Το πολλαπλό βιβλίο και για μαθητές και μαθήτριες με χαμηλή όραση – Προσβάσιμο εκπαιδευτικό υλικό με ειδικές γραμματοσειρές και προσαρμοσμένο περιεχόμενο από το σχολικό έτος 2027–2028 – Σοφία Ζαχαράκη: «Η ισότιμη πρόσβαση στη γνώση είναι δικαίωμα κάθε μαθητή και μαθήτριας»

Τη διάθεση 2,1 εκατομμυρίων ευρώ για την προσαρμογή, σε πρώτη φάση, 439 νέων σχολικών βιβλίων στις ανάγκες των μαθητών και των μαθητριών με χαμηλή όραση (αμβλυωπία) προβλέπει νέα πρόσκληση του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου στα σχολεία από το σχολικό έτος 2027–2028.

Με την πρωτοβουλία αυτή, το Υπουργείο, υπό την Υπουργό Σοφία Ζαχαράκη, προχωρά στην εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων ώστε η εισαγωγή των νέων διδακτικών βιβλίων να συνοδευτεί από κατάλληλα προσαρμοσμένο εκπαιδευτικό υλικό για τους μαθητές και τις μαθήτριες με αμβλυωπία.

Η παρέμβαση αφορά την ουσιαστική προσαρμογή του περιεχομένου των βιβλίων, ώστε οι μαθητές και οι μαθήτριες με μειωμένη όραση να μπορούν να διαβάζουν, να μελετούν και να αξιοποιούν το εκπαιδευτικό υλικό σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες τους.

Για καθένα από τα 439 βιβλία προβλέπεται η παραγωγή αντίστοιχων προσαρμοσμένων τόμων, με γραμματοσειρές 18 και 28 στιγμών, ανάλογα με τις ανάγκες των μαθητών και των  μαθητριών.

Η διαδικασία περιλαμβάνει την προσαρμογή του κειμένου σε μεγαλύτερες γραμματοσειρές, την απαλοιφή του χρωματικού θορύβου που δυσχεραίνει την ανάγνωση, καθώς και τον ανασχεδιασμό πινάκων, διαγραμμάτων, χαρτών, μαθηματικών συμβολισμών και άλλων στοιχείων του εκπαιδευτικού περιεχομένου.

Πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία επεξεργασίας, καθώς η προσβασιμότητα ενός σχολικού βιβλίου απαιτεί την κατάλληλη παρουσίαση τόσο του γραπτού κειμένου όσο και των εικόνων, των σχημάτων και των πληροφοριών που είναι απαραίτητες για την κατανόηση κάθε μαθήματος.

Σε δήλωσή της, η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, επισημαίνει:

«Θέλουμε το νέο σχολικό βιβλίο να φτάσει στα χέρια κάθε παιδιού, σε μορφή που να μπορεί να το διαβάσει και να το αξιοποιήσει. Για έναν μαθητή και μια μαθήτρια με χαμηλή όραση, αυτό σημαίνει μεγαλύτερα γράμματα, ευανάγνωστους χάρτες, καθαρούς πίνακες και κατάλληλα προσαρμοσμένα σύμβολα. Γι’ αυτό προετοιμάζουμε από τώρα τις ειδικές εκδόσεις των 439 βιβλίων. Η ισότιμη πρόσβαση στη γνώση είναι δικαίωμα κάθε μαθητή και μαθήτριας  και οφείλουμε να τη διασφαλίζουμε στην πράξη.»

Το πολλαπλό βιβλίο με μέριμνα για τις ανάγκες κάθε μαθητή και μαθήτριας

Η συγκεκριμένη δράση εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου Παιδείας για την εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου, μιας σημαντικής αλλαγής στο εκπαιδευτικό υλικό που θα χρησιμοποιείται στα σχολεία από το σχολικό έτος 2027–2028.

Η διαδικασία επιλογής των νέων διδακτικών βιβλίων από τις σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2026, με βάση τα βιβλία και τα διδακτικά πακέτα που έχουν ενταχθεί στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων.

Παράλληλα με την προετοιμασία για την εκτύπωση και διανομή τους, προχωρά και η μέριμνα για την προσβασιμότητα των νέων εκδόσεων, ώστε οι διαφορετικές δυνατότητες επιλογής εκπαιδευτικού υλικού να συνοδεύονται από αντίστοιχες δυνατότητες αξιοποίησής του από μαθητές και μαθήτριες με αναπηρία.

Η νέα χρηματοδότηση έρχεται να ενισχύσει την ήδη υφιστάμενη διαδικασία παραγωγής και διανομής προσαρμοσμένων σχολικών βιβλίων. Για το σχολικό έτος 2026–2027, το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων «Διόφαντος» έχει ήδη ενεργοποιήσει τη διαδικασία παραγγελίας εκπαιδευτικού υλικού για μαθητές και μαθήτριες με χαμηλή όραση, ενώ έχει ολοκληρωθεί και η προσαρμογή βιβλίων Γενικής Παιδείας των ΕΠΑΛ σε μεγαλύτερες γραμματοσειρές.

Με τη νέα δράση, η μέριμνα αυτή επεκτείνεται στο εκπαιδευτικό υλικό του πολλαπλού βιβλίου, με στόχο οι μαθητές και οι μαθήτριες με αμβλυωπία να έχουν πρόσβαση στις νέες εκδόσεις από την έναρξη της εφαρμογής τους.

Χρηματοδότηση 2,1 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030

Η πρόσκληση, με τίτλο «Προσαρμογή βιβλίων πολλαπλού για μαθητές και μαθήτριες με αμβλυωπία», εντάσσεται στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού 2026–2030, στο Υποπρόγραμμα Α΄ Τομέων Παιδείας και Θρησκευμάτων και στον άξονα προτεραιότητας «Ενίσχυση και αναβάθμιση της Εκπαίδευσης», με πόρους του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030.

Στους δυνητικούς δικαιούχους περιλαμβάνονται το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων «Διόφαντος», το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και άλλοι αρμόδιοι φορείς, σύμφωνα με τους όρους της πρόσκλησης.

Οι προτάσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος ΕΠΑ, στη διεύθυνση logon.ops.gr, με καταληκτική ημερομηνία την 3η Μαρτίου 2027, στις 14:00. Θα ακολουθήσει αξιολόγηση της/των προτεινόμενης/ων πράξης/ξεων και έκδοση σχετικής/κών απόφασης/σεων ένταξης.

Η παρέμβαση υπηρετεί έναν σαφή εκπαιδευτικό στόχο: η ανανέωση των σχολικών βιβλίων να συνοδεύεται από την εξασφάλιση των αναγκαίων προϋποθέσεων ώστε κάθε μαθητής και μαθήτρια να μπορεί να συμμετέχει ισότιμα στην εκπαιδευτική διαδικασία.