Σε δημόσιο διάλογο επανέρχεται συχνά ο ισχυρισμός ότι «το σχολείο του παρελθόντος παρείχε περισσότερες γνώσεις από το σημερινό». Η άποψη αυτή, αν και ιδιαίτερα δημοφιλής, συνιστά μια μηδενιστική και συχνά νοσταλγική προσέγγιση, η οποία δεν βασίζεται σε τεκμηριωμένη αξιολόγηση, αλλά σε μια εξιδανίκευση δεκαετιών που έχουν πλέον παρέλθει.

Για να εξεταστεί ορθά η σύγκριση, ο χρονικός ορίζοντας του «παλαιότερα» πρέπει να μεταφερθεί στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, δηλαδή στις περιόδους που οι σημερινές μεγαλύτερες γενιές είχαν προσωπική εμπειρία από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Τότε, η Ελλάδα, μόλις βγαίνοντας από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο, διήνυε μια περίοδο οικονομικής ανάκαμψης και κοινωνικής μετάβασης. Η εκπαίδευση ήταν ήδη προνόμιο των αστικών στρωμάτων, με αρκετές οικογένειες να στέλνουν τα παιδιά τους στο εξωτερικό για σπουδές, ενώ για τη μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού –που ζούσε σε μια κυρίως αγροτική οικονομία– το πτυχίο αποτελούσε τον μοναδικό δρόμο κοινωνικής κινητικότητας και επαγγελματικής προόδου.

Παρά ταύτα, τα ποσοστά μαθητικής διαρροής ήταν εξαιρετικά υψηλά και μόνο λίγοι μαθητές κατόρθωναν να ολοκληρώσουν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η περίοδος της Μεταπολίτευσης σηματοδότησε βαθιά αλλαγή: η μαζικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, προς ικανοποίηση και των αιτημάτων της γενιάς του Πολυτεχνείου, άνοιξε τις πόρτες των ΑΕΙ σε πλατιά κοινωνικά στρώματα. Το πτυχίο μετατράπηκε σε βασικό προσόν, με κύρια αξιοποίησή του στον διευρυμένο δημόσιο τομέα.

Σήμερα, ωστόσο, οι διεθνείς αξιολογήσεις καταγράφουν σοβαρές αδυναμίες στην αποδοτικότητα του ελληνικού σχολείου. Η πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εκπαίδευση στα 27 κράτη-μέλη καταδεικνύει ότι σχεδόν ένας στους δύο μαθητές στην Ελλάδα δεν επιτυγχάνει το ελάχιστο επίπεδο επάρκειας στις βασικές δεξιότητες. Η διαπίστωση αυτή εγείρει εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο το σύγχρονο σχολείο ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εποχής.

Ωστόσο, η απλή νοσταλγία για το σχολείο των δεκαετιών του ’60–’70 δεν αποτελεί λύση. Οι διδακτικές μέθοδοι, το επίπεδο κατάρτισης των εκπαιδευτικών και το εκπαιδευτικό υλικό έχουν αναμφίβολα βελτιωθεί. Το μεγάλο πλεονέκτημα του «παλιού» σχολείου ήταν ότι απευθυνόταν κυρίως σε λίγους μαθητές που έδιναν πραγματικό αγώνα για ένα καλύτερο μέλλον. Εκείνοι οι λίγοι πράγματι ξεχώριζαν, ενώ ο γενικός μέσος όρος παρέμενε χαμηλός.

Σήμερα, ο μέσος μαθητής έχει καλύτερη συνολική μόρφωση, όμως το σύστημα, ως καθολικά υποχρεωτικό και μαζικό, καλείται να ανταποκριθεί σε προκλήσεις εντελώς διαφορετικής φύσης. Η διάδοση της τεχνολογίας και η συνεχής έκθεση των νέων σε όγκο πληροφοριών που ξεπερνά κάθε προηγούμενο, δεν συνοδεύονται πάντα από την καλλιέργεια βαθιάς περιέργειας, κριτικής ικανότητας και γνωστικής εμβάθυνσης.

Το σχολείο της σημερινής εποχής εκπαιδεύει μαζικά πολίτες, αλλά συχνά με επιφανειακή γνώση, σε μια περίοδο εξαιρετικά σύνθετη, όπου το απλό «μάθε, παιδί μου, γράμματα» δεν επαρκεί πλέον. Η ανάγκη για ουσιαστική αναβάθμιση των μαθησιακών δεξιοτήτων, για ενίσχυση της κριτικής σκέψης και για καλύτερη προσαρμογή στις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Το ζητούμενο δεν είναι η επιστροφή στο παρελθόν, αλλά η επένδυση σε ένα σύγχρονο, ποιοτικό και λειτουργικό εκπαιδευτικό σύστημα που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των μαθητών και της χώρας.

Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού προχωρά σε μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών, με στόχο τη ριζική αναμόρφωση της λειτουργίας του Λυκείου και του συστήματος πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Με κεντρικό άξονα τη θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου, οι αλλαγές προωθούνται χωρίς αιφνιδιασμούς, με την έναρξη εφαρμογής να έχει προγραμματιστεί για τους μαθητές που ολοκληρώνουν φέτος το Γυμνάσιο και θα φοιτήσουν στην Α΄ Λυκείου το σχολικό έτος 2026–2027.

Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, παρουσίασε το πλαίσιο των παρεμβάσεων στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε αλλαγή στις Πανελλαδικές Εξετάσεις απαιτεί ευρεία κοινωνική και πολιτική συναίνεση, καθώς πρόκειται για έναν θεσμό αδιάβλητο και αξιοκρατικό. Ο δημόσιος διάλογος με πολιτικά κόμματα, πανεπιστημιακούς και εκπαιδευτικούς φορείς ξεκινά επίσημα τις επόμενες ημέρες στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής.

Τα Τέσσερα «Κλειδιά» που Ορίζουν το Νέο Λύκειο

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου, το νέο σύστημα συγκροτείται γύρω από τέσσερις κεντρικούς πυλώνες:

1. Συνδυασμός ενδοσχολικής και εξωτερικής αξιολόγησης

Η αναβαθμισμένη Τράπεζα Θεμάτων, με 13.000 θέματα, αποτελεί τον βασικό μηχανισμό διασφάλισης αξιοπιστίας.

• Στην Α’ και Β’ Λυκείου οι προαγωγικές εξετάσεις μετατρέπονται σε εξετάσεις εθνικού τύπου.
• Το 100% των θεμάτων θα προέρχεται από την Τράπεζα Θεμάτων.

2. Ενίσχυση του ρόλου του Λυκείου στην τελική βαθμολογία

Για πρώτη φορά, η βαθμολογία και των τριών τάξεων Λυκείου θα συνυπολογίζεται στο Εθνικό Απολυτήριο. Η κυβέρνηση εξετάζει μεταβατική περίοδο εφαρμογής, με πιθανό σενάριο την εξαίρεση της Α’ Λυκείου για τα πρώτα χρόνια.

3. Σταδιακή αλλαγή του τρόπου πρόσβασης στα πανεπιστήμια

Στόχος είναι οι Πανελλαδικές Εξετάσεις να παύσουν να έχουν τον αποκλειστικό ρόλο στην εισαγωγή στα ΑΕΙ.
Το σχέδιο προβλέπει:

• Εθνικού τύπου εξετάσεις στο τέλος κάθε τάξης Λυκείου.
• Συνυπολογισμό της επίδοσης ανά τάξη με ποσοστά 20% (Α΄), 30% (Β΄) και 50% (Γ΄).
• Πρόταση για εισαγωγή σε ορισμένες σχολές μόνο με το Εθνικό Απολυτήριο και χωρίς Πανελλαδικές.

4. Πιστοποίηση γνώσεων και δεξιοτήτων πριν τη χορήγηση του Απολυτηρίου

Το Εθνικό Απολυτήριο θα περιλαμβάνει ενιαίο πακέτο προσόντων που θα αποδεικνύουν τη μάθηση και τις δεξιότητες των μαθητών:

• Πιστοποίηση Πληροφορικής
• Πιστοποίηση Γλωσσομάθειας
• Συγκεντρωτικές βαθμολογίες όλων των τάξεων

Βαθμολόγηση και Αξιοπιστία – Νέες Δομές και Διαδικασίες

Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) αναβαθμίζεται και αναλαμβάνει:

• Την επιστημονική επιμέλεια της Τράπεζας Θεμάτων
• Τη σύνταξη των μαθημάτων βαρύτητας
• Την οργάνωση εξεταστικών διαδικασιών
• Τη σύσταση εθνικού σώματος αξιολογημένων βαθμολογητών
  Το Υπουργείο εξετάζει την καθιέρωση εξωτερικής ή διπλής βαθμολόγησης, ώστε η αξιοπιστία να μην εξαρτάται αποκλειστικά από την εσωτερική κρίση του εκπαιδευτικού.

Χρονοδιάγραμμα και Διασφάλιση Ομαλής Μετάβασης

Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι καμία αλλαγή δεν θα εφαρμοστεί βεβιασμένα. Η έναρξη ισχύος από το 2026–2027 εξαρτάται από την ολοκλήρωση της απαραίτητης προετοιμασίας, ιδίως σε ό,τι αφορά:

• την πλήρη λειτουργία της νέας Τράπεζας Θεμάτων
• την παραγωγή των Πολλαπλών Βιβλίων
• τη διαμόρφωση του πλαισίου των εξετάσεων
• την επαρκή ενημέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας

Σε Κέντρο Εστίασης η Ψυχολογία των Μαθητών

Η υπουργός αναγνώρισε την ανάγκη μείωσης του άγχους και του ψυχολογικού φορτίου που προκαλεί το υφιστάμενο σύστημα εξετάσεων. Το υπό διαμόρφωση Νέο Λύκειο στοχεύει σε μια ολιστική εκπαίδευση, που δεν θα λειτουργεί αποκλειστικά ως προθάλαμος των Πανεπιστημίων, αλλά ως αυτόνομη εκπαιδευτική βαθμίδα με σαφή παιδαγωγική υπόσταση.

Το Υπουργείο Παιδείας ανοίγει επίσημα έναν εκτενή και τεκμηριωμένο διάλογο για μία μεταρρύθμιση που φιλοδοξεί να αλλάξει το μαθησιακό τοπίο της χώρας, διασφαλίζοντας αξιοπιστία, διαφάνεια, λιγότερο άγχος για τους μαθητές και ουσιαστικές προοπτικές για τη σχολική και ακαδημαϊκή τους πορεία.

Το Υπουργείο Εσωτερικών προχωρά σε νέα χρηματοδοτική παρέμβαση για την ενίσχυση της σχολικής κοινότητας, ενεργοποιώντας τη Δ’ δόση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) έτους 2025. Με συνολικό ποσό 28.000.000 ευρώ, το Υπουργείο διαθέτει στους Δήμους της χώρας έκτακτη οικονομική ενίσχυση, με στόχο την κάλυψη των αυξανόμενων λειτουργικών αναγκών όλων των σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Η χρηματοδότηση αφορά το σύνολο των Δήμων, χωρίς καμία εξαίρεση, και καλύπτει όλες τις βαθμίδες – από νηπιαγωγεία έως και λύκεια. Η νέα κατανομή αποσκοπεί στην απρόσκοπτη λειτουργία των σχολείων σε όλη τη χώρα και στην άμεση υποστήριξη των αναγκών που προκύπτουν από την αυξημένη ενεργειακή επιβάρυνση, τη συντήρηση των εγκαταστάσεων και τη λειτουργική καθημερινότητα.

Στόχοι και πεδία κάλυψης της χρηματοδότησης

Η οικονομική ενίσχυση προορίζεται για καθοριστικές λειτουργικές ανάγκες, μεταξύ των οποίων:

• Δαπάνες θέρμανσης, ενέργειας και λοιπών ΔΕΚΟ, ιδιαίτερα ενόψει των αυξημένων αναγκών της χειμερινής περιόδου.
• Υπηρεσίες καθαριότητας και φύλαξης, ώστε να διασφαλίζονται ασφαλείς και υγιεινές συνθήκες φοίτησης.
• Μικρές επισκευές και εργασίες συντήρησης σχολικών κτιρίων, απαραίτητες για τη λειτουργικότητα και την ασφάλεια των υποδομών.
• Αναλώσιμα και λοιπές άμεσες λειτουργικές δαπάνες που απαιτούνται για την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων.

Το ποσό θα διατεθεί στους Δήμους μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, κατόπιν χρηματικής εντολής του Υπουργείου Εσωτερικών.

Οδηγίες προς τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και τους ΟΤΑ

Το Υπουργείο Εσωτερικών καλεί τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις να μεριμνήσουν για την άμεση συμμόρφωση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκειμένου οι πόροι να αποδοθούν εγκαίρως στις αρμόδιες σχολικές επιτροπές, όπως ρητά προβλέπεται από το άρθρο 28, παρ. 5 του ν. 5056/2023.

Η άμεση απόδοση των πόρων στις σχολικές επιτροπές αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ομαλή λειτουργία των σχολικών μονάδων, την υποστήριξη μαθητών και εκπαιδευτικών, καθώς και την αποτροπή ελλείψεων σε βασικές λειτουργικές προμήθειες.

Με τη νέα αυτή κατανομή, το Υπουργείο Εσωτερικών επιβεβαιώνει τη σταθερή δέσμευσή του για συνεχή και στοχευμένη ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης. Η επαρκής και έγκαιρη χρηματοδότηση των σχολείων αποτελεί θεμελιώδη προτεραιότητα για την προστασία της εκπαιδευτικής λειτουργίας και τη διαμόρφωση ενός ασφαλούς, κατάλληλου και σύγχρονου σχολικού περιβάλλοντος για όλους τους μαθητές.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΔΩ 

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) αναφέρεται στην ικανότητα μιας μηχανής να αναπαράγει τις γνωστικές λειτουργίες ενός ανθρώπου, όπως είναι η μάθηση, ο σχεδιασμός και η δημιουργικότητα. Καθιστά τις μηχανές ικανές να κατανοούν το περιβάλλον, να επιλύουν προβλήματα και να δρουν για να επιτύχουν έναν συγκεκριμένο στόχο. Η ραγδαία εξάπλωσή της επηρεάζει πλέον σε σημαντικό βαθμό την αγορά εργασίας και ιδίως αυτούς που απασχολούνται στο εισαγωγικό επίπεδο. Έχει υποστηριχθεί ότι θα λειτουργεί ως «επιταχυντής» που θα ενισχύει τις δυνατότητες των εργαζομένων, θα γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ των σημερινών δυνατοτήτων τους και των μελλοντικών φιλοδοξιών τους, ενώ δεν θα τους αντικαταστήσει.

Στην Ελλάδα, δεν έχει καταστεί σημαντικό εργαλείο για τις επιχειρήσει, η δε χρήση της στο Δημόσιο υλοποιήθηκε το 2024, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη βελτίωση των υπηρεσιών. Στον ιδιωτικό τομέα παρατηρείται περιορισμένη αξιοποίηση, κυρίως σε επιχειρήσει πληροφορικής. Σημαντικό ποσοστό κατέχουν οι νεοφυείς επιχειρήσεις.

Υπάρχει μια σειρά επαγγελμάτων που κινδυνεύει. Στην κορυφή οι σύμβουλοι οικονομικών και οι διευθυντές διοικητικών υπηρεσιών, στον αντίποδα οι μηχανολόγοι μηχανικοί, οι λογιστές και οι φαρμακοποιοί. Έχει υποστηριχθεί ότι η ΤΝ είναι δυνατόν να αντικαταστήσει τους εκπαιδευτικούς αλλά και τους γιατρούς. Αυτό δεν θα αποτελεί απλώς μια τεχνολογική εξέλιξη, αλλά μια βαθιά κοινωνική επανάσταση. Με τη βοήθειά της, όλες και όλοι θα έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν το ίδιο επίπεδο εκπαίδευσης και ιατρικής φροντίδας. Η ανησυχητική αυτή προβολή του μέλλοντος έχει πολλά μειονεκτήματα. Στον χώρο της εκπαίδευσης, πρακτικά, είναι αδύνατο να αντικατασταθεί ο δάσκαλος όλων των βαθμίδων με τη μηχανή και τον απρόσωπο ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Η διά ζώσης διδασκαλία δεν είναι δυνατόν να συγκριθεί με την εξ αποστάσεως και φυσικά δεν αντικαθίσταται από την ΤΝ. Οι ανθρώπινες ικανότητες παραμένουν μοναδικές. Η δημιουργικότητα, η ενσυναίσθηση και η ανθρώπινη επαφή είναι στοιχεία που δεν μπορούν να αναιρεθούν και είναι βασικές συνιστώσες μιας παιδείας ελεύθερης και δημοκρατικής.

Του ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΣΟΥΧΛΟΥ

Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού προχωρά στην προετοιμασία για την εισαγωγή του Διεθνούς Απολυτηρίου (International Baccalaureate – Ι.Β.) σε δημόσια Λύκεια της χώρας, ξεκινώντας από επιλεγμένα Πρότυπα, Πειραματικά και Μουσικά σχολεία. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική αναβάθμισης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και εναρμόνισης της ελληνικής εκπαίδευσης με διεθνή πρότυπα.

Το Ι.Β., το οποίο ήδη λειτουργεί σε ορισμένα ιδιωτικά σχολεία της χώρας, αποτελεί πρόγραμμα πλήρως αγγλόφωνης διδασκαλίας. Οι μαθητές της Β’ και Γ’ Λυκείου που θα επιλέγουν το πρόγραμμα θα παρακολουθούν αποκλειστικά τα μαθήματα του Ι.Β., με έμφαση στις Θετικές Επιστήμες και τα Οικονομικά. Η ελληνική γλώσσα θα διδάσκεται μόνο ως ξένη γλώσσα, ενώ τα μαθήματα του ελληνικού αναλυτικού προγράμματος δεν θα περιλαμβάνονται στην ύλη τους.

Παρά τα πλεονεκτήματα του Ι.Β., όπως η ενίσχυση της αγγλικής γλώσσας, η καλλιέργεια ερευνητικών δεξιοτήτων και η απομάκρυνση από την αποστήθιση, έχουν τεθεί σημαντικές ενστάσεις από εκπαιδευτικούς, θεσμικούς φορείς και την κοινωνία.

Κύρια σημεία προβληματισμού

1. Κίνδυνος ενίσχυσης του «brain drain»
   Η φοίτηση σε πλήρως αγγλόφωνο πρόγραμμα προσανατολίζει τους μαθητές προς σπουδές στο εξωτερικό (κυρίως σε Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ), γεγονός που μπορεί να ενισχύσει τη φυγή ικανών αποφοίτων αντί να ενδυναμώνει τα ελληνικά ΑΕΙ.
2. Απομάκρυνση από τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες
   Στο πρόγραμμα Ι.Β. δεν περιλαμβάνονται μαθήματα όπως Ελληνική Ιστορία, Αρχαία Ελληνικά και Θρησκευτικά. Ελλείπουν, συνεπώς, θεμελιώδη στοιχεία της ανθρωπιστικής και εθνικής παιδείας.
3. Ζήτημα συνταγματικής συμβατότητας
   Το άρθρο 16 παρ. 2 του Συντάγματος ορίζει ότι η Παιδεία οφείλει, μεταξύ άλλων, να καλλιεργεί την εθνική και θρησκευτική συνείδηση. Η οριστική απουσία σχετικών μαθημάτων δημιουργεί θεσμικό προβληματισμό.
4. Κίνδυνος εκπαιδευτικής δυσαναλογίας
   Η εφαρμογή του Ι.Β. σε Πρότυπα και Πειραματικά σχολεία ενδέχεται να οδηγήσει σε απομάκρυνση αριστούχων μαθητών από το ελληνικό εκπαιδευτικό πλαίσιο, στερώντας από τη χώρα πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό.
5. Απουσία Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού
   Από το πρόγραμμα λείπουν κομβικά στοιχεία της ελληνικής ιστορικής και πολιτισμικής κληρονομιάς. Κείμενα όπως η «Αντιγόνη» ή ο «Επιτάφιος» του Περικλή, αλλά και η Ελληνική Επανάσταση, δεν αποτελούν αντικείμενο διδασκαλίας.

Θέσεις θεσμικών φορέων

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, με έγγραφό της προς το Υπουργείο, ζητεί:

• να διατηρηθεί η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών και των Θρησκευτικών
• να ενταχθούν συμπληρωματικά στην ύλη του Ι.Β.
• να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με τις οποίες το μάθημα των Θρησκευτικών έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα σε όλες τις βαθμίδες.

Προτεινόμενες βελτιωτικές κινήσεις

• Ενσωμάτωση μαθημάτων Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού σε συμπληρωματική μορφή.
• Δυνατότητα συνδυασμού επιλεγμένων μαθημάτων του ελληνικού προγράμματος με το Ι.Β.
• Διασφάλιση της πρόσβασης των μαθητών του Ι.Β. στα ελληνικά ΑΕΙ με ξεκάθαρες διαδικασίες.
• Θέσπιση μηχανισμών που αποτρέπουν την εκπαιδευτική «διαρροή» αριστούχων προς το εξωτερικό.

Η εισαγωγή του Διεθνούς Απολυτηρίου στα δημόσια σχολεία αποτελεί σημαντική καινοτομία που μπορεί να προσφέρει ουσιαστικές δυνατότητες στους μαθητές. Ωστόσο, η εφαρμογή του οφείλει να γίνει με τρόπο που δεν θα αποκόπτει τους νέους από την ελληνική πολιτιστική και ιστορική τους ταυτότητα ούτε θα υποβαθμίζει τη θέση των ανθρωπιστικών επιστημών.
Η χώρα χρειάζεται πολίτες με διεθνείς προοπτικές αλλά και βαθιά επίγνωση των ριζών και της ιστορίας τους.

Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού προχωρά σε μία ουσιαστική και πολυδιάστατη μεταρρυθμιστική παρέμβαση στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, υλοποιώντας μια πρωτοβουλία που ανταποκρίνεται σε ένα πάγιο αίτημα της εκπαιδευτικής κοινότητας και ιδιαίτερα των ίδιων των μαθητών: την τοποθέτηση ατομικών σχολικών θυρίδων (lockers) στα δημοτικά σχολεία.

Με απόφαση που υπέγραψε η Υπουργός Παιδείας κ. Σοφία Ζαχαράκη, εξασφαλίζεται χρηματοδότηση ύψους 8,5 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία εντάσσεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2021-2025. Η χρηματοδότηση αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση lockers σε περίπου 4.000 σχολικές μονάδες της χώρας, ενισχύοντας ουσιαστικά τις υλικοτεχνικές υποδομές της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Στόχοι της πρωτοβουλίας

Η συγκεκριμένη δράση αποτελεί στρατηγικής σημασίας επιλογή για τον εκσυγχρονισμό του σχολικού περιβάλλοντος και την αναβάθμιση της καθημερινότητας των μαθητών, επιδιώκοντας:

• Τη μείωση του βάρους της σχολικής τσάντας, διευκολύνοντας τους μαθητές να μεταφέρουν λιγότερα βιβλία και υλικά από και προς το σπίτι.
• Την καλύτερη οργάνωση του σχολικού χώρου και τη δημιουργία ατομικών, ασφαλών σημείων φύλαξης προσωπικών αντικειμένων.
• Την ενίσχυση δεξιοτήτων αυτονομίας και υπευθυνότητας στους μαθητές, μέσα από τη διαχείριση του προσωπικού τους χώρου.
• Τη βελτίωση των συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας εντός των σχολικών εγκαταστάσεων.

Χρηματοδότηση – Χρονοδιάγραμμα

Στο πλαίσιο της υλοποίησης της δράσης:

• Η ηλεκτρονική υποβολή προτάσεων από τους δικαιούχους φορείς ξεκινά στις 21 Νοεμβρίου 2025 και ολοκληρώνεται στις 5 Δεκεμβρίου 2025.
• Η δράση εντάσσεται στις προτεραιότητες του Υπουργείου για αναβάθμιση των σχολικών υποδομών, με στόχο την υλοποίησή της εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.

Μεταρρυθμιστικός χαρακτήρας

Η πρωτοβουλία για τις ατομικές σχολικές θυρίδες αποτελεί μία ευρύτερη τομή στον τρόπο λειτουργίας του δημοτικού σχολείου, καθώς εισάγει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό πρότυπο διαχείρισης σχολικού εξοπλισμού και μαθητικής καθημερινότητας. Με την υιοθέτηση της πρακτικής αυτής, το Υπουργείο Παιδείας απαντά σε πραγματικές ανάγκες των μαθητών και των οικογενειών τους, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την προσπάθεια για ένα πιο λειτουργικό, ασφαλές και παιδαγωγικά υποστηρικτικό σχολικό περιβάλλον.

Η μεταρρύθμιση που προωθεί η Υπουργός κ. Ζαχαράκη συνιστά μία αποφασιστική και ουσιαστική ενέργεια προς την κατεύθυνση της αναβάθμισης της δημόσιας εκπαίδευσης, εστιάζοντας στις ανάγκες των μαθητών και στην ποιοτική βελτίωση της σχολικής ζωής.

Το Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων προχωρά σταθερά στην υλοποίηση του εκτεταμένου σχεδίου αναβάθμισης του ελληνικού σχολείου, το οποίο περιλαμβάνει τη θέσπιση του συστήματος του πολλαπλού βιβλίου και την καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου. Με βάση το επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα, η εφαρμογή των δύο μεταρρυθμίσεων μετατίθεται για την περίοδο μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές και τίθεται σε πλήρη ισχύ από το σχολικό έτος 2027-2028.

Η κυβέρνηση επεξεργάζεται το τελικό πλαίσιο της μεταρρύθμισης σε ανώτατο επίπεδο, με συσκέψεις που πραγματοποιούνται στο Μέγαρο Μαξίμου. Η ολοκληρωμένη παρουσίαση των βασικών αξόνων αναμένεται να γίνει προσεχώς στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Διανομή Πολλαπλών Βιβλίων – Χρονοδιάγραμμα Εφαρμογής

Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακό Σχολείο», προβλέπεται:

• Σεπτέμβριος 2027: Διανομή των νέων διδακτικών βιβλίων σε όλες τις τάξεις από Α΄ Δημοτικού έως Α΄ Λυκείου.
• Σχολικό έτος 2025-2026: Ανάρτηση της ψηφιακής μορφής του πολλαπλού βιβλίου, η οποία θα είναι διαθέσιμη σε μαθητές και εκπαιδευτικούς για προετοιμασία και εξοικείωση.

Η αξιολόγηση των διδακτικών πακέτων της πρώτης φάσης ολοκληρώθηκε εντός των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων. Το έργο ξεκίνησε το 2020 και θεσμοθετήθηκε με τον νόμο 4823/2021.

Το πρόγραμμα του πολλαπλού βιβλίου είναι ιδιαίτερα σύνθετο, απαιτεί υψηλή τεχνική υποστήριξη και αυστηρή τήρηση των προθεσμιών, ενώ έχουν ήδη επενδυθεί σημαντικά κονδύλια για την ανάπτυξή του.

Συνδεδεμένες Μεταρρυθμίσεις

Το πολλαπλό βιβλίο δεν αποτελεί μεμονωμένο έργο, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, το οποίο περιλαμβάνει:

• τα νέα αναλυτικά προγράμματα σπουδών,
• την παραγωγή εκτεταμένου ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού,
• τη λειτουργία της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας,
• τη νέα φιλοσοφία του Εθνικού Απολυτηρίου.

Οι μεταρρυθμίσεις αυτές αποτελούν ενιαίο οικοσύστημα που αλλάζει ριζικά την προσέγγιση της διδασκαλίας και της αξιολόγησης.

Εθνικό Απολυτήριο – Βασικοί Άξονες της Μεταρρύθμισης

Σύμφωνα με την ενημέρωση που δόθηκε στη σύσκεψη του Μεγάρου Μαξίμου και τις δηλώσεις του Υπουργού Επικρατείας κ. Άκη Σκέρτσου, το Εθνικό Απολυτήριο θα βασίζεται στους εξής πυλώνες:

1. Σταθερός αριθμός εξετάσεων – αλλαγή μόνο στον τρόπο διεξαγωγής

Οι προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις δεν θα αυξηθούν. Τα θέματα όλων των εξετάσεων θα προέρχονται με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας και θα συνοδεύονται από οδηγούς βαθμολόγησης.
Η Τράπεζα θα οργανωθεί από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, με δυνατότητα συμμετοχής πανεπιστημιακών.

2. Ψηφιοποίηση Γραπτών – Διασφάλιση Διαδικασίας

Για την εγκυρότητα των εξετάσεων, τα γραπτά δύνανται να ψηφιοποιούνται και να αποθηκεύονται σε ειδικό αποθετήριο.
Επιπλέον, ένα εξωτερικό σώμα έμπειρων βαθμολογητών θα διενεργεί δειγματοληπτικούς ελέγχους για την ορθή αξιολόγηση.

3. Συνολική Αποτίμηση Επιδόσεων Λυκείου

Ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου θα μπορεί να υπολογίζει και τις επιδόσεις των μαθητών και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, μειώνοντας την υπερβολική πίεση της μονοδιάστατης τρίωρης εξέτασης που ισχύει σήμερα.

4. Διόρθωση Βαθμών Τετραμήνων

Οι προφορικοί βαθμοί των εκπαιδευτικών θα μπορούν να αναπροσαρμόζονται με βάση την επίδοση του μαθητή στο τελικό γραπτό, περιορίζοντας πιθανές αδικίες ή ασυνέπειες.

5. Ευθυγράμμιση με Διεθνή Συστήματα

Το τελικό σχέδιο θα λάβει υπόψη διεθνή πρότυπα, όπως:

• το Baccalaureat (Γαλλία),
• το Abitur (Γερμανία),
• το International Baccalaureate (IB).

Στόχος είναι η δημιουργία ενός Απολυτηρίου που θα έχει ακαδημαϊκή βαρύτητα και διεθνή αναγνώριση.

Χρονοδιάγραμμα Νομοθέτησης

Για να εφαρμοστεί το Εθνικό Απολυτήριο από το 2027-2028, ο σχετικός νόμος πρέπει:

• να έχει συνταχθεί έως τον Μάιο του 2026,
• να περάσει από διάλογο στη Μόνιμη Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, με συμμετοχή κομμάτων και εκπαιδευτικών φορέων.

Το Υπουργείο Παιδείας επενδύει σε ένα συνεκτικό, σύγχρονο και αξιόπιστο μοντέλο αξιολόγησης και μάθησης, το οποίο θα ενισχύσει την ποιότητα του ελληνικού σχολείου, θα αναβαθμίσει την εκπαιδευτική διαδικασία και θα προσφέρει στους μαθητές περισσότερο δίκαιες και αντικειμενικές δυνατότητες εξέλιξης.

Το Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων προχωρά στον εκσυγχρονισμό και στην ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τις σχολικές εκδρομές, με στόχο αφενός την ουσιαστική προστασία των μαθητών και αφετέρου τη νομική θωράκιση των εκπαιδευτικών που αναλαμβάνουν τη συνοδεία μαθητικών ομάδων.

Στο πλαίσιο αυτό, τις επόμενες ημέρες αναμένεται η υπογραφή νέας Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) από την Υπουργό Παιδείας, κα Σοφία Ζαχαράκη, με την οποία εισάγονται σημαντικές τροποποιήσεις και αυστηροποιούνται οι κανόνες που ισχύουν για τις ημερήσιες και πολυήμερες σχολικές εκδρομές.

Οι αλλαγές έρχονται ως απάντηση σε σειρά περιστατικών παραβατικών συμπεριφορών ανηλίκων που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια, τα οποία κατέδειξαν την ανάγκη για πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης και για σαφή καθορισμό των ορίων ευθύνης των συνοδών εκπαιδευτικών.

Κύριοι Άξονες της Νέας Ρύθμισης

Η νέα ΚΥΑ προβλέπει εκτενείς παρεμβάσεις στους ακόλουθους τομείς:

1. Υπεύθυνη Δήλωση Γονέα ή Κηδεμόνα

Προϋπόθεση συμμετοχής μαθητή σε οποιαδήποτε εκδρομή (ημερήσια ή πολυήμερη) αποτελεί η έγγραφη δήλωση του γονέα ότι το παιδί δεν φέρει ή μεταφέρει αντικείμενα που δύνανται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια δική του ή άλλων μαθητών.
Η δήλωση θα αποτελεί απαραίτητο συνοδευτικό δικαιολογητικό για την τελική έγκριση συμμετοχής.

2. Άμεση Διακοπή Συμμετοχής για Παραβατική Συμπεριφορά

Σε περίπτωση που μαθητής εντοπιστεί:

• να κατέχει απαγορευμένα ή επικίνδυνα αντικείμενα,
• να κάνει χρήση ουσιών,
• να επιδεικνύει βίαιη ή παραβατική συμπεριφορά,
  τότε αποκλείεται άμεσα από τη συνέχιση της εκδρομής.
  Ο γονέας ή κηδεμόνας καλείται ακόμη και σε πόλη του εξωτερικού να μεταβεί στο σημείο διαμονής και να παραλάβει τον μαθητή.

3. Νομική Απαλλαγή Ευθύνης των Εκπαιδευτικών

Η νέα ρύθμιση προβλέπει σαφή απαλλαγή των συνοδών εκπαιδευτικών από ευθύνες που δεν απορρέουν από την άμεση εποπτεία τους, όπως:

• κατοχή ή χρήση απαγορευμένων ουσιών από τους μαθητές,
• μεταφορά αντικειμένων χωρίς γνώση των εκπαιδευτικών.
  Στόχος είναι να μην καθίστανται οι εκπαιδευτικοί υπόλογοι για συμπεριφορές που δεν μπορούν να προβλέψουν ή να αποτρέψουν.

4. Έλεγχοι Οχημάτων από την Τροχαία

Όλα τα λεωφορεία που χρησιμοποιούνται για σχολικές μετακινήσεις θα υπόκεινται πλέον σε ελέγχους από την Τροχαία από το πρώτο χιλιόμετρο μετακίνησης, διασφαλίζοντας:

• την τεχνική καταλληλότητα του οχήματος,
• την τήρηση των κανόνων ασφαλείας,
• την εγκυρότητα των αδειών και εγγράφων.

5. Θεσμοθέτηση Νομικού Συμπαραστάτη

Κάθε εκπαιδευτικός που συνοδεύει σχολική εκδρομή αποκτά πρόσβαση σε θεσμοθετημένο νομικό συμπαραστάτη, ο οποίος:

• παρέχει νομικές διευκρινίσεις και οδηγίες,
• προσφέρει υποστήριξη σε τυχόν περιστατικά ή καταγγελίες,
• λειτουργεί ως σύμβουλος πρόληψης κινδύνων.

6. Ευελιξία στον Προγραμματισμό Πολυήμερων Εκδρομών

Δίνεται η δυνατότητα στους Συλλόγους Διδασκόντων να αποφασίζουν, κατά την κρίση τους, τη διεξαγωγή πολυήμερων εκδρομών με συνδυασμό αργιών ή Σαββατοκύριακου, με στόχο:

• τη μείωση απώλειας διδακτικών ωρών,
• τη διευκόλυνση του προγραμματισμού μετακινήσεων,
• την καλύτερη οργάνωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Αναγκαιότητα των Αλλαγών

Τα φαινόμενα παραβατικών συμπεριφορών που έχουν καταγραφεί τα προηγούμενα έτη – από κατανάλωση αλκοόλ και κατοχή ναρκωτικών έως περιστατικά βίας, ακόμη και επιθέσεις σε αστυνομικά όργανα – αποτέλεσαν καθοριστικό παράγοντα για τον επανασχεδιασμό του πλαισίου.

Παράλληλα, πλήθος εκπαιδευτικών βρέθηκαν αντιμέτωποι με ποινικές ή πειθαρχικές διαδικασίες εξαιτίας πράξεων μαθητών τις οποίες αδυνατούσαν να ελέγξουν, γεγονός που καθιστούσε επιτακτική τη θεσμική τους προστασία.

Το Υπουργείο Παιδείας επιδιώκει, μέσω της νέας ΚΥΑ, να εξασφαλίσει ένα σαφές, λειτουργικό και αποτελεσματικό πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές, το οποίο προστατεύει τους μαθητές, στηρίζει τους εκπαιδευτικούς και ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας σε κάθε σχολική μετακίνηση.

Το Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων προχωρά στην υλοποίηση ενός σημαντικού έργου αναβάθμισης της καθημερινότητας των μαθητών Δημοτικού, με την εγκατάσταση ατομικών σχολικών θυρίδων (lockers) σε 4.000 σχολικές μονάδες της χώρας.

Η Υπουργός Παιδείας υπέγραψε την απόφαση πρόθεσης χρηματοδότησης, συνολικού ύψους 8.500.000 ευρώ, η οποία θα καλύψει την προμήθεια και εγκατάσταση των θυρίδων, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών φοίτησης και τη μείωση του καθημερινού βάρους μεταφοράς σχολικών αντικειμένων.

Σύμφωνα με το αιτιολογικό της απόφασης, οι ατομικές σχολικές θυρίδες εξυπηρετούν έναν σύγχρονο, παιδαγωγικό και λειτουργικό σκοπό, καθώς:

• Συνεισφέρουν στην αναβάθμιση των συνθηκών φοίτησης και στη διευκόλυνση της καθημερινότητας των μαθητών.
• Προβλέπουν την ελάφρυνση της σχολικής τσάντας, περιορίζοντας σημαντικά τη μεταφορά βιβλίων και σχολικών υλικών από και προς την οικία.
• Ενισχύουν την υπευθυνότητα, την αυτοοργάνωση και την αυτονομία των μαθητών, καλλιεργώντας δεξιότητες διαχείρισης προσωπικών αντικειμένων.
• Συμβάλλουν στην προαγωγή της υγιεινής και της ασφάλειας, παρέχοντας καθαρό, ατομικό και προστατευμένο χώρο φύλαξης.

Το έργο αυτό εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική του Υπουργείου για τη βελτίωση των σχολικών υποδομών και την ανακούφιση των μαθητών από το υπερβολικό βάρος της σχολικής τσάντας, ένα ζήτημα που απασχολεί διαχρονικά την εκπαιδευτική κοινότητα.

Υπενθύμιση για το μέτρο "ένα Σαββατοκύριακο χωρίς τσάντα"

Υπενθυμίζεται ότι εξακολουθεί να ισχύει η υπουργική απόφαση της προηγούμενης ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας (επί υπουργίας Κώστα Γαβρόγλου), βάσει της οποίας τα βιβλία παραμένουν στο σχολείο ένα Σαββατοκύριακο τον μήνα, με στόχο την αποφόρτιση των μαθητών από σχολικές εργασίες στο σπίτι.

Παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν έχει ανακληθεί από την παρούσα κυβέρνηση, δεν εφαρμόζεται σήμερα από καμία σχολική μονάδα της χώρας, σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει το Υπουργείο.

Το Υπουργείο Παιδείας θα παρακολουθεί στενά την υλοποίηση της δράσης και θα προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε οι σχολικές θυρίδες να ενταχθούν άμεσα και αποτελεσματικά στην καθημερινότητα των μαθητών, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός πιο φιλικού, ασφαλούς και σύγχρονου σχολικού περιβάλλοντος.

Ζαχαράκη: Έγκριση κονδυλίου 17,5 εκατ. ευρώ για πρόσβαση σε επιστημονικά περιοδικά

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΔΩ 

Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοινώνεται ότι για το διδακτικό έτος 2025-2026, και για την κάλυψη λειτουργικών κενών τα οποία προέκυψαν από μη-αναλήψεις ή παραιτήσεις ήδη προσληφθέντων αναπληρωτών, προσλαμβάνονται:

Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση:

(α)  17 εκπαιδευτικοί κλάδων/ειδικοτήτων στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΕΑΕ), και

(β)  86 εκπαιδευτικοί κλάδων/ειδικοτήτων στην Γενική Εκπαίδευση.

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση:

(α)  24 εκπαιδευτικοί κλάδων/ειδικοτήτων στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΕΑΕ), και

(β) 252 κπαιδευτικοί κλάδων/ειδικοτήτων στην Γενική Εκπαίδευση, και

Επιπλέον, διατίθεται για πρόσληψη στη Σιβιτανίδειο Δημόσια Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων, με απόφαση του οικείου Διοικητικού Συμβουλίου, ένας (1) προσωρινός αναπληρωτής κλάδου ΠΕ84.

Οι προσλαμβανόμενοι οφείλουν να παρουσιαστούν και να αναλάβουν υπηρεσία από την από την Τετάρτη 26 έως και την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου 2025.

Επί της διαδικασίας τοποθέτησης σε σχολικές μονάδες (για τις περιπτώσεις που απαιτείται) και ανάληψης υπηρεσίας, οι προσλαμβανόμενοι οφείλουν να ανατρέξουν στην διεύθυνση www.minedu.gov.gr/anaplirotes όπου έχουν αναρτηθεί οι απαραίτητες πληροφορίες και διευκρινίσεις.

Γενικής ΠΕ

ΕΑΕ_ΠΕ

Γενικής_ΔΕ

ΕΑE_ΔΕ

Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοίνωσε τη δημοσίευση της υπ’ αριθμ. Φ.353.1/36/142409/Ε3 Υπουργικής Απόφασης της Υπουργού κας Σοφίας Ζαχαράκη στο ΦΕΚ Β΄ 6163/18-11-2025, με την οποία ρυθμίζονται εκ νέου ζητήματα που αφορούν τη διαδικασία επιλογής και τοποθέτησης των Προϊσταμένων των Κέντρων Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.).

Νέες προϋποθέσεις συμμετοχής στη διαδικασία επιλογής

Με την πρόσφατη νομοθετική προσθήκη στο άρθρο 19 του ν. 5128/2025, τροποποιείται η παρ. 4 του άρθρου 31 του ν. 4823/2021 ως προς τις απαιτούμενες υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, θεσπίζονται ευρύτερα και πιο ευέλικτα κριτήρια, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συμμετοχή περισσότερων στελεχών της εκπαίδευσης στη διαδικασία επιλογής Προϊσταμένων των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.

Πλέον, υποψήφιοι μπορούν να είναι εκπαιδευτικοί ή μέλη Ε.Ε.Π. που διαθέτουν, εναλλακτικά:

• Διετή υπηρεσία σε ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. (αντί της προηγούμενης τετραετούς),

• ή διετή υπηρεσία σε θέση:

  • Προϊσταμένου Σ.Μ.Ε.Α.Ε., ή

  • Υποδιευθυντή Σ.Μ.Ε.Α.Ε., ή

  • Διευθυντή Σ.Μ.Ε.Α.Ε.,

  • ή συνδυαστικά δύο έτη υπηρεσίας σε οποιαδήποτε από τις παραπάνω θέσεις,

• ή διετή υπηρεσία σε θέση Συμβούλου ή Συντονιστή Ειδικής Αγωγής και Ενταξιακής Εκπαίδευσης.

Επιπλέον, σε περίπτωση έλλειψης υποψηφίων με διετή υπηρεσία, παρέχεται η δυνατότητα συμμετοχής σε όσους έχουν τουλάχιστον ένα (1) έτος υπηρεσίας σε ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ., σύμφωνα με το προβλεπόμενο στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Το προηγούμενο καθεστώς

Η αντικατασταθείσα διάταξη (άρθρο 31 παρ. 4 του ν. 4823/2021) απαιτούσε:

• 15ετή συνολική εκπαιδευτική υπηρεσία και

• 4ετή υπηρεσία σε ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.,
  περιορίζοντας σημαντικά τον αριθμό των δυνητικών υποψηφίων.

Αιτιολόγηση των αλλαγών από το Υπουργείο Παιδείας

Το ΥΠΑΙΘΑ επισημαίνει ότι οι νέες ρυθμίσεις έχουν ως στόχο τη διεύρυνση του πεδίου των υποψηφίων, ώστε να υπάρξει το μέγιστο δυνατό ενδιαφέρον για την πλήρωση των θέσεων Προϊσταμένων των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. Τα Κέντρα αυτά αποτελούν κομβική και νευραλγική δομή του εκπαιδευτικού συστήματος, με καθοριστικό ρόλο στην αξιολόγηση, υποστήριξη και ενδυνάμωση μαθητών, εκπαιδευτικών και σχολικών μονάδων σε ζητήματα ειδικής αγωγής και ένταξης.

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου, οι αλλαγές προωθήθηκαν ώστε να αξιοποιηθεί το σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει πολύχρονη εμπειρία και εξειδίκευση, είτε από υπηρεσία σε ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ., είτε σε Σ.Μ.Ε.Α.Ε., είτε σε θέσεις στελεχών ειδικής αγωγής, κατά τρόπο που αντανακλά τις πραγματικές ανάγκες των δομών.

Επισημαίνεται ότι

Η τροποποίηση πραγματοποιήθηκε ενώ βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη η διαδικασία επιλογής στελεχών εκπαίδευσης που προβλέπεται από τον ν. 4823/2021, προκειμένου να διασφαλισθεί η εύρυθμη λειτουργία των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. και η έγκαιρη στελέχωσή τους.

Το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ανακοινώνει ότι τίθεται σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση διάρκειας 15 ημερών το σχέδιο διακήρυξης του ανοικτού διεθνούς διαγωνισμού για την υλοποίηση του έργου με τίτλο:
«Ολοκληρωμένο Σύστημα Υποστήριξης Πολιτών & Εκπαιδευτικής Κοινότητας με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης», συνολικού προϋπολογισμού 5,68 εκατομμυρίων ευρώ.

Το νέο πληροφοριακό σύστημα αποτελεί ένα πρωτοποριακό εργαλείο επικοινωνίας μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας και της εκπαιδευτικής κοινότητας, με στόχο την άμεση, αξιόπιστη και προσβάσιμη υποστήριξη μαθητών, φοιτητών, γονέων, εκπαιδευτικών και πολιτών. Το έργο πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2026 και θα λειτουργεί υπό την επίσημη ονομασία «Σας Ακούμε»

Κύρια χαρακτηριστικά του συστήματος

Το προτεινόμενο πληροφοριακό σύστημα θα διαθέτει:

• 24ωρη λειτουργία, 7 ημέρες την εβδομάδα, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
• Υποστήριξη πολλαπλών γλωσσών, εξασφαλίζοντας πρόσβαση για όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως γλωσσικού υπόβαθρου.
• Χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την άμεση παροχή απαντήσεων, κατευθύνσεων και πληροφοριών σε θέματα εκπαίδευσης.
• Διαλειτουργικότητα με άλλα πληροφοριακά συστήματα του ΥΠΑΙΘΑ και της δημόσιας διοίκησης, για ταχύτερη και αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση.
• Δυνατότητα καταγραφής, δρομολόγησης και παρακολούθησης αιτημάτων, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.

Διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης

Η διαβούλευση θα πραγματοποιηθεί μέσω των παρακάτω ιστοτόπων:

• Διαδικτυακή Πύλη Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ):
  portal.eprocurement.gov.gr/webcenter/portal/TestPortal
• Επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας:
  minedu.gov.gr

Οι ενδιαφερόμενοι φορείς και πολίτες μπορούν να υποβάλουν σχόλια, προτάσεις και παρατηρήσεις αποκλειστικά μέσω της Πύλης Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων, στον σύνδεσμο:
portal.eprocurement.gov.gr/webcenter/portal/TestPortal

Στόχος του έργου

Με το νέο αυτό ψηφιακό σύστημα, το Υπουργείο Παιδείας επιδιώκει:

• την ενίσχυση της διαδραστικής επικοινωνίας με την εκπαιδευτική κοινότητα,
• τη βελτίωση της εξυπηρέτησης και την άμεση επίλυση θεμάτων που απασχολούν μαθητές, γονείς, φοιτητές και εκπαιδευτικούς,
• τον εκσυγχρονισμό των διοικητικών υπηρεσιών,
• και την προώθηση της ισότιμης πρόσβασης στην ενημέρωση και τη δημόσια διοίκηση.

Το πρόγραμμα «Σας Ακούμε» σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς μία σύγχρονη, ψηφιακά μετασχηματισμένη και περισσότερο ανοιχτή εκπαιδευτική διοίκηση.

Το Ανώτατο Συμβούλιο της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) αναμένεται, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, να συνεδριάσει εντός της ημέρας προκειμένου να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις σχετικά με την πιστοποίηση τεσσάρων προγραμμάτων σπουδών μη κρατικών πανεπιστημίων, εκ των οποίων τα τρία αφορούν τον τομέα της Νομικής και το ένα τον τομέα της Πληροφορικής.

Μέχρι σήμερα η ΕΘΑΑΕ έχει πιστοποιήσει 24 από τα συνολικά 28 προγράμματα σπουδών που υπέβαλαν τα τέσσερα μη κρατικά πανεπιστήμια για να λειτουργήσουν από το τρέχον ακαδημαϊκό έτος. Ωστόσο, οι φάκελοι των προγραμμάτων Νομικής έχουν παρουσιάσει ιδιαίτερη δυσκολία, με αποτέλεσμα να χαρακτηρίζονται ως τα βασικότερα «αγκάθια» της διαδικασίας αξιολόγησης.

1. Τα προγράμματα Νομικής υπό αξιολόγηση

Τα τρία προγράμματα Νομικής που εξετάζονται είναι:

• UNIC ATHENS (Πανεπιστήμιο Λευκωσίας – Παράρτημα Αθήνας), με 160 εισακτέους
• University of Keele, με 40 εισακτέους
• CITY College (Παράρτηματου University of York), με 40 εισακτέους

Παράλληλα, εκκρεμεί και η τελική αξιολόγηση ενός προγράμματος Πληροφορικής.

2. Η διαδικασία της πιστοποίησης

Για την αξιολόγηση των προγραμμάτων:

• Συγκροτούνται επιτροπές αποτελούμενες από 3–4 ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, πανεπιστημιακούς ή ερευνητές του αντίστοιχου επιστημονικού αντικειμένου.
• Τα μέλη των επιτροπών προέρχονται από το Μητρώο της ΕΘΑΑΕ και κατά κανόνα υπηρετούν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού· μεγάλο μέρος τους είναι Έλληνες πανεπιστημιακοί.
• Στις περιπτώσεις επαγγελμάτων που απαιτούν νομοθετικά ρυθμιζόμενο επαγγελματικό δικαίωμα (όπως η Νομική), συμμετέχει και εκπρόσωπος του αρμόδιου επιστημονικού φορέα.

Μετά την ολοκλήρωση των επιτόπιων ελέγχων, οι επιτροπές καταθέτουν εισηγητική έκθεση στο Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης, το οποίο λαμβάνει την τελική απόφαση.

3. Σοβαρές παρατηρήσεις και ενστάσεις της ΕΘΑΑΕ

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, μόνο ένα από τα τρία προγράμματα Νομικής αναμένεται να λάβει άμεσα πιστοποίηση. Για τα άλλα δύο, οι επιτροπές αξιολόγησης έχουν διατυπώσει κρίσιμες παρατηρήσεις, οι οποίες δεν είναι εύκολο να υιοθετηθούν άμεσα ώστε τα προγράμματα να ξεκινήσουν εντός του τρέχοντος έτους.

Οι βασικότερες ενστάσεις αφορούν:

α. Τον προσανατολισμό του προγράμματος σπουδών

– Σε ορισμένες περιπτώσεις, διαπιστώθηκε ότι το πρόγραμμα δίνει υπερβολικό βάρος στο αγγλικό δίκαιο εις βάρος του ελληνικού νομικού συστήματος.
– Η ΕΘΑΑΕ ζητεί σαφή κατοχύρωση ότι τα μαθησιακά αποτελέσματα ανταποκρίνονται στο ελληνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο προσόντων.

β. Τη στελέχωση και τη διαθεσιμότητα διδασκόντων

– Ζητείται πλήρης κατάλογος διδασκόντων για όλα τα μαθήματα όλων των εξαμήνων, και όχι μόνο για το πρώτο έτος.
– Υπάρχουν ενστάσεις για την επαρκή στελέχωση των προγραμμάτων, κάτι κρίσιμο για την ποιότητα των σπουδών.

4. Καθυστέρηση της τελικής απόφασης – Επιπτώσεις

Η ΕΘΑΑΕ έχει ήδη εκδώσει από τα μέσα Οκτωβρίου τις πρώτες πιστοποιήσεις για τα 16 από τα 28 προγράμματα. Ωστόσο, τα προγράμματα Νομικής έχουν καθυστερήσει σημαντικά, καθώς έχουν φτάσει στο τέλος Νοεμβρίου χωρίς τελική απόφαση.

Μετά την έκδοση πιστοποίησης:

• Τα προγράμματα που θα εγκριθούν θα ξεκινήσουν άμεσα τη λειτουργία τους,
• Ενώ οι σχολές θα πρέπει να προσαρμόσουν το διδακτικό πρόγραμμα ώστε να καλυφθούν οι 13 εβδομάδες διδασκαλίας του εξαμήνου.
• Επειδή φέτος θα λειτουργούν μόνο πρωτοετείς φοιτητές, υπάρχουν διαθέσιμοι χώροι και δυνατότητα προσθήκης επιπλέον ωρών διδασκαλίας.

Η διαδικασία πιστοποίησης των προγραμμάτων Νομικής των μη κρατικών πανεπιστημίων αναδεικνύεται ως η πιο απαιτητική και χρονοβόρα. Η ΕΘΑΑΕ καλείται να διασφαλίσει ότι τα προγράμματα που θα λειτουργήσουν στην Ελλάδα πληρούν πλήρως τα ποιοτικά κριτήρια, ανταποκρίνονται στο ελληνικό νομικό πλαίσιο και παρέχουν εγγυημένα μαθησιακά αποτελέσματα.

Οι τελικές αποφάσεις του Ανώτατου Συμβουλίου αναμένονται εντός των επόμενων ωρών και θα καθορίσουν ποια από τα προγράμματα Νομικής θα ξεκινήσουν την ακαδημαϊκή τους λειτουργία μέσα στο 2025–2026.