Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) αναφέρεται στην ικανότητα μιας μηχανής να αναπαράγει τις γνωστικές λειτουργίες ενός ανθρώπου, όπως είναι η μάθηση, ο σχεδιασμός και η δημιουργικότητα. Καθιστά τις μηχανές ικανές να κατανοούν το περιβάλλον, να επιλύουν προβλήματα και να δρουν για να επιτύχουν έναν συγκεκριμένο στόχο. Η ραγδαία εξάπλωσή της επηρεάζει πλέον σε σημαντικό βαθμό την αγορά εργασίας και ιδίως αυτούς που απασχολούνται στο εισαγωγικό επίπεδο. Έχει υποστηριχθεί ότι θα λειτουργεί ως «επιταχυντής» που θα ενισχύει τις δυνατότητες των εργαζομένων, θα γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ των σημερινών δυνατοτήτων τους και των μελλοντικών φιλοδοξιών τους, ενώ δεν θα τους αντικαταστήσει.

Στην Ελλάδα, δεν έχει καταστεί σημαντικό εργαλείο για τις επιχειρήσει, η δε χρήση της στο Δημόσιο υλοποιήθηκε το 2024, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη βελτίωση των υπηρεσιών. Στον ιδιωτικό τομέα παρατηρείται περιορισμένη αξιοποίηση, κυρίως σε επιχειρήσει πληροφορικής. Σημαντικό ποσοστό κατέχουν οι νεοφυείς επιχειρήσεις.

Υπάρχει μια σειρά επαγγελμάτων που κινδυνεύει. Στην κορυφή οι σύμβουλοι οικονομικών και οι διευθυντές διοικητικών υπηρεσιών, στον αντίποδα οι μηχανολόγοι μηχανικοί, οι λογιστές και οι φαρμακοποιοί. Έχει υποστηριχθεί ότι η ΤΝ είναι δυνατόν να αντικαταστήσει τους εκπαιδευτικούς αλλά και τους γιατρούς. Αυτό δεν θα αποτελεί απλώς μια τεχνολογική εξέλιξη, αλλά μια βαθιά κοινωνική επανάσταση. Με τη βοήθειά της, όλες και όλοι θα έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν το ίδιο επίπεδο εκπαίδευσης και ιατρικής φροντίδας. Η ανησυχητική αυτή προβολή του μέλλοντος έχει πολλά μειονεκτήματα. Στον χώρο της εκπαίδευσης, πρακτικά, είναι αδύνατο να αντικατασταθεί ο δάσκαλος όλων των βαθμίδων με τη μηχανή και τον απρόσωπο ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Η διά ζώσης διδασκαλία δεν είναι δυνατόν να συγκριθεί με την εξ αποστάσεως και φυσικά δεν αντικαθίσταται από την ΤΝ. Οι ανθρώπινες ικανότητες παραμένουν μοναδικές. Η δημιουργικότητα, η ενσυναίσθηση και η ανθρώπινη επαφή είναι στοιχεία που δεν μπορούν να αναιρεθούν και είναι βασικές συνιστώσες μιας παιδείας ελεύθερης και δημοκρατικής.

Του ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΣΟΥΧΛΟΥ