Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς 2026-2027, οι Διευθυντές/ντριες και οι Προϊστάμενοι/ες των σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης καλούνται, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, να μεριμνήσουν για τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων που διασφαλίζουν την εύρυθμη, ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία των σχολικών μονάδων.

Ειδικότερα, οι βασικές οδηγίες αφορούν τα ακόλουθα:

1. Πολιτική Προστασία και Πολιτική Άμυνα

Με την έναρξη του σχολικού έτους 2026-2027, οι Διευθυντές/ντριες και οι Προϊστάμενοι/ες των σχολικών μονάδων οφείλουν να προβούν εγκαίρως σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την υλοποίηση των προβλεπόμενων μέτρων στο πλαίσιο εφαρμογής των οδηγιών της Πολιτικής Προστασίας και της Πολιτικής Άμυνας.

Κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των μέτρων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες, οι συνθήκες και τα χαρακτηριστικά κάθε σχολικής μονάδας.

2. Ασφάλεια και προστασία των μαθητών/τριών

Οι Διευθυντές/ντριες και οι Προϊστάμενοι/ες των σχολικών μονάδων έχουν την ευθύνη για τη λήψη όλων των αναγκαίων οργανωτικών μέτρων που διασφαλίζουν την προστασία της μαθητικής κοινότητας.

Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, οι θύρες εισόδου και εξόδου των σχολικών μονάδων πρέπει να παραμένουν κλειστές καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας του σχολείου.

Το μέτρο αυτό αποσκοπεί:

• στη διασφάλιση της ασφάλειας των μαθητών/τριών,
• στην αποτροπή της αναίτιας ή ανεξέλεγκτης εξόδου τους από τον σχολικό και προαύλιο χώρο,
• στην αποτροπή εισόδου ατόμων που δεν έχουν σχέση με τη λειτουργία της σχολικής μονάδας.

Κανένα άτομο, πλην των εκπαιδευτικών, δεν μπορεί να παραμένει εντός του σχολικού χώρου κατά τη διάρκεια λειτουργίας της σχολικής μονάδας.

Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι τα σχολικά κυλικεία που λειτουργούν εντός των σχολικών μονάδων διέπονται από συγκεκριμένο κανονιστικό πλαίσιο ως προς τους όρους λειτουργίας τους και τα προσφερόμενα είδη, με στόχο την προαγωγή ισορροπημένων και εγκεκριμένων διατροφικών επιλογών για τους μαθητές.

3. Εφημερίες και επιτήρηση μαθητών/τριών

Η επιτήρηση των μαθητών/τριών αποτελεί υποχρεωτικό καθήκον των εκπαιδευτικών και κρίσιμο παράγοντα για την πρόληψη ατυχημάτων και περιστατικών βίας.

Οι εφημερεύοντες/ουσες εκπαιδευτικοί έχουν την ευθύνη για την επιτήρηση, την προστασία και τη διασφάλιση της σωματικής ακεραιότητας των μαθητών/τριών:

• κατά την προσέλευση και την αποχώρησή τους από το σχολείο,
• κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων,
• στους χώρους της σχολικής μονάδας γενικότερα.

Οφείλουν να επιδεικνύουν τη δέουσα προσοχή και επιμέλεια κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, να επιτηρούν όλους τους χώρους ευθύνης τους και να παρεμβαίνουν άμεσα, αλλά και προληπτικά, για την αποφυγή περιστατικών που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των μαθητών/τριών.

Οι Σύλλογοι Διδασκόντων, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση της σχολικής μονάδας, οφείλουν να μεριμνούν για τον απαραίτητο αριθμό εφημερευόντων, ώστε να καλύπτονται επαρκώς και αποτελεσματικά όλοι οι εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι του σχολείου και να εξασφαλίζεται συνεχής και αδιάλειπτη επιτήρηση.

Η εφημερία μπορεί να αναλαμβάνεται από περισσότερους εκπαιδευτικούς την ίδια ημέρα, όταν αυτό απαιτείται για τη διασφάλιση της συνεχούς εποπτείας των μαθητών/τριών.

Οι Διευθυντές/ντριες και οι Υποδιευθυντές/ντριες οφείλουν να φροντίζουν για την έγκαιρη αναπλήρωση των εφημερευόντων, όταν αυτό απαιτείται, και είναι υπεύθυνοι/ες για την ορθή εφαρμογή και την απαρέγκλιτη τήρηση των σχετικών οδηγιών για τις εφημερίες των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

4. Οργάνωση Τμημάτων και Ολοήμερο Πρόγραμμα

Η δημιουργία των τμημάτων πρέπει να πραγματοποιείται με τρόπο σύννομο, καθώς επηρεάζει άμεσα τη διαχείριση του εκπαιδευτικού προσωπικού.

Δεν επιτρέπεται η διαίρεση τμημάτων εάν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία και δεν έχει εκδοθεί η σχετική απόφαση.

Παράλληλα, η λειτουργία του ολοήμερου προγράμματος πρέπει να είναι αυστηρά σύμφωνη με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.

Οι Διευθυντές/ντριες οφείλουν να πραγματοποιούν ιδιαίτερα προσεκτικό έλεγχο της παρουσίας των μαθητών/τριών, προκειμένου να διασφαλίζεται η ορθολογική διαχείριση και αξιοποίηση του προσωπικού που διατίθεται.

5. Διαχείριση Διδακτικού Ωραρίου και Αναθέσεων

Όλοι οι Διευθυντές/ντριες, Υποδιευθυντές/ντριες των σχολικών μονάδων, καθώς και οι εκπαιδευτικοί, υποχρεούνται να καλύπτουν πλήρως το διδακτικό τους ωράριο.

Υπενθυμίζεται ότι κατά την κάλυψη των διδακτικών ωρών προηγείται ο παλαιότερος οργανικά τοποθετηθείς στη σχολική μονάδα, προκειμένου να καλύψει πλήρως το υποχρεωτικό διδακτικό του ωράριο. Στη συνέχεια ακολουθούν οι επόμενοι εκπαιδευτικοί, σύμφωνα με τη σειρά τοποθέτησής τους στη σχολική μονάδα.

Σε περίπτωση αδυναμίας πλήρους κάλυψης του ωραρίου του τελευταίου στη σειρά εκπαιδευτικού, εφαρμόζεται η προβλεπόμενη διαδικασία συμπλήρωσης ωραρίου.

Ως εκ τούτου, οι Διευθυντές/ντριες και οι Προϊστάμενοι/νες των σχολικών μονάδων καλούνται:

• να ελέγχουν την πλήρωση του υποχρεωτικού διδακτικού ωραρίου των εκπαιδευτικών αρμοδιότητάς τους,
• να προβαίνουν στις απαραίτητες ενέργειες για τη συμπλήρωση του υποχρεωτικού διδακτικού ωραρίου,
• να συνεργάζονται με τους/τις Διευθυντές/ντριες Εκπαίδευσης.

Οι Διευθυντές/ντριες Εκπαίδευσης οφείλουν να μεριμνούν για την ορθολογική διαχείριση και την πλήρη αξιοποίηση των λειτουργικών πλεονασμάτων των εκπαιδευτικών.

6. Διαχείριση εκπαιδευτικού δυναμικού και ενημέρωση Π.Σ. MySchool

Σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 112369/ΓΔ4/31-08-2026 εγκύκλιο του ΥΠΑΙΘΑ, προκειμένου να αποτυπώνεται η λειτουργία κάθε σχολικής μονάδας, αλλά και κάθε εκπαιδευτικής δομής, όπως ΠΔΕ, Διεύθυνση Εκπαίδευσης και ΚΕΔΑΣΥ, απαιτείται η ενημέρωση του Πληροφοριακού Συστήματος MySchool σε καθημερινή βάση.

Η ορθή, έγκαιρη και ακριβής καταχώριση των στοιχείων στο Π.Σ. MySchool αποτελεί θεμελιώδη υπηρεσιακή υποχρέωση των Διευθυντών/τριών και Προϊσταμένων.

Παράλληλα, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τον έγκαιρο εντοπισμό και την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών και πρέπει να διέπεται από τις αρχές της χρηστής και ορθολογικής διοίκησης.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά την καταχώριση των στοιχείων, ώστε να μην εμφανίζονται αποκλίσεις σε σχέση με τα λειτουργικά κενά που δηλώνονται στο Π.Σ. ΟΠΣΥΔ.

Η ασυμφωνία στις δηλώσεις κενών κατά τις φάσεις πρόσληψης αναπληρωτών μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργίες και να οδηγήσει στην ανάγκη εκ των υστέρων διορθώσεων.

Ανάλογη προσοχή πρέπει να δίνεται και κατά τη συμπλήρωση των πινάκων εβδομαδιαίας επικαιροποίησης κενών και πλεονασμάτων.

Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται επίσης για την ορθή καταγραφή:

• του αριθμού των εκπαιδευτικών που αδυνατούν να ασκήσουν τα καθήκοντά τους, εφόσον υπάρχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά,
• των εκπαιδευτικών που ασκούν Γραμματειακή Υποστήριξη – Διοικητικό Έργο,
• των περιπτώσεων μείωσης ωραρίου λόγω ιδιότητας, όπως στελέχη εκπαίδευσης, αιρετοί ΟΤΑ και συνδικαλιστικές απαλλαγές.

Απαραίτητη είναι η συμφωνία των ακόλουθων στοιχείων που αποστέλλονται σε διαφορετικά τμήματα της ΠΔΕ:

1. Διοικητικό έργο, ενισχυτική διδασκαλία και πλεονάζοντες εκπαιδευτικοί.
2. Υπόλοιπα ωραρίων εκπαιδευτικών στο πληροφοριακό σύστημα.
3. Εβδομαδιαία επικαιροποίηση κενών και πλεονασμάτων.

7. Πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών βίας και εκφοβισμού

Οι Διευθυντές/ντριες και οι Προϊστάμενοι/ες των σχολικών μονάδων οφείλουν να λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση περιστατικών ενδοσχολικής βίας, εκφοβισμού και ακραίων συμπεριφορών.

Στο πλαίσιο αυτό, μεριμνούν για:

• την υλοποίηση προγραμμάτων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της εκπαιδευτικής κοινότητας,
• την εφαρμογή στοχευμένων δράσεων πρόληψης και αντιμετώπισης,
• τη διαφύλαξη της εύρυθμης λειτουργίας της σχολικής μονάδας,
• την καλλιέργεια ασφαλούς, συμπεριληπτικού και υποστηρικτικού σχολικού κλίματος.

Στο πλαίσιο των δράσεων πρόληψης και αντιμετώπισης θα πρέπει να αξιοποιείται όλο το διαθέσιμο έμψυχο δυναμικό, όπως:

• ΚΕΔΑΣΥ,
• ΕΔΥ,
• σχολικοί ψυχολόγοι,
• κοινωνικοί λειτουργοί.

Στόχος είναι η ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης των μαθητών/τριών που εμπλέκονται σε περιστατικά και η διασφάλιση ενός συμπεριληπτικού σχολικού κλίματος.

8. Άμεση διαχείριση και αναφορά περιστατικών

Οι Διευθυντές/ντριες και οι Προϊστάμενοι/ες των σχολικών μονάδων οφείλουν, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, να επιλαμβάνονται άμεσα κάθε περιστατικού που διαταράσσει την εύρυθμη λειτουργία της σχολικής μονάδας.

Παράλληλα, πρέπει να προβαίνουν χωρίς καθυστέρηση στις απαιτούμενες ενέργειες για τη διαχείριση και αντιμετώπισή του και να ενημερώνουν άμεσα την αρμόδια Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, αφού λάβουν γνώση του περιστατικού και προβούν στις απαιτούμενες ενέργειες, ενημερώνουν άμεσα την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης.

Όπου απαιτείται, ακολουθεί η προβλεπόμενη ενημέρωση του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Η έγκαιρη αναφορά των περιστατικών και η άμεση ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών είναι επιτακτική και ιδιαίτερα σημαντική, ώστε όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς:

• να είναι έγκαιρα ενημερωμένοι,
• να ενεργούν άμεσα και συντονισμένα,
• να συνεργάζονται αποτελεσματικά,
• να διαχειρίζονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο κάθε ζήτημα,
• να υποστηρίζουν τους μαθητές/τριες, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς/κηδεμόνες.

9. Τήρηση της διοικητικής ιεραρχίας και υπηρεσιακή αλληλογραφία

Υπενθυμίζεται ότι, τόσο για την ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών όσο και για την υποβολή ερωτημάτων, την παροχή οδηγιών ή διευκρινίσεων και τη διαχείριση ζητημάτων υπηρεσιακής κατάστασης, πρέπει να τηρείται απαρέγκλιτα η προβλεπόμενη διοικητική ιεραρχία.

Η σχετική υποχρέωση επισημαίνεται και στο με αριθμ. πρωτ. 114078/Ε3/17-9-2025 έγγραφο του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.

Στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας της Υπηρεσίας και της ορθής τήρησης των υπηρεσιακών διαδικασιών, τα έγγραφα των σχολικών μονάδων προς την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης ή/και το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού δεν θα διαβιβάζονται απευθείας, αλλά αποκλειστικά μέσω των αρμόδιων Διευθύνσεων Εκπαίδευσης.

Αντίστοιχα, τα έγγραφα των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης προς το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού θα διαβιβάζονται αποκλειστικά μέσω της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης.

Έγγραφα που διαβιβάζονται χωρίς να τηρείται η προβλεπόμενη διοικητική ιεραρχία θα επιστρέφονται.

Η αυστηρή τήρηση των διοικητικών διαδικασιών και της προβλεπόμενης ιεραρχίας αποτελεί απαρέγκλιτο κανόνα για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής και συντονισμένης λειτουργίας των υπηρεσιών.

10. Συνεργασία της εκπαιδευτικής κοινότητας

Η συνεργασία όλων των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, σε συνδυασμό με την πιστή τήρηση των ανωτέρω οδηγιών, αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στη διασφάλιση ενός ασφαλούς, οργανωμένου και αποτελεσματικού σχολικού περιβάλλοντος για το σύνολο της μαθητικής κοινότητας κατά το σχολικό έτος 2026-2027.

Ο Περιφερειακός Διευθυντής
Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
Κεντρικής Μακεδονίας

Αλέξανδρος Κόπτσης