Ιστορία Γυμνασίου: Νέες συμπληρωματικές οδηγίες για τη διδασκαλία της

Ιστορία Γυμνασίου

Συμπληρωματικές οδηγίες διδασκαλίας για το μάθημα της Ιστορίας των Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεων του Γυμνασίου για το σχολικό έτος 2019-2020

Σε συνέχεια του με αρ. πρωτ. 143755/Δ2/17-09-2019 εγγράφου του Υ.ΠΑΙ.Θ. με θέμα:
«Οδηγίες για τη διδασκαλία μαθημάτων Κοινωνικών Επιστημών στο Γυμνάσιο για το σχολικό έτος 2019 – 2020» και μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξη 40/03-10-2019 του Δ.Σ) σας αποστέλλουμε συμπληρωματικές οδηγίες για τη διαχείριση της διδακτέας ύλης της Ιστορίας του Γυμνασίου για το σχολικό έτος 2019 2020.
Οι οδηγίες για τη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας των Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεων του Γυμνασίου για το σχολικό έτος 2019-20 διαρθρώνονται ανά Ενότητα και Κεφάλαιο σύμφωνα με τα σχολικά εγχειρίδια:

Αρχαία Ιστορία- Α΄ τάξη,
Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία- Β΄ τάξη και
Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία – Γ΄ τάξη, στηριζόμενες στο «Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος της Ιστορίας των Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεων του Γυμνασίου» (ΦΕΚ 959 Τ.Β./21-03-2019).

Για την αποτελεσματικότερη διδασκαλία του μαθήματος, στις παρούσες οδηγίες προτείνεται (βλ. αναλυτικά οδηγίες σε κάθε τάξη) εκτενής ή συνοπτική διδασκαλία των ενοτήτων των σχολικών εγχειριδίων κάθε τάξης.
α) Στην πρώτη περίπτωση (εκτενής διδασκαλία), πρόκειται για ενότητες στις οποίες ο/η εκπαιδευτικός προτείνεται να διδάξει αναλυτικά εκείνα τα σημεία που κρίνονται απαραίτητα για την ιστορική κατανόηση της συγκεκριμένης ενότητας, αλλά και αποτελούν προϋπόθεση για την κατανόηση των επομένων.
β) Στη δεύτερη περίπτωση (συνοπτική διδασκαλία) πρόκειται για ενότητες τις οποίες ο/η εκπαιδευτικός προτείνεται να διδάξει συνοπτικά, προκειμένου να διασφαλιστεί η ιστορική συνέχεια και κατανόηση, είτε ακόμη για να καταστεί εύληπτη η συνοπτική παρουσίασή τους π.χ. γραπτές πηγές, χάρτες, εικόνες κ.ά. Κυρίως πρόκειται για ενότητες με παράθεση γεγονότων, συνήθως στρατιωτικών, που εμπεριέχουν πολλές λεπτομέρειες, αλλά και γεγονότων ή/και στοιχείων που οι μαθητές/μαθήτριες έχουν διδαχθεί αναλυτικά σε άλλες τάξεις και σε άλλα μαθήματα.
Επιπλέον, επισημαίνονται τα ακόλουθα:

«Υποστηρικτικό υλικό» και «Προτεινόμενη/ες δραστηριότητα/ες»

Στις «Οδηγίες» κάθε τάξης, σε κάθε διδακτική ενότητα, υπάρχει η ένδειξη «Υποστηρικτικό υλικό» και «Προτεινόμενη/ες δραστηριότητα/ες». Πρόκειται για την παράθεση ενός καταλόγου υλικού και δραστηριοτήτων, που διευκολύνουν την ενεργητική μάθηση και συμμετοχή των μαθητών/μαθητριών. Το υλικό και οι δραστηριότητες συνθέτουν ένα σύντομο σχέδιο μαθήματος, από το οποίο ο/η εκπαιδευτικός επιλέγει ανάλογα με τον χρόνο, τα ενδιαφέροντα και τις δυνατότητες της τάξης του, τι θα αξιοποιήσει. Είναι προφανές ότι ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει δικό του υποστηρικτικό υλικό και να προτείνει δικές του δραστηριότητες.

Ενίσχυση της βιωματικής/διερευνητικής προσέγγισης – Εμπλουτισμός της ύλης με θεματικούς φακέλους

Προτείνεται ο εμπλουτισμός της ύλης του μαθήματος με θεματικούς φακέλους για την ενίσχυση της βιωματικής/διερευνητικής προσέγγισης. Ειδικότερα, σε κάθε τάξη, προτείνεται η υλοποίηση ενός Σχεδίου Εργασίας (αναλυτικές πληροφορίες περιλαμβάνονται στο τέλος των Οδηγιών κάθε τάξης). Για τον σκοπό αυτό στις παρούσες οδηγίες σε κάθε τάξη αναφέρονται ενδεικτικές προτάσεις για την ανάπτυξη Σχεδίων Εργασίας και ένα παράδειγμα Σχεδίου Εργασίας (Θεματικός φάκελος). Συνολικά επισυνάπτονται τρεις θεματικοί φάκελοι/ τρία ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ (ένα για κάθε τάξη) ως ακολούθως:

για την Α΄ τάξη με θέμα: Στο ψηλότερο σημείο: Η Ακρόπολη της Αθήνας,
για τη Β΄ τάξη με θέμα: Πλούτος και φτώχεια στη βυζαντινή κοινωνία: Όψεις της καθημερινής ζωής της αριστοκρατίας και των λαϊκών στρωμάτων. Αστική και αγροτική ζωή. Φιλανθρωπία, και
για την Γ΄ τάξη με θέμα: Από τη βενετική στην οθωμανική κυριαρχία: το Ηράκλειο Κρήτης. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αξιοποιήσουν τους ανωτέρω θεματικούς Φακέλους προκειμένου να υποστηρίξουν την επίτευξη των διδακτικών στόχων της οικείας ενότητας ή να εκπονήσουν τους δικούς τους φακέλους πάνω στα ενδεικτικά προτεινόμενα Σχέδια Εργασίας για κάθε τάξη (περιλαμβάνεται συνοπτική παρουσίαση στις οδηγίες), για τα οποία απαιτείται συμπληρωματική βιβλιογραφία και δικτυογραφία από τον/την εκπαιδευτικό ή και να προτείνουν δικά τους Σχέδια Εργασίας σε θέματα τα οποία περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Σπουδών. Επίσης, στις οδηγίες προβλέπεται η διάθεση ορισμένων διδακτικών ωρών, για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων των Σχεδίων εργασίας από τους μαθητές και τις μαθήτριες. Η παρουσίαση μπορεί να γίνει με την ολοκλήρωση της διδασκαλίας του μαθήματος στο τέλος της σχολικής χρονιάς.

Χρόνος διαχείρισης της ύλης ανά Ενότητα και Κεφάλαιο

Ο προτεινόμενος χρόνος για τη διαχείριση της ύλης είναι ενδεικτικός. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να διαμοιράσουν και να διαχειριστούν τον χρόνο για τη διδασκαλία του μαθήματος ανάλογα με τη σύνθεση-διάρθρωση της τάξης/σχολείου/ ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος, τα ενδιαφέροντα των μαθητών/μαθητριών και τη μαθησιακή τους ετοιμότητα.
ΟΔΗΓΙΕΣ
Παράρτημα Α Γυμνασίου
Παράρτημα Β Γυμνασίου
Παράρτημα Γ Γυμνασίου