Σε νέα φάση εισέρχεται ο Εθνικός Διάλογος για τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου και τη συνολική αναμόρφωση του Λυκείου, καθώς η κυβέρνηση προχωρά με σταθερά βήματα στον σχεδιασμό μιας εκτεταμένης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που αφορά τόσο τη λειτουργία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όσο και το σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 1 Ιουλίου συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου μεταξύ του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφίας Ζαχαράκη και του Προέδρου της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο, Μιχάλη Σφακιανάκη.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης παρουσιάστηκε η πρόοδος των εργασιών της Επιτροπής, καθώς και οι βασικοί άξονες των προτάσεων που έχουν επεξεργαστεί οι ομάδες εργασίας. Η ενημέρωση του Πρωθυπουργού σηματοδοτεί τη μετάβαση από το στάδιο της εσωτερικής επεξεργασίας στη φάση της ευρύτερης πολιτικής και κοινωνικής διαβούλευσης.

Μια συνολική μεταρρύθμιση για το Λύκειο

Βασικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι η ουσιαστική αναβάθμιση του Λυκείου και η ενίσχυση του εκπαιδευτικού του ρόλου, μέσα από ένα σύγχρονο και συνεκτικό πλαίσιο λειτουργίας. Η μεταρρύθμιση δεν περιορίζεται στις εξετάσεις, αλλά επεκτείνεται στο περιεχόμενο των σπουδών, στις δεξιότητες που καλλιεργούνται, στον τρόπο αξιολόγησης των μαθητών και στη συνολική φυσιογνωμία της σχολικής ζωής.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται το Εθνικό Απολυτήριο, ένας θεσμός που επιδιώκει να αναβαθμίσει την αξία του απολυτηρίου Λυκείου, να ενισχύσει την αυτονομία της εκπαιδευτικής διαδικασίας και να περιορίσει σταδιακά τη μονοδιάστατη εξάρτηση από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.

Ξεκινά η δημόσια διαβούλευση

Το επόμενο διάστημα η διαδικασία περνά στη φάση της ευρείας δημόσιας διαβούλευσης. Κεντρικό εργαλείο συμμετοχής θα αποτελέσει ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, την οποία αναπτύσσει το ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» και η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία προς τα τέλη του μήνα.

Μέσω της πλατφόρμας, μαθητές, γονείς και πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν ενεργά στον διάλογο, καταθέτοντας απόψεις και προτάσεις για τη νέα δομή του Λυκείου και το Εθνικό Απολυτήριο.

Η διαβούλευση θα εστιάσει, μεταξύ άλλων, σε κρίσιμα ζητήματα όπως:

• ο τρόπος διαμόρφωσης του τελικού βαθμού του Εθνικού Απολυτηρίου,
• η βαρύτητα κάθε τάξης του Λυκείου,
• το μοντέλο αξιολόγησης των μαθητών,
• ο μελλοντικός ρόλος των Πανελλαδικών Εξετάσεων,
• οι αλλαγές στο πρόγραμμα σπουδών και η ανάπτυξη σύγχρονων δεξιοτήτων.

Οι προτάσεις που θα συγκεντρωθούν θα αξιολογηθούν από την Επιτροπή και θα συνεκτιμηθούν κατά τη διαμόρφωση των τελικών εισηγήσεων.

Το Εθνικό Απολυτήριο ως βασικός πυλώνας της μεταρρύθμισης

Η κυβερνητική στόχευση δεν αφορά την άμεση κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, αλλά τη σταδιακή αναπροσαρμογή του ρόλου τους, με γνώμονα τη διατήρηση της αξιοπιστίας και της κοινωνικής αποδοχής που χαρακτηρίζει το ισχύον σύστημα.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η σταδιακή ενίσχυση του Εθνικού Απολυτηρίου, ώστε να αποτελέσει έναν δεύτερο, ισχυρό πυλώνα αξιολόγησης για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Οι πέντε άξονες της μεταρρύθμισης

Η Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου οργανώνει το έργο της γύρω από πέντε βασικούς θεματικούς άξονες:

• Περιεχόμενο σπουδών και ανάπτυξη δεξιοτήτων.
• Σχολική ζωή και παιδαγωγικό κλίμα.
• Επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών.
• Κτιριακές, ψηφιακές και εργαστηριακές υποδομές.
• Διοίκηση της εκπαίδευσης και αξιολόγηση των μαθητών.

Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός ενιαίου πλαισίου που θα διασφαλίζει τη συνέχεια, τη συνοχή και τη μακροπρόθεσμη προοπτική της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Διευρύνεται ο πολιτικός και κοινωνικός διάλογος

Το αμέσως επόμενο διάστημα η Επιτροπή θα προχωρήσει σε διαδοχικές συναντήσεις με τους τομεάρχες Παιδείας όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων, προκειμένου να παρουσιαστούν οι προτάσεις και να καταγραφούν παρατηρήσεις και εισηγήσεις.

Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν ειδικές συναντήσεις με εκπροσώπους της εκπαιδευτικής κοινότητας, πανεπιστημιακούς, εκπαιδευτικές οργανώσεις και άλλους θεσμικούς φορείς, με στόχο τη διαμόρφωση της ευρύτερης δυνατής συναίνεσης γύρω από μια μεταρρύθμιση που αφορά το μέλλον της δημόσιας εκπαίδευσης.

Χρονοδιάγραμμα

Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό:

• στα τέλη Ιουλίου θα παρουσιαστεί η ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής,
• η δημόσια διαβούλευση θα ολοκληρωθεί έως τον Σεπτέμβριο,
• τον Οκτώβριο θα παρουσιαστεί η τελική έκθεση και ο οδικός χάρτης εφαρμογής,
• στη συνέχεια θα ακολουθήσει η νομοθετική διαδικασία, με στόχο την ψήφιση του νέου θεσμικού πλαισίου εντός του 2026 ή στις αρχές του 2027.

Η εφαρμογή του νέου συστήματος θα συνοδευτεί από μεταβατική περίοδο, ώστε η προσαρμογή να γίνει με ομαλό τρόπο για μαθητές, οικογένειες και εκπαιδευτική κοινότητα.

Έχει ήδη διευκρινιστεί ότι οι μαθητές που θα φοιτήσουν στην Α΄ Γυμνασίου κατά το σχολικό έτος 2026-2027 δεν θα επηρεαστούν από τις αλλαγές και θα ακολουθήσουν το ισχύον σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Με ορίζοντα μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση με διάρκεια

Η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο και το νέο Λύκειο υπερβαίνει τα όρια μιας αλλαγής στο εξεταστικό σύστημα. Αποτελεί μια συνολική προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του ρόλου της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με στόχο ένα σχολείο που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες και θα προετοιμάζει ουσιαστικά τους νέους για τις ακαδημαϊκές, επαγγελματικές και κοινωνικές προκλήσεις του μέλλοντος.

Η κυβέρνηση επιδιώκει μια μεταρρύθμιση με μακροχρόνια προοπτική, θεσμική σταθερότητα και ευρεία κοινωνική αποδοχή, η οποία θα διαμορφωθεί μέσα από ανοιχτό διάλογο και θα συνδυάζει την αξιοπιστία του υφιστάμενου συστήματος με τις απαιτήσεις ενός σύγχρονου εκπαιδευτικού μοντέλου.