Η Υπουργός Παιδείας για τα εκπαιδευτικά κενά, την παράλληλη στήριξη, τους σχολικούς νοσηλευτές, τα Ωνάσεια Σχολεία και το Διεθνές Απολυτήριο

Για τις βασικές αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη ή προγραμματίζονται για τα σχολεία, αλλά και για τον σχεδιασμό του Υπουργείου Παιδείας αναφορικά με τις προσλήψεις αναπληρωτών και την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών, μίλησε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ 100,3, με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.

Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκαν η διαφορετική πλέον σύνθεση των σχολικών αναγκών, η παράλληλη στήριξη και οι υποστηρικτικές ειδικότητες, οι προσλήψεις αναπληρωτών, η αντιμετώπιση των αναγκών μικρών και απομακρυσμένων σχολείων, ο σχολικός εξοπλισμός, το πολλαπλό βιβλίο, η επέκταση των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων και η εισαγωγή του Διεθνούς Απολυτηρίου σε δημόσιες σχολικές μονάδες.

Τα εκπαιδευτικά κενά έχουν αλλάξει χαρακτήρα

Βασικό σημείο της τοποθέτησης της Υπουργού ήταν η διαπίστωση ότι τα κενά που καταγράφονται σήμερα στα σχολεία δεν αφορούν αποκλειστικά εκπαιδευτικούς γενικών ειδικοτήτων.

Όπως εξήγησε, η σχολική πραγματικότητα έχει μεταβληθεί σημαντικά και μαζί της έχει αλλάξει και η σύνθεση των αναγκών σε προσωπικό.

Εκτός από τους δασκάλους και τους καθηγητές, στα κενά περιλαμβάνονται πλέον ανάγκες για:

• παράλληλη στήριξη,
• σχολικούς ψυχολόγους,
• κοινωνικούς λειτουργούς,
• εργοθεραπευτές,
• σχολικούς νοσηλευτές,
• άλλες υποστηρικτικές υπηρεσίες που παρέχονται στους μαθητές.

Η κ. Ζαχαράκη επισήμανε ότι η εικόνα αυτή εξηγεί σε σημαντικό βαθμό γιατί εξακολουθεί να απαιτείται μεγάλος αριθμός αναπληρωτών, παρά τη δημογραφική μείωση του μαθητικού πληθυσμού.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, όταν γίνεται λόγος για «κενά», δεν πρόκειται πάντοτε για την περίπτωση ενός δασκάλου που λείπει από το ολοήμερο σχολείο ή ενός φιλολόγου που δεν μπορεί να καλύψει πανελλαδικά εξεταζόμενο μάθημα.

Στον συνολικό αριθμό των αναγκών συνυπολογίζονται και οι ανάγκες που προκύπτουν για ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς παράλληλης στήριξης, όταν αυτή έχει εγκριθεί.

Περίπου 30.000 αναπληρωτές στην αρχή της χρονιάς

Στο πλαίσιο αυτό, η Υπουργός εξήγησε ότι ο αριθμός των αναπληρωτών παραμένει υψηλός, καθώς η Πολιτεία καλείται να καλύψει τις ανάγκες όλων των μαθητών, ανεξάρτητα από τον τόπο στον οποίο βρίσκονται.

Η δημογραφική ύφεση δεν σημαίνει ότι μειώνονται αυτομάτως όλες οι ανάγκες σε εκπαιδευτικό και υποστηρικτικό προσωπικό.

Η νέα σχολική χρονιά ξεκινά με περίπου 30.000 προσλήψεις αναπληρωτών, ενώ ο συνολικός αριθμός αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά, καθώς θα προκύπτουν και θα καταγράφονται νέες ανάγκες.

Παράλληλα, οι μόνιμοι διορισμοί τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχύσει σημαντικά το εκπαιδευτικό δυναμικό, ιδιαίτερα στον χώρο της Ειδικής Αγωγής.

Η κ. Ζαχαράκη αναφέρθηκε ειδικότερα στην απόφαση για τον διορισμό 4.500 εκπαιδευτικών στην Ειδική Αγωγή, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μόνιμο προσωπικό και όχι για αναπληρωτές.

Η ιδιαιτερότητα των μικρών νησιωτικών σχολείων

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες της χώρας και στις δυσκολίες που δημιουργεί η λειτουργία σχολείων σε μικρά νησιά και απομακρυσμένες περιοχές.

Η Υπουργός έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα περιπτώσεις πολύ μικρών νησιών, όπου μπορεί να φοιτά ένας μαθητής και να υπηρετούν πέντε εκπαιδευτικοί, καθώς απαιτείται η κάλυψη διαφορετικών μαθημάτων και ειδικοτήτων.

Η πραγματικότητα αυτή, σε συνδυασμό με τη δημογραφική συρρίκνωση, δημιουργεί σύνθετες ανάγκες στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό.

Η Πολιτεία έχει προχωρήσει και σε συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων όπου κρίθηκε απαραίτητο, ωστόσο το ζητούμενο παραμένει η διασφάλιση της πρόσβασης όλων των παιδιών στην εκπαίδευση.

Περισσότεροι σχολικοί νοσηλευτές και ψυχολόγοι

Η αλλαγή της σχολικής πραγματικότητας συνδέεται, σύμφωνα με την Υπουργό, και με την ανάγκη ενίσχυσης των υπηρεσιών υποστήριξης των μαθητών.

Η κ. Ζαχαράκη σημείωσε ότι ο αριθμός των σχολικών νοσηλευτών και νοσηλευτριών έχει τετραπλασιαστεί σε σχέση με την περίοδο κατά την οποία άρχισαν να προσλαμβάνονται σταδιακά.

Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ύπαρξης σχολικών ψυχολόγων.

Όπως ανέφερε, η σχολική κοινότητα έχει ανάγκη από ψυχολόγους, ιδανικά με καθημερινή παρουσία σε κάθε σχολείο. Ωστόσο, όπως εξήγησε, δεν υπάρχουν πάντοτε αρκετοί διαθέσιμοι επαγγελματίες στους σχετικούς πίνακες.

Συνεπώς, η αύξηση των θέσεων προϋποθέτει και την ύπαρξη αντίστοιχου αριθμού διαθέσιμων και κατάλληλα καταρτισμένων επαγγελματιών.

Συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας για τους σχολικούς νοσηλευτές

Η Υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στη συνεργασία με τον Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη για την αντιμετώπιση των αναγκών σε νοσηλευτικό προσωπικό.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και το ζήτημα των αποφοίτων των νοσηλευτικών σχολών, καθώς, όπως ανέφερε, παρατηρείται ενδιαφέρον νοσηλευτών να μετακινηθούν από τα νοσοκομεία προς τα σχολεία.

Η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού στον χώρο της σχολικής υγείας αποτελεί, σύμφωνα με την Υπουργό, σημαντική προτεραιότητα, ιδιαίτερα για μαθητές που χρειάζονται καθημερινή υποστήριξη ή αντιμετωπίζουν έκτακτες ανάγκες υγείας κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας.

44.000 διαδραστικοί πίνακες στα σχολεία

Σημαντική αλλαγή στον τεχνολογικό εξοπλισμό των σχολικών μονάδων αποτελεί η επέκταση της χρήσης των διαδραστικών πινάκων.

Σύμφωνα με την κ. Ζαχαράκη, έχουν ήδη εγκατασταθεί περίπου 39.000 διαδραστικοί πίνακες, ενώ ο συνολικός αριθμός αναμένεται να φτάσει τους 44.000 έως τον Μάιο.

Η χρηματοδότηση του εξοπλισμού προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ αξιοποιούνται παράλληλα πόροι του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

6.500 απινιδωτές και εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες

Παράλληλα, προωθείται η προμήθεια απινιδωτών για τις σχολικές μονάδες.

Η Υπουργός ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνιστική διαδικασία, με στόχο να τοποθετηθούν περίπου 6.500 απινιδωτές στα ελληνικά σχολεία έως τον Δεκέμβριο.

Η προμήθεια του εξοπλισμού θα συνοδευτεί από προγράμματα εκμάθησης πρώτων βοηθειών, καθώς ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ικανότητα της σχολικής κοινότητας να ανταποκρίνεται σε επείγουσες καταστάσεις.

Πολλαπλό βιβλίο: Στα σχολεία από τον Σεπτέμβριο του 2027

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προγραμματίζονται για τα σχολεία είναι το πολλαπλό βιβλίο.

Η εφαρμογή του δεν θα ξεκινήσει τη φετινή σχολική χρονιά, αλλά έχει προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο του 2027.

Η διαδικασία για το νέο σύστημα ξεκίνησε το 2021, ενώ η συγγραφή των νέων βιβλίων άρχισε το 2023.

Σύμφωνα με την Υπουργό, η επιλογή των διδακτικών πακέτων από τους εκπαιδευτικούς έχει ήδη πραγματοποιηθεί σε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά:

• περίπου 98% στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση,
• περίπου 100% στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Η εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου αναμένεται να διαφοροποιήσει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται το εκπαιδευτικό υλικό, δίνοντας στους εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε διαφορετικά εγκεκριμένα διδακτικά πακέτα.

Από 12 σε 20 τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία

Σημαντική επέκταση προβλέπεται και για το δίκτυο των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων.

Όπως ανακοίνωσε η κ. Ζαχαράκη, τα σχολεία αυτά από 12 που ήταν πέρυσι θα ανέλθουν συνολικά σε 20.

Πρόκειται για δημόσιες σχολικές μονάδες, στις οποίες οι μαθητές δεν καταβάλλουν δίδακτρα.

Το Ίδρυμα Ωνάση έχει αναλάβει χρηματοδότηση ύψους 160 εκατομμυρίων ευρώ για τα επόμενα χρόνια, με σημαντικές παρεμβάσεις στις σχολικές υποδομές.

Σύμφωνα με την Υπουργό, οι ανακαινίσεις ξεπερνούν τις 500.000 ευρώ ανά σχολική μονάδα και ανά σχολικό κτίριο.

Παράλληλα, προβλέπεται:

• αναβάθμιση εργαστηρίων,
• πρόσθετη εκπαιδευτική υποστήριξη,
• λειτουργία ομίλων,
• ενισχυτική διδασκαλία,
• δωρεάν ενισχυτικά μαθήματα φροντιστηριακού τύπου για μαθητές Λυκείου που προετοιμάζονται για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.

Εισαγωγή με τεστ δεξιοτήτων και αυξημένη εντοπιότητα

Για την εισαγωγή των μαθητών στα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία προβλέπεται διαδικασία με τεστ δεξιοτήτων.

Παράλληλα, έχει δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στο κριτήριο της εντοπιότητας, ώστε σημαντικό μέρος των μαθητών να προέρχεται από την τοπική κοινωνία και τη γειτονιά όπου βρίσκεται η σχολική μονάδα.

Στόχος είναι τα Ωνάσεια Σχολεία να αποτελέσουν μία ακόμη δημόσια εκπαιδευτική επιλογή για τις οικογένειες των περιοχών στις οποίες λειτουργούν.

Διεθνές Απολυτήριο σε δημόσια σχολεία

Στη συνέντευξη έγινε αναφορά και στην επέκταση του International Baccalaureate (IB) στα δημόσια σχολεία.

Σύμφωνα με την Υπουργό, σχεδόν 11 δημόσια σχολεία αναμένεται να προσφέρουν τη δυνατότητα φοίτησης σε πρόγραμμα Διεθνούς Απολυτηρίου, με τον τελικό αριθμό να συναρτάται με τις εγγραφές.

Η δυνατότητα θα παρέχεται δωρεάν, ενώ οι μαθητές θα έχουν πρόσβαση και στο αντίστοιχο εκπαιδευτικό υλικό.

Η εισαγωγή του IB στα δημόσια σχολεία εντάσσεται στον σχεδιασμό για τη διεύρυνση των εκπαιδευτικών επιλογών που παρέχονται στους μαθητές της δημόσιας εκπαίδευσης.

Οι βασικές αλλαγές που έρχονται

Εκπαίδευση με νέες ανάγκες και νέες προκλήσεις

Οι δηλώσεις της Υπουργού αποτυπώνουν μια εκπαιδευτική πραγματικότητα στην οποία οι ανάγκες των σχολείων δεν περιορίζονται πλέον μόνο στην κάλυψη των παραδοσιακών διδακτικών ειδικοτήτων.

Η παράλληλη στήριξη, η ψυχοκοινωνική υποστήριξη, η σχολική υγεία και η αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών αποτελούν πλέον σημαντικό μέρος του συνολικού εκπαιδευτικού σχεδιασμού.

Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο προωθεί παρεμβάσεις στον τεχνολογικό εξοπλισμό και στα διδακτικά βιβλία, επεκτείνει τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία και εισάγει το Διεθνές Απολυτήριο σε δημόσιες σχολικές μονάδες.

Στόχος, σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, είναι η προσαρμογή της δημόσιας εκπαίδευσης στις νέες κοινωνικές, δημογραφικές και εκπαιδευτικές ανάγκες, με ταυτόχρονη ενίσχυση των υποδομών και του ανθρώπινου δυναμικού.