Προβολή άρθρων κατά ημερομηνία: Σεπτέμβριος 2018 - ΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ dictyo.gr
Κυριακή, 02 Σεπτεμβρίου 2018 01:55
1η Σεπτεμβρίου 1821: Το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης
Η σημερινή ημέρα είναι μια μέρα πένθους για την Σαμοθράκη. Η 1η Σεπτεμβρίου είναι για το νησί των Θρακικών Σποράδων ιερή ιστορική ημέρα. Τιμάται το Ολοκαύτωμα της νήσου, το οποίο συνέβη την 1η Σεπτεμβρίου 1821, όταν οι Τούρκοι έσφαξαν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Σαμοθράκης, στην τοποθεσία Εφκάς (ή Φκας).
Γι αυτό στην πλατεία του Εφκά γίνεται επιμνημόσυνος δέηση στο ηρώον, κατάθεση στεφάνων, απόδοση τιμών από τμήμα στρατού, ενός λεπτού σιγή και ανακρούεται ο εθνικός ύμνος. Έπειτα, στο Πνευματικό Κέντρο, που φέρει το όνομα «Ν. Φαρδύς» εκφωνείται το ιστορικό της ημέρας, και εν τέλει ακούγονται τραγούδια, από τοπική χορωδία. Ούτε γιορτές, ούτε γλέντια. Είναι μια ημέρα μνημοσύνης και συλλογισμού για τους Σαμοθρακίτες.
Ας μάθουμε όμως γι’ αυτό το τραγικό ολοκαύτωμα, μία πτυχή της ιστορίας της Σαμοθράκης, άγνωστη και λησμονημένη:
Η Σαμοθράκη από το 1459 ήταν υπόδουλη με έντονη την οθωμανική παρουσία. Η κήρυξη της επανάστασης στη Σαμοθράκη από τα τοπικά μυημένα μέλη στη Φιλική Εταιρεία, ακολούθησε ο γενικός ξεσηκωμός των Ελλήνων. Οι Σαμοθρακίτες που είχαν συνδέσμους με συμπατριώτες τους στην Κωνσταντινούπολη και με τον μητροπολίτη Μαρωνείας Κωνστάντιο, είχαν ήδη δημιουργήσει το ψυχολογικό υπόβαθρο. Έτσι ξεσηκώθηκαν και τον Αύγουστο του 1821 επαναστάτησαν κατά του Muhammed Bey Selihtar.
Η αντίδραση από τους Οθωμανούς ήρθε το Σεπτέμβριο του 1821, την 1η του μηνός, την «πρωτοσταυρινιά» όπως λένε οι ντόπιοι, όταν αποβιβάστηκαν στο νησί δύο χιλιάδες στρατιώτες υπό τον Τούρκο υποναύαρχο μπέη Καρά-Αλή. Η καταστροφή ήταν ολοκληρωτική. Η Σαμοθράκη μετατράπηκε σε κέντρο λεηλασίας, ζώνη θανάτου και ερείπια, και το νησί έμεινε ακατοίκητο για έξι χρόνια. Σφαγιάσθηκαν περίπου 10.000 άνδρες και αγόρια (κατ’ άλλες πηγές 8.000). Τα γυναικόπαιδα και όσοι σώθηκαν από την σφαγή πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης.
Εφτακόσιοι από τους κατοίκους που είχαν καταφύγει στα βουνά, οι Οθωμανοί τους έφεραν πίσω με δόλο δίνοντάς τους την εντύπωση ότι θα τους δώσουν χάρη. Όμως στην τοποθεσία «Εφκάς» στο κάστρο της πρωτεύουσας, της Χώρας, τους δολοφόνησαν όλους. Από τη μαζική αυτή δολοφονία, επέζησαν σύμφωνα με μαρτυρίες ξένων περιηγητών και του Σαμοθρακίτη ιερέα Γ. Μανωλάκη από 25 έως 30 οικογένειες, οι οποίες ζούσαν τα επόμενα χρόνια σε άθλια κατάσταση.
Σημαντική μαρτυρία για το ολοκαύτωμα αποτελεί το έργο του Ίωνος Δραγούμη «Σαμοθράκη», ο οποίος διέσωσε το συμβάν, αλλά και την αναφορά για το «λογχισμένο Ευαγγέλιο» της εκκλησίας της Παναγίας στη Χώρα, το οποίο φυλάσσεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.
Σημαντική παράμετρος του ολοκαυτώματος αποτελεί και ο βίαιος εξισλαμισμός πολλών Σαμοθρακιτών, που κατέληξαν όπως αναφέραμε δούλοι. Πέντε από τους επιζώντες του ολοκαυτώματος γύρισαν το 1837 στη Σαμοθράκη και επέστρεψαν στην αρχική τους θρησκεία. Γι αυτό το λόγο βασανίστηκαν και θανατώθηκαν στην απέναντι Θρακική ακτή, όπου μεταφέρθηκαν στο χωριό Μάκρη της Αλεξανδρούπολης. Η μνήμη τους τιμάται την Κυριακή του Θωμά και αποτελούν τους Άγιους Πέντε Νεομάρτυρες (Μανουήλ Παλογούδας, Θεόδωρος Δημητρίου, Γεώργιος Κουρούνης, Γεώργιος Καλακίκος και Μιχαήλ Κύπριος), τα λείψανα των οποίων φυλάσσονται στην εκκλησία της Παναγίας στη Χώρα αλλά και στον τόπο μαρτυρίου τους, την Μάκρη και στις εικόνες στις εκκλησίες του νησιού απεικονίζονται με φουστανέλες.
Το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης παρέμεινε άγνωστο και η τυπική αναφορά στη θυσία των κατοίκων της στην εθνική παλιγγενεσία, αναγνωρίστηκε από την Ακαδημία των Αθηνών μόλις το 1980. Την καταστροφή της Σαμοθράκης την απεικόνισε πολύ χαρακτηριστικά ο Γάλλος Αύγουστος Βινσόν (Αuguste Vinchon) ο οποίος λίγο αργότερα ζωγράφισε ένα πίνακα με θέμα τη σφαγή της Σαμοθράκης, που βρίσκεται στο Λούβρο.
Το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης αποτελεί μία άγνωστη πτυχή της ιστορίας μας και οφείλουν οι χιλιάδες επισκέπτες του νησιού να το γνωρίσουν, και οι αρκετοί ερευνητές που ασχολούνται με αυτό, να το αναδείξουν περισσότερο. Η συνέχεια θα πρέπει να είναι ακόμη πλούσια, το οφείλουμε στους νέους ανθρώπους που θυσιάστηκαν το Σεπτέμβριο του 1821 και αργότερα, για ελευθερία σώματος και πνεύματος.
Για το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης περισσότερα στα βιβλία, "Σαμοθράκη: Ιστορία, Αρχαιολογία, Πολιτισμός", επιμέλεια: Στράτος Ν. Δορδανάς - Θεοφάνης Μαλκίδης, εκδόσεις: Επίκεντρο 2008 και "Σαμοθράκη - Ιερά νήσος" του Γιώργου Λεκάκη, εκδόσεις: Ερωδιός.
Γι αυτό στην πλατεία του Εφκά γίνεται επιμνημόσυνος δέηση στο ηρώον, κατάθεση στεφάνων, απόδοση τιμών από τμήμα στρατού, ενός λεπτού σιγή και ανακρούεται ο εθνικός ύμνος. Έπειτα, στο Πνευματικό Κέντρο, που φέρει το όνομα «Ν. Φαρδύς» εκφωνείται το ιστορικό της ημέρας, και εν τέλει ακούγονται τραγούδια, από τοπική χορωδία. Ούτε γιορτές, ούτε γλέντια. Είναι μια ημέρα μνημοσύνης και συλλογισμού για τους Σαμοθρακίτες.
Ας μάθουμε όμως γι’ αυτό το τραγικό ολοκαύτωμα, μία πτυχή της ιστορίας της Σαμοθράκης, άγνωστη και λησμονημένη:
Η Σαμοθράκη από το 1459 ήταν υπόδουλη με έντονη την οθωμανική παρουσία. Η κήρυξη της επανάστασης στη Σαμοθράκη από τα τοπικά μυημένα μέλη στη Φιλική Εταιρεία, ακολούθησε ο γενικός ξεσηκωμός των Ελλήνων. Οι Σαμοθρακίτες που είχαν συνδέσμους με συμπατριώτες τους στην Κωνσταντινούπολη και με τον μητροπολίτη Μαρωνείας Κωνστάντιο, είχαν ήδη δημιουργήσει το ψυχολογικό υπόβαθρο. Έτσι ξεσηκώθηκαν και τον Αύγουστο του 1821 επαναστάτησαν κατά του Muhammed Bey Selihtar.
Η αντίδραση από τους Οθωμανούς ήρθε το Σεπτέμβριο του 1821, την 1η του μηνός, την «πρωτοσταυρινιά» όπως λένε οι ντόπιοι, όταν αποβιβάστηκαν στο νησί δύο χιλιάδες στρατιώτες υπό τον Τούρκο υποναύαρχο μπέη Καρά-Αλή. Η καταστροφή ήταν ολοκληρωτική. Η Σαμοθράκη μετατράπηκε σε κέντρο λεηλασίας, ζώνη θανάτου και ερείπια, και το νησί έμεινε ακατοίκητο για έξι χρόνια. Σφαγιάσθηκαν περίπου 10.000 άνδρες και αγόρια (κατ’ άλλες πηγές 8.000). Τα γυναικόπαιδα και όσοι σώθηκαν από την σφαγή πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης.
Εφτακόσιοι από τους κατοίκους που είχαν καταφύγει στα βουνά, οι Οθωμανοί τους έφεραν πίσω με δόλο δίνοντάς τους την εντύπωση ότι θα τους δώσουν χάρη. Όμως στην τοποθεσία «Εφκάς» στο κάστρο της πρωτεύουσας, της Χώρας, τους δολοφόνησαν όλους. Από τη μαζική αυτή δολοφονία, επέζησαν σύμφωνα με μαρτυρίες ξένων περιηγητών και του Σαμοθρακίτη ιερέα Γ. Μανωλάκη από 25 έως 30 οικογένειες, οι οποίες ζούσαν τα επόμενα χρόνια σε άθλια κατάσταση.
Σημαντική μαρτυρία για το ολοκαύτωμα αποτελεί το έργο του Ίωνος Δραγούμη «Σαμοθράκη», ο οποίος διέσωσε το συμβάν, αλλά και την αναφορά για το «λογχισμένο Ευαγγέλιο» της εκκλησίας της Παναγίας στη Χώρα, το οποίο φυλάσσεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.
Σημαντική παράμετρος του ολοκαυτώματος αποτελεί και ο βίαιος εξισλαμισμός πολλών Σαμοθρακιτών, που κατέληξαν όπως αναφέραμε δούλοι. Πέντε από τους επιζώντες του ολοκαυτώματος γύρισαν το 1837 στη Σαμοθράκη και επέστρεψαν στην αρχική τους θρησκεία. Γι αυτό το λόγο βασανίστηκαν και θανατώθηκαν στην απέναντι Θρακική ακτή, όπου μεταφέρθηκαν στο χωριό Μάκρη της Αλεξανδρούπολης. Η μνήμη τους τιμάται την Κυριακή του Θωμά και αποτελούν τους Άγιους Πέντε Νεομάρτυρες (Μανουήλ Παλογούδας, Θεόδωρος Δημητρίου, Γεώργιος Κουρούνης, Γεώργιος Καλακίκος και Μιχαήλ Κύπριος), τα λείψανα των οποίων φυλάσσονται στην εκκλησία της Παναγίας στη Χώρα αλλά και στον τόπο μαρτυρίου τους, την Μάκρη και στις εικόνες στις εκκλησίες του νησιού απεικονίζονται με φουστανέλες.
Το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης παρέμεινε άγνωστο και η τυπική αναφορά στη θυσία των κατοίκων της στην εθνική παλιγγενεσία, αναγνωρίστηκε από την Ακαδημία των Αθηνών μόλις το 1980. Την καταστροφή της Σαμοθράκης την απεικόνισε πολύ χαρακτηριστικά ο Γάλλος Αύγουστος Βινσόν (Αuguste Vinchon) ο οποίος λίγο αργότερα ζωγράφισε ένα πίνακα με θέμα τη σφαγή της Σαμοθράκης, που βρίσκεται στο Λούβρο.
![]() |
| Après le massacre de Samothrace. Πίνακας του Auguste Vinchon (Λούβρο) |
Το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης αποτελεί μία άγνωστη πτυχή της ιστορίας μας και οφείλουν οι χιλιάδες επισκέπτες του νησιού να το γνωρίσουν, και οι αρκετοί ερευνητές που ασχολούνται με αυτό, να το αναδείξουν περισσότερο. Η συνέχεια θα πρέπει να είναι ακόμη πλούσια, το οφείλουμε στους νέους ανθρώπους που θυσιάστηκαν το Σεπτέμβριο του 1821 και αργότερα, για ελευθερία σώματος και πνεύματος.
Για το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης περισσότερα στα βιβλία, "Σαμοθράκη: Ιστορία, Αρχαιολογία, Πολιτισμός", επιμέλεια: Στράτος Ν. Δορδανάς - Θεοφάνης Μαλκίδης, εκδόσεις: Επίκεντρο 2008 και "Σαμοθράκη - Ιερά νήσος" του Γιώργου Λεκάκη, εκδόσεις: Ερωδιός.
Κατηγορία
Εκπαιδευτικά Νέα
Κυριακή, 02 Σεπτεμβρίου 2018 01:54
Ανεπιθύμητος» σε Θεσσαλονίκη και Κατερίνη ο Αλέξης Τσίπρας

Αναβρασμός επικρατεί στις Μακεδονικές Οργανώσεις, οι οποίες προετοιμάζονται να υποδεχτούν με διαμαρτυρίες τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα στα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Όπως αναφέρει ο τοπικός ιστότοπος seleo.gr εντείνονται όσο πλησιάζουν τα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης οι αντιδράσεις ενόψει της επίσκεψης και των εγκαινίων της από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα ιδίως από την πλευρά των
Μακεδονικών οργανώσεων που σκοπεύουν να διαμαρτυρηθούν σε δύο σημεία για τη συμφωνία των Πρεσπών.
Έτσι μετά τη Θεσσαλονίκη που γέμισε και το κέντρο της Κατερίνης με αφίσες του πρωθυπουργού και την φράση "Ανεπιθύμητος", στην πρωτεύουσα της Πιερίας μάλιστα κυκλοφόρησαν και αφίσα που απεικονίζει τον Έλληνα πρωθυπουργό μαζί με τον Σκοπιανό ομόλογό του αλλά και τους υπουργούς Εξωτερικών των δύο χωρών να υπογράφουν τη συμφωνία και να γράφουν "ΔΕΝ ΞΕΧΝΆΜΕ" καθώς και "τρικάκια" που καλούν τους πολίτες στη συγκέντρωση έξω από συνεδριακό κέντρο Ιωάννης Βελλίδης το Σάββατο 8 Σεπτεμβρίου στις 19.00 και γράφουν "Αλέξη Τσίπρα πρόδωσες την ιστορία και την ταυτότητά μας, ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΟΣ"
Σύμφωνα με το seleo η επίμαχη αφίσα είναι η εξής:

Κατηγορία
Πολιτική
Κυριακή, 02 Σεπτεμβρίου 2018 01:53
Συμφέρει την Ελλάδα η κατάρρευση της Τουρκίας;
Οι σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία υπήρξαν ανέκαθεν ταραχώδεις, αλλά και με μεγάλα διαστήματα σχετικής ηρεμίας. Διαχρονικά, όσο πιο ασταθές ήταν το πολιτικό σκηνικό στην Τουρκία, τόσο πιο τεταμένες ήταν και οι διμερείς μας σχέσεις, καθώς οι εσωτερικές πιέσεις εκτονώνονταν στην εξωτερική πολιτική ποντάροντας στη λήθη του Τουρκικού λαού. Η κρίση στα Ίμια συνέβη όταν το κυβερνητικό σχήμα άλλαζε μέσω εκλογών κάθε λίγους μήνες.
Επί Ερντογάν το Αιγαίο έζησε μια μακρά περίοδο σχετικής ηρεμίας, η οποία διακόπηκε βίαια μόλις πριν λίγους μήνες. Η εξήγηση ήταν πως εν όψει εκλογών, ο Ερντογάν συσπείρωνε τους ψηφοφόρους του φοβούμενος διαρροές προς τη Μεράλ Ακσενέρ, επονομαζόμενη και Τουρκάλα Μαρί Λεπέν, που είχε σημαία της τις διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Οι πομπώδεις δηλώσεις του, τελείωσαν την ημέρα των εκλογών. Σήμερα η Τουρκία είναι ένα τραυματισμένο θηρίο του οποίου οι αντιδράσεις θα είναι απρόβλεπτες, και σίγουρα πάντως δε θα ποντάρει στην εσωστρέφεια.
Αλλά και στο κομμάτι των οικονομικών δραστηριοτήτων, η Τουρκία θα αποκτήσει ισχυρό πλεονέκτημα στις εξαγωγές. Τα παραδείγματα πολλά, αλλά αρκεί να σημειωθεί ο αρνητικός αντίκτυπος για τις Ελληνικές επιχειρήσεις χάλυβα και αλουμινίου, που απασχολούν δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους και η αξία των εξαγωγών ανέρχεται σε δισεκατομμύρια ευρώ για την Ελλάδα. Με δεδομένους τους δασμούς που επέβαλαν οι ΗΠΑ στην Τουρκία, είναι δεδομένο πως οι Τούρκικες εταιρείες χάλυβα και αλουμινίου θα στραφούν σε άλλες αγορές, με πρώτη την Ε.Ε., απειλώντας άμεσα με μείωση κερδών και μεριδίου αγοράς τις Ελληνικές.
Πέρα από το πολιτικό και επιχειρηματικό σύστημα της Τουρκίας όμως, υπάρχουν και οι Τούρκοι πολίτες. Είναι οι Τούρκοι πολίτες στους οποίους οφείλεται, μαζί με τους Κινέζους, η αναβίωση της κτηματαγοράς. Μεσίτες, μηχανικοί, εργολάβοι, επιχειρήσεις άμεσα και έμμεσα συνδεδεμένες με την κτηματαγορά βγήκαν από την επί σειρά ετών χειμερία νάρκη. Είναι όμως άγνωστο αν θα συνεχιστούν οι αγοραπωλησίες με τον ίδιο ρυθμό, όταν σήμερα θα πρέπει να δώσουν τα διπλά χρήματα για να αγοράσουν το ίδιο ακίνητο που θα αγόραζαν πριν λίγους μήνες.
Οι Τούρκοι όμως δεν επένδυσαν μόνο στα Ελληνικά ακίνητα, επένδυσαν και στον Ελληνικό τουρισμό. Τα τελευταία χρόνια είναι κατακόρυφη η αύξηση των Τούρκων τουριστών. Δυστυχώς με το κόστος των διακοπών στην Ελλάδα για τους Τούρκους να έχει διπλασιαστεί ήδη σε σχέση με το προηγούμενο καλοκαίρι - το οποίο με τη σειρά του ήταν και πάλι 30% ακριβότερο σε σχέση με το προπέρσινο - η λογική συνέπεια θα είναι να μειωθεί αισθητά η παρουσία τους στην Ελλάδα, στερώντας συνάλλαγμα από επιχειρηματίες και κράτος.
Τέλος, ας σημειωθεί ότι η Τουρκία, άμεσος ανταγωνιστής της Ελλάδας στον κλάδο του τουρισμού, είναι αρκετά φθηνότερος προορισμός φέτος σε σχέση με όλους τους ανταγωνιστές της στην Ευρώπη - ήδη φέτος έχει αύξηση 25% , υπερβαίνοντας τους 40 εκατομμύρια Τουρίστες από το εξωτερικό. Μένει να φανεί αν αυτό επηρέασε ή θα επηρεάσει αρνητικά και την Ελλάδα.
Είναι πολύ νωρίς για να αποσαφηνιστεί τι θα συμβεί στη γείτονα χώρα. Στην περίπτωση που η Τουρκική λίρα συνεχίζει να βυθίζεται, τα όσα αναφέρθηκαν θα είναι απλά ένα καλό σενάριο. Μια Τουρκία σε απόλυτη κατάρρευση και αναρχία, σαν αυτή που τελευταία στιγμή γλυτώσαμε εμείς 3 χρόνια πριν, θα είναι το κακό σενάριο. Διότι τότε οι λέμβοι από τα παράλια των Τουρκικών Ακτών δε θα έρχονται πια μόνο με πρόσφυγες ή μετανάστες τρίτων χωρών, αλλά και με τους γείτονές μας.
Συνεπώς, πριν χαρεί κανείς με την διαφαινόμενη μοίρα των γειτόνων, οφείλει να αναλογιστεί αν αυτή συμπαρασύρει και τη δική μας.
Της Σοφίας Αναγνωσταρά*
liberal.gr
Κατηγορία
Πολιτική
Please wait...


