Το πλαίσιο για τις εφημερίες, το εργασιακό ωράριο, τις διοικητικές υποχρεώσεις και τις απαλλαγές – Ποιοι εκπαιδευτικοί εξαιρούνται και ποιος αποφασίζει

Διευκρινίσεις για το καθεστώς των εφημεριών, του εργασιακού ωραρίου και των εξωδιδακτικών καθηκόντων των εκπαιδευτικών έδωσε το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού στο πλαίσιο κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Αφορμή αποτέλεσε ερώτημα σχετικά με το εάν προβλέπεται απαλλαγή των τρίτεκνων εκπαιδευτικών από συγκεκριμένες υπηρεσιακές υποχρεώσεις, όπως οι εφημερίες και οι διοικητικές εργασίες.

Με βάση τις διευκρινίσεις και το ισχύον πλαίσιο, η εφημερία αποτελεί αυτοτελή υπηρεσιακή υποχρέωση, ενώ οι εξωδιδακτικές εργασίες διέπονται από συγκεκριμένους κανόνες ως προς το αντικείμενο και τον χρόνο απασχόλησης.

Εφημερία: Αυτοτελής υποχρέωση των εκπαιδευτικών

Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του Π.Δ. 79/2017, η εφημερία δεν εντάσσεται στις γενικές εξωδιδακτικές υπηρεσίες, αλλά αποτελεί ξεχωριστή υποχρέωση που συνδέεται με την εύρυθμη και ασφαλή λειτουργία της σχολικής μονάδας.

Ποιοι απαλλάσσονται από την εφημερία

Η πλήρης απαλλαγή από την υποχρέωση εφημερίας προβλέπεται για:

• τον Διευθυντή της σχολικής μονάδας,
• τον Υποδιευθυντή της σχολικής μονάδας.

Για τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς δεν προβλέπεται γενική απαλλαγή, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές και τεκμηριωμένες περιστάσεις.

Τι ισχύει για τους τρίτεκνους εκπαιδευτικούς

Ένα από τα βασικά σημεία των διευκρινίσεων αφορά τους εκπαιδευτικούς που είναι τρίτεκνοι.

Με βάση το αναφερόμενο θεσμικό πλαίσιο, δεν προβλέπεται ειδική, θεσμοθετημένη απαλλαγή των τρίτεκνων εκπαιδευτικών από την εφημερία.

Επομένως, η ιδιότητα του τρίτεκνου από μόνη της δεν δημιουργεί αυτοδίκαιο δικαίωμα εξαίρεσης από το πρόγραμμα εφημεριών.

Εξαίρεση για σοβαρό και τεκμηριωμένο λόγο

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ο Σύλλογος Διδασκόντων μπορεί να αποφασίσει την εξαίρεση εκπαιδευτικού από την εφημερία, όταν υπάρχει σοβαρός και τεκμηριωμένος λόγος.

Η δυνατότητα αυτή δεν συνιστά γενική απαλλαγή συγκεκριμένης κατηγορίας εκπαιδευτικών, αλλά αφορά ειδικές περιπτώσεις που πρέπει να αιτιολογούνται.

Τι ισχύει για εκπαιδευτικούς που υπηρετούν σε περισσότερα σχολεία

Ειδικές προβλέψεις ισχύουν για τους εκπαιδευτικούς που μετακινούνται μεταξύ διαφορετικών σχολικών μονάδων.

Εκπαιδευτικοί σε δύο σχολεία

Όταν ένας εκπαιδευτικός υπηρετεί σε δύο σχολεία, η εφημερία πραγματοποιείται στο σχολείο στο οποίο διδάσκει τις περισσότερες ώρες.

Σε περίπτωση που οι ώρες διδασκαλίας είναι ίσες, η εφημερία πραγματοποιείται στην οργανική θέση ή την πρώτη τοποθέτηση, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα.

Εκπαιδευτικοί σε τρία ή περισσότερα σχολεία

Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση για εκπαιδευτικούς που καλύπτουν ωράριο σε τρία ή περισσότερα σχολεία, όταν τουλάχιστον ένα από αυτά στεγάζεται σε διαφορετικό κτίριο.

Στην περίπτωση αυτή προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από τα καθήκοντα εφημερίας.

Εργασιακό ωράριο: Μέχρι 6 ώρες ημερησίως και 30 εβδομαδιαίως

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα της παραμονής των εκπαιδευτικών στη σχολική μονάδα για την εκτέλεση εξωδιδακτικών εργασιών.

Το ανώτατο πλαίσιο παρουσίας στο σχολείο για εξωδιδακτικό έργο ανέρχεται σε:

Τα όρια αυτά αφορούν την υπηρεσιακή παρουσία και το εξωδιδακτικό έργο και δεν αποτελούν πρόσθετο διδακτικό ωράριο.

Ποιες εξωδιδακτικές εργασίες μπορούν να ανατεθούν

Στο πλαίσιο της λειτουργίας της σχολικής μονάδας, ο Διευθυντής ή Προϊστάμενος μπορεί να αναθέτει στους εκπαιδευτικούς εργασίες που συνδέονται με την εκπαιδευτική και διοικητική λειτουργία του σχολείου.

Ενδεικτικά περιλαμβάνονται:

• προετοιμασία εκπαιδευτικού υλικού,
• διόρθωση εργασιών,
• ενημέρωση γονέων και κηδεμόνων,
• τήρηση και ενημέρωση βιβλίων της σχολικής μονάδας,
• επίβλεψη γευμάτων,
• συμμετοχή σε σχολικές εκδηλώσεις,
• συμμετοχή σε παιδαγωγικές συναντήσεις,
• λοιπές εργασίες που συνδέονται με την εύρυθμη λειτουργία της σχολικής μονάδας.

Οι εργασίες αυτές πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του προβλεπόμενου εργασιακού χρόνου.

Ποιοι απαλλάσσονται από πρόσθετες εξωδιδακτικές υπηρεσίες

Ως θεσμοθετημένη εξαίρεση από τις πρόσθετες εξωδιδακτικές υπηρεσίες αναφέρεται η περίπτωση των γονέων με παιδιά ηλικίας έως δύο ετών.

Αντίθετα, για τους τρίτεκνους εκπαιδευτικούς δεν προβλέπεται αντίστοιχη γενική απαλλαγή από τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις.

Επομένως, πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ των ειδικών προβλέψεων για συγκεκριμένες κατηγορίες εκπαιδευτικών και των περιπτώσεων στις οποίες μπορεί να αποφασιστεί εξαίρεση για σοβαρούς και τεκμηριωμένους λόγους.

Πώς καταρτίζεται το πρόγραμμα εφημεριών

Για την οργάνωση των εφημεριών ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία, με στόχο την ισότιμη κατανομή των υποχρεώσεων και την εύρυθμη λειτουργία του σχολείου.

1. Πρόγραμμα εφημεριών

Το πρόγραμμα καταρτίζεται μετά από πρόταση της Διεύθυνσης και εγκρίνεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων.

Στη συνέχεια αναρτάται στη σχολική μονάδα και κοινοποιείται στην αρμόδια Διεύθυνση Εκπαίδευσης.

2. Συστεγαζόμενες σχολικές μονάδες

Στις περιπτώσεις όπου λειτουργούν περισσότερα σχολεία στον ίδιο χώρο, καταρτίζεται κοινός πίνακας εφημερευόντων, ώστε η κατανομή των σχετικών υποχρεώσεων να γίνεται ισότιμα.

3. Αλλαγή ή αναπλήρωση εφημερεύοντος

Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή αλλαγής στο πρόγραμμα, η αντικατάσταση εφημερεύοντος πραγματοποιείται από τη Διεύθυνση της σχολικής μονάδας.

Κάθε τέτοια αλλαγή καταγράφεται υποχρεωτικά στο Ημερολόγιο Σχολικής Ζωής, ώστε να υπάρχει επίσημη υπηρεσιακή καταγραφή.

Υποχρεωτική συμμετοχή σε σχολικές δράσεις

Η υπηρεσιακή υποχρέωση των εκπαιδευτικών δεν περιορίζεται στη διδασκαλία και στις εφημερίες.

Η συμμετοχή των εκπαιδευτικών στις προβλεπόμενες σχολικές δράσεις θεωρείται υποχρεωτική και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:

• εκπαιδευτικές εκδρομές,
• σχολικές εορτές,
• ενδοσχολικές εκδηλώσεις,
• παιδαγωγικές δράσεις και συναντήσεις.

Η συμμετοχή εντάσσεται στο πλαίσιο των καθηκόντων που συνδέονται με τη λειτουργία και το εκπαιδευτικό έργο της σχολικής μονάδας.

Συνοπτικός πίνακας

Το βασικό πλαίσιο

Οι εφημερίες αποτελούν αυτοτελή υπηρεσιακή υποχρέωση και δεν ταυτίζονται με τις γενικές εξωδιδακτικές εργασίες. Η ισχύουσα ρύθμιση προβλέπει συγκεκριμένες απαλλαγές, ενώ για τους τρίτεκνους εκπαιδευτικούς δεν προβλέπεται γενική απαλλαγή αποκλειστικά λόγω της ιδιότητάς τους.

Παράλληλα, το εργασιακό πλαίσιο θέτει συγκεκριμένα όρια στην παρουσία των εκπαιδευτικών στη σχολική μονάδα και καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι εφημερίες, οι αναπληρώσεις και οι λοιπές υπηρεσιακές υποχρεώσεις.

Η ορθή εφαρμογή των κανόνων και η σαφής καταγραφή των αποφάσεων και των αλλαγών στο πρόγραμμα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εύρυθμη λειτουργία κάθε σχολικής μονάδας.