με προϋπολογισμό 20 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται αναβάθμιση του εξοπλισμού των Μουσικών και Καλλιτεχνικών Σχολείων, ύψους 16 εκατ. ευρώ, ενώ για την εγκατάσταση σχολικών θυρίδων (lockers) σε όλα τα δημοτικά σχολεία έχει προβλεφθεί κονδύλι 8,5 εκατ. ευρώ.