Έντονες αντιδράσεις και προβληματισμό προκαλεί η παρουσίαση των προτάσεων της ΕΛΑΣ για την αναμόρφωση του εκπαιδευτικού συστήματος, καθώς –σύμφωνα με την αποτίμηση– το σχέδιο χαρακτηρίζεται από ασάφεια, αντιφάσεις και έλλειψη συγκεκριμένων μέτρων υλοποίησης.

Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται το εύρος και η ετερογένεια των προτάσεων, που εκτείνονται από την κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων και της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών έως τη διατήρηση της λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων. Η τομεάρχης Παιδείας της ΕΛΑΣ, Ιωάννα Λαλιώτου, ξεκαθάρισε ότι το κόμμα δεν προτίθεται να καταργήσει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, αλλά να προχωρήσει σε τροποποίηση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου, ενώ παράλληλα έχει εκφραστεί αντίθεση στην αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος.

Η συγκεκριμένη στάση έχει προκαλέσει αντιδράσεις από πολιτικούς χώρους, με επικρίσεις περί ιδεολογικής ασυνέπειας και μετατόπισης θέσεων. Κόμματα της ευρύτερης Αριστεράς κάνουν λόγο για αποδοχή πολιτικών που συνδέονται με νεοφιλελεύθερες κατευθύνσεις, ενώ άλλες πλευρές επισημαίνουν έλλειψη σαφούς στρατηγικής.

Ασαφές πλαίσιο για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Σχετικά με το σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ, προτείνεται η κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων με τη σημερινή τους μορφή, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζεται πλήρως το νέο μοντέλο. Μεταξύ των ιδεών που παρουσιάστηκαν περιλαμβάνονται:

• ενιαίο πρόγραμμα σπουδών στις δύο πρώτες τάξεις του Λυκείου,
• επιλογή κατεύθυνσης στην Γ’ Λυκείου,
• δυνατότητα «ελεύθερης πρόσβασης» σε τμήματα με ισορροπία προσφοράς και ζήτησης,
• εισαγωγή με βάση τον βαθμό απολυτηρίου ή μέσω μεταβατικών εξετάσεων σε περιπτώσεις αυξημένης ζήτησης.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε η πρόθεση κατάργησης της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ), καθώς και η δημιουργία διετών προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης εντός των ΑΕΙ, με πρόσβαση χωρίς εξετάσεις για αποφοίτους ΕΠΑΛ και, υπό προϋποθέσεις, ΓΕΛ.

Αλλαγές στη διοίκηση και την αξιολόγηση

Στο πεδίο της διοίκησης των πανεπιστημίων προτείνεται η κατάργηση των Συμβουλίων Διοίκησης και η αλλαγή του τρόπου εκλογής των πρυτανικών αρχών και των μελών ΔΕΠ.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην κατάργηση της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, με αναφορές σε «θεσμική προστασία» και «παύση του τιμωρητικού πλαισίου», χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση για το πώς θα διασφαλιστεί η ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Προτάσεις για ενίσχυση υποστηρικτικών δομών

Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τη στελέχωση των σχολείων με διεπιστημονικές ομάδες (ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, λογοθεραπευτές και εργοθεραπευτές), καθώς και αναφορές στη δημιουργία πιο συμπεριληπτικών σχολικών κοινοτήτων. Ωστόσο, οι σχετικές διατυπώσεις κρίνονται γενικές και χωρίς σαφές πλαίσο εφαρμογής.

Η συνολική παρουσίαση των θέσεων της ΕΛΑΣ για την Παιδεία αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης και τεκμηρίωσης των προτεινόμενων πολιτικών. Παρά τη διάγνωση υπαρκτών προβλημάτων του εκπαιδευτικού συστήματος, παραμένει ζητούμενο η διαμόρφωση ενός συνεκτικού και εφαρμόσιμου σχεδίου μεταρρυθμίσεων.