Τι ισχύει για μόνιμους εκπαιδευτικούς – Έως 5 σχολικά έτη για σοβαρούς λόγους – Ειδικό καθεστώς για ανατροφή παιδιών έως 8 ετών – Οι προθεσμίες και οι αρμόδιες υπηρεσίες

Αναλυτικές οδηγίες για το καθεστώς των αδειών άνευ αποδοχών που μπορούν να λάβουν οι εκπαιδευτικοί προβλέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, με διαφορετικές ρυθμίσεις ανάλογα με τον λόγο χορήγησης, τη διάρκεια της άδειας και την οικογενειακή κατάσταση του εκπαιδευτικού.

Οι σχετικές διατάξεις καλύπτουν περιπτώσεις σοβαρών προσωπικών ή οικογενειακών λόγων, ανατροφής τέκνων, μεταπτυχιακών σπουδών, προσωρινής εγκατάστασης στο εξωτερικό, καθώς και άλλες ειδικές περιπτώσεις.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση μεταξύ των κατηγοριών των αδειών, καθώς δεν απαιτείται σε όλες τις περιπτώσεις η ίδια διαδικασία έγκρισης, ενώ διαφορετικά είναι και τα προβλεπόμενα χρονικά όρια.

Έως πέντε σχολικά έτη για σοβαρούς λόγους

Για σοβαρούς ιδιωτικούς λόγους μπορεί να χορηγηθεί στον εκπαιδευτικό άδεια άνευ αποδοχών συνολικής διάρκειας έως πέντε σχολικά έτη.

Στην κατηγορία αυτή μπορούν να ενταχθούν περιπτώσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων:

• σοβαρούς προσωπικούς λόγους,
• προβλήματα υγείας του ίδιου του εκπαιδευτικού ή μέλους της οικογένειάς του,
• ιδιαίτερα δύσκολες περιπτώσεις εγκυμοσύνης, τοκετού και μητρότητας,
• ολοκλήρωση μεταπτυχιακών σπουδών,
• προσωρινή εγκατάσταση στο εξωτερικό.

Το ανώτατο όριο των πέντε σχολικών ετών αποτελεί το προβλεπόμενο χρονικό όριο για τη συγκεκριμένη κατηγορία και δεν μπορεί να παραταθεί πέραν αυτού.

Ποιος αποφασίζει για τη χορήγηση

Η αρμοδιότητα για τη χορήγηση άδειας άνευ αποδοχών εξαρτάται από την κατηγορία της άδειας.

Για την άδεια άνευ αποδοχών που χορηγείται για σοβαρούς λόγους προβλέπεται γνώμη του αρμόδιου υπηρεσιακού συμβουλίου.

Ωστόσο, υπάρχουν κατηγορίες αδειών για τις οποίες δεν απαιτείται προηγούμενη γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου και η αρμοδιότητα ανήκει στον οικείο Διευθυντή Εκπαίδευσης.

Επομένως, πριν από την υποβολή οποιασδήποτε αίτησης είναι απαραίτητο να προσδιορίζεται με ακρίβεια ο λόγος για τον οποίο ζητείται η άδεια, καθώς από αυτόν εξαρτάται η διοικητική διαδικασία και το αρμόδιο όργανο.

Προσοχή στην επιστροφή στην υπηρεσία

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται μετά τη λήξη της άδειας.

Η ολοκλήρωση της περιόδου άδειας δεν σημαίνει ότι ο εκπαιδευτικός μπορεί να παραμείνει εκτός υπηρεσίας χωρίς νέα νόμιμη άδεια ή άλλη προβλεπόμενη διαδικασία.

Στην περίπτωση άδειας που έχει χορηγηθεί με βάση το ειδικό πλαίσιο για σοβαρούς λόγους, εάν ο εκπαιδευτικός δεν αναλάβει υπηρεσία μέσα σε έναν μήνα από τη λήξη της άδειας, επέρχεται αυτοδίκαιη λύση της υπηρεσιακής σχέσης.

Η ημερομηνία λήξης της άδειας και η υποχρέωση επιστροφής στην υπηρεσία πρέπει, επομένως, να αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη προσοχή.

Άδεια άνευ αποδοχών για ανατροφή παιδιών έως 8 ετών

Ξεχωριστές ρυθμίσεις προβλέπονται για τους γονείς που ζητούν άδεια άνευ αποδοχών με σκοπό την ανατροφή τέκνων ηλικίας έως και οκτώ ετών.

Η συγκεκριμένη άδεια χορηγείται υποχρεωτικά, χωρίς να απαιτείται γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου, σε φυσικό, θετό ή ανάδοχο γονέα, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Πρόκειται για διαφορετικό καθεστώς από την άδεια άνευ αποδοχών για σοβαρούς ιδιωτικούς λόγους.

Οικονομική ενίσχυση για τους δύο πρώτους μήνες

Για γονείς που έχουν έως δύο παιδιά προβλέπεται καταβολή ποσού ίσου με τον εκάστοτε ελάχιστο νομοθετημένο μισθό για τους δύο πρώτους μήνες της άδειας για κάθε τέκνο.

Η καταβολή πραγματοποιείται από την υπηρεσία που έχει την υποχρέωση μισθοδοσίας του εκπαιδευτικού.

Ειδικές προβλέψεις υπάρχουν για:

• γονείς διδύμων,
• γονείς τριδύμων,
• γονείς περισσότερων πολύδυμων τέκνων,
• μονογονεϊκές οικογένειες.

Παράλληλα, σε περίπτωση γέννησης τρίτου και κάθε επόμενου παιδιού, προβλέπεται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα άδεια τριών μηνών με πλήρεις αποδοχές.

Η άδεια ανατροφής μπορεί να χορηγηθεί τμηματικά

Η άδεια άνευ αποδοχών για την ανατροφή τέκνου μπορεί να χορηγηθεί είτε συνεχόμενα είτε τμηματικά.

Υπάρχει, όμως, ένας βασικός περιορισμός:

Κάθε επιμέρους χρονικό διάστημα της άδειας δεν μπορεί να είναι μικρότερο από έναν μήνα.

Παράλληλα, για κάθε παιδί, χρονικό διάστημα τεσσάρων μηνών από τη συγκεκριμένη άδεια λογίζεται ως χρόνος πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας για κάθε συνέπεια.

Οι τέσσερις αυτοί μήνες περιλαμβάνονται στη συνολική διάρκεια της άδειας και δεν προστίθενται επιπλέον πέραν του συνολικού χρονικού ορίου.

Οι βασικές προθεσμίες για την υποβολή αιτήσεων

Για τις μακροχρόνιες άδειες άνω των 20 ημερών, που αφορούν μεταξύ άλλων:

• την ανατροφή τέκνων,
• την προστασία της οικογένειας και της μητρότητας,
• την υπηρεσιακή εκπαίδευση,
• μεταπτυχιακές σπουδές,
• την προσωρινή εγκατάσταση στο εξωτερικό,

προβλέπεται συγκεκριμένος ετήσιος προγραμματισμός.

Η βασική προθεσμία

Οι αιτήσεις υποβάλλονται κανονικά έως τις 31 Μαΐου κάθε έτους και αφορούν το αμέσως επόμενο σχολικό έτος.

Η απόφαση για τη χορήγηση της άδειας προβλέπεται να εκδίδεται έως τις 30 Ιουνίου.

Υπάρχουν, ωστόσο, εξαιρέσεις από τον γενικό προγραμματισμό.

Αίτηση μπορεί να υποβληθεί μεταγενέστερα όταν:

• η ιδιότητα του εκπαιδευτικού αποκτήθηκε μετά τις 31 Μαΐου,
• δεν ήταν αντικειμενικά δυνατό να προγραμματιστεί εγκαίρως η άδεια,
• προέκυψαν προβλήματα υγείας,
• συντρέχουν άλλοι έκτακτοι λόγοι.

Τι ισχύει για άδεια έως έναν μήνα

Για τις άδειες άνευ αποδοχών διάρκειας έως ενός μήνα εφαρμόζονται διαφορετικές διατάξεις.

Ειδικότερα, για άδεια ακριβώς ενός μήνα που αφορά την ανατροφή παιδιού ηλικίας έως 8 ετών, η άδεια μπορεί να χορηγηθεί και σε εκπαιδευτικούς χωρίς να απαιτείται υποχρεωτικά η λήξη της στις 31 Αυγούστου, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία προϋποθέσεις.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά ειδική περίπτωση και δεν πρέπει να συγχέεται με το γενικό καθεστώς των μακροχρόνιων αδειών άνευ αποδοχών.

Τι συμβαίνει με τις άδειες που λήγουν στις 31 Αυγούστου

Για τις μακροχρόνιες άδειες άνευ αποδοχών των εκπαιδευτικών, ο γενικός κανόνας είναι ότι η άδεια χορηγείται μέχρι τη λήξη του σχολικού έτους, δηλαδή έως τις 31 Αυγούστου.

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις στις οποίες η άδεια ολοκληρώνεται νωρίτερα, επειδή συμπληρώνεται το προβλεπόμενο ανώτατο χρονικό όριο.

Ενδεικτικά, αυτό μπορεί να συμβεί όταν:

• συμπληρωθούν τα 5 σχολικά έτη συνολικής άδειας άνευ αποδοχών για σοβαρούς λόγους,
• το παιδί συμπληρώσει το όριο των 8 ετών για την άδεια ανατροφής.

Συνεπώς, η ημερομηνία λήξης κάθε άδειας πρέπει να ελέγχεται ξεχωριστά με βάση τη νομική βάση και τη διάρκεια για την οποία έχει εγκριθεί.

Ποια είναι η αρμοδιότητα των Διευθυντών Εκπαίδευσης

Οι Διευθυντές Εκπαίδευσης μπορούν να χορηγούν στους εκπαιδευτικούς της αρμοδιότητάς τους συγκεκριμένες κατηγορίες αδειών.

Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, γονικές άδειες και άδειες μητρότητας, καθώς και άδειες άνευ αποδοχών για τις οποίες δεν προβλέπεται προηγούμενη γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου.

Αντίθετα, για άλλες κατηγορίες απαιτείται η προβλεπόμενη υπηρεσιακή διαδικασία και, όπου ορίζεται, η γνώμη του αρμόδιου υπηρεσιακού συμβουλίου.

Τα βασικά σημεία που πρέπει να γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί

Αναγκαίος ο έγκαιρος προγραμματισμός

Το καθεστώς των αδειών άνευ αποδοχών περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες, με ξεχωριστές προϋποθέσεις, χρονικά όρια και διαδικασίες έγκρισης.

Για τον λόγο αυτό, οι εκπαιδευτικοί που επιθυμούν να κάνουν χρήση σχετικής άδειας θα πρέπει να εξετάζουν εγκαίρως τον λόγο χορήγησης, τη διάρκεια, την προθεσμία υποβολής, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και το αρμόδιο όργανο έγκρισης.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται τόσο στις προθεσμίες υποβολής των αιτήσεων όσο και στην ημερομηνία λήξης της άδειας, καθώς η μη τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών μπορεί να έχει σημαντικές υπηρεσιακές συνέπειες.