Newsletter

Συμπληρώστε το e-mail σας και διαβάστε το καθημερινό newsletter από το dictyo.gr
  
  
  
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, στην πρώτη του Συνεδρίαση με τη νέα του σύνθεση, στις 2/12/2015, εξέδωσε την παρακάτω ανακοίνωση:

Το Δ.Σ αποφασίζει, αφού ενημερωθεί πλήρως για όλα τα Έργα που είχε αναλάβει το Ι.Ε.Π.:
α. Να προχωρήσει σε πλήρη αποτίμηση της πορείας των Έργων και στον εντοπισμό των προβλημάτων και των τυχόν ευθυνών που προέκυψαν κατά την υλοποίησή τους,
β. να αναρτήσει στον ιστότοπο του Ι.Ε.Π., αφού διασφαλιστούν τα πνευματικά δικαιώματα, το υλικό

που έχει παραχθεί από το σύνολο των Χρηματοδοτούμενων και Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων που είχε αναλάβει το Ι.Ε.Π.,

γ. να συμβάλει με όλες του τις δυνάμεις, έχοντας συναίσθηση των υποχρεώσεων του Ι.Ε.Π. προς την εκπαιδευτική κοινότητα αλλά και της συνολικής του αποστολής, με τη στήριξη του προσωπικού του, που καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια, στην τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων που έχουν συσσωρευτεί από τη μέχρι τώρα εκτέλεση των έργων και
δ. να δημοσιοποιήσει άμεσα την απόφαση αυτή.

Απαντήσεις για όλα τα θέματα, που έθεσαν με επίκαιρη επερώτησή τους βουλευτές, έδωσαν χθες από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Νίκος Φίλης, και η Αναπληρώτρια υπουργός, Σία Αναγνωστοπούλου.

Ο κ. Φίλης ειδικότερα ανέφερε:
  1. Προωθούμε τον εθνικό και κοινωνικό διάλογο για τις αναγκαίες μεγάλες μεταρρυθμίσεις και τομές στην εκπαίδευση της χώρας μας. Δεν διακατεχόμεθα από το σύνδρομο ότι εμείς θα ανακαλύψουμε τον τροχό. Γνωρίζουμε ότι έχουν γίνει ουσιαστικά βήματα, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις αντικατοπτρίζουν προοδευτικά αιτήματα της πανεπιστημιακής εκπαιδευτικής κοινότητας και των νεολαιίστικων κινημάτων κατά το παρελθόν, βήματα τα οποία δεν έχουμε καμία πρόθεση να καταργήσουμε, αντιθέτως θέλουμε να διευρύνουμε. Είναι οι κατακτήσεις οι δημοκρατικές. Δυστυχώς, όμως, αυτή κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει κοίτη, διότι επικράτησε και στη χώρα μας και στην Ευρώπη το παράδειγμα του νεοφιλελεύθερου σχολείου, αυτό που αμφισβητεί το καθολικό δικαίωμα, το δικαίωμα σε όλους για μόρφωση, αυτό που θέλει να δώσει προνομιακή μόρφωση στους δήθεν άξιους. Αυτό δυστυχώς, είναι –θα έλεγε κανείς- το τίμημα της γενικότερης ιδεολογικής μετάλλαξης του ΠΑΣΟΚ και το πώς εγκατέλειψε το σοσιαλδημοκρατικό δρόμο προς όφελος μιας σοσιαλφιλελεύθερης συναίνεσης. Πιστεύουμε, όμως, ότι υπάρχουν νέα προβλήματα, τα οποία πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε σήμερα, υπό το φως, δυστυχώς, μιας δυσμενούς πραγματικότητας, που είναι η βαριά οικονομική κρίση. Δεν θέλουμε το σχολειό και γενικότερα η εκπαίδευση να λειτουργήσει αμυντικά απέναντι στην κρίση. Όχι. Πρέπει να τη λάβει υπόψη της, όμως. Αλλιώς κανείς προωθεί τομές και μεταρρυθμίσεις που ανταποκρίνονται σε ένα ΑΕΠ των 230 δισεκατομμυρίων ευρώ και αλλιώς σε ένα ΑΕΠ των 170 δισεκατομμυρίων ευρώ.
  2. Με βάση τα στοιχεία του σημερινού προϋπολογισμού για την εκπαίδευση φρενάραμε την πτώση για πρώτη φορά μετά από πέντε χρόνια στο 2,8% του ΑΕΠ.
  3. Προσλάβαμε 22.616 αναπληρωτές εκπαιδευτικούς στο δημοτικό, στο νηπιαγωγείο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση έναντι 18.469 πέρυσι. Δηλαδή προσλάβαμε 4.147 περισσότερους αναπληρωτές σε σύγκριση με πέρυσι, ποσοστό 22,45%. Ειδικότερα στα σχολεία ειδικής αγωγής πραγματοποιήσαμε προσλήψεις ρεκόρ. Προσλήφθηκαν 2.468 άτομα ειδικό εκπαιδευτικό και βοηθητικό προσωπικό έναντι 1.242 πέρυσι, αύξηση 49,59%.
  4. Μέσα στην κρίση δίνουμε έμφαση στην ικανοποίηση μορφωτικών αναγκών και αναγκών κατάρτισης των φτωχότερων παιδιών. Αψευδείς μάρτυρες είναι δύο στοιχεία. Το πρώτο: Οι μαθητές και κυρίως οι μαθήτριες των ΕΠΑΛ στη δεύτερη τάξη, όπου ξεκινάνε οι ειδικότητες –και φέραμε ειδικότητες που αφορούν κυρίως κορίτσια– αυξήθηκαν από 32% πέρσι σε 40% φέτος. Δηλαδή έχουμε αύξηση κατά οκτώ χιλιάδες μαθητές, κυρίως μαθήτριες, ή 25%. Ακούστε κάτι, εμείς δίνουμε μάχη κατά της μαθητικής διαρροής. Όταν οκτώ χιλιάδες παιδιά επιστρέφουν, και κυρίως κορίτσια, στα ΕΠΑΛ στη δεύτερη τάξη, αυτό είναι ένα χειροπιαστό παράδειγμα τι σημαίνει αριστερή προοδευτική παρέμβαση στο χώρο της εκπαίδευσης. Και δεύτερον, τα ΙΕΚ που με μεγάλες δυσκολίες χρηματοδότησης ανοίξανε φέτος στα μέσα του Νοεμβρίου, έχουν κι αυτά αύξηση σπουδαστικού πληθυσμού, περίπου κατά είκοσι χιλιάδες, και προβλέπουμε να επεκταθεί, να αυξηθεί κι άλλο αυτός ο αριθμός.
  5. Από την ημέρα που παραλάβαμε την ηγεσία του Υπουργείου κάναμε τριάντα επτά αποσπάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι ανήκαν σε περιοχές με πλεόνασμα προσωπικού. Δεν αφαιρέσαμε, δηλαδή, από την τάξη κανέναν. Δύο χιλιάδες εκατόν πενήντα, οι αποσπάσεις του «μη κομματικού» κράτους Λοβέρδου. Έχουμε δεσμευτεί ότι σε συνεννόηση με τα αρμόδια όργανα θα προχωρήσουμε σε δραστική μείωση του αριθμού των αποσπάσεων των εκπαιδευτικών, αρχής γενομένης από τα κόμματα, την αυτοδιοίκηση, την εκκλησιαστική διοίκηση, καθώς και άλλους φορείς κρατικής διοίκησης. Το μέτρο αυτό θα εφαρμοστεί από την επόμενη χρονιά, το 2016-2017.
  6. Πρέπει να υπάρξουν μέτρα μόνιμων διορισμών και αναλόγως των δημοσιονομικών εξελίξεων η Κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι θα κάνει προσλήψεις. Σίγουρα θα κάνει προσλήψεις, αλλά το εύρος των προσλήψεων θα προσδιοριστεί από τις δημοσιονομικές εξελίξεις.
7.       Ξεκαθαρίζω ότι εμείς δεν έχουμε τίποτα με την αριστεία. Είμαστε υπέρ. Άλλο είναι το θέμα. Το θέμα είναι αν θα συναινέσουμε στη δημιουργία ενός δικτύου εξήντα, εβδομήντα, ογδόντα, εκατό σχολείων –δήθεν- αριστείας σε ολόκληρη τη χώρα που θα αποτελέσουν το άλλοθι για να αφεθούν στην καταβύθισή τους τα υπόλοιπα τέσσερις χιλιάδες σχολεία. Αυτό είναι το θέμα. Το θέμα είναι αν θα συναινέσουμε στην ικανοποίηση ζήτησης εκ μέρους μεσαίων στρωμάτων για τη δημιουργία ενός δικτύου που θα ικανοποιεί περίπου δώδεκα χιλιάδες μαθητές και θα αφήσουμε πάνω από ένα εκατομμύριο μαθητές στην τύχη τους.  Όπως σωστά είχε πει και ο προκάτοχός μου στο Υπουργείο Παιδείας, ο κ. Αριστείδης Μπαλτάς, θέλουμε το άριστο σχολείο που βρίσκεται σε αντίθεση με το σχολείο αριστείας, τουλάχιστον όπως το ορίζει ο νεοφιλελευθερισμός. Σκοπός μας είναι όλα τα σχολεία της χώρας να γίνουν σταδιακά, βήμα-βήμα, άριστα σχολεία.    
Στην παρέμβασή της η κ. Αναγνωστοπούλου επισήμανε:
  1. Κάθε περιοχή έχει μια δική της παράδοση, την οποία οφείλει να σεβαστεί και πατώντας πάνω σε αυτή, να πάει κάπου αλλού. Και αυτή η παράδοση έχει να κάνει με τη συμμετοχή και τη δημοκρατία στο ελληνικό πανεπιστήμιο. Είναι κεκτημένο αυτό το πράγμα. Η προεπιλογή πρύτανη από όλες τις παρατάξεις –δεξιές, αριστερές, οτιδήποτε- θεωρήθηκε ως αντιδημοκρατικό πράγμα. Η ΠΝΠ, λοιπόν, την οποία εκδώσαμε, απάντησε σε επείγοντα προβλήματα και λόγω του ότι υπήρχαν προσφυγές και λόγω του ότι επέκειντο πέντε εκλογές πρυτάνεων. Άρα, αυτό με τα συμβούλια ας μην γίνεται προϋπόθεση διαλόγου. Ας γίνεται βάση για να πάμε στον διάλογο.
  2. Αν θέλουμε να ξεκινήσουμε τον εθνικό διάλογο και αν θέλουμε να βάλουμε τα μεγάλα προβλήματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης –που εκεί όντως θα χρειαστούν συναινέσεις- έχουμε το θέμα της χαρτογράφησης των ιδρυμάτων και τι ιδρύματα θέλουμε. Εκεί όντως χρειάζεται να γίνει μια μεγάλη συναίνεση
  3. Το άλλο μεγάλο στοίχημα είναι η φοιτητική μέριμνα, οι εστίες. Όταν έχεις φτιάξει τόσα διάσπαρτα τμήματα, αυτό είναι ένα επίσης μεγάλο ζήτημα. Τα μεταπτυχιακά, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Έχουμε μεγάλα θέματα να συζητήσουμε. Μην ξεκινάμε, λοιπόν, με αυτό το ιδεοληπτικό πράγμα που λέγεται είτε συμβούλια είτε συμμετοχή φοιτητών. Είναι δυνατόν η δημοκρατική παράταξη –όχι η Συμπαράταξη- να μιλά για ένα πράγμα το οποίο είναι κεκτημένο αυτού του πανεπιστημίου; Δηλαδή, θα ακυρώσουμε όλα τα κεκτημένα;

Τροποποίηση της με αρ. πρωτ. 96080/Δ2/17-06-2015 (ΦΕΚ Β΄ 1186) Υπουργικής Απόφασης με θέμα «Καθορισμός εξεταστέας – διδακτέας ύλης των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων της Γ΄ τάξης του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2015-2016»

Τετάρτη, 16 Δεκεμβρίου 2015 15:28

Υπ. Παιδείας: Συμφωνία Παρισιού

Το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων χαιρετίζει την ομόφωνη αποδοχή της Συμφωνίας του Παρισιού, που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο της 21ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι από τις 30 Νοεμβρίου μέχρι τις 12 Δεκεμβρίου 2015. Με τη Συμφωνία αυτή, 196 χώρες συναινούν στην ανάγκη υιοθέτησης ενός σταθερού πλαισίου αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και  θέτουν ως στόχο, ως το τέλος του αιώνα, τον περιορισμό της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας στον πλανήτη σε κάτω από 2 βαθμούς Κελσίου (και εφόσον είναι εφικτό κάτω από 1,5 βαθμούς Κελσίου) σε σχέση με την προ-βιομηχανική

εποχή.  Tα κράτη που υπέγραψαν τη συμφωνία δεσμεύτηκαν να υιοθετήσουν  για πρώτη φορά μια προσέγγιση από τα κάτω, έτσι, ώστε,  κάθε χώρα να καθορίζει τη δική της συνεισφορά στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου καθώς και τα μέτρα που θα συμβάλλουν στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Στη Συμφωνία επιβεβαιώνεται η σημασία της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της ευαισθητοποίησης της κοινωνίας για την επίτευξη των στόχων, και καλούνται οι χώρες να διασφαλίσουν ότι θα συμπεριλάβουν τους τομείς αυτούς στις πολιτικές ενδυνάμωσης δομών και ανάπτυξης ικανοτήτων που θα επιλέξουν για την επίτευξη των στόχων τους.
Το Άρθρο 12 της Συμφωνίας  αναφέρει συγκεκριμένα:
«Τα μέρη θα συνεργαστούν στη λήψη των κατάλληλων μέτρων για τη βελτίωση της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της ευαισθητοποίησης του κοινού, της δημόσιας συμμετοχής και της δημόσιας πρόσβασης στην πληροφόρηση για την κλιματική αλλαγή, αναγνωρίζοντας τη σημασία αυτών των βημάτων για την ενίσχυση των δράσεων που απορρέουν από αυτή τη Συμφωνία.»
Είναι φανερό ότι για  την υλοποίηση της Συμφωνίας του Παρισιού θα χρειαστεί τεράστια προσπάθεια και κινητοποίηση από όλους. Το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και η εκπαιδευτική κοινότητα στο σύνολο της θα συμβάλλουν με κάθε μέσο στην ενδυνάμωση της προσπάθειας αυτής. 

Τα αγγλικά είναι η ευρύτερα ομιλούμενη γλώσσα στον κόσμο – ωστόσο, σε σύνολο 1,5 δισ ομιλητών , μόνο 375 εκατομμύρια ταξινομούνται στην μητρική. Ως εκ τούτου, σε όλο τον κόσμο πάνω από 1 δις άνθρωποι μιλούν αγγλικά ως δεύτερη γλώσσα, αλλά σε ποια χώρα μιλούν τα καλύτερα αγγλικά; Όπως προκύπτει από τον παρακάτω πίνακα στο κορυφή είναι η Σουηδία και ακολουθούν Ολλανδία και Δανία.

 

 
Mια πρώτη εκτίμηση του νέου μισθολογίου. Στον πίνακα που επισυνάπτουμε φαίνονται: 1η στήλη ΕΤΗ: αναφέρεται στα έτη προϋπηρεσίας 2η στήλη ΠΕ ή ΤΕ ή ΔΕ ή ΥΕ: αναφέρεται στην κατηγορία εκπαίδευσης 3η στήλη ΠΑΛΙΟ: ο μικτός μισθός που θα δικαιούταν σήμερα ο υπάλληλος με τα έτη προυπηρεσίας του (αν δεν είχε παγώσει με τον Ν. 4024/11 - ο μισθός ήταν συνδεδεμένος με το βαθμό και είχε παγώσει στο Νοέμβριο του 2011) 4η στήλη ΝΕΟ: ο μικτός μισθός που θα δικαιούται ο υπάλληλος από 01/01/2016 με τα σημερινά έτη προϋπηρεσίαε του 5η στήλη ΔΙΑΦΟΡΑ:

 
Κόντρα των νεολαίων ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛ. για την προσευχή στα σχολεία«Το ζήτημα της προσευχής στα σχολεία και το μάθημα των θρησκευτικών είναι καλά να μην ανακινείται όταν τα ζητήματα στην Εκπαίδευση είναι τόσα πολλά και σοβαρότατα», τονίζει η νεολαία των Ανεξάρτητων Ελλήνων, απαντώντας στην παρέμβαση της νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ για την Παιδεία, στην οποία ζητά, μεταξύ άλλων, την κατάργηση της πρωινής προσευχής στα σχολεία και τη μετατροπή του μαθήματος των θρησκευτικών σε θρησκειολογία με δυνατότητα απαλλαγής των μαθητών από αυτό.
«Είναι ευχάριστο να βλέπουμε ότι οι πολιτικές νεολαίες έχουν λόγο ειδικά στο κρίσιμο τομέα της Παιδείας και μελετούμε με ενδιαφέρον τις, σε πολλά αξιόλογες και κοινά αποδεκτές, προτάσεις της Νεολαίας Σύριζα δεδομένου του εθνικού διαλόγου που έχει ξεκινήσει. Κάποιες από αυτές που
αποτελούν μειοψηφούσες απόψεις στην ελληνική κοινωνία βεβαίως δεν θα μπορούσαμε να τις συζητήσουμε. Το ζήτημα της προσευχής στα σχολεία και το μάθημα των θρησκευτικών είναι καλά να μην ανακινείται όταν τα ζητήματα στην Εκπαίδευση είναι τόσα πολλά και σοβαρότατα», αναφέρεται στην ανακοίνωση της νεολαίας των ΑΝ.ΕΛ. και προστίθεται:
«Ενδεχομένως αν κανείς προβεί σε διάλογο με όσους εμπλέκονται στα ζητήματα παιδείας, όπως κάναμε εμείς από ιδρύσεώς μας τον Απρίλιο του 2013 μέχρι να καταλήξουμε σε ένα κείμενο θέσεων και προτάσεων το φθινόπωρο του 2014, το οποίο έχουμε ως βάση συζήτησης, δεν θα έφθανε να εισάγει προτάσεις που δεν βρίσκουν σύμφωνη την πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών».
Για το συγκεκριμένο θέμα η πρόεδρος της νεολαίας των Ανεξαρτήτων Ελλήνων, Μανταλένα Παπαδοπούλου, μίλησε σήμερα το πρωί στο ραδιόφωνο Αθήνα 98,4:
«Στις δημοκρατίες ο κάθε ένας ακόμα και μειοψηφών μπορεί να έχει την άποψή του και να την εκφράζει ελεύθερα. Στη κατά πλειοψηφία χριστιανική ελληνική κοινωνία, στη χώρα μας που βάσει Συντάγματος η επικρατούσα θρησκεία είναι η Ορθοδοξία, προφανώς η συγκεκριμένη πρόταση της Νεολαίας Σύριζα δεν θα μπορούσε να βρει εφαρμογή. Οι εξαιρέσεις που δεν επιθυμούν να συμμετέχουν στη πρωινή προσευχή ας μην παρίστανται. Δεν πειράζει θα προσευχόμαστε οι υπόλοιποι για αυτούς. Όσον αφορά στο μάθημα των θρησκευτικών, μιλάνε για θρησκειολογία δηλαδή ιστοριογραφία και δεν είναι διδαχή των θρησκειών η οποία γίνεται και καλώς γίνεται. Γιατί για να δεχθείς κάτι πρέπει να έχεις διδαχθεί τα υπόλοιπα για να μπορείς να τα απορρίψεις. Αν επιθυμούν να απορρίψουν τη διδαχή του Χριστιανισμού να απορρίψουν και τη διδαχή του Κορανίου στα μειονοτικά σχολεία. Όχι δυο μέτρα και δυο σταθμά».
 
Τι ισχύει για το επίδομα εκπαιδευτικών απομακρυσμένων-παραμεθόριων περιοχώνΜε το ν.4024/2011 ορίστηκε ότι δικαιούνται επίδομα Απομακρυσμένων – Παραμεθόριων περιοχών οι μόνιμοι και συμβασιούχοι υπάλληλοι ύψους 100 ευρώ αρκεί να υπηρετούν σε περιοχές όπου πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια:
• Βρίσκονται στην παραμεθόριο ζώνη της χώρας μας, και συγκεκριμένα στους Νομούς Ξάνθης, Ροδόπης, Έβρου, στα νησιά του Βορείου Αιγαίου (περιφέρεια Βορείου Αιγαίου), στα Δωδεκάνησα, ή απέχουν είκοσι (20) χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Αλβανία, την Π.Γ.Δ.Μ. και την Βουλγαρία.
• Βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από αστικά κέντρα, σε συνδυασμό και με συνθήκες δύσκολης πρόσβασης σε σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης καθώς και μονάδες
υγειονομικής περίθαλψης (νοσοκομεία) ή υφίστανται άλλοι γεωφυσικοί παράγοντες (π.χ. υψόμετρο).
• Ειδικότερα για τις πόλεις και τα χωριά που βρίσκονται σε νησιά, με εξαίρεση όσα βρίσκονται σε νησιά με μεγάλη γεωγραφικά έκταση και δεν ανήκουν στα νησιά του Βορείου Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα , κριτήριο θα αποτελέσει τόσο η δυσχέρεια πρόσβασης λόγω μη ύπαρξης συχνών δρομολογίων πλοίων όσο και άλλοι γεωφυσικοί παράγοντες.
Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 15 του Ν.4024/2011 το επίδομα το λαμβάνουν υπάλληλοι με την απαραίτητη προϋπόθεση ότι οι δικαιούχοι του προσφέρουν υπηρεσία με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση στην Υπηρεσία της περιοχής που δικαιολογεί την καταβολή του.

Τι συμβαίνει στην περίπτωση αδειών

Επίσης καταβάλλεται και για όσο διάστημα οι υπάλληλοι τελούν σε θεσμοθετημένες άδειες (κανονικές, συνδικαλιστικές, ειδικές μικρής διάρκειας έως 2 μηνών, διευκόλυνσης υπαλλήλων με οικογενειακές υποχρεώσεις, μητρότητας και ανατροφής παιδιού), σε βραχυχρόνια αναρρωτική άδεια έως 6 ημέρες κατ’ έτος, καθώς και αυτής που χορηγείται από δημόσια νοσοκομεία, κέντρα υγείας του δημοσίου, πανεπιστημιακές κλινικές, νοσηλευτικούς σχηματισμούς του ΙΚΑ και ιδιωτικές κλινικές εφόσον έχει προηγηθεί νοσηλεία σε αυτές η οποία αποδεικνύεται με σχετικό παραστατικό στοιχείο (εισαγωγή, εξιτήριο κ.α.)
Για τη συνδρομή όλων των ανωτέρω προϋποθέσεων εκδίδεται κάθε μήνα βεβαίωση του οικείου προϊσταμένου η οποία συνοδεύει τη μισθοδοτική κατάσταση.
Τι συμβαίνει στην περίπτωση απόσπασης, διάθεσης, μετάθεσης

Σε περίπτωση απομάκρυνσης των υπαλλήλων, για οποιονδήποτε λόγο (μετακίνηση, απόσπαση, μετάταξη κ.α.) από την περιοχή η οποία δικαιολογεί τη χορήγησή του διακόπτεται ισοχρόνως η καταβολή του με ευθύνη του οικείου προϊσταμένου.
Διευκρινίσεις από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους

Σύμφωνα με έγγραφο της Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους το επίδομα απομακρυσμένων και παραμεθόριων περιοχών χορηγείται μόνο στους υπαλλήλους που υπηρετούν σε απομακρυσμένες-παραμεθόριες περιοχές και προβληματικές περιοχές κατηγορίας Α όπως αυτές έχουν καθοριστεί μέχρι τις 31-10-2011.
Το επίδομα αυτό καταβάλλεται με την απαραίτητη προϋπόθεση οι δικαιούχοι του προσφέρουν υπηρεσία με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση στην Υπηρεσία της περιοχής που δικαιολογεί την καταβολή του.
· Οι υπάλληλοι που κατέχουν οργανική θέση σε παραμεθόρια ή προβληματική περιοχή και υπηρετούν με απόσπαση σε περιοχή που δεν χαρακτηρίζεται ως άνω δεν δικαιούνται κατά το χρόνο της απόσπασής τους το επίδομα.
· Το επίδομα καταβάλλεται σε αποσπασμένους σε προβληματική ή παραμεθόρια περιοχή για όσο διάστημα διαρκεί η απόσπασή τους.
· Στα παραπάνω να προσθέσουμε ότι το επίδομα το λαμβάνουν και οι συμβασιούχοι που υπηρετούν σε περιοχές που χαρακτηρίζονται ως παραμεθόριες ή προβληματικές.

Αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί με οργανική σε προβληματικές περιοχές
Όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν με οργανική θέση σε σχολείο απομακρυσμένης, προβληματικής περιοχής και αποσπάται για 2 συνεχόμενα διδακτικά έτη σε σχολεία μη απομακρυσμένης –παραμεθόριας και προβληματικής περιοχής και δεδομένου ότι οι αποσπάσεις ισχύουν για ένα διδακτικό έτος δηλαδή για χρονικό διάστημα από 1/9 έως 30/6 του επόμενου έτους οπότε και λήγει η απόσπαση του, όπου στη συνέχεια αναλαμβάνει υπηρεσία στην οργανική του θέση, τότε δικαιούται το ανωτέρω επίδομα μόνο για το χρονικό διάστημα των θερινών μηνών, δηλαδή από 1/7 έως 31/8 και κατόπιν ανάληψης υπηρεσίας, διάστημα κατά το οποίο δεν ισχύει η απόφαση απόσπασής του και λογίζεται ότι διανύθηκε στην οργανική του θέση.
Προβληματικές περιοχές κατηγορίας Α
Με βάση έγγραφο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, που παρουσιάστηκε πιο πάνω, το επίδομα το δικαιούνται υπάλληλοι περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως απομακρυσμένες-παραμεθόριες και προβληματικές κατηγορίας Α. Μέχρι να εκδοθεί νέα απόφαση ισχύει το ΦΕΚ 667/Β/11-11-1992 σύμφωνα με το οποίο προβληματικές περιοχές Α είναι οι ακόλουθες:
1. ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (Κύθηρα).
2. ΝΟΜΟΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ (Επαρχία Οιτύλου).
3. ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ (Επαρχία Γορτυνίας).
4. ΝΟΜΟΣ ΗΛΕΙΑΣ (Περιοχές τέως Δήμου Ανδρίτσαινας και τέως Δήμου - Λαμπείας)
5. ΝΟΜΟΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ (Ιθάκη).
6. ΝΟΜΟΣ ΕΥΒΟΙΑΣ (Σκύρος).
7. ΝΟΜΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ (Παξοί, Αντίπαξοι, Οθωνοί, Ερρεκούσα, Μαθράκι).
8. ΝΟΜΟΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Περιοχή Αγράφων (Κοινότητες Καρβασαρά, Καρίτσας, Καροπλεσίου, Μολόχας, Μπελοκομίτη, Νεράιδας), Περιοχή Αργιθέας (κοινότητες Ανθηρού, Αργιθέας, Αργυρίου, Βλασίου, Βραγιανών, Δροσάτου, Ελληνικών Θερινού, Καλής Κώμης, Καρυάς, Καταφυλλίου, Κουμπουριανών, Λεοντίου, Μαράθου, Μεσοβονείου, Οξυάς, Πετρίλου, Πετρωτού, Πετροχωρίου, Στεφανιάδας, Φουντωτού).
9. ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ (Βόρειες Σποράδες, Επαρχία Σκοπέλου).
10. ΝΟΜΟΣ ΧΑΝΙΩΝ (νήσος Γαύδος, Αρχαία πόλη Λισός).
11. ΝΟΜΟΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ
12. ΝΟΜΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ
13. ΝΟΜΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
14. ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ (πλην πόλεως Κοζάνης και Πτολεμαΐδος).
15. ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ (Επαρχία Φιλιατών)
16. ΝΟΜΟΣ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ
17. «ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ»: Σύμφωνα με την ΚΥΑ ΔΙΔΑΔ/Φ.48Α/5/οικ.8352/30-3-2007 (ΦΕΚ 571/Β/20-4-2007) η εντός «» φράση αντικαταστάθηκε ως άνω αντί της "ΝΟΜΟΣ ΠΕΛΛΑΣ (Επαρχία Αλμωπίας)"
18. ΝΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ (Άγιο Όρος, Αμουλιανή)
19. «ΝΟΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ (Δήμοι Νευροκοπίου, Προσοτσάνης, Παρανεστίου, Νικηφόρου, και τα Κοινοτικά Διαμερίσματα Λιβαδερού, Μακρυπλαγίου του Δήμου Δράμας και η Κοινότητα Σιδηρόνερου»
20. ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ
21. ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ
22. ΝΟΜΟΣ ΛΕΣΒΟΥ
23. ΝΟΜΟΣ ΣΑΜΟΥ
24. ΝΟΜΟΣ ΧΙΟΥ
25. ΝΟΜΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (Επαρχία Κονίτσης, Επαρχία Μετσόβου και Επαρχία Πωγωνίου).
26. ΝΟΜΟΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ
27. ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ
28. «ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ»
29. «ΝΟΜΟΣ ΚΙΛΚΙΣ (Δήμοι που απέχουν 20 χλμ από τα σύνορα: Αξιούπολης, Γουμένισσας, Δοϊράνης, Ευρωπού, Κιλκίς, Κρουσσών, Μουριών, Πολυκάστρου, Χέρσου και η Κοινότητα Λιβαδείων).»
newsbeast.gr

 

 

 

Πρώτη φορά Αριστερά, πρώτη φορά 323 σχολεία την 11η Σεπτεμβρίου κλειστά. Ταυτόχρονα χιλιάδες αναπληρωτές ζουν μια πρωτόγνωρη υπηρεσιακή ανασφάλεια και το μόνο που τους υπόσχονται είναι “ελπίδα”. Καμιά υποστηρικτική δομή (Π.Δ.Σ. και Ενισχυτική Διδασκαλία) δεν λειτουργεί στα ελληνικά σχολεία παρά τις ανέξοδες περί του αντιθέτου υποσχέσεις. Τα Υπηρεσιακά Συμβούλια της χώρας ξαφνικά έπαψαν να λειτουργούν για να συγκροτηθούν «καλύτερα» και με «αξιοκρατία»(όπως ακριβώς δηλαδή με τους Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης). Ο Υπουργός Παιδείας ζητά
εθελοντική εργασία από τους εκπαιδευτικούς, λησμονώντας την προεκλογική τους υπόσχεση για μείωση του ωραρίου. Οι 140 ειδικότητες εκπαιδευτικών θα συρρικνωθούν και θα μείνουν 40.
 
 
Η επίθεση στον Ποντιακό Ελληνισμό από τον Αριστερό Υπουργό Παιδείας μόνο θλίψη προκαλεί. Η συγκυβέρνηση στοχοποιεί το μάθημα των Θρησκευτικών και την ειδικότητα των Θεολόγων (αυτό εξάλλου είναι μια από τις δεσμεύσεις τους, που τηρούν).Διατίθενται για συμπλήρωση ωραρίου συνάδελφοι στα Δημόσια ΙΕΚ (με πρωί-απόγευμα εργασία!!) για να διδάξουν αντικείμενα τα οποία δεν προβλέπονται στις αναθέσεις τους.
Και σε όλα αυτά οι ΣΥΝΕΚ συνεχίζουν να είναι θερμοί υποστηρικτές της συγκυβέρνησης. Κατά τη διάρκεια της θητείας του τωρινού Δ.Σ. της Ε.Λ.Μ.Ε. σχεδόν μόνιμα διαχώριζαν τη θέση τους από ανακοινώσεις της Ε.Λ.Μ.Ε. σε ότι αφορούσε καταγγελίες της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Εκτίθεται στον κλάδο η παράταξη της «πρώτης φορά Αριστερά» με τη διπροσωπία της. Αρχικά ενώ ήταν κατηγορηματικά αντίθετη σε οποιαδήποτε μορφής Αξιολόγηση, ξαφνικά μεταλλάσσεται και στηρίζει κάποια μορφή Αξιολόγησης!!!. Δεν δίστασαν να στηρίξουν και την υφαρπαγή των αποθεματικών των ταμείων του Δημοσίου από την κυβέρνηση, μέσω ΠΝΠ. Και το καλύτερο, ορίζουν ως υποχρεωτική μετακίνηση συναδέλφων μόνο αυτή που γίνεται εκτός νομού. Αυτόκλητοι συνήγοροι της Π.Δ.Ε. αφενός και παράγοντας νομολογία αφετέρου. O tempora o mores.
Όσο για το άλλο μισό των ΣΥΝΕΚ στο ΠΥΣΔΕ(Παρεμβάσεις) μας κάνει εντύπωση η χαλαρή τους παρουσία στο Δ.Σ. όπως και οι αναιμικές τοποθετήσεις τους ενώπιον εκπροσώπων της Πολιτείας. Που είναι εκείνος ο προ- Αριστερής Κυβέρνησης αγωνιστικός οίστρος;
Νιώθουν πως ξαφνικά λύθηκαν όλα τα προβλήματα ή συμβαίνει κάτι άλλο;
Τους αφήνουμε να ονειρεύονται μέτωπα ταξικά και «Σοσιαλιστικούς Παραδείσους».
ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ:
·         Επαναφορά των 4 περιοχών μετάθεσης στο ν. Λάρισας
·         Επαναφορά του υποχρεωτικού διδακτικού ωραρίου
·         ΟΧΙ στις Υποχρεωτικές Αποσπάσεις στα Δ. ΙΕΚ
·         Διασφάλιση των συνταξιοδοτικών μας δικαιωμάτων
·         Ανάκληση των συγχωνεύσεων των σχολικών μονάδων της πόλης της Ελασσόνας
·         Αξιολόγηση, η οποία θα βελτιώνει την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
·         Να θεσμοθετηθεί η επιμόρφωση και να συνδεθεί με την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου
·         Θεσμοθέτηση Εθνικής Σχολή Στελεχών Εκπαίδευσης
·         Μείωση μαθητών ανά τμήμα. Επαναπροσδιορισμός ύλης μαθημάτων
·         Κάλυψη όλων των κενών στα σχολεία με προσλήψεις μονίμων εκπαιδευτικών. Αποκατάσταση αδικιών.
·         Να γίνει πράξη η αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (πρόσβαση μαθητών στα ΑΕΙ, όπως ίσχυε μέχρι τώρα, θεσμοθέτηση επαναληπτικών πανελληνίων εξετάσεων, λειτουργία 4ου έτους)
·         Επαναλειτουργία της Π.Δ.Σ και της Ενισχυτικής Διδασκαλίας
·         Στήριξη του Σχολικού Αθλητισμού με επαναλειτουργία και αναβάθμιση των Τ.Α.Δ.
·         Στήριξη των Κ.Ε.Δ.Δ.Υ. και της Ειδικής Αγωγής
·         Πλήρη Ιατροφαρμακευτική Περίθαλψη
·         Καταστατική Συνέλευση(αλλαγή άρθρων του καταστατικού της Ε.Λ.Μ.Ε., 2ετής θητεία του Δ.Σ., συγκρότηση αντιπροσωπευτικού-αναλογικού προεδρείου)
·         Μείωση συνδρομής προς Ο.Λ.Μ.Ε.- Α.Δ.Ε.Δ.Υ.
 
ΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΤΗΣ Δ.Α.Κ.Ε.
ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Γιακοβής Δημήτριος                             ΠΕ19             ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΡΑΝΕΑΣ            
Γεωργιτζίκη Γεωργία                           ΠΕ18            7Ο ΕΠΑΛ ΛΑΡΙΣΑΣ
Γκαδρής Αθανάσιος                              ΠΕ09            ΕΠΑΛ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ
Γραβάνης Στέφανος                              ΠΕ19            9Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
Δουκάκης Αντώνης                               ΠΕ06            ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΣΑΡΙΤΣΑΝΗΣ
Κατσιαβριάς Πέτρος                             ΠΕ04           1Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΡΣΑΛΩΝ
Κουλουράς Γεώργιος                            ΠΕ02            8Ο ΓΕΛ ΛΑΡΙΣΑΣ
Κωστόπουλος Κωνσταντίνος               ΠΕ11         ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΒΕΡΔΙΚΟΥΣΙΑΣ-1ο Δ.ΙΕΚ
Μακρυγιάννης Παντελής                     ΠΕ02               5Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
Μίζιος Αθανάσιος                                 ΠΕ11                  ΓΕΛ ΝΙΚΑΙΑΣ
Μπασαγιάννης Χρήστος                       ΠΕ17                2Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΡΣΑΛΩΝ
Μπατσίλα Δάφνη                                  ΠΕ11                ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΒΕΡΔΙΚΟΥΣΙΑΣ
Μπούτος Νικόλαος                               ΠΕ04               ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
Νάνης Δημήτριος                                  ΠΕ19               7Ο ΕΠΑΛ ΛΑΡΙΣΑΣ
Ντόνα Σοφία (Αναπληρώτρια)             ΤΕ16              ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
Παναγιώτου Νικόλαος                          ΠΕ19                ΓΕΛ ΤΥΡΝΑΒΟΥ
Παπαϊωάννου Δημήτριος                     ΠΕ03              ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΡΑΝΕΑΣ
Πλιάτσικας Κωνσταντίνος                  ΠΕ10               ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΣΑΡΙΤΣΑΝΗΣ
Τζηκούλης Δημήτριος                         ΤΕ01               ΤΕΕ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ
Φούντας Αθανάσιος                            ΠΕ11               10Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βαρσαμής Γεώργιος                             ΠΕ01                 ΓΕΛ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ
Γκαραγκούνη Αργυρώ                         ΠΕ02                 8Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
Καρκαλής Νικόλαος                            ΠΕ17                ΕΠΑΛ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ
Κασσίδα Ασπασία                               ΠΕ05                15Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΛΑΡΙΣΑΣ
Κοντσιώτης Κων/νος                           ΠΕ04                ΓΕΛ ΦΑΛΑΝΗΣ
Μαλάκος Σταμάτης                            ΠΕ04               ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
Νταφούλης Γεώργιος                          ΠΕ04             ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΥΥΔΡΙΟΥ
Σταθάκη Φωτεινή                              ΠΕ18              ΕΠΑΛ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ
Τζέκας Θωμάς                                    ΠΕ03              ΓΕΛ ΓΟΝΝΩΝ
Τζιατζιάς Μιχαήλ                              ΠΕ11              6Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
 
1.  Ευχές του ΔΣ της ΠΕΘ προς τους Θεολόγους για το Άγιο Δωδεκαήμερο και το Νέο Έτος 2016.
2.   Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο της ΠΕΘ.
3.   Ερωτηματολόγιο αναγκών/επιθυμιών επιμόρφωσης.
4.   Η ΠΕΘ προσφέρει στα μέλη της ΔΩΡΕΑΝ τόμο Πρακτικών Συνεδρίου για το μάθημα των Θρησκευτικών.
5.  Συνάντηση αντιπροσωπείας του ΔΣ της ΠΕΘ με το νέο Πρόεδρο του ΙΕΠ κ. Γεράσιμο Κουζέλη.
6.  Επίσκεψη του Προέδρου του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος κ. Νίκου Νικολόπουλου στα γραφεία της ΠΕΘ.
 
***
 
Ευχές του ΔΣ της ΠΕΘ προς τους Θεολόγους
για το Άγιο Δωδεκαήμερο και το Νέο Έτος 2016
 
Ένα ευλογημένο Άγιο Δωδεκαήμερο φέρνει μπροστά μας δύο ανυπέρβλητης πνευματικής
σπουδαιότητας πνευματικά γεγονότα με μία κοινή πνευματική συνισταμένη.
Α) Η Γέννηση του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού αποκαλύπτει την άπειρη αγάπη του Θεού  για τον άνθρωπο και τον κόσμο και ζητά την έμπρακτη απάντηση και την πνευματική ανάπλαση και ανακαίνιση των Χριστιανών, με την ελεύθερη αποδοχή και βίωση της νέας εν Χριστώ ζωής. «Βασιλεύς των όλων και Κύριος ήρθε τον Αδάμ αναπλάσασθαι»!
Β) Η βάπτιση του Κυρίου και Θεού σηματοδοτεί την αναβάπτιση του όλου ανθρώπου στα λυτρωτικά νάματα της θείας χάριτος και την εξ  ύψους πρόσκληση για την έναρξη της μεταμορφωτικής διαδικασίας, του πεπαλαιωμένου ανθρώπου και σύμπαντος του κόσμου, σε μια διαρκή ανανεωτική - καινή εν Χριστώ πορεία, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το 2ο τροπάριο της Α΄ ωδής, του κανόνα των Φώτων: «Αδάμ τον φθαρέντα αναπλάττει ρείθροις Ιορδάνου»!
Σε αυτό το πνευματικό πλαίσιο που οριοθετούν τα δύο αυτά σωτήρια -  συμπαντικά γεγονότα του Αγίου Δωδεκαημέρου, οι Θεολόγοι καθηγητές της πατρίδας μας καλούμαστε να κάνουμε τον αγώνα μας για την προσωπική και οικογενειακή μας ανακαίνιση αλλά και τη φανέρωση του λυτρωτικού χριστοκεντρικού μηνύματος των άγιων ημερών, μέσα από τη σχολική διαδικασία και πράξη, στις καρδιές των μαθητών μας, συμβάλλοντας έτσι στην προσωπική τους πνευματική μεταμόρφωση.
Στη δύσκολη περίοδο που περνάει η χώρα μας η προτροπή του ψαλμωδού «Χριστός εξ ουρανών απαντήστε, Χριστός επί γης υψώθητε» αποτελεί και τη δική μας ευχή, έτσι ώστε η κρίση και η έκπτωση των πνευματικών, πολιτισμικών και κοινωνικών προτύπων και αρχών που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια να αντιμετωπιστεί εν Χριστώ, ανακαινιστικά, αισιόδοξα και ελπιδοφόρα.
Προς την κατεύθυνση αυτή ζητούμε να λειτουργεί και η παρεχόμενη από την πολιτεία, στα σχολεία της χώρας μας, θρησκευτική παιδεία. Η παιδεία αυτή δεν μπορεί να είναι άλλη από την Ορθόδοξη Χριστιανική Αγωγή η οποία θα εμπνέει ένα μάθημα Παιδείας και Ελληνορθόδοξης Κληρονομιάς, ενταγμένο αρμονικά στους προσανατολισμούς ενός Παιδαγωγούντος σχολείου.
Αντίθετα, αν επικρατήσει η λογική, η οποία διέπει τα προτεινόμενα από μια μικρή θεολογική ομάδα, πολυθρησκειακού χαρακτήρα, πιλοτικά Προγράμματα Σπουδών του μαθήματος των Θρησκευτικών, είναι βέβαιο πως θα οδηγηθούμε στην κατάργηση του χριστοκεντρικού μαθήματος των Θρησκευτικών και στην εισαγωγή της πολυθρησκείας και τη πολυθεΐας στο ελληνικό σχολείο, με άμεσο αποτέλεσμα να οδηγηθούν πολλές εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά σε μία πλήρη απο-εκκλησιαστικοποίηση, σε έναν αποτρόπαιο θρησκευτικό συγκρητισμό και σχετικισμό, που θα επιφέρει τη θρησκευτική σύγχυση και τον ηθικό και κοινωνικό μηδενισμό.
Όλα τα μέλη της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων υποστηρίζουμε αταλάντευτα ότι η διέξοδος από τα πάσης φύσεως αδιέξοδα περνάει μόνο μέσα από την παροχή στον άνθρωπο και ιδιαίτερα στους νέους,  της αυθεντικής Ορθόδοξης Χριστιανικής Αγωγής.
Το ΔΣ της Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων, εύχεται ολόψυχα σε όλα τα στελέχη και τους συναδέλφους Θεολόγους διορισμένους και μη όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων καθώς και στους οικείους τους ευλογημένα Χριστούγεννα, χαρούμενο, ειρηνικό, δημιουργικό, και ευλογημένο το Νέο Έτος 2016.
 
Για το ΔΣ της  ΠΕΘ
                         Ο Πρόεδρος                                                         Ο Γενικός Γραμματέας
 
        Κωνσταντίνος Σπαλιώρας                                               Παναγιώτης Τσαγκάρης
                Δρ Θεολογίας                                                               MΑ Θεολογίας
 
 
***
 
Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο της ΠΕΘ
 
Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των αρχαιρεσιών της 28ης Νοεμβρίου 2015 από την Εφορευτική Επιτροπή που έγινε στις 30-11-2015, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΠΕΘ συνήλθε σε συνεδρία το Σάββατο 5 Δεκεμβρίου 2015 υπό την προεδρία του κ. Κωνσταντίνου Σπαλιώρα και κατόπιν ψηφοφορίας συγκροτήθηκε σε σώμα ως εξής:
 
Πρόεδρος : Κωνσταντίνος Σπαλιώρας
Αντιπρόεδρος : Θωμάς Ιωαννίδης
Γενικός Γραμματέας : Παναγιώτης Τσαγκάρης
Ειδικός Γραμματέας : Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου
Κοσμήτορας : Λέων - Βάλτερ Μπράνγκ
Ταμίας : Θεοφάνης Τσιγγέλης
Έφορος : Επιφάνιος Στόκος
Μέλος : Μπεϊνάς Ιωάννης
Μέλος : Χρήστος Ψάλτης
 
 
***
 
Ερωτηματολόγιοαναγκών/επιθυμιών επιμόρφωσης
 
 
Διεύθυνση         Χαλκοκονδύλη 37,  10432 Αθήνα
Τηλέφωνο         2105224180
Φαξ                     2105224420
Ιστοχώρος         www.petheol.gr
Αθήνα, 10 Δεκεμβρίου 2015
Αριθμ. Πρωτ. 235
 
Προς
Τους Θεολόγους Καθηγητές των σχολείων της Ελλάδας
 
Θέμα : Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων (ΠΕΘ)
 
 
                            Αγαπητοί Συνάδελφοι,
 
Στο πλαίσιο της φιλοσοφίας για συνεχή επαγγελματική βελτίωση και ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων (ΠΕΘ) σχεδιάζει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα επιμόρφωσης, σε θέματα διδακτικής μεθοδολογίας, διαχείρισης της τάξης και αξιολόγησης μαθητών. Ως αφετηρία των δράσεών της, η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων θεωρεί αυτή την επικοινωνία με τους εκπαιδευτικούς αναγκαία, ώστε η στόχευση των παιδαγωγικών της προτάσεων να οδηγεί στην ανανέωση και τη μέγιστη αποτελεσματικότητα.
 
Τα μαθήματα θα γίνονται είτε μέσω του Διαδικτύου (elearning) για να συμμετέχουν και συνάδελφοι που διαμένουν στην επαρχία, είτε στους χώρους της Ένωσής μας, είτε σε άλλους χώρους που θα επιλεγούν ειδικά για τους σκοπούς της επιμόρφωσης. Οι προτάσεις μας καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο ενδιαφερόντων και αναγκών, τα οποία θα ανταποκριθούν στις ανάγκες που εσείς θα δηλώσετε. Γι΄ αυτόν τον λόγο σας στέλνουμε ένα διαγνωστικό ερωτηματολόγιο αναγκών και επιθυμιών επιμόρφωσης.
 
Τα επιμορφωτικά προγράμματα που θα λειτουργήσουν απευθύνονται σε εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας και Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και δεν είναι απαραίτητο να υπηρετεί κάποιος σε σχολείο, προκειμένου να τα παρακολουθήσει. Σε επόμενη φάση, οι εφαρμογές που θα γίνουν σε σχολικές τάξεις, με τη συγκατάθεση των συναδέλφων, προβλέπεται να κοινοποιηθούν στην ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα ως παραδείγματα καλή πρακτικής και να παρουσιαστούν σε σχετικές ημερίδες και συνέδρια.
 
Προκειμένου να καταρτίσουμε το πρόγραμμα επιμόρφωσης που θα ανταποκρίνεται σε όσα εσείς επιθυμείτε, παρακαλούμε να συμπληρώσετε το σχετικό ερωτηματολόγιο, μέχρι 23 Δεκεμβρίου, στον σύνδεσμο:
 
Αναμένουμε την ανταπόκρισή σας και ευχόμαστε σε όλους Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Έτος.
                                                      
Με τιμή
Για το ΔΣ της ΠΕΘ
 
                       Ο Πρόεδρος                                           Ο Γενικός Γραμματέας
                                                                    
                                                   
 
                  
                           
 
                         Κωνσταντίνος Σπαλιώρας                               Παναγιώτης Τσαγκάρης
                Δρ Θεολογίας                                               MrΘεολογίας
Μια πολύ μεγάλη προσφορά της ΠΕΘ στους Θεολόγους
 
Η ΠΕΘ προσφέρει στα μέλη της ΔΩΡΕΑΝ τόμο Πρακτικών Συνεδρίου
για το μάθημα των Θρησκευτικών
 
Ένα βιβλίο που δεν πρέπει να λείπει από τη βιβλιοθήκη του Θεολόγου καθηγητή
 
Η Πανελλήνιος Ένωσις Θεολόγων έχει τη μεγάλη χαρά να ανακοινώσει ότι απέστειλε εντελώς ΔΩΡΕΑΝ σε όλους τους συναδέλφους-μέλη της, τον τόμο ο οποίος περιλαμβάνει τα Πρακτικά του πολύ σημαντικού Πανελλήνιου Επιστημονικού Συνεδρίου «ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ-ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ»(Θεσσαλονίκη 11 - 13 Μαρτίου 2013), που εξέδωσε το Εργαστήριο Παιδαγωγικής – Χριστιανικής Παιδαγωγικής του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ.
Η μεγάλη αυτή προσφορά προς τους Συναδέλφους/φισσες Θεολόγους και μέλη της ΠΕΘ, επιτεύχθηκε κυρίως, χάριν της ευγενικής χορηγίας δύο ανθρώπων, τους οποίους και το ΔΣ της ΠΕΘ ευχαριστεί ολοκάρδια:
α) Τον αξιότιμο καθηγητή Παιδαγωγικής – Χριστιανικής Παιδαγωγικής του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ και Διευθυντή του ως άνω Εργαστηρίου Παιδαγωγικής κ. Ηρακλή Ρεράκη που είχε την ιδέα της οργάνωσης του Πανελλήνιου Επιστημονικού Συνεδρίου για το μάθημα των Θρησκευτικών. Ο καθηγητής πραγματοποίησε μαζί με τους συνεργάτες του, το προαναφερόμενο Συνέδριο, εξέδωσε τον πολύτιμο τόμο με τα Πρακτικά του Συνεδρίου και παραχώρησε στην ΠΕΘ τα πνευματικά δικαιώματα για την επανέκδοση του συγκεκριμένου τόμου.
β) Τον Πανοσιαλογιώτατο Αρχιμανδρίτη π. Χρυσόστομο Δ. Καράμπελα, ο οποίος εκθύμως ανέλαβε τα έξοδα της έκδοσης του τόμου, καθώς και της αποστολής του μέσω των ΕΛ.ΤΑ, προς όλους τους συναδέλφους-μέλη της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων. Ο Πανοσιαλογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Χρυσόστομος Δ. Καράμπελας, είναι Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Ζωοδόχου Πηγής Παλαιάς Κοκκινιάς Πειραιώς, Καθηγητής Αγγλικής Φιλολογίας, Πτυχιούχος της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς, Διευθυντής της Έκθεσης Χριστιανικού βιβλίου της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς και Προϊστάμενος του Ιερού Ναού Αγίου Ιωάννου Προδρόμου Χατζηκυριακείου Ιδρύματος Παιδικής Προστασίας Πειραιώς.
Τα μη μέλη της ΠΕΘ μπορούν να παραλάβουν τον ως άνω τόμο από τα γραφεία της ΠΕΘ(Χαλκοκονδύλη 37, 3ος όροφος, τηλ.: 210-5224180, καθημερινά από 10:00πμ έως 14:00μμ), στην ειδική τιμή των 20€.
 
***
 
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Συνάντηση αντιπροσωπείας του ΔΣ της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων (ΠΕΘ)
με το νέο Πρόεδρο του ΙΕΠ κ. Γεράσιμο Κουζέλη
 
Την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου 2015, αντιπροσωπεία της ΠΕΘ, αποτελούμενη από τον Δρ Θεολογίας κ. Κωνσταντίνο Σπαλιώρα, Πρόεδρο του ΔΣ της ΠΕΘ, τον κ. Παναγιώτη Τσαγκάρη, Μr Θεολογίας, Γενικό Γραμματέα του ΔΣ της ΠΕΘ,  τη Δρ Θεολογίας κ. Ιωάννα Κομνηνού, μέλος της Επιτροπής Παιδείας της ΠΕΘ, συνοδευόμενη από τον Πρόεδρο του πολιτικού κόμματος «Πυρίκαυστος Ελλάδα» και βουλευτή Θεσσαλονίκης του συγκυβερνώντος κόμματος των Ανεξάρτητων Ελλήνων  κ. Κώστα Ζουράρι, με το νέο Πρόεδρο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής(ΙΕΠ) κ. Γεράσιμο Κουζέλη στο Γραφείο του στο ΙΕΠ.
Ο κ. Κουζέλης δέχτηκε με χαρά τα μέλη του ΔΣ της ΠΕΘ και εκείνα, με τη σειρά τους, του ευχήθηκαν, εκ μέρους των Θεολόγων της χώρας, επιτυχή, γόνιμη και δημιουργική θητεία στη νέα του θέση.
Στη συζήτηση που ακολούθησε, τα μέλη του ΔΣ της ΠΕΘ εξέθεσαν αναλυτικά στο νέο Πρόεδρο του ΙΕΠ, τα θέματα, τα προβλήματα και τις εκκρεμότητες γύρω από το μάθημα των Θρησκευτικών και ιδιαίτερα σε ό, τι αφορά στα Προγράμματα, τα διδακτικά βιβλία, την επιμόρφωση των θεολόγων κ.ά.
Ο κ. Κουζέλης, αφού άκουσε τις απόψεις των μελών της ΠΕΘ, διευκρίνισε ότι η νέα ηγεσία του ΙΕΠ είναι έτοιμη για έναν εποικοδομητικό διάλογο που θα αφορά σε όλα γενικά τα ζητήματα του κλάδου των Θεολόγων.
Τα μέλη του ΔΣ της ΠΕΘ ευχαρίστησαν τον κ. Κουζέλη για το θετικό κλίμα μέσα στο οποίο διεξήχθη η συζήτηση.
 
***
 
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Επίσκεψη του Προέδρου του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος
κ. Νίκου Νικολόπουλου στα γραφεία της ΠΕΘ
 
Επίσκεψη στα γραφεία της ΠΕΘ, το Σάββατο 28 Νοεμβρίου 2015 πραγματοποίησε ο Πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος και Ανεξάρτητος βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου, κ. Νίκος Νικολόπουλος με την ευκαιρία των αρχαιρεσιών της ΠΕΘ για την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της Ενώσεως. Ο κ. Πρόεδρος, ως μέλος της ΠΕΘ, καθότι απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ, συμμετείχε στην εκλογική διαδικασία, ψηφίζοντας για την εκλογή του νέου ΔΣ της ΠΕΘ. Επίσης, ο κ. Νικολόπουλος είχε μακρά συζήτηση σχετικά με τα θέματα που απασχολούν τον κλάδο των Θεολόγων και το μάθημα των Θρησκευτικών, με τον Δρ Θεολογίας κ. Κωνσταντίνο Σπαλιώρα, Πρόεδρο του ΔΣ της ΠΕΘ, τον κ. Παναγιώτη Τσαγκάρη, Μr Θεολογίας, Γενικό Γραμματέα του ΔΣ της ΠΕΘ και τον Καθηγητή Παιδαγωγικής – Χριστιανικής Παιδαγωγικής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, κ. Ηρακλή Ρεράκη, Πρόεδρο της Επιτροπής Παιδείας της ΠΕΘ, οι οποίοι, μάλιστα, του εξέφρασαν και την ευαρέσκεια του ΔΣ της ΠΕΘ για τις κατά καιρούς δυναμικές πολιτικές θέσεις, επερωτήσεις και παρεμβάσεις του υπέρ  του μαθήματος των Θρησκευτικών στη Βουλή των Ελλήνων. Ο Πρόεδρος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος δήλωσε την απόλυτη στήριξη του στα δίκαια αιτήματα της ΠΕΘ και υποσχέθηκε την αμέριστη στήριξή του στους δυναμικούς αγώνες που διεξάγει για τον ορθόδοξο χαρακτήρα, το ορθόδοξο περιεχόμενο και την ορθόδοξη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών στα σχολεία της πατρίδας μας.
Τετάρτη, 16 Δεκεμβρίου 2015 02:24

Ελληνικά ποιήματα για τα Χριστούγεννα

 

Snip20131225_23ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ ΜΕΛΩΔΟΥ, ΚΟΝΤΑΚΙΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Παρατίθεται απόσπασμα. Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το κοντάκιο εδώ.

Προοίμιον

Snip20131225_1
Ἡ παρθένος σήμερον * τὸν ὑπερούσιον τίκτει,
καὶ ἡ γῆ τὸ σπήλαιον * τῷ ἀπροσίτῳ προσάγει·
ἄγγελοι μετὰ ποιμένων * δοξολογοῦσι,
μάγοι δὲ μετὰ ἀστέρος * ὁδοιποροῦσι·
δι᾿ ἡμᾶς γὰρ * ἐγεννήθη
παιδίον νέον, * ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.

Οἶκοι

Τὴν Ἐδὲμ Βηθλεὲμ * ἤνοιξε, δεῦτε ἴδωμεν·
τὴν τρυφὴν ἐν κρυφῇ * ηὕραμεν, δεῦτε λάβωμεν
τὰ τοῦ παραδείσου * ἐντὸς τοῦ σπηλαίου·
ἐκεῖ ἐφάνη * ῥίζα ἀπότιστος * βλαστάνουσα ἄφεσιν,

ἐκεῖ ηὑρέθη * φρέαρ ἀνόρυκτον,
οὗ πιεῖν Δαυὶδ * πρὶν ἐπεθύμησεν·
ἐκεῖ παρθένος * τεκοῦσα βρέφος
τὴν δίψαν ἔπαυσεν εὐθὺς * τὴν τοῦ Ἀδὰμ καὶ τοῦ Δαυίδ·
διὰ τοῦτο πρὸς τοῦτο * ἐπειχθῶμεν ποῦ ἐτέχθη
παιδίον νέον, * ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.
Ὁ πατὴρ τῆς μητρὸς * γνώμῃ υἱὸς ἐγένετο,
ὁ σωτὴρ τῶν βρεφῶν * βρέφος ἐν φάτνῃ ἔκειτο·
ὃν κατανοοῦσα * φησὶν ἡ τεκοῦσα·
«Εἰπέ μοι, τέκνον, * πῶς ἐνεσπάρης μοι * ἢ πῶς ἐνεφύης μοι·
ὁρῶ σε, σπλάγχνον, * καὶ καταπλήττομαι,
ὅτι γαλουχῶ * καὶ οὐ νενύμφευμαι·
καὶ σὲ μὲν βλέπω * μετὰ σπαργάνων,
τὴν παρθενίαν δὲ ἀκμὴν * ἐσφραγισμένην θεωρῶ·
σὺ γὰρ ταύτην φυλάξας * ἐγεννήθης εὐδοκήσας
παιδίον νέον, * ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.
Ὑψηλὲ βασιλεῦ, * τί σοι καὶ τοῖς πτωχεύσασι;
Ποιητὰ οὐρανοῦ, * τί πρὸς γηΐνους ἤλυθας;
Σπηλαίου ἠράσθης * ἢ φάτνῃ ἐτέρφθης;
Ἰδοὺ οὐκ ἔστι * τόπος τῇ δούλῃ σου * ἐν τῷ καταλύματι·
οὐ λέγω τόπον, * ἀλλ᾿ οὐδὲ σπήλαιον,
ὅτι καὶ αὐτὸ * τοῦτο ἀλλότριον·
καὶ τῇ μὲν Σάῤῥᾳ * τεκούσῃ βρέφος
ἐδόθη κλῆρος γῆς πολλῆς, * ἐμοὶ δὲ οὐδὲ φωλεός·
ἐχρησάμην τὸ ἄντρον * ὃ κατῴκησας βουλήσει,
παιδίον νέον, * ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.»

ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Ἡ γέννησίς σου, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν,
ἀνέτειλε τῷ κόσμῳ τὸ φῶς τὸ τῆς γνώσεως·
ἐν αὐτῇ γὰρ οἱ τοῖς ἄστροις λατρεύοντες,
ὑπὸ ἀστέρος ἐδιδάσκοντο,
σὲ προσκυνεῖν, τὸν Ἥλιον τῆς δικαιοσύνης,
καὶ σὲ γινώσκειν ἐξ ὕψους ἀνατολήν·
Κύριε, δόξα σοι.

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ”

Snip20131225_2Να ‘μουν του σταύλου έν’ άχυρο, ένα φτωχό κομμάτι
την ώρα π’ άνοιγ’ ο Χριστός στον ήλιο του το μάτι.
Να ιδώ την πρώτη του ματιά και το χαμόγελό του,
το στέμμα των ακτίνων του γύρω στο μέτωπό του.
Να λάμψω από τη λάμψη του κι’ εγώ σαν διαμαντάκι
κι’ από τη θεία του πνοή να γίνω λουλουδάκι.
Να μοσκοβοληθώ κι’ εγώ από την ευωδία,
που άναψε στα πόδια του των Μάγων η λατρεία.
Να ‘μουν του σταύλου ένα άχυρο ένα φτωχό κομμάτι
την ώρα π’ άνοιγ’ ο Χριστός στον ήλιο του το μάτι.

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ,

“ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ”

Snip20131225_3Ω! μέσα μου γεννιέται ένας Θεός!
και το κορμί μου γίνεται ναός,
δεν είναι ως πρώτα φάτνη ταπεινή·
μέσα μου λάμπουν ξάστεροι ουρανοί,
το μέτωπο μου λάμπει σαν αστέρι…
Στο Θεό φανείτε τώρα, ήρθεν η ώρα,
από τ’ άγνωστα μυστικά σας μέρη,
Μάγοι, φέρτε στο Θεό τα πλούσια δώρα.
Φέρτε μου Μάγοι —θεία βουλή το γράφει—
τη σμύρνα της ελπίδας, το λιβάνι
της πίστης, της αγάπης το χρυσάφι
Μυστήρια τέτοια ανθρώπου νους δε βάνει!
Και σεις, Θρόνοι πανάχραντοι, αγγελούδια,
στην καρδιά μου —στην κούνια του— σκυμμένα,
με της αθανασίας τα τραγούδια
υμνολογείτε εσείς τη θεία τη γέννα.
Μέσα μου λάμπουν ξάστεροι ουρανοί,
και το κορμί μου, φάτνη ταπεινή,
βλέπω κι αλλάζει, γίνεται ναός·
ω! μέσα μου γεννιέται ένας Θεός!

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ,

“ΟΝΕΙΡΕΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ”

Χριστέ μου, κράτα με μακριά απ’ τις κακίες του κόσμου,
Στην φάτνη βρέφος, όσο ζω να σε λατρεύω δος μου.
Κι όσο θα ‘ρθει από Σε σταλτός ο χάρος να με πάρει,
κάμε συ, βρέφος, να σταθώ μπροστά στη θεία Σου χάρη.
Και κάμε λόγια τα έργα μου σαν των αγρών τα κρίνα,
προφητικά, φεγγοβόλα κάμε τα σαν εκείνα,
της νύκτας των απλών βοσκών. Γεννιόσουν και γρηκούσαν.
Τους ουρανούς ολάνοικτους που σε δοξολογούσαν.

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ,

“ΑΣΤΕΡΙ ΘΕΪΚΟ”

Τι φως και χρώμα κι ομορφιά να
σκόρπιζε το αστέρι
όπου στην κούνια του Χριστού
τους Μάγους έχει φέρει;
Ποιος άγγελος το διάλεξε για
τέτοιο ταχυδρόμο;
Τα άλλα τα αστέρια θάβλεπαν το
φωτεινό του δρόμο
κι από τη ζήλια
θάτρεμαν… Αστέρι, σε ποια χώρα του
απέραντου σου ουρανού να
λαμπυρίζεις τώρα;
Η παντοδύναμη φθορά μην
έσβησε το φως σου
ή μήπως είσ’ αθάνατο κι εσύ, σαν
το Χριστό σου;
Δεν κατεβαίνει η λάμψη σου εδώ
στα χώματα μας;
Για όλα τα άστρα αλίμονο! δεν
είναι η ματιά μας…
Τι φως και χρώμα κι ομορφιά να
σκορπίζει το αστέρι,
όπου την κούνια του Θεού τους
Μάγους έχει φέρει;

ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΑΓΡΥΠΝΙΑ” (1914)

Snip20131225_24Εξωτικός στην άκρια των κοιλάδων
περίμενα τη σημερινή γιορτή στο σκότος των λαμπάδων
απόκληρος της φωταψίας των ημερήσιων ήλιων
γονατιστής, και νηστευτής, και αποβλητής των χίλιων
δαιμονικών ταξιαρχιών… Μ’ άδικα εταλαιπώρουν
τη θύελλα των νοημάτων μου, τη ρώμη των γονάτων,
γιατί – το ξέρω αλίμονον! – τις πανοπλίες εφόρουν
τα εκατομμύρια των λαών, που ερείπια στρατευμάτων
κατάντησαν τα ελεεινά… Και θλίβω των ματιών σου
το φέγγος με το πίκραμα των λυπηρών δακρύων
που ο αμαρτωλός εσώριασα στων άλλων των δεινών μου
τα πλήθη και το πιο φριχτόν: το ίδιο άβουλο θηρίον
αντίς πανήγυρη ευλαβή να στήσω και ιερουργίαν
αρμονικήν, υμνητική της θείας καλωσύνης
να διαλαλώ, εγώ δέχομαι με ανόητη απαραξία
τον Άρχοντα, το Άλφα και Ωμέγα της Χριστιανοσύνης!..
Αλίμονο· των άγριων λαών η ορμητική αντάρα
και την ειρήνη τάραξε της μέσα μου ευλογίας,
κ’ αιστάνομαι απειλητικά του θεού μου την κατάρα
και μακρυνάμενο από με το Τέκνο της Μαρίας…
Και ο ανελέητος ασκητής τρέμω μην τάχα σφάλλω·
μην ενωθώ με τους θνητούς πολεμιστές και γίνω
υου Σατανά η συνέργεια – που τότε πια θα ψάλω
όχι ύμνο των Χριστουγέννων, μα θρήνο!…

ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ,

“ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΙΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ”

Ποιμένας ταπεινότατος, και όχι αυλητρίδα εταίρα,
και θεάρεστη και συνετή κάμνω του αυλού μου χρήση,
αλλά έπαψεν απόψε πια η γαλήνη των προβάτων
νάναι ο σκοπός της γλυκερής μου εσπερινής λατρείας,
και ούτε η πομπή του Ωρίωνα, ούτε η όψη της Κασσιόπης
δεν μούθηκαν παραμικρή διανόηση στ’ όραμά μου.
Μ’ ελκύει το κάτι Απώτερο, που παιδεμός ναν’ τόβρω,
αλλά, και χάρη περισσή το στέφει, ώστε να λέω,
Ας μου χαθούν κι ένα και δυο από τα βοσκήματά μου,
και ας πλανηθούν δυσεύρετα στο σκότος της Σελήνης,
και ας κράζουσι τα υπόλοιπα σαν Αστραπές της Νύχτας,
αλλά είναι κάτι Αλλόκοτον εμένα η προσμονή μου:
δεν περιμένω να ορθωθεί το Εωθινό Φεγγάρι,
ούτε του τάδε, ούτε του δείνα Αστερισμού το αχνάρι.
Δεν περιμένω την οσμή καμίας σπανίας βοτάνης,
αλλά το Υπερουράνιο, που, θεέ μου, θα με ράνεις,
και θα φανώ ποιμενικόν θαύμα, θα φανώ φάσμα,
που φέρνει το Αρχαγγελικό της νύχτας τούτης άσμα.
Παρ’ όλα τα τρισκόταδα, λαμπρά το παν διακρίνω,
ώστε και θέλοντας, και μη, κάτι να μεγαλύνω.
Η γενική αναστάτωση των υπεργείων Ταγμάτων,
έκαμε μέτοχο κι’ εμέ, κι’ οι αχτίνες των ομμάτων
φθάνουν αυτού, που πριν λαμπροί οι ταχτικοί αστέρες
με φέρναν σε υπολογισμούς για Ετη, Μήνες, Ημέρες.
Φόβος, ούτε καν φαίνεται, και χαρά με συνέχει
και βλέπω Ηλίους νυχτερινούς, κι’ η Ιδέα μου όλο τρέχει.
Εορτάζω. Μα είμαι πάνσοφος ποιμένας, για τρελάθη
ο λογισμός μου, ώστε να ιδώ παρόμοια ένδοξα λάθη;

ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ,

“ΞΗΜΕΡΩΝΑΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ”

Snip20131225_4Ξημέρωναν Χριστούγεννα. Οι εκκλησιές σημαίνουν,
κουνιούνται τα καμπαναριά, κι οι φωνές που βγαίνουν
απ’ το βαθύ και δίπλα το κάθε καμπάνας στόμα,
μοιάζουν χερουβικούς ψαλμούς, σαν απ’ το ουράνιο δώμα.
Χιλιάδες τα Χριστούγεννα τα τραγουδούν οι άγγελοι,
και κάθε αχτίδα από ψηλά, που κάθε αστέρι στέλλει,
μοιάζει αγγελική ματιά. Θρησκεία! Γλυκιά μάνα,
τι όμορφη δίνεις εσύ λαλιά και στην καμπάνα,
και πόσο εκείνη η λαλιά σαλεύει την καρδιά μας!
Πόσες εκείνος ο σταυρός απ’ τα καμπαναριά μας
στην αντιλιάδα χύνοντας, τόσες χρυσές αχτίδες,
χύνει βαθιά μας στην ψυχή, γλυκές χρυσές ελπίδες!
Κ’ οι δυο εκείνες χαραυγές που οι άγγελοι κατεβαίνουν
μες’ απ’ τον ουρανό ψηλά κι έρχονται και σημαίνουν
Χριστούγεννα κι ανάσταση, ω! τι μυστήριο χύνουν.
Τι χαραυγούλες είναι αυτές, πόση ζωή μας δίνουν!
Λάμπουνε τ’ ασυγνέφιαστατα ουράνια Σα ζαφείρια,
Σαν μάτια π’ αγρυπνήσανε φέγγουν τα παραθύρια.
Χαρούμενες και σιγανές μιλιές σμίγονται γύρα,
και από κάθε θύραπου ανοίγεται,
βγάνουν μορφές γελούμενες, λουσμένες,
γλυκές , καλοντυμένες.
Κρατούν στα χέρια τους κεριά λαμπάδες .Στη ματιά τους
λάμπ’ η χαρά που νιώθουνε βαθιά μες στις καρδιά τους.
Ξημέρωσαν Χριστούγεννα! Θύρες ολούθε ανοίγουν
κι ολούθε τώρα οι Χριστιανοί στις εκκλησιές μας σμίγουν.

ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ”

Snip20131225_5Όξω πέφτει αδιάκοπα και πυκνό το χιόνι,
κρύα και κατασκότεινη κι αγριωπή η νυχτιά.
Είναι η στέγη ολόλευκη, γέρνουν άσπροι κλώνοι,
μες το τζάκι απόμερα ξεψυχά η φωτιά.
Τρέμει στα εικονίσματα το καντήλι πλάγι
και φωτάει στη σκυθρωπή, στη θαμπή εμορφιά.
Να η φάτνη, οι άγγελοι κι ο Χριστός κι οι Μάγοι
και το αστέρι ολόλαμπρο μες στη συννεφιά!
Κι οι ποιμένες, που έρχονται γύρω από τη στάνη
κι η μητέρα του Χριστού στο Χριστό μπροστά.
Το μικρό το εικόνισμα όλ’ αυτά τα φτάνει,
μαζεμένα όλα μαζί και σφιχτά-σφιχτά.
Πέφτει ακόμη αδιάκοπο κι άφθονο το χιόνι,
όλα ξημερώνονται μ’ άσπρη φορεσιά
στον αγέρα αντιλαλούν του σημάντρου οι στόνοι,
κάτασπρη, γιορτάσιμη λάμπει η εκκλησιά.

ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ,

“ΕΙΔΑ ΧΤΕΣ ΒΡΑΔΥ ΣΤ’ ΟΝΕΙΡΟ ΜΟΥ”

Είδα χτες το βράδυ στ’ όνειρό μου,
το γεννημένο μας Χριστό,
τα βόδια επάνω του εφυσούσαν,
όλο το χνώτο τους ζεστό.
Το μέτωπό του ήταν σαν ήλιος,
και μέσα η φάτνη η φτωχική,
άστραφτε πιο καλά από μέρα,
με κάποια λάμψη μαγική.
Στα πόδια του έσκυβαν οι Μάγοι,
κι’ έμοιαζε τ’ άστρο από ψηλά,
πως θα καθίσει σαν κορώνα,
στης Παναγίτσας τα μαλλιά.
Βοσκοί πολλοί και βοσκοπούλες,
τον προσκυνούσαν ταπεινά,
ξανθόμαλλοι άγγελοι εστεκόνταν,
κι’ έψελναν γύρω του «ωσαννά».
Μα κι’ από αγγέλους κι’ από μάγους,
δεν ζήλεψα άλλο πιο πολύ,
όσο της Μάνας Του το στόμα,
και το ζεστό – ζεστό φιλί.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ”

Snip20131225_6Μες την αχνόφεγγη βραδιά
πέφτει ψιλό-ψιλό το χιόνι,
γύρω στην έρμη λαγκαδιά
στρώνοντας κάτασπρο σεντόνι.
Ούτε πουλιού γροικάς λαλιά,
ούτ’ ένα βέλασμα προβάτου,
λες κι απλωμένη σιγαλιά
είναι κει ολόγυρα θανάτου.
Μα ξάφνου πέρα απ’ το βουνό
γλυκός σημάντρου ήχος γροικιέται,
ωσάν βαθιά απ’ τον ουρανό
μέσα στη νύχτα να σκορπιέται.
Κι αντιλαλεί τερπνά-τερπνά
γύρω στην άφωνη την πλάση,
και το χωριό γλυκοξυπνά
την Άγια μέρα να γιορτάσει.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ,

“ΝΥΧΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ”

Snip20131225_7Την άγια νύχτα τη Χριστουγεννιάτικη
λυγούν τα πόδια
και προσκυνούν γονατιστά στη φάτνη τους
τα άδολα βόδια.
Κι ο ζευγολάτης ξάγρυπνος θωρώντας τα
σταυροκοπιέται
και λέει με πίστη απ’ της ψυχής τ’ απόβαθα
Χριστός γεννιέται!
Την άγια νύχτα τη Χριστουγεννιάτικη
κάποιοι ποιμένες
ξυπνούν από φωνές ύμνων μεσούρανες
στη γη σταλμένες.
Κι ακούοντας τα Ωσαννά απ΄ αγγέλων στόματα
στον σκόρπιο αέρα
τα διαλαλούν σε χειμαδιά λιοφώτιστα
με την φλογέρα.
Την άγια νύχτα τη Χριστουγεννιάτικη
ποιος δεν το ξέρει
των μάγων κάθε χρόνο τα μεσάνυχτα
λάμπει το αστέρι.
Κι όποιος το βρει μες στ΄ άλλα αστέρια ανάμεσα
και δεν το χάσει,
σε μια άλλη Βηθλεέμ ακολουθώντας το
μπορεί να φτάσει.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ,

ΑΠΟ ΤΟ “ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ” (1917)

Snip20131225_8Στη συλλογή Πάσχα των Ελλήνων ο Σικελιανός συμπεριέλαβε δύο εκτενή αριστουργηματικά ποιήματα με τίτλους “Στον Ξενώνα της Βηθλεέμ” και “Η Γέννηση”.
Επειδή κάθε ανθολόγηση δεν μπορεί παρά να αδικήσει τα έργα αυτά, σας παραπέμπω εδώ, όπου μπορείτε να τα διαβάσετε ολοκληρωμένα.

ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ,

“ΟΙ ΠΟΝΟΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ” (1927)

Snip20131225_9Μια λιόλουστη μέρα του χειμώνα η Παναγιά, στενεμένη από τους πόνους, αφήνει το σπιτικό της και βγαίνει στον κάμπο τρεκλίζοντας κι αγκομαχώντας.  Κάθεται χάμου στο πράσινο χορτάρι, που το φωτίζουνε δω κι εκεί άγριες βιολέτες, κυκλάμινα, κρόκοι· και σφίγγοντας την κοιλιά της με τα δυο της χέρια κλαίει και δέρνεται, κουνώντας τ’ άμαθο κορμί της δεξιά κι αριστερά, όπως οι μοιρολογίστρες της Ανατολής.
Σπιτάκι μου — στανάχωρο, και κάμαρά μου, — χαμηλή!
Πόνοι μού σφάζουν το κορμί, μα την ψυχή μου πιο πολλοί.
Πήρα το δρόμο το δρομί στον κάμπο να καθίσω.
Αντρούλη μου, σα δε με βρεις με την καρδιά σου την καλή,
ο πόνος, που με κυνηγά, θε να με φέρει πίσω.
Ω χώμα, που τραγουδιστά σε πίνει ο πεύκος ο βαθύς,
όσο που μπάρσαμο πικρό στα φύλλα του να σουρωθείς,
μέσα σου χώνομαι κι εγώ, τα σπλάχνα γλύκανέ μου.
Αχ, χάιδεψέ μου τα μαλλιά της κεφαλής μου της ξανθής,
πάρε τη σκέψη μου πολύ μακριά, πνοή του ανέμου!
Σαν καρδερίνα του Μαρτιού με τα φτερά τ’ αστραφτερά,
που σε βαθιά τριανταφυλλιά, πλάι σε τρεχάμενα νερά,
μ’ άχερα, λάσπη και μαλλί ζεστή φωλιά κρεμάει,
την κούνια σου, παιδάκι μου, με ξύλα φκιάνω ευωδερά
και βάνω προσκεφάλι σου τον ήλιο του Ανθομάη.
Ονείρατα, που γαλανά στο μισοξύπνι τ’ αυγινό
από τα μάτια τα γλαρά σαν τον αφρό, σαν τον αχνό
περνάτε μια και χάνεστε, σκήμα χωρίς και θώρι,
ελάτε κι άλλη μια φορά, πείτε μου να μην το ξεχνώ,
πως το παιδί, που καρτερώ, το πρώτο, θα ’ν’ αγόρι.
(Εδώ η Παναγιά μιλά για το όραμα του Αγγέλου).
Κάνε ψαρά, πεζόβολο στ’ ακροθαλάσσι να πετάς,
κάνε σε κάδο τρυγητή γλυκά σταφύλια να πατάς·
κάνε γκαμήλες να ποτίζεις σ’ έρημο πηγάδι·
καν’ αναγνώστη στο Ναό να ψέλνεις και να θυμιατάς —
πού σ’ είδα, γνώριμη αστραψιά στου νου μου το σκοτάδι;
Ήσουν ωραίος σαν άγγελος με δυο φτερούγες ανοιχτές,
η μια βυθούσε στ’ αύριο, η άλλη χανότανε στο χτες·
κάτι στο χέρι κράταγες, γιά φλάμπουρο γιά κρίνο
—χορός, που ζεστοκόπησε τις φλέβες μου τις τιναχτές!—
ό,τι ποθώ με πότισες κι ως αγιασμό το πίνω.
Μα γιατί μου ’δειξες, καλέ, δόξα πολλή για το παιδί;
Αχ, η καρδιά μου δε βαστά, το μέγα ψήλος να το δει!
Δεν τον αφήνω η Μάνα του μιαν πιθαμή να φύγει!
Μη μεγαλώσει μου ποτές κι όλα τα χρόνια, αυγή – βραδύ,
πάντα μωρό να σφίγγεται στου κόρφου μου τα ρίγη.
…………………………………………………………….
Πού να σε κρύψω, γιόκα μου, να μη σε φτάνουν οι κακοί;
Σε ποιό νησί του Ωκεανού, σε ποιάν κορφή ερημική;
Δε θα σε μάθω να μιλάς και τ’ άδικο φωνάξεις.
Ξέρω, πως θα ’χεις την καρδιά τόσο καλή, τόσο γλυκή,
που μες στα βρόχια της οργής ταχιά θε να σπαράξεις.
Συ θα ’χεις μάτια γαλανά, θα ’χεις κορμάκι τρυφερό,
θα σε φυλάω από ματιά κακή κι από κακόν καιρό,
από το πρώτο ξάφνιασμα της ξυπνημένης νιότης.
Δεν είσαι συ για μάχητες, δεν είσαι συ για το σταυρό.
Εσύ νοικοκερόπουλο, όχι σκλάβος ή προδότης.
Τη νύχτα θα σηκώνομαι κι αγάλια θα νυχοπατώ,
να σκύβω την ανάσα σου ν’ ακούω, πουλάκι μου ζεστό,
να σου τοιμάζω στη φωτιά γάλα και χαμομήλι
κι ύστερ’ απ’ το παράθυρο με καρδιοχτύπι θα κοιτώ
που θα παγαίνεις στο σκολειό με πλάκα και κοντύλι…
Κι αν κάποτε τα φρένα σου το Δίκιο, φως της αστραπής,
κι η Αλήθεια σού χτυπήσουνε, παιδάκι μου, να μην τα πεις.
Θεριά οι ανθρώποι, δεν μπορούν το φως να το σηκώσουν.
Δεν είναι αλήθεια πιο χρυσή σαν την αλήθεια της σιωπής.
Χίλιες φορές να γεννηθείς, τόσες θα σε σταυρώσουν.
Όχου, μου μπήγεις στην καρδιά, χίλια μαχαίρια και σπαθιά.
Στη γλώσσα μου ξεραίνεται το σάλιο, σαν πικρή αψιθιά!
—Ω! πώς βελάζεις ήσυχα, κοπάδι εσύ βουνίσο…—
Βοηθάτε, ουράνιες δύναμες, κι ανοίχτε μου την πιο βαθιά
την άβυσσο, μακριά απ’ τους λύκους να κρυφογεννήσω!

ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΠΕΡΑΝΤΖΑΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ”

Snip20131225_10Στην γωνιά μας κόκκινο τ΄αναμμένο τζάκι
Τούφες χιόνι πέφτουνε στο παραθυράκι!
Όλο απόψε ξάγρυπνο μένει το χωριό
και χτυπά Χριστούγεννα το καμπαναριό!
Έλα, Εσύ που Αρχάγγελοι σ’ανυμνούνε απόψε
πάρε από την πίτα μας, που ευωδιά και κόψε!
Έλα κι η γωνίτσα μας καρτερεί να ‘ρθεις……
Σου ‘στρωσα, Χριστούλη μου, για να ζεσταθείς!

ΜΙΛΤΟΣ ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 1948” (1952)

Snip20131225_11Σημαία
ακόμη
τα δίκανα στημένα στους δρόμους
τα μαγικά σύρματα
τα σταυρωτά
και τα σπίρτα καμένα
και πέφτει η οβίδα στη φάτνη
του μικρού Χριστού
το αίμα το αίμα το αίμα
εφιαλτικές γυναίκες
με τρυφερά κέρινα
χέρια
απεγνωσμένα
βόσκουν
στην παγωνιά
καταραμένα πρόβατα
με το σταυρό
στα χέρια
και το τουφέκι της πρωτοχρονιάς
το τόπι
ο σιδηρόδρομος της λησμονιάς
το τόπι του θανάτου

ΜΙΛΤΟΣ ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ

“ΤΑ ΛΥΠΗΜΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ”

στην Ελένη Θ. Κωνσταντινίδη
Είναι τα λυπημένα Χριστούγεννα 1987
είναι τα χαρούμενα Χριστούγεννα 1987
ναι, τα χαρούμενα Χριστούγεννα 1987!
σκέπτομαι τόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα…
Α! ναι είναι πάρα πολλά.
Πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα πέρασε
ο Διονύσιος Σολωμός
πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα πέρασε
ο Νίκος Εγγονόπουλος
πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα πέρασε
ο Μπουζιάνης
πόσα ο Σκλάβος
πόσα ο Καρυωτάκης
πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα
πέρασε ο Σκαλκώτας
πόσα
πόσα
Δυστυχισμένα Χριστούγεννα Ποιητών.

ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ,

“ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ” (1940)

Το ποίημα ολοκληρώνεται σε πέντε μέρη. Μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο εδώ. Παρατίθεται το τέταρτο μέρος:
Snip20131225_12Αμήν αμήν λέγω, Κύριε,
συγχώρησε την αδυναμία μου,
χώρον χάρισε στην αδυναμία μου, Κύριε,
με την αδυναμία μου να χωρέσω στην έκκληση
της ψυχής μου. Συγχώρεσε
την σκληρή κατάπτωση,
της σκληρότητας ψυχρής την κατάσταση,
της στείρας ψυχρότητας την κατάκτηση,
της σκληρότατης πτώσης τη στάση,
της ψυχής τη στειρότητα.
Εκείνος που δεν γεννά, δεν γεννάται,
δεν αναγεννάται ποτέ, Κύριε,
της Γέννησης «σκήνωσον εν εμοί»,
ο την Σάρραν και την Ελισσάβετ
γονίμους διδάξας, προς δόξαν σου αιώνιαν.

ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ, “ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΩΝ ΜΑΓΩΝ” (1955)

Snip20131225_13Έπρεπε νάμαστε τρεις.
Αν δεν ήταν τόσο σκοτάδι,
θα καταλάβαινα ίσως, γιατί
έχω μείνει τόσο μονάχος.
Πόσο έχω ξεχάσει.
Πρέπει απ’ αρχής πάλι το ταξίδι
ν’ αρχίσει.
Πότε ξεκινήσαμε, τότε, οι τρεις;
Ή μήπως, κάποτε, είχαμε ανταμώσει…
Μαζύ πορευτήκαμε ένα διάστημα,
όσο μας οδηγούσε άστρο λαμπρό.
Αυτό άλλαξε την οδό ή εγώ
τίποτα πια να δω δεν μπορώ;
Πού βρίσκομαι τώρα, σε τέτοιον καιρό,
σκληρό, ανένδοτο, δύσκολο,
εγώ, ανήσυχος, βιαστικός.
Μήπως κι’ η ώρα πλησίασε;
Πού να το ξέρω!
Πού είναι τα δώρα;
είχαμε τότε τοιμάσει δώρα
ήμερα, ήσυχα
δώρα ημών των ταπεινών, χρυσόν
λίβανον και σμύρναν άλλοτε
με θαυμασμό κι’ ευλάβεια τού φέρναμε.
Τώρα σ’ αυτόν τον καιρό
σίδερο, κεραυνό και φωτιά.
Ήμασταν τρεις,
τώρα κανέναν άλλον δε βλέπω
κι’ αισθάνομαι τα χέρια μου
πότε άδεια, πότε βαριά.
Βασιλείς τότε προς τον βασιλέα
του κόσμου, τώρα κανείς
δε βασιλεύει με βεβαιότητα.
Σκοτάδι βαρύ. Ποιος μ’ οδηγεί;
Δίχως συντροφιά,
δίχως άστρο κανένα πηγαίνω.
Μόνη προσφορά, η μεγάλη που γνωρίζω,
συμφορά της στέρησής Του.
Τι να προσφέρω σημάδι ευλάβειας
κι’ υποταγής; Εμείς, άνθρωποι
της παράφορης τούτης εποχής,
τι μπορούμε, δικό μας, ευτυχείς
να Του δώσουμε; Είναι ανάγκη
να βρούμε την προσφορά.
Τίποτα δεν προσφέρει της ψυχής μας
ο τόσος αγώνας.
Χρυσόν, λίβανον και σμύρναν
άλλοτε, δώρα απλά.
Μας παιδεύει η ασυμπλήρωτη προσφορά.
Τώρα που πορεύομαι στο σκοτάδι,
χωρίς τη χαρά των δώρων, μονάχος,
δεν έχω παρά τον εαυτό μου να δώσω.
Εν συντριβή βαδίζοντα.

ΤΑΚΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ, “ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ” (1955)

 
Χριστούγεννα άφωνα και παγωμένα
Snip20131225_14Έθαψαν το μαντήλι της μητέρας
Που σκούπιζε τα μάτια τους κάθε πρωί
Το μαντήλι το λεκιασμένο απ’ το αίμα
Το σπίτι έρημο αγρυπνεί
Τ’ αδέρφια παίζουνε κρυφτούλι
Η νύχτα φθάνει επίβουλη κρυφή
Οι ίσκιοι κατεβαίνουνε πάνω στους τοίχους
Όλο και κατεβαίνουν
Και τ’ αδέρφια τους μετρούνε
Τους μετρούν και κλαίνε

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ, “ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ” (1956, γραμμενο στη Μακρόνησο το 1950)


Snip20131225_15Παγωνιά
στον ουρανό ένα χρώμα βρώμικης φανέλλας
στεκόμαστε στη γραμμή
όρθιοι
κάποιος χνωτίζει τα νύχια του
κάποιος δαγκώνει τα δάχτυλά του
ένα παιδί με σπυριά δίπλα σου
δε μιλάει
κρυώνει
ένα χαρτάκι κολλημένο στο συρματόπλεγμα
κ’ εκείνο κρυώνει
καθώς μας πλευρίζουν τα καμιόνια
μια μυρουδιά μπενζίνας
οι πόρτες που ξανακλείνουνε
ο λοχαγός έχει δυο μάτια από κατράμι
η φωνή του μες απ’ τις μύτες του σηκωμένου γιακά
ένας – ένας
ακούει τ’ όνομά του
και βγαίνει
αντίο, αντίο
το χώμα τρίζει κάτω απ’ τις αρβύλες
κάποιος σηκώνει το χέρι του
τίποτ’ άλλο
το παιδί με τα σπυριά προχωράει
στη θέση του μένουν δυο χνάρια από αρβύλες
που σε λίγο θα σβήσει η βροχή
ένα χέρι γλυστράει το ρολόι του στην παλάμη σου
δε θα μου χρειαστεί, λέει – αντίο
το χαρτάκι κολλημένο στο συρματόπλεγμα
κρυώνει ακόμα.
Ξεκινάνε τα φορτηγά.
Είκοσι άνθρωποι κουβαριασμένοι μες σ’ ένα αντίσκηνο
δε μπορείς να σαλέψεις ούτε τη γλώσσα σου
μα είναι πολλά τα χέρια να μοιράσεις την πίκρα σου
πολλές οι ανάσες να ξεχνάς τη βροχή.
Έχει αρκετή θέση
για να πεθάνεις.
Θα κουβαλήσουμε κι απόψε το σακκί της νύχτας
θα κολλήσουμε τ’ αποτσίγαρο στη μύτη της αρβύλας μας
θ’ ακουμπήσουμε την καρδιά μας σε μια διπλανή καρδιά
όπως το βράδυ ακουμπάνε οι κουβέρτες και τα όνειρά μας.
Ελάτε λοιπόν
όλοι μαζί
να φυσήξουμε αυτό το μικρό καρβουνάκι στη χόβολη της ελπίδας
τώρα που η λάμπα μας έσβησε
που νυστάζει η σκοπιά
και το στρατόπεδο φόρεσε την κουρελιασμένη χλαίνη
της ομίχλης.
Μας ήρθε μ’ ένα χαμόγελο και μια τραμβαγέρικη πατατούκα.
Του κάναμε τόπο
άπλωσε μια λινάτσα, την έστρωσε καλά καλά
και μας κοίταξε.
Φυσούσε ένας αγέρας δυνατός απ’ το Νοτιά
και το μούτρο του ήταν βλογιοκομένο σαν ψιχαλισμένος δρόμος.
Ύστερα βράδιασε και βγάζοντας τα χέρια από τις τσέπες
μας έδωσε κάτι φτηνές μέντες
πασαλειμένες χνούδια και καπνό.
Τον πήραν νύχτα ξαφνικά και τον σκοτώσαν στο προαύλιο
η πατατούκα του πεταμένη πάνω στο χώμα
μα δάγκωνε σφιχτά στα δόντια το χαμόγελό του
μη του το πάρουν.
Μη με λες λοιπόν σύντροφο
έχω ένα σταχτί ουρανό μέσα μου
κρύβω στην τσέπη μου ένα όνειρο κουρελιασμένο
σφίγγω στα χέρια τ’ άγνωστο όνομά μου
σαν το παιδάκι που αγκαλιάζει ένα ξύλινο πόδι
ακουμπισμένο σε μια γωνιά.
Μη με λες λοιπόν σύντροφο.
Την ώρα που οι συντρόφοι μας πεθαίνουνε τραγουδώντας
την ώρα που εσύ ακονίζεις στο μίσος τη σκληρή σου παλάμη
εγώ σε προδίνω
καθώς μέσα στη νύχτα κρυώνω και φοβάμαι τη λησμονιά.
Το ξέρω, ένας σύντροφος πρέπει να ζήσει μιαν άλλη ζωή
και να πεθάνει απλά
όπως κανείς τραβάει την κουβέρτα ως τα μάτια του
κι αποκοιμιέται.
Μα όταν εγώ κι αυτούς εδώ τους στίχους τους γράφω
μήπως μιλήσουν για μένα – όχι, μη με λες σύντροφο.
Είμαι ένα τσαλακωμένο χαρτί που κόλλησε στην αρβύλα σου
καθώς
προχωράς.

Snip20131225_16Η ασετυλίνη που σφυρίζει στη γωνιά
ένα σπασμένο παράθυρο φιμωμένο με σκοτάδι.
Η σκεπή του μαγειρείου μπάζει νερά.
Βουίζει μες στις χαραμάδες ο άνεμος.
– Θωμά, πάρε τσιγάρο
και μη σκαλίζεις τα δόντια σου, Θωμά.
Μάταια ψάχνεις για ένα τριματάκι
απ’ το παλιό παιδικό χριστόψωμο.
Βουίζουνε τα φλόγιστρα του πετρελαίου. Ο Θωμάς
σφίγγει στα γόνατά του μια πατάτα
και καθαρίζει ήσυχα ήσυχα. Τ’ άλλο του χέρι είναι κομένο.
Κοιτάμε με την άκρη του ματιού το σκοπό που μπαίνει
μ’ ένα φύσημα παγωμένου αέρα. Το σαγώνι του
θα τρέμει πίσω απ’ το χακί κασκόλ.
Σηκώνεις το γιακά της χλαίνης σου. Χιονίζει.
Μια πλάκα φωνογράφου στο Διοικητήριο. Πιο μακριά
η σιωπή. Καλή νύχτα, καλά Χριστούγεννα.
Συλλογιέσαι τ’ άστρα πίσω απ’ την καταχνιά
σκέφτεσαι πως αύριο μπορεί να σε σκοτώσουν.
Μα απόψε αυτή η φωνή είναι μια τσέπη μάλλινη
χώσε τα χέρια σου.
– Καληνύχτα, Θωμά, καλά Χριστούγεννα.
Κ’ η καρδιά σου φωτίζεται σαν χριστουγεννιάτικο τζάμι.
                                                                          Μακρόνησος 1950

ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ, “Η ΦΑΤΝΗ” (1961)


Μέσα μας γίνεται η Γέννηση.
Έξω στέκει το σχήμα της –
Μας φανερώνεται.
Snip20131225_17 Εδώ που στήσαμε τη φάτνη,
Εδώ που κρεμάσανε το άστρο,
Είναι σα μια μεγάλη πέτρα –
Πέτρα υψηλή, μετέωρη.
Ένα πυκνό σημείο αιωνιότητας.
Το Βρέφος, ο Ιωσήφ και η Μαρία,
Τ’ αγαθά ζώα. Οι Άγγελοι
Σταματημένοι σε μια πτήση
Ψηλά, στη σιωπή, παίζοντας όργανα.
Άρπα, κορνέτα, βιολί και φυσαρμόνικα.
Ακίνητοι σαν από πορσελάνη,
Με σιωπή απόλυτη, μουσική.
(Η Νύχτα απλώνεται σαν την ηχώ
Αυτής της μουσικής, της σιωπής,
Της μουσικής των Αγγέλων μέσα μας, έξω μας).
Αν στέκουν εδώ, πετούν εκεί,
Στον άλλο χώρο∙ αντλούν
Αίμα σκληρό απ’ το αίμα μας,
Αγάπη απ’ την αγάπη μας.
Παίρνουν τα όνειρά μας και τα ψηλώνουν.
Η Μάνα στέκει κοντά τους ακίνητη,
Σαν από πορσελάνη, αγγίζει τα εύθραυστα πόδια τους.
Βλέπει το αόρατο στο μαγικό καθρέφτη του ορατού.
Τι τώρα, τι πάντα.
Ω καθαρότατη ψυχή,
Άμωμη, αμόλυντη, ανυπόκριτη.
Ο χρόνος ανοίγει σαν το φεγγίτη που μας φωτίζει.
Τα παίρνουμε και τα πλαγιάζουμε
Μέσα σ’ ένα κουτί να κοιμηθούν
Πάνω σε χάρτινο άχυρο να μη ραγίσουν.

ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ, “ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΩΝ ΔΑΚΡΥΩΝ” (1962)


Snip20131225_27Πήρεν η Σίβυλλα φωτιά,
μου προείπε τί μου είναι γραφτά.
Μαυρίλα πόπεφτε απ’ τα ύψη
άπλωσε γύρω γύρω θλίψη.
Χαρούμενον, με κύκλωνε όμως
ο μεταφυσικός ο τρόμος,
και λίγο λίγο, λίγο λίγο,
ευρύτατο ένα χάος ξανοίγω,
που ούτε να βλέπω ή να θυμούμαι
ή να ονειρεύομαι ως κοιμούμαι
δεν θέλω πλέον, τόσο μου δίδει
φαρμάκι το ανοιχτίρμον φίδι
του Μέλλοντος, που μαρτυριέται
στο σκότος, που ως αστράφτει σβηέται.
«Μάταια χαράς ζητάς πηγάδι,
όαση μικρή σε άπειρον Άδη
που περιφέρνεσαι, Άδη αμμώδη,
που κάθε βήμα και το πόδι
βουλιάζει πιότερο ώς το γόνα
φέρνοντας κούρασες γι’ αρρεβώνα
του Μέλλοντος που σ’ απαντέχει,
όταν το σώμα δεν αντέχει.
Λίγης βροχής η οπτασία,
δυο τρεις σταγόνες ευλογία,
καινούργιο Βάφτισμα θα σου ήτο,
ελπίδες χίλιες θα σου διηγείτο.
Αλλ’ ενού Ήλιου η περιφορά,
διαρκής, ξεραίνει τη χαρά».
Τί κι’ αν το Βρέφος εγεννήθη
απόψε, ο Θεός μέσα στα πλήθη,
κι’ ο ουρανός αναγαλλιάζει
με μελωδίες αγγελικές·
της Βηθλεέμ τί κι’ αν γιορτάζει
μιαν ερημιά με τ’ άλογά της,
τις στάνες, τα βόδια, τ’ αρνιά της
και τις ποιμενικές χαρές;
Για μένα στήθηκε προχείρως
“Τόπος Κρανίου”. Ένας γύρος
σταυροί με ζώσανε, να εκλέξω
τον πιο αλαφρό και νάβγω έξω,
να με κρεμάσουν Ιουδαίες
άνομες, οι Έγνοιες φρικαλέες.
Πήρεν η Σίβυλλα φωτιά,
μου προείπε τί μου είναι γραφτά.
Μου προείπε πώς θα με δροσίσει
μονάχα των δακρύων η βρύση:
στη μοναξιά θαρθούν, θα τρέχουν,
το πρόσωπο να περιβρέχουν
με την παθητικιά λαχτάρα
της Αγάπης. Με τη λαχτάρα
τη μητρική που φλέγει τη όλη
η συγκλόνιση, η πολλή συμπόνια
και δείχνει ολόανθο το περβόλι
της παρηγόριας, με πλεγμένα κλώνια
ελπίδας, πίστης και λατρείας,
τους τρεις κισσούς μονώσεως αιωνίας.
Μου είπεν η Σίβυλλα, «Συλλογίσου
το ποτάμι που ρέει του Παραδείσου
με φλοίσβο εωθινό. Σκέψου το αηδόνι,
να κελαηδά παθητικά τη μόνη
γοητεία, πρωί πρωί, που δίνει
η Αυγή με τη σιγή και τη γαλήνη.
Το Φεγγάρι, που χλωμαίνει, που χλωμαίνει,
αλλά, με όλον τον Ήλιο, παραμένει
και φαίνεται σαν νέφος. Το αεράκι,
που σκορπίζει της αχλύος τα ράκη.
Το ποταμόπλοιο τέλος με τριπλοανοιχτά
τα ολόλευκα λαμπρά πανιά,
που, σιγανό αλλ’ ασφαλές, δεν παύει
να πλέει προς σένα, να σε παραλάβει».

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ, “ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΣΑΛΠΙΓΓΑ” (1969)

Snip20131225_18Αν μπορούσες να ακουστείς
θα σου έδινα την ψυχή μου
να την πας ως την άκρη του κόσμου.
να την κάνεις περιπατητικό αστέρι ή ξύλα
αναμμένα για τα Χριστούγγενα – στο τζάκι του Νέγρου
ή του Έλληνα χωρικού. Να την κάνεις ανθισμένη μηλιά
στα παράθυρα των φυλακισμένων. Εγώ
μπορεί να μην υπάρχω ως αύριο.
Αν μπορούσες να ακουστείς
θα σου έδινα την ψυχή μου
να την κάνεις τις νύχτες
ορατές νότες, έγχρωμες,
στον αέρα του κόσμου.
Να την κάνεις αγάπη.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ, “Ο ΗΛΙΟΣ Ο ΗΛΙΑΤΟΡΑΣ” (1971)(αποσπασμα)

Snip20131225_19Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος
να ‘ν’ ήμερος να ‘ναι άκακος

λίγο φαΐ λίγο κρασί
Χριστούγεννα κι Ανάσταση
κι όπου φωλιάσει και σταθεί
κανείς να μην του φτάνει εκεί
Μα ‘ρθαν αλλιώς τα πράματα
τονε ξυπνάν χαράματα
τον παν τον φέρνουν πίσω μπρος
του τρώνε και το λίγο βίος
κι από το στόμα την μπουκιά
πάνω στην ώρα τη γλυκιά
του τηνε παίρνουνε κι αυτή
Χαρά στους που ‘ναι οι Δυνατοί!

ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΝΤΗΣ, “ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΚΑΡΤΕΣ” (απο τη συλλογη “Και τοτ᾽ εν ειναλιη Κυπρω, 1974)

ΜΟΝΤΗΣ 1Και πάλι λες δεν είναι δυνατό
όλες αυτές οι ευχές να ψεύδονται
και πάλι λες δεν είναι δυνατή
τέτοια πανταχόθεν σύμπτωση,
δεν είναι δυνατή τέτοια πανταχόθεν συμπαιγνία.

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ, “Η ΓΕΝΝΗΣΗ” (1983)

Snip20131225_15Ένα άλλο βράδυ τον άκουσα να κλαίει δίπλα.
Χτύπησα την πόρτα και μπήκα. Μου ‘δειξε πάνω στο κομοδίνο ένα μικρό ξύλινο σταυρό.
«Είδες –μου λέει- γεννήθηκε η ευσπλαχνία! Έσκυψα τότε το κεφάλι κι έκλαψα κι εγώ.
Γιατί θα περνούσαν αιώνες και αιώνες και δε θα ‘χαμε να πούμε τίποτα ωραιότερο απ’ αυτό.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ, “ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ” (1989)

 
Snip20131225_21Κάθεται μόνος
και καθαρίζει τ’ όπλο του δίπλα στο τζάκι.
Κανείς δε θά ’ρθει και το ξέρει,
κλείσαν οι δρόμοι από το χιόνι, σαν πέρυσι,
σαν πρόπερσι, Χριστούγεννα και πάλι
και τα ποτά κρυώνουν στο ντουλάπι.
Το τσίπουρο στυφό, το ούζο γάλα
και το κρασί ραγίζει τα μπουκάλια.
Εκείνη τρία χρόνια πεθαμένη.
 
Κάθεται μόνος του δίπλα στο τζάκι,
δεν πίνει, δεν καπνίζει, δε μιλάει.
Στην τηλεόραση χιονίζει,
το στρώνει αργά στο πάτωμα και στο τραπέζι
και στις παλιές φωτογραφίες,
γνώριμα μάτια των νεκρών,
που τον κοιτάζουν απ’ το μέλλον.
Εκείνη τρία χρόνια πεθαμένη
και μόνο το δικό της βλέμμα
έρχεται από τα περασμένα.
 
Κοντεύουνε μεσάνυχτα
και καθαρίζει τ’ όπλο του απ’ το πρωί.
Πώς να του πω «Καλά Χριστούγεννα»,
ευχές δε φθάνουν ως εδώ,
δρόμοι κλεισμένοι, τηλέφωνα κομμένα,
η σκέψη αρπάζεται απ’ το κλαδί της μνήμης,
μα να τρυπώσει δεν μπορεί στη μοναξιά του.
Μια μοναξιά που χτίστηκε σιγά σιγά
μ’ όλα τα υλικά και δίχως λόγια.
 
Κοντεύουνε ξημερώματα κι ακόμη
γυαλίζει τ’ όπλο του δίπλα στο τζάκι
με αργές κινήσεις σα να το χαϊδεύει.
Μένει στα δάχτυλα το λάδι
αλλά το χάδι χάνεται.
Θυμάται κυνηγετικές σκηνές
με αγριογούρουνα και χιόνια ματωμένα,
πριν γίνει θήραμα κι ο ίδιος
στην μπούκα ενός κρυμμένου κυνηγού,
που τον παραμονεύει αθέατος
αφήνοντας να τον προδίδουν κάθε τόσο
πότε μια λάμψη κάνης,
πότε μια κίνηση στις κουμαριές
κι η μυρωδιά απ’ το βαρύ καπνό του.
Ξέρει καλά ότι κρατάει
μακρύκανο παλιό μπροστογεμές
γεμάτο σκάγια και μπαρούτι μαύρο.
Όταν αποφασίσει να του ρίξει
δε θα προλάβει πάλι να τον δει
πίσω απ’ το σύννεφο της ντουφεκιάς του.
 
 
Snip20131225_22Αν σκέφτεται στ’ αλήθεια κάτι τέτοια,
και δεν τον τιμωρώ εγώ μ’ αυτές τις σκέψεις,
πώς να πλαγιάσει και να κοιμηθεί.
Λέω να γίνω πατέρας του πατέρα μου,
ένας πατέρας που του έτυχε
σιωπηλό και δύστροπο παιδί,
και να του πω μια ιστορία
για να τον πάρει ο ύπνος.
 
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά πάρε και τον πατέρα…
 
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά
πάρε και τον πατέρα· απ’ τις μασχάλες πιάσ’ τονε
σα νά ’ταν λαβωμένος. Όπου πηγαίνεις τα παιδιά
εκεί περπάτησέ τον, με το βαρύ αμπέχωνο
                         στις πλάτες του ν’ αχνίζει.
 
Δώσ’ του κι ένα καλό σκυλί
και τους παλιούς του φίλους, και ρίξε χιόνι ύστερα
άσπρο σαν κάθε χρόνο. Να βγαίνει η μάνα να κοιτά
από το παραθύρι, την έγνοια της να βλέπουμε
στα γαλανά της μάτια, κι όλοι να της το κρύβουμε
                          πως είναι πεθαμένη.
 
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά
πάρε κι εμάς μαζί σου, με τους ανήλικους γονείς,
παιδάκια των παιδιών μας. Σε στρωματσάδα ρίξε μας
μια νύχτα του χειμώνα, πίσω απ’ τα ματοτσίνορα
ν’ ακούμε τους μεγάλους, να βήχουν, να σωπαίνουνε,
να βλαστημούν το χιόνι. Κι εμείς να τους λυπόμαστε
που γίνανε μεγάλοι και να βιαζόμαστε πολύ
να μοιάσουμε σ’ εκείνους, να δούν πως μεγαλώσαμε
                          να παρηγορηθούνε.


ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ,

“Ο ΓΗΡΑΙΟΤΕΡΟΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΜΑΓΩΝ”

Τώρα που είναι τα λιβάδια σκεπασμένα
πρόσχαρους ήλιους και τα λούλουδα είν᾽ ολάνθιστα
με τρυφερά πουλιά, ελάτε οι μέρες του Μαγιού
να προσκυνήσουμε απάνω στ᾽ άλογά μας
το νιόβλαστο Σωτήρα. Μην τη φοβηθούμε,
λέω την Αγάπη, μόλο που τα δώρα της
θωρώ αφημένα στο σανό. Άλλωστε, Κύριε,
στης αδειανής ψυχής μας την κασέλα
ελάχιστος πια πόνος απομένει.
Και ξέρεις που εγώ, σαν ο πιο γέρος
από τους τρεις εκείνους του παραμυθιού,
φόρεσα τα καλά μου και τη σμύρνα μου
για τ᾽ άχραντο ποδάρι σου. Και ξέρεις που εγώ,
ντυμένος αυτοκράτορας Μανουήλ,
κατέβηκα από τ᾽ άλογο.
Κύριε, σώσε
το βασιλέα σου και δώσ᾽ μου τα καλύτερα
του κόσμου κυνηγάρικα σκυλιά.

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ,

“ΕΦΥΜΝΙΟΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΤΟΥ 1914”

Τη μέρα που οι νεκροί παίξαν ποδόσφαιρο
ανέστη ο Κύριος.
eoneueio-anaeaidhssaco 
Κόκκος σταριού στη σέντρα του αυταπόδεικτου.
Των αντιμάχω οι αγκωνιές αρμόζονταν
προς του φωτός τις θημωνιές π᾽ ανέκρουαν
“ανέστη ο Κύριος”.
 
Οι στρατιώτες του δέκατου τέταρτου
χρόνου του αιώνος μπήκαν στο αγώνα
με ξέφρενα χτυπήματα ευφροσύνης
γιατί – κακά τα ψέματα – όλοι λέγαν
“ανέστη ο Κύριος”.
 
Σε σπήλαιο σκοτεινότερο κι από τον ήλιο
γεμάτο με φτερά βοδιού και μουλαριού
τα σύμπαντα ξεχύνονταν σ᾽ ένα ποτήρι,
τις βέρες ανταλλάζαν κεραυνοί,
“Χριστός γεννάται”, ανέκραζαν, “ανέστη ο Κύριος”.
 
Μόνο που ήρθαν ξάφνω οι στρατηγοί
των δυο πλευρών και πιάσαν τις φωτογραφίες
επ᾽ αυτοφώρω και τσακίσαν τα κουμπιά
των δυο στρατών κι αφήσανε τον Κύριο
π᾽ ανέστη απαρηγόρητο σε τάφο.
  antonispetrides.wordpress.com
Τετάρτη, 16 Δεκεμβρίου 2015 02:22

Ελληνικά ποιήματα για τα Χριστούγεννα

 

Snip20131225_23ΡΩΜΑΝΟΥ ΤΟΥ ΜΕΛΩΔΟΥ, ΚΟΝΤΑΚΙΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Παρατίθεται απόσπασμα. Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το κοντάκιο εδώ.

Προοίμιον

Snip20131225_1
Ἡ παρθένος σήμερον * τὸν ὑπερούσιον τίκτει,
καὶ ἡ γῆ τὸ σπήλαιον * τῷ ἀπροσίτῳ προσάγει·
ἄγγελοι μετὰ ποιμένων * δοξολογοῦσι,
μάγοι δὲ μετὰ ἀστέρος * ὁδοιποροῦσι·
δι᾿ ἡμᾶς γὰρ * ἐγεννήθη
παιδίον νέον, * ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.

Οἶκοι

Τὴν Ἐδὲμ Βηθλεὲμ * ἤνοιξε, δεῦτε ἴδωμεν·
τὴν τρυφὴν ἐν κρυφῇ * ηὕραμεν, δεῦτε λάβωμεν
τὰ τοῦ παραδείσου * ἐντὸς τοῦ σπηλαίου·
ἐκεῖ ἐφάνη * ῥίζα ἀπότιστος * βλαστάνουσα ἄφεσιν,

ἐκεῖ ηὑρέθη * φρέαρ ἀνόρυκτον,
οὗ πιεῖν Δαυὶδ * πρὶν ἐπεθύμησεν·
ἐκεῖ παρθένος * τεκοῦσα βρέφος
τὴν δίψαν ἔπαυσεν εὐθὺς * τὴν τοῦ Ἀδὰμ καὶ τοῦ Δαυίδ·
διὰ τοῦτο πρὸς τοῦτο * ἐπειχθῶμεν ποῦ ἐτέχθη
παιδίον νέον, * ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.
Ὁ πατὴρ τῆς μητρὸς * γνώμῃ υἱὸς ἐγένετο,
ὁ σωτὴρ τῶν βρεφῶν * βρέφος ἐν φάτνῃ ἔκειτο·
ὃν κατανοοῦσα * φησὶν ἡ τεκοῦσα·
«Εἰπέ μοι, τέκνον, * πῶς ἐνεσπάρης μοι * ἢ πῶς ἐνεφύης μοι·
ὁρῶ σε, σπλάγχνον, * καὶ καταπλήττομαι,
ὅτι γαλουχῶ * καὶ οὐ νενύμφευμαι·
καὶ σὲ μὲν βλέπω * μετὰ σπαργάνων,
τὴν παρθενίαν δὲ ἀκμὴν * ἐσφραγισμένην θεωρῶ·
σὺ γὰρ ταύτην φυλάξας * ἐγεννήθης εὐδοκήσας
παιδίον νέον, * ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.
Ὑψηλὲ βασιλεῦ, * τί σοι καὶ τοῖς πτωχεύσασι;
Ποιητὰ οὐρανοῦ, * τί πρὸς γηΐνους ἤλυθας;
Σπηλαίου ἠράσθης * ἢ φάτνῃ ἐτέρφθης;
Ἰδοὺ οὐκ ἔστι * τόπος τῇ δούλῃ σου * ἐν τῷ καταλύματι·
οὐ λέγω τόπον, * ἀλλ᾿ οὐδὲ σπήλαιον,
ὅτι καὶ αὐτὸ * τοῦτο ἀλλότριον·
καὶ τῇ μὲν Σάῤῥᾳ * τεκούσῃ βρέφος
ἐδόθη κλῆρος γῆς πολλῆς, * ἐμοὶ δὲ οὐδὲ φωλεός·
ἐχρησάμην τὸ ἄντρον * ὃ κατῴκησας βουλήσει,
παιδίον νέον, * ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.»

ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Ἡ γέννησίς σου, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν,
ἀνέτειλε τῷ κόσμῳ τὸ φῶς τὸ τῆς γνώσεως·
ἐν αὐτῇ γὰρ οἱ τοῖς ἄστροις λατρεύοντες,
ὑπὸ ἀστέρος ἐδιδάσκοντο,
σὲ προσκυνεῖν, τὸν Ἥλιον τῆς δικαιοσύνης,
καὶ σὲ γινώσκειν ἐξ ὕψους ἀνατολήν·
Κύριε, δόξα σοι.

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ”

Snip20131225_2Να ‘μουν του σταύλου έν’ άχυρο, ένα φτωχό κομμάτι
την ώρα π’ άνοιγ’ ο Χριστός στον ήλιο του το μάτι.
Να ιδώ την πρώτη του ματιά και το χαμόγελό του,
το στέμμα των ακτίνων του γύρω στο μέτωπό του.
Να λάμψω από τη λάμψη του κι’ εγώ σαν διαμαντάκι
κι’ από τη θεία του πνοή να γίνω λουλουδάκι.
Να μοσκοβοληθώ κι’ εγώ από την ευωδία,
που άναψε στα πόδια του των Μάγων η λατρεία.
Να ‘μουν του σταύλου ένα άχυρο ένα φτωχό κομμάτι
την ώρα π’ άνοιγ’ ο Χριστός στον ήλιο του το μάτι.

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ,

“ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ”

Snip20131225_3Ω! μέσα μου γεννιέται ένας Θεός!
και το κορμί μου γίνεται ναός,
δεν είναι ως πρώτα φάτνη ταπεινή·
μέσα μου λάμπουν ξάστεροι ουρανοί,
το μέτωπο μου λάμπει σαν αστέρι…
Στο Θεό φανείτε τώρα, ήρθεν η ώρα,
από τ’ άγνωστα μυστικά σας μέρη,
Μάγοι, φέρτε στο Θεό τα πλούσια δώρα.
Φέρτε μου Μάγοι —θεία βουλή το γράφει—
τη σμύρνα της ελπίδας, το λιβάνι
της πίστης, της αγάπης το χρυσάφι
Μυστήρια τέτοια ανθρώπου νους δε βάνει!
Και σεις, Θρόνοι πανάχραντοι, αγγελούδια,
στην καρδιά μου —στην κούνια του— σκυμμένα,
με της αθανασίας τα τραγούδια
υμνολογείτε εσείς τη θεία τη γέννα.
Μέσα μου λάμπουν ξάστεροι ουρανοί,
και το κορμί μου, φάτνη ταπεινή,
βλέπω κι αλλάζει, γίνεται ναός·
ω! μέσα μου γεννιέται ένας Θεός!

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ,

“ΟΝΕΙΡΕΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ”

Χριστέ μου, κράτα με μακριά απ’ τις κακίες του κόσμου,
Στην φάτνη βρέφος, όσο ζω να σε λατρεύω δος μου.
Κι όσο θα ‘ρθει από Σε σταλτός ο χάρος να με πάρει,
κάμε συ, βρέφος, να σταθώ μπροστά στη θεία Σου χάρη.
Και κάμε λόγια τα έργα μου σαν των αγρών τα κρίνα,
προφητικά, φεγγοβόλα κάμε τα σαν εκείνα,
της νύκτας των απλών βοσκών. Γεννιόσουν και γρηκούσαν.
Τους ουρανούς ολάνοικτους που σε δοξολογούσαν.

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ,

“ΑΣΤΕΡΙ ΘΕΪΚΟ”

Τι φως και χρώμα κι ομορφιά να
σκόρπιζε το αστέρι
όπου στην κούνια του Χριστού
τους Μάγους έχει φέρει;
Ποιος άγγελος το διάλεξε για
τέτοιο ταχυδρόμο;
Τα άλλα τα αστέρια θάβλεπαν το
φωτεινό του δρόμο
κι από τη ζήλια
θάτρεμαν… Αστέρι, σε ποια χώρα του
απέραντου σου ουρανού να
λαμπυρίζεις τώρα;
Η παντοδύναμη φθορά μην
έσβησε το φως σου
ή μήπως είσ’ αθάνατο κι εσύ, σαν
το Χριστό σου;
Δεν κατεβαίνει η λάμψη σου εδώ
στα χώματα μας;
Για όλα τα άστρα αλίμονο! δεν
είναι η ματιά μας…
Τι φως και χρώμα κι ομορφιά να
σκορπίζει το αστέρι,
όπου την κούνια του Θεού τους
Μάγους έχει φέρει;

ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΑΓΡΥΠΝΙΑ” (1914)

Snip20131225_24Εξωτικός στην άκρια των κοιλάδων
περίμενα τη σημερινή γιορτή στο σκότος των λαμπάδων
απόκληρος της φωταψίας των ημερήσιων ήλιων
γονατιστής, και νηστευτής, και αποβλητής των χίλιων
δαιμονικών ταξιαρχιών… Μ’ άδικα εταλαιπώρουν
τη θύελλα των νοημάτων μου, τη ρώμη των γονάτων,
γιατί – το ξέρω αλίμονον! – τις πανοπλίες εφόρουν
τα εκατομμύρια των λαών, που ερείπια στρατευμάτων
κατάντησαν τα ελεεινά… Και θλίβω των ματιών σου
το φέγγος με το πίκραμα των λυπηρών δακρύων
που ο αμαρτωλός εσώριασα στων άλλων των δεινών μου
τα πλήθη και το πιο φριχτόν: το ίδιο άβουλο θηρίον
αντίς πανήγυρη ευλαβή να στήσω και ιερουργίαν
αρμονικήν, υμνητική της θείας καλωσύνης
να διαλαλώ, εγώ δέχομαι με ανόητη απαραξία
τον Άρχοντα, το Άλφα και Ωμέγα της Χριστιανοσύνης!..
Αλίμονο· των άγριων λαών η ορμητική αντάρα
και την ειρήνη τάραξε της μέσα μου ευλογίας,
κ’ αιστάνομαι απειλητικά του θεού μου την κατάρα
και μακρυνάμενο από με το Τέκνο της Μαρίας…
Και ο ανελέητος ασκητής τρέμω μην τάχα σφάλλω·
μην ενωθώ με τους θνητούς πολεμιστές και γίνω
υου Σατανά η συνέργεια – που τότε πια θα ψάλω
όχι ύμνο των Χριστουγέννων, μα θρήνο!…

ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ,

“ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΙΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ”

Ποιμένας ταπεινότατος, και όχι αυλητρίδα εταίρα,
και θεάρεστη και συνετή κάμνω του αυλού μου χρήση,
αλλά έπαψεν απόψε πια η γαλήνη των προβάτων
νάναι ο σκοπός της γλυκερής μου εσπερινής λατρείας,
και ούτε η πομπή του Ωρίωνα, ούτε η όψη της Κασσιόπης
δεν μούθηκαν παραμικρή διανόηση στ’ όραμά μου.
Μ’ ελκύει το κάτι Απώτερο, που παιδεμός ναν’ τόβρω,
αλλά, και χάρη περισσή το στέφει, ώστε να λέω,
Ας μου χαθούν κι ένα και δυο από τα βοσκήματά μου,
και ας πλανηθούν δυσεύρετα στο σκότος της Σελήνης,
και ας κράζουσι τα υπόλοιπα σαν Αστραπές της Νύχτας,
αλλά είναι κάτι Αλλόκοτον εμένα η προσμονή μου:
δεν περιμένω να ορθωθεί το Εωθινό Φεγγάρι,
ούτε του τάδε, ούτε του δείνα Αστερισμού το αχνάρι.
Δεν περιμένω την οσμή καμίας σπανίας βοτάνης,
αλλά το Υπερουράνιο, που, θεέ μου, θα με ράνεις,
και θα φανώ ποιμενικόν θαύμα, θα φανώ φάσμα,
που φέρνει το Αρχαγγελικό της νύχτας τούτης άσμα.
Παρ’ όλα τα τρισκόταδα, λαμπρά το παν διακρίνω,
ώστε και θέλοντας, και μη, κάτι να μεγαλύνω.
Η γενική αναστάτωση των υπεργείων Ταγμάτων,
έκαμε μέτοχο κι’ εμέ, κι’ οι αχτίνες των ομμάτων
φθάνουν αυτού, που πριν λαμπροί οι ταχτικοί αστέρες
με φέρναν σε υπολογισμούς για Ετη, Μήνες, Ημέρες.
Φόβος, ούτε καν φαίνεται, και χαρά με συνέχει
και βλέπω Ηλίους νυχτερινούς, κι’ η Ιδέα μου όλο τρέχει.
Εορτάζω. Μα είμαι πάνσοφος ποιμένας, για τρελάθη
ο λογισμός μου, ώστε να ιδώ παρόμοια ένδοξα λάθη;

ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ,

“ΞΗΜΕΡΩΝΑΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ”

Snip20131225_4Ξημέρωναν Χριστούγεννα. Οι εκκλησιές σημαίνουν,
κουνιούνται τα καμπαναριά, κι οι φωνές που βγαίνουν
απ’ το βαθύ και δίπλα το κάθε καμπάνας στόμα,
μοιάζουν χερουβικούς ψαλμούς, σαν απ’ το ουράνιο δώμα.
Χιλιάδες τα Χριστούγεννα τα τραγουδούν οι άγγελοι,
και κάθε αχτίδα από ψηλά, που κάθε αστέρι στέλλει,
μοιάζει αγγελική ματιά. Θρησκεία! Γλυκιά μάνα,
τι όμορφη δίνεις εσύ λαλιά και στην καμπάνα,
και πόσο εκείνη η λαλιά σαλεύει την καρδιά μας!
Πόσες εκείνος ο σταυρός απ’ τα καμπαναριά μας
στην αντιλιάδα χύνοντας, τόσες χρυσές αχτίδες,
χύνει βαθιά μας στην ψυχή, γλυκές χρυσές ελπίδες!
Κ’ οι δυο εκείνες χαραυγές που οι άγγελοι κατεβαίνουν
μες’ απ’ τον ουρανό ψηλά κι έρχονται και σημαίνουν
Χριστούγεννα κι ανάσταση, ω! τι μυστήριο χύνουν.
Τι χαραυγούλες είναι αυτές, πόση ζωή μας δίνουν!
Λάμπουνε τ’ ασυγνέφιαστατα ουράνια Σα ζαφείρια,
Σαν μάτια π’ αγρυπνήσανε φέγγουν τα παραθύρια.
Χαρούμενες και σιγανές μιλιές σμίγονται γύρα,
και από κάθε θύραπου ανοίγεται,
βγάνουν μορφές γελούμενες, λουσμένες,
γλυκές , καλοντυμένες.
Κρατούν στα χέρια τους κεριά λαμπάδες .Στη ματιά τους
λάμπ’ η χαρά που νιώθουνε βαθιά μες στις καρδιά τους.
Ξημέρωσαν Χριστούγεννα! Θύρες ολούθε ανοίγουν
κι ολούθε τώρα οι Χριστιανοί στις εκκλησιές μας σμίγουν.

ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ”

Snip20131225_5Όξω πέφτει αδιάκοπα και πυκνό το χιόνι,
κρύα και κατασκότεινη κι αγριωπή η νυχτιά.
Είναι η στέγη ολόλευκη, γέρνουν άσπροι κλώνοι,
μες το τζάκι απόμερα ξεψυχά η φωτιά.
Τρέμει στα εικονίσματα το καντήλι πλάγι
και φωτάει στη σκυθρωπή, στη θαμπή εμορφιά.
Να η φάτνη, οι άγγελοι κι ο Χριστός κι οι Μάγοι
και το αστέρι ολόλαμπρο μες στη συννεφιά!
Κι οι ποιμένες, που έρχονται γύρω από τη στάνη
κι η μητέρα του Χριστού στο Χριστό μπροστά.
Το μικρό το εικόνισμα όλ’ αυτά τα φτάνει,
μαζεμένα όλα μαζί και σφιχτά-σφιχτά.
Πέφτει ακόμη αδιάκοπο κι άφθονο το χιόνι,
όλα ξημερώνονται μ’ άσπρη φορεσιά
στον αγέρα αντιλαλούν του σημάντρου οι στόνοι,
κάτασπρη, γιορτάσιμη λάμπει η εκκλησιά.

ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ,

“ΕΙΔΑ ΧΤΕΣ ΒΡΑΔΥ ΣΤ’ ΟΝΕΙΡΟ ΜΟΥ”

Είδα χτες το βράδυ στ’ όνειρό μου,
το γεννημένο μας Χριστό,
τα βόδια επάνω του εφυσούσαν,
όλο το χνώτο τους ζεστό.
Το μέτωπό του ήταν σαν ήλιος,
και μέσα η φάτνη η φτωχική,
άστραφτε πιο καλά από μέρα,
με κάποια λάμψη μαγική.
Στα πόδια του έσκυβαν οι Μάγοι,
κι’ έμοιαζε τ’ άστρο από ψηλά,
πως θα καθίσει σαν κορώνα,
στης Παναγίτσας τα μαλλιά.
Βοσκοί πολλοί και βοσκοπούλες,
τον προσκυνούσαν ταπεινά,
ξανθόμαλλοι άγγελοι εστεκόνταν,
κι’ έψελναν γύρω του «ωσαννά».
Μα κι’ από αγγέλους κι’ από μάγους,
δεν ζήλεψα άλλο πιο πολύ,
όσο της Μάνας Του το στόμα,
και το ζεστό – ζεστό φιλί.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ”

Snip20131225_6Μες την αχνόφεγγη βραδιά
πέφτει ψιλό-ψιλό το χιόνι,
γύρω στην έρμη λαγκαδιά
στρώνοντας κάτασπρο σεντόνι.
Ούτε πουλιού γροικάς λαλιά,
ούτ’ ένα βέλασμα προβάτου,
λες κι απλωμένη σιγαλιά
είναι κει ολόγυρα θανάτου.
Μα ξάφνου πέρα απ’ το βουνό
γλυκός σημάντρου ήχος γροικιέται,
ωσάν βαθιά απ’ τον ουρανό
μέσα στη νύχτα να σκορπιέται.
Κι αντιλαλεί τερπνά-τερπνά
γύρω στην άφωνη την πλάση,
και το χωριό γλυκοξυπνά
την Άγια μέρα να γιορτάσει.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ,

“ΝΥΧΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ”

Snip20131225_7Την άγια νύχτα τη Χριστουγεννιάτικη
λυγούν τα πόδια
και προσκυνούν γονατιστά στη φάτνη τους
τα άδολα βόδια.
Κι ο ζευγολάτης ξάγρυπνος θωρώντας τα
σταυροκοπιέται
και λέει με πίστη απ’ της ψυχής τ’ απόβαθα
Χριστός γεννιέται!
Την άγια νύχτα τη Χριστουγεννιάτικη
κάποιοι ποιμένες
ξυπνούν από φωνές ύμνων μεσούρανες
στη γη σταλμένες.
Κι ακούοντας τα Ωσαννά απ΄ αγγέλων στόματα
στον σκόρπιο αέρα
τα διαλαλούν σε χειμαδιά λιοφώτιστα
με την φλογέρα.
Την άγια νύχτα τη Χριστουγεννιάτικη
ποιος δεν το ξέρει
των μάγων κάθε χρόνο τα μεσάνυχτα
λάμπει το αστέρι.
Κι όποιος το βρει μες στ΄ άλλα αστέρια ανάμεσα
και δεν το χάσει,
σε μια άλλη Βηθλεέμ ακολουθώντας το
μπορεί να φτάσει.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ,

ΑΠΟ ΤΟ “ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ” (1917)

Snip20131225_8Στη συλλογή Πάσχα των Ελλήνων ο Σικελιανός συμπεριέλαβε δύο εκτενή αριστουργηματικά ποιήματα με τίτλους “Στον Ξενώνα της Βηθλεέμ” και “Η Γέννηση”.
Επειδή κάθε ανθολόγηση δεν μπορεί παρά να αδικήσει τα έργα αυτά, σας παραπέμπω εδώ, όπου μπορείτε να τα διαβάσετε ολοκληρωμένα.

ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ,

“ΟΙ ΠΟΝΟΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ” (1927)

Snip20131225_9Μια λιόλουστη μέρα του χειμώνα η Παναγιά, στενεμένη από τους πόνους, αφήνει το σπιτικό της και βγαίνει στον κάμπο τρεκλίζοντας κι αγκομαχώντας.  Κάθεται χάμου στο πράσινο χορτάρι, που το φωτίζουνε δω κι εκεί άγριες βιολέτες, κυκλάμινα, κρόκοι· και σφίγγοντας την κοιλιά της με τα δυο της χέρια κλαίει και δέρνεται, κουνώντας τ’ άμαθο κορμί της δεξιά κι αριστερά, όπως οι μοιρολογίστρες της Ανατολής.
Σπιτάκι μου — στανάχωρο, και κάμαρά μου, — χαμηλή!
Πόνοι μού σφάζουν το κορμί, μα την ψυχή μου πιο πολλοί.
Πήρα το δρόμο το δρομί στον κάμπο να καθίσω.
Αντρούλη μου, σα δε με βρεις με την καρδιά σου την καλή,
ο πόνος, που με κυνηγά, θε να με φέρει πίσω.
Ω χώμα, που τραγουδιστά σε πίνει ο πεύκος ο βαθύς,
όσο που μπάρσαμο πικρό στα φύλλα του να σουρωθείς,
μέσα σου χώνομαι κι εγώ, τα σπλάχνα γλύκανέ μου.
Αχ, χάιδεψέ μου τα μαλλιά της κεφαλής μου της ξανθής,
πάρε τη σκέψη μου πολύ μακριά, πνοή του ανέμου!
Σαν καρδερίνα του Μαρτιού με τα φτερά τ’ αστραφτερά,
που σε βαθιά τριανταφυλλιά, πλάι σε τρεχάμενα νερά,
μ’ άχερα, λάσπη και μαλλί ζεστή φωλιά κρεμάει,
την κούνια σου, παιδάκι μου, με ξύλα φκιάνω ευωδερά
και βάνω προσκεφάλι σου τον ήλιο του Ανθομάη.
Ονείρατα, που γαλανά στο μισοξύπνι τ’ αυγινό
από τα μάτια τα γλαρά σαν τον αφρό, σαν τον αχνό
περνάτε μια και χάνεστε, σκήμα χωρίς και θώρι,
ελάτε κι άλλη μια φορά, πείτε μου να μην το ξεχνώ,
πως το παιδί, που καρτερώ, το πρώτο, θα ’ν’ αγόρι.
(Εδώ η Παναγιά μιλά για το όραμα του Αγγέλου).
Κάνε ψαρά, πεζόβολο στ’ ακροθαλάσσι να πετάς,
κάνε σε κάδο τρυγητή γλυκά σταφύλια να πατάς·
κάνε γκαμήλες να ποτίζεις σ’ έρημο πηγάδι·
καν’ αναγνώστη στο Ναό να ψέλνεις και να θυμιατάς —
πού σ’ είδα, γνώριμη αστραψιά στου νου μου το σκοτάδι;
Ήσουν ωραίος σαν άγγελος με δυο φτερούγες ανοιχτές,
η μια βυθούσε στ’ αύριο, η άλλη χανότανε στο χτες·
κάτι στο χέρι κράταγες, γιά φλάμπουρο γιά κρίνο
—χορός, που ζεστοκόπησε τις φλέβες μου τις τιναχτές!—
ό,τι ποθώ με πότισες κι ως αγιασμό το πίνω.
Μα γιατί μου ’δειξες, καλέ, δόξα πολλή για το παιδί;
Αχ, η καρδιά μου δε βαστά, το μέγα ψήλος να το δει!
Δεν τον αφήνω η Μάνα του μιαν πιθαμή να φύγει!
Μη μεγαλώσει μου ποτές κι όλα τα χρόνια, αυγή – βραδύ,
πάντα μωρό να σφίγγεται στου κόρφου μου τα ρίγη.
…………………………………………………………….
Πού να σε κρύψω, γιόκα μου, να μη σε φτάνουν οι κακοί;
Σε ποιό νησί του Ωκεανού, σε ποιάν κορφή ερημική;
Δε θα σε μάθω να μιλάς και τ’ άδικο φωνάξεις.
Ξέρω, πως θα ’χεις την καρδιά τόσο καλή, τόσο γλυκή,
που μες στα βρόχια της οργής ταχιά θε να σπαράξεις.
Συ θα ’χεις μάτια γαλανά, θα ’χεις κορμάκι τρυφερό,
θα σε φυλάω από ματιά κακή κι από κακόν καιρό,
από το πρώτο ξάφνιασμα της ξυπνημένης νιότης.
Δεν είσαι συ για μάχητες, δεν είσαι συ για το σταυρό.
Εσύ νοικοκερόπουλο, όχι σκλάβος ή προδότης.
Τη νύχτα θα σηκώνομαι κι αγάλια θα νυχοπατώ,
να σκύβω την ανάσα σου ν’ ακούω, πουλάκι μου ζεστό,
να σου τοιμάζω στη φωτιά γάλα και χαμομήλι
κι ύστερ’ απ’ το παράθυρο με καρδιοχτύπι θα κοιτώ
που θα παγαίνεις στο σκολειό με πλάκα και κοντύλι…
Κι αν κάποτε τα φρένα σου το Δίκιο, φως της αστραπής,
κι η Αλήθεια σού χτυπήσουνε, παιδάκι μου, να μην τα πεις.
Θεριά οι ανθρώποι, δεν μπορούν το φως να το σηκώσουν.
Δεν είναι αλήθεια πιο χρυσή σαν την αλήθεια της σιωπής.
Χίλιες φορές να γεννηθείς, τόσες θα σε σταυρώσουν.
Όχου, μου μπήγεις στην καρδιά, χίλια μαχαίρια και σπαθιά.
Στη γλώσσα μου ξεραίνεται το σάλιο, σαν πικρή αψιθιά!
—Ω! πώς βελάζεις ήσυχα, κοπάδι εσύ βουνίσο…—
Βοηθάτε, ουράνιες δύναμες, κι ανοίχτε μου την πιο βαθιά
την άβυσσο, μακριά απ’ τους λύκους να κρυφογεννήσω!

ΣΤΕΛΙΟΣ ΣΠΕΡΑΝΤΖΑΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ”

Snip20131225_10Στην γωνιά μας κόκκινο τ΄αναμμένο τζάκι
Τούφες χιόνι πέφτουνε στο παραθυράκι!
Όλο απόψε ξάγρυπνο μένει το χωριό
και χτυπά Χριστούγεννα το καμπαναριό!
Έλα, Εσύ που Αρχάγγελοι σ’ανυμνούνε απόψε
πάρε από την πίτα μας, που ευωδιά και κόψε!
Έλα κι η γωνίτσα μας καρτερεί να ‘ρθεις……
Σου ‘στρωσα, Χριστούλη μου, για να ζεσταθείς!

ΜΙΛΤΟΣ ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ,

“ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 1948” (1952)

Snip20131225_11Σημαία
ακόμη
τα δίκανα στημένα στους δρόμους
τα μαγικά σύρματα
τα σταυρωτά
και τα σπίρτα καμένα
και πέφτει η οβίδα στη φάτνη
του μικρού Χριστού
το αίμα το αίμα το αίμα
εφιαλτικές γυναίκες
με τρυφερά κέρινα
χέρια
απεγνωσμένα
βόσκουν
στην παγωνιά
καταραμένα πρόβατα
με το σταυρό
στα χέρια
και το τουφέκι της πρωτοχρονιάς
το τόπι
ο σιδηρόδρομος της λησμονιάς
το τόπι του θανάτου

ΜΙΛΤΟΣ ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ

“ΤΑ ΛΥΠΗΜΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ”

στην Ελένη Θ. Κωνσταντινίδη
Είναι τα λυπημένα Χριστούγεννα 1987
είναι τα χαρούμενα Χριστούγεννα 1987
ναι, τα χαρούμενα Χριστούγεννα 1987!
σκέπτομαι τόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα…
Α! ναι είναι πάρα πολλά.
Πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα πέρασε
ο Διονύσιος Σολωμός
πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα πέρασε
ο Νίκος Εγγονόπουλος
πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα πέρασε
ο Μπουζιάνης
πόσα ο Σκλάβος
πόσα ο Καρυωτάκης
πόσα δυστυχισμένα Χριστούγεννα
πέρασε ο Σκαλκώτας
πόσα
πόσα
Δυστυχισμένα Χριστούγεννα Ποιητών.

ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ,

“ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ” (1940)

Το ποίημα ολοκληρώνεται σε πέντε μέρη. Μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο εδώ. Παρατίθεται το τέταρτο μέρος:
Snip20131225_12Αμήν αμήν λέγω, Κύριε,
συγχώρησε την αδυναμία μου,
χώρον χάρισε στην αδυναμία μου, Κύριε,
με την αδυναμία μου να χωρέσω στην έκκληση
της ψυχής μου. Συγχώρεσε
την σκληρή κατάπτωση,
της σκληρότητας ψυχρής την κατάσταση,
της στείρας ψυχρότητας την κατάκτηση,
της σκληρότατης πτώσης τη στάση,
της ψυχής τη στειρότητα.
Εκείνος που δεν γεννά, δεν γεννάται,
δεν αναγεννάται ποτέ, Κύριε,
της Γέννησης «σκήνωσον εν εμοί»,
ο την Σάρραν και την Ελισσάβετ
γονίμους διδάξας, προς δόξαν σου αιώνιαν.

ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ, “ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΩΝ ΜΑΓΩΝ” (1955)

Snip20131225_13Έπρεπε νάμαστε τρεις.
Αν δεν ήταν τόσο σκοτάδι,
θα καταλάβαινα ίσως, γιατί
έχω μείνει τόσο μονάχος.
Πόσο έχω ξεχάσει.
Πρέπει απ’ αρχής πάλι το ταξίδι
ν’ αρχίσει.
Πότε ξεκινήσαμε, τότε, οι τρεις;
Ή μήπως, κάποτε, είχαμε ανταμώσει…
Μαζύ πορευτήκαμε ένα διάστημα,
όσο μας οδηγούσε άστρο λαμπρό.
Αυτό άλλαξε την οδό ή εγώ
τίποτα πια να δω δεν μπορώ;
Πού βρίσκομαι τώρα, σε τέτοιον καιρό,
σκληρό, ανένδοτο, δύσκολο,
εγώ, ανήσυχος, βιαστικός.
Μήπως κι’ η ώρα πλησίασε;
Πού να το ξέρω!
Πού είναι τα δώρα;
είχαμε τότε τοιμάσει δώρα
ήμερα, ήσυχα
δώρα ημών των ταπεινών, χρυσόν
λίβανον και σμύρναν άλλοτε
με θαυμασμό κι’ ευλάβεια τού φέρναμε.
Τώρα σ’ αυτόν τον καιρό
σίδερο, κεραυνό και φωτιά.
Ήμασταν τρεις,
τώρα κανέναν άλλον δε βλέπω
κι’ αισθάνομαι τα χέρια μου
πότε άδεια, πότε βαριά.
Βασιλείς τότε προς τον βασιλέα
του κόσμου, τώρα κανείς
δε βασιλεύει με βεβαιότητα.
Σκοτάδι βαρύ. Ποιος μ’ οδηγεί;
Δίχως συντροφιά,
δίχως άστρο κανένα πηγαίνω.
Μόνη προσφορά, η μεγάλη που γνωρίζω,
συμφορά της στέρησής Του.
Τι να προσφέρω σημάδι ευλάβειας
κι’ υποταγής; Εμείς, άνθρωποι
της παράφορης τούτης εποχής,
τι μπορούμε, δικό μας, ευτυχείς
να Του δώσουμε; Είναι ανάγκη
να βρούμε την προσφορά.
Τίποτα δεν προσφέρει της ψυχής μας
ο τόσος αγώνας.
Χρυσόν, λίβανον και σμύρναν
άλλοτε, δώρα απλά.
Μας παιδεύει η ασυμπλήρωτη προσφορά.
Τώρα που πορεύομαι στο σκοτάδι,
χωρίς τη χαρά των δώρων, μονάχος,
δεν έχω παρά τον εαυτό μου να δώσω.
Εν συντριβή βαδίζοντα.

ΤΑΚΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ, “ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ” (1955)

 
Χριστούγεννα άφωνα και παγωμένα
Snip20131225_14Έθαψαν το μαντήλι της μητέρας
Που σκούπιζε τα μάτια τους κάθε πρωί
Το μαντήλι το λεκιασμένο απ’ το αίμα
Το σπίτι έρημο αγρυπνεί
Τ’ αδέρφια παίζουνε κρυφτούλι
Η νύχτα φθάνει επίβουλη κρυφή
Οι ίσκιοι κατεβαίνουνε πάνω στους τοίχους
Όλο και κατεβαίνουν
Και τ’ αδέρφια τους μετρούνε
Τους μετρούν και κλαίνε

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ, “ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ” (1956, γραμμενο στη Μακρόνησο το 1950)


Snip20131225_15Παγωνιά
στον ουρανό ένα χρώμα βρώμικης φανέλλας
στεκόμαστε στη γραμμή
όρθιοι
κάποιος χνωτίζει τα νύχια του
κάποιος δαγκώνει τα δάχτυλά του
ένα παιδί με σπυριά δίπλα σου
δε μιλάει
κρυώνει
ένα χαρτάκι κολλημένο στο συρματόπλεγμα
κ’ εκείνο κρυώνει
καθώς μας πλευρίζουν τα καμιόνια
μια μυρουδιά μπενζίνας
οι πόρτες που ξανακλείνουνε
ο λοχαγός έχει δυο μάτια από κατράμι
η φωνή του μες απ’ τις μύτες του σηκωμένου γιακά
ένας – ένας
ακούει τ’ όνομά του
και βγαίνει
αντίο, αντίο
το χώμα τρίζει κάτω απ’ τις αρβύλες
κάποιος σηκώνει το χέρι του
τίποτ’ άλλο
το παιδί με τα σπυριά προχωράει
στη θέση του μένουν δυο χνάρια από αρβύλες
που σε λίγο θα σβήσει η βροχή
ένα χέρι γλυστράει το ρολόι του στην παλάμη σου
δε θα μου χρειαστεί, λέει – αντίο
το χαρτάκι κολλημένο στο συρματόπλεγμα
κρυώνει ακόμα.
Ξεκινάνε τα φορτηγά.
Είκοσι άνθρωποι κουβαριασμένοι μες σ’ ένα αντίσκηνο
δε μπορείς να σαλέψεις ούτε τη γλώσσα σου
μα είναι πολλά τα χέρια να μοιράσεις την πίκρα σου
πολλές οι ανάσες να ξεχνάς τη βροχή.
Έχει αρκετή θέση
για να πεθάνεις.
Θα κουβαλήσουμε κι απόψε το σακκί της νύχτας
θα κολλήσουμε τ’ αποτσίγαρο στη μύτη της αρβύλας μας
θ’ ακουμπήσουμε την καρδιά μας σε μια διπλανή καρδιά
όπως το βράδυ ακουμπάνε οι κουβέρτες και τα όνειρά μας.
Ελάτε λοιπόν
όλοι μαζί
να φυσήξουμε αυτό το μικρό καρβουνάκι στη χόβολη της ελπίδας
τώρα που η λάμπα μας έσβησε
που νυστάζει η σκοπιά
και το στρατόπεδο φόρεσε την κουρελιασμένη χλαίνη
της ομίχλης.
Μας ήρθε μ’ ένα χαμόγελο και μια τραμβαγέρικη πατατούκα.
Του κάναμε τόπο
άπλωσε μια λινάτσα, την έστρωσε καλά καλά
και μας κοίταξε.
Φυσούσε ένας αγέρας δυνατός απ’ το Νοτιά
και το μούτρο του ήταν βλογιοκομένο σαν ψιχαλισμένος δρόμος.
Ύστερα βράδιασε και βγάζοντας τα χέρια από τις τσέπες
μας έδωσε κάτι φτηνές μέντες
πασαλειμένες χνούδια και καπνό.
Τον πήραν νύχτα ξαφνικά και τον σκοτώσαν στο προαύλιο
η πατατούκα του πεταμένη πάνω στο χώμα
μα δάγκωνε σφιχτά στα δόντια το χαμόγελό του
μη του το πάρουν.
Μη με λες λοιπόν σύντροφο
έχω ένα σταχτί ουρανό μέσα μου
κρύβω στην τσέπη μου ένα όνειρο κουρελιασμένο
σφίγγω στα χέρια τ’ άγνωστο όνομά μου
σαν το παιδάκι που αγκαλιάζει ένα ξύλινο πόδι
ακουμπισμένο σε μια γωνιά.
Μη με λες λοιπόν σύντροφο.
Την ώρα που οι συντρόφοι μας πεθαίνουνε τραγουδώντας
την ώρα που εσύ ακονίζεις στο μίσος τη σκληρή σου παλάμη
εγώ σε προδίνω
καθώς μέσα στη νύχτα κρυώνω και φοβάμαι τη λησμονιά.
Το ξέρω, ένας σύντροφος πρέπει να ζήσει μιαν άλλη ζωή
και να πεθάνει απλά
όπως κανείς τραβάει την κουβέρτα ως τα μάτια του
κι αποκοιμιέται.
Μα όταν εγώ κι αυτούς εδώ τους στίχους τους γράφω
μήπως μιλήσουν για μένα – όχι, μη με λες σύντροφο.
Είμαι ένα τσαλακωμένο χαρτί που κόλλησε στην αρβύλα σου
καθώς
προχωράς.

Snip20131225_16Η ασετυλίνη που σφυρίζει στη γωνιά
ένα σπασμένο παράθυρο φιμωμένο με σκοτάδι.
Η σκεπή του μαγειρείου μπάζει νερά.
Βουίζει μες στις χαραμάδες ο άνεμος.
– Θωμά, πάρε τσιγάρο
και μη σκαλίζεις τα δόντια σου, Θωμά.
Μάταια ψάχνεις για ένα τριματάκι
απ’ το παλιό παιδικό χριστόψωμο.
Βουίζουνε τα φλόγιστρα του πετρελαίου. Ο Θωμάς
σφίγγει στα γόνατά του μια πατάτα
και καθαρίζει ήσυχα ήσυχα. Τ’ άλλο του χέρι είναι κομένο.
Κοιτάμε με την άκρη του ματιού το σκοπό που μπαίνει
μ’ ένα φύσημα παγωμένου αέρα. Το σαγώνι του
θα τρέμει πίσω απ’ το χακί κασκόλ.
Σηκώνεις το γιακά της χλαίνης σου. Χιονίζει.
Μια πλάκα φωνογράφου στο Διοικητήριο. Πιο μακριά
η σιωπή. Καλή νύχτα, καλά Χριστούγεννα.
Συλλογιέσαι τ’ άστρα πίσω απ’ την καταχνιά
σκέφτεσαι πως αύριο μπορεί να σε σκοτώσουν.
Μα απόψε αυτή η φωνή είναι μια τσέπη μάλλινη
χώσε τα χέρια σου.
– Καληνύχτα, Θωμά, καλά Χριστούγεννα.
Κ’ η καρδιά σου φωτίζεται σαν χριστουγεννιάτικο τζάμι.
                                                                          Μακρόνησος 1950

ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ, “Η ΦΑΤΝΗ” (1961)


Μέσα μας γίνεται η Γέννηση.
Έξω στέκει το σχήμα της –
Μας φανερώνεται.
Snip20131225_17 Εδώ που στήσαμε τη φάτνη,
Εδώ που κρεμάσανε το άστρο,
Είναι σα μια μεγάλη πέτρα –
Πέτρα υψηλή, μετέωρη.
Ένα πυκνό σημείο αιωνιότητας.
Το Βρέφος, ο Ιωσήφ και η Μαρία,
Τ’ αγαθά ζώα. Οι Άγγελοι
Σταματημένοι σε μια πτήση
Ψηλά, στη σιωπή, παίζοντας όργανα.
Άρπα, κορνέτα, βιολί και φυσαρμόνικα.
Ακίνητοι σαν από πορσελάνη,
Με σιωπή απόλυτη, μουσική.
(Η Νύχτα απλώνεται σαν την ηχώ
Αυτής της μουσικής, της σιωπής,
Της μουσικής των Αγγέλων μέσα μας, έξω μας).
Αν στέκουν εδώ, πετούν εκεί,
Στον άλλο χώρο∙ αντλούν
Αίμα σκληρό απ’ το αίμα μας,
Αγάπη απ’ την αγάπη μας.
Παίρνουν τα όνειρά μας και τα ψηλώνουν.
Η Μάνα στέκει κοντά τους ακίνητη,
Σαν από πορσελάνη, αγγίζει τα εύθραυστα πόδια τους.
Βλέπει το αόρατο στο μαγικό καθρέφτη του ορατού.
Τι τώρα, τι πάντα.
Ω καθαρότατη ψυχή,
Άμωμη, αμόλυντη, ανυπόκριτη.
Ο χρόνος ανοίγει σαν το φεγγίτη που μας φωτίζει.
Τα παίρνουμε και τα πλαγιάζουμε
Μέσα σ’ ένα κουτί να κοιμηθούν
Πάνω σε χάρτινο άχυρο να μη ραγίσουν.

ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ, “ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΩΝ ΔΑΚΡΥΩΝ” (1962)


Snip20131225_27Πήρεν η Σίβυλλα φωτιά,
μου προείπε τί μου είναι γραφτά.
Μαυρίλα πόπεφτε απ’ τα ύψη
άπλωσε γύρω γύρω θλίψη.
Χαρούμενον, με κύκλωνε όμως
ο μεταφυσικός ο τρόμος,
και λίγο λίγο, λίγο λίγο,
ευρύτατο ένα χάος ξανοίγω,
που ούτε να βλέπω ή να θυμούμαι
ή να ονειρεύομαι ως κοιμούμαι
δεν θέλω πλέον, τόσο μου δίδει
φαρμάκι το ανοιχτίρμον φίδι
του Μέλλοντος, που μαρτυριέται
στο σκότος, που ως αστράφτει σβηέται.
«Μάταια χαράς ζητάς πηγάδι,
όαση μικρή σε άπειρον Άδη
που περιφέρνεσαι, Άδη αμμώδη,
που κάθε βήμα και το πόδι
βουλιάζει πιότερο ώς το γόνα
φέρνοντας κούρασες γι’ αρρεβώνα
του Μέλλοντος που σ’ απαντέχει,
όταν το σώμα δεν αντέχει.
Λίγης βροχής η οπτασία,
δυο τρεις σταγόνες ευλογία,
καινούργιο Βάφτισμα θα σου ήτο,
ελπίδες χίλιες θα σου διηγείτο.
Αλλ’ ενού Ήλιου η περιφορά,
διαρκής, ξεραίνει τη χαρά».
Τί κι’ αν το Βρέφος εγεννήθη
απόψε, ο Θεός μέσα στα πλήθη,
κι’ ο ουρανός αναγαλλιάζει
με μελωδίες αγγελικές·
της Βηθλεέμ τί κι’ αν γιορτάζει
μιαν ερημιά με τ’ άλογά της,
τις στάνες, τα βόδια, τ’ αρνιά της
και τις ποιμενικές χαρές;
Για μένα στήθηκε προχείρως
“Τόπος Κρανίου”. Ένας γύρος
σταυροί με ζώσανε, να εκλέξω
τον πιο αλαφρό και νάβγω έξω,
να με κρεμάσουν Ιουδαίες
άνομες, οι Έγνοιες φρικαλέες.
Πήρεν η Σίβυλλα φωτιά,
μου προείπε τί μου είναι γραφτά.
Μου προείπε πώς θα με δροσίσει
μονάχα των δακρύων η βρύση:
στη μοναξιά θαρθούν, θα τρέχουν,
το πρόσωπο να περιβρέχουν
με την παθητικιά λαχτάρα
της Αγάπης. Με τη λαχτάρα
τη μητρική που φλέγει τη όλη
η συγκλόνιση, η πολλή συμπόνια
και δείχνει ολόανθο το περβόλι
της παρηγόριας, με πλεγμένα κλώνια
ελπίδας, πίστης και λατρείας,
τους τρεις κισσούς μονώσεως αιωνίας.
Μου είπεν η Σίβυλλα, «Συλλογίσου
το ποτάμι που ρέει του Παραδείσου
με φλοίσβο εωθινό. Σκέψου το αηδόνι,
να κελαηδά παθητικά τη μόνη
γοητεία, πρωί πρωί, που δίνει
η Αυγή με τη σιγή και τη γαλήνη.
Το Φεγγάρι, που χλωμαίνει, που χλωμαίνει,
αλλά, με όλον τον Ήλιο, παραμένει
και φαίνεται σαν νέφος. Το αεράκι,
που σκορπίζει της αχλύος τα ράκη.
Το ποταμόπλοιο τέλος με τριπλοανοιχτά
τα ολόλευκα λαμπρά πανιά,
που, σιγανό αλλ’ ασφαλές, δεν παύει
να πλέει προς σένα, να σε παραλάβει».

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ, “ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΣΑΛΠΙΓΓΑ” (1969)

Snip20131225_18Αν μπορούσες να ακουστείς
θα σου έδινα την ψυχή μου
να την πας ως την άκρη του κόσμου.
να την κάνεις περιπατητικό αστέρι ή ξύλα
αναμμένα για τα Χριστούγγενα – στο τζάκι του Νέγρου
ή του Έλληνα χωρικού. Να την κάνεις ανθισμένη μηλιά
στα παράθυρα των φυλακισμένων. Εγώ
μπορεί να μην υπάρχω ως αύριο.
Αν μπορούσες να ακουστείς
θα σου έδινα την ψυχή μου
να την κάνεις τις νύχτες
ορατές νότες, έγχρωμες,
στον αέρα του κόσμου.
Να την κάνεις αγάπη.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ, “Ο ΗΛΙΟΣ Ο ΗΛΙΑΤΟΡΑΣ” (1971)(αποσπασμα)

Snip20131225_19Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος
να ‘ν’ ήμερος να ‘ναι άκακος

λίγο φαΐ λίγο κρασί
Χριστούγεννα κι Ανάσταση
κι όπου φωλιάσει και σταθεί
κανείς να μην του φτάνει εκεί
Μα ‘ρθαν αλλιώς τα πράματα
τονε ξυπνάν χαράματα
τον παν τον φέρνουν πίσω μπρος
του τρώνε και το λίγο βίος
κι από το στόμα την μπουκιά
πάνω στην ώρα τη γλυκιά
του τηνε παίρνουνε κι αυτή
Χαρά στους που ‘ναι οι Δυνατοί!

ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΝΤΗΣ, “ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΚΑΡΤΕΣ” (απο τη συλλογη “Και τοτ᾽ εν ειναλιη Κυπρω, 1974)

ΜΟΝΤΗΣ 1Και πάλι λες δεν είναι δυνατό
όλες αυτές οι ευχές να ψεύδονται
και πάλι λες δεν είναι δυνατή
τέτοια πανταχόθεν σύμπτωση,
δεν είναι δυνατή τέτοια πανταχόθεν συμπαιγνία.

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ, “Η ΓΕΝΝΗΣΗ” (1983)

Snip20131225_15Ένα άλλο βράδυ τον άκουσα να κλαίει δίπλα.
Χτύπησα την πόρτα και μπήκα. Μου ‘δειξε πάνω στο κομοδίνο ένα μικρό ξύλινο σταυρό.
«Είδες –μου λέει- γεννήθηκε η ευσπλαχνία! Έσκυψα τότε το κεφάλι κι έκλαψα κι εγώ.
Γιατί θα περνούσαν αιώνες και αιώνες και δε θα ‘χαμε να πούμε τίποτα ωραιότερο απ’ αυτό.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ, “ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ” (1989)

 
Snip20131225_21Κάθεται μόνος
και καθαρίζει τ’ όπλο του δίπλα στο τζάκι.
Κανείς δε θά ’ρθει και το ξέρει,
κλείσαν οι δρόμοι από το χιόνι, σαν πέρυσι,
σαν πρόπερσι, Χριστούγεννα και πάλι
και τα ποτά κρυώνουν στο ντουλάπι.
Το τσίπουρο στυφό, το ούζο γάλα
και το κρασί ραγίζει τα μπουκάλια.
Εκείνη τρία χρόνια πεθαμένη.
 
Κάθεται μόνος του δίπλα στο τζάκι,
δεν πίνει, δεν καπνίζει, δε μιλάει.
Στην τηλεόραση χιονίζει,
το στρώνει αργά στο πάτωμα και στο τραπέζι
και στις παλιές φωτογραφίες,
γνώριμα μάτια των νεκρών,
που τον κοιτάζουν απ’ το μέλλον.
Εκείνη τρία χρόνια πεθαμένη
και μόνο το δικό της βλέμμα
έρχεται από τα περασμένα.
 
Κοντεύουνε μεσάνυχτα
και καθαρίζει τ’ όπλο του απ’ το πρωί.
Πώς να του πω «Καλά Χριστούγεννα»,
ευχές δε φθάνουν ως εδώ,
δρόμοι κλεισμένοι, τηλέφωνα κομμένα,
η σκέψη αρπάζεται απ’ το κλαδί της μνήμης,
μα να τρυπώσει δεν μπορεί στη μοναξιά του.
Μια μοναξιά που χτίστηκε σιγά σιγά
μ’ όλα τα υλικά και δίχως λόγια.
 
Κοντεύουνε ξημερώματα κι ακόμη
γυαλίζει τ’ όπλο του δίπλα στο τζάκι
με αργές κινήσεις σα να το χαϊδεύει.
Μένει στα δάχτυλα το λάδι
αλλά το χάδι χάνεται.
Θυμάται κυνηγετικές σκηνές
με αγριογούρουνα και χιόνια ματωμένα,
πριν γίνει θήραμα κι ο ίδιος
στην μπούκα ενός κρυμμένου κυνηγού,
που τον παραμονεύει αθέατος
αφήνοντας να τον προδίδουν κάθε τόσο
πότε μια λάμψη κάνης,
πότε μια κίνηση στις κουμαριές
κι η μυρωδιά απ’ το βαρύ καπνό του.
Ξέρει καλά ότι κρατάει
μακρύκανο παλιό μπροστογεμές
γεμάτο σκάγια και μπαρούτι μαύρο.
Όταν αποφασίσει να του ρίξει
δε θα προλάβει πάλι να τον δει
πίσω απ’ το σύννεφο της ντουφεκιάς του.
 
 
Snip20131225_22Αν σκέφτεται στ’ αλήθεια κάτι τέτοια,
και δεν τον τιμωρώ εγώ μ’ αυτές τις σκέψεις,
πώς να πλαγιάσει και να κοιμηθεί.
Λέω να γίνω πατέρας του πατέρα μου,
ένας πατέρας που του έτυχε
σιωπηλό και δύστροπο παιδί,
και να του πω μια ιστορία
για να τον πάρει ο ύπνος.
 
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά πάρε και τον πατέρα…
 
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά
πάρε και τον πατέρα· απ’ τις μασχάλες πιάσ’ τονε
σα νά ’ταν λαβωμένος. Όπου πηγαίνεις τα παιδιά
εκεί περπάτησέ τον, με το βαρύ αμπέχωνο
                         στις πλάτες του ν’ αχνίζει.
 
Δώσ’ του κι ένα καλό σκυλί
και τους παλιούς του φίλους, και ρίξε χιόνι ύστερα
άσπρο σαν κάθε χρόνο. Να βγαίνει η μάνα να κοιτά
από το παραθύρι, την έγνοια της να βλέπουμε
στα γαλανά της μάτια, κι όλοι να της το κρύβουμε
                          πως είναι πεθαμένη.
 
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά
πάρε κι εμάς μαζί σου, με τους ανήλικους γονείς,
παιδάκια των παιδιών μας. Σε στρωματσάδα ρίξε μας
μια νύχτα του χειμώνα, πίσω απ’ τα ματοτσίνορα
ν’ ακούμε τους μεγάλους, να βήχουν, να σωπαίνουνε,
να βλαστημούν το χιόνι. Κι εμείς να τους λυπόμαστε
που γίνανε μεγάλοι και να βιαζόμαστε πολύ
να μοιάσουμε σ’ εκείνους, να δούν πως μεγαλώσαμε
                          να παρηγορηθούνε.


ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ,

“Ο ΓΗΡΑΙΟΤΕΡΟΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΜΑΓΩΝ”

Τώρα που είναι τα λιβάδια σκεπασμένα
πρόσχαρους ήλιους και τα λούλουδα είν᾽ ολάνθιστα
με τρυφερά πουλιά, ελάτε οι μέρες του Μαγιού
να προσκυνήσουμε απάνω στ᾽ άλογά μας
το νιόβλαστο Σωτήρα. Μην τη φοβηθούμε,
λέω την Αγάπη, μόλο που τα δώρα της
θωρώ αφημένα στο σανό. Άλλωστε, Κύριε,
στης αδειανής ψυχής μας την κασέλα
ελάχιστος πια πόνος απομένει.
Και ξέρεις που εγώ, σαν ο πιο γέρος
από τους τρεις εκείνους του παραμυθιού,
φόρεσα τα καλά μου και τη σμύρνα μου
για τ᾽ άχραντο ποδάρι σου. Και ξέρεις που εγώ,
ντυμένος αυτοκράτορας Μανουήλ,
κατέβηκα από τ᾽ άλογο.
Κύριε, σώσε
το βασιλέα σου και δώσ᾽ μου τα καλύτερα
του κόσμου κυνηγάρικα σκυλιά.

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ,

“ΕΦΥΜΝΙΟΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΤΟΥ 1914”

Τη μέρα που οι νεκροί παίξαν ποδόσφαιρο
ανέστη ο Κύριος.
eoneueio-anaeaidhssaco 
Κόκκος σταριού στη σέντρα του αυταπόδεικτου.
Των αντιμάχω οι αγκωνιές αρμόζονταν
προς του φωτός τις θημωνιές π᾽ ανέκρουαν
“ανέστη ο Κύριος”.
 
Οι στρατιώτες του δέκατου τέταρτου
χρόνου του αιώνος μπήκαν στο αγώνα
με ξέφρενα χτυπήματα ευφροσύνης
γιατί – κακά τα ψέματα – όλοι λέγαν
“ανέστη ο Κύριος”.
 
Σε σπήλαιο σκοτεινότερο κι από τον ήλιο
γεμάτο με φτερά βοδιού και μουλαριού
τα σύμπαντα ξεχύνονταν σ᾽ ένα ποτήρι,
τις βέρες ανταλλάζαν κεραυνοί,
“Χριστός γεννάται”, ανέκραζαν, “ανέστη ο Κύριος”.
 
Μόνο που ήρθαν ξάφνω οι στρατηγοί
των δυο πλευρών και πιάσαν τις φωτογραφίες
επ᾽ αυτοφώρω και τσακίσαν τα κουμπιά
των δυο στρατών κι αφήσανε τον Κύριο
π᾽ ανέστη απαρηγόρητο σε τάφο.
  antonispetrides.wordpress.com
 
Φοιτητές έδιωξαν αξιολογητές από το πανεπιστήμιο ΙωαννίνωνΗ ηγεσία του πανεπιστημίου Ιωαννίνων αναγκάστηκε να φυγαδεύσει χθες σε ξενοδοχείο πέντε διεθνείς αξιολογητές, ώστε να αποφύγουν 40 φοιτητές της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, που έκαναν κατάληψη του χώρου με στόχο να διακόψουν τη διαδικασία της αξιολόγησης.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Καθημερινής», ορισμένοι από τους φοιτητές ακολούθησαν τα πρυτανικά αυτοκίνητα με στόχο να μάθουν τον προορισμό τους. Σημειώνεται πως αντίστοιχες εικόνες είχαμε δει και στις αρχές Νοεμβρίου στο ΕΚΠΑ.
Για χθες, αναφέρει το δημοσίευμα, είχε ορισθεί η έναρξη της διεθνούς αξιολόγησης του
πανεπιστημίου Ιωαννίνων από την πενταμελή επιτροπή των πανεπιστημιακών. Στην επιτροπή μετέχουν ο Κώστας Ηλιόπουλος (πρόεδρος) του King's College του Λονδίνου, η Μαίρη Καλατζή από το University of Illinois, o Διονύσης Κλάδης ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, η Βαρβάρα Παπαδοπούλου από το Πανεπιστήμιο Laval του Κεμπέκ και ο Δημοσθένης Τρίμης από το Τεχνολογικό Ινστιτούτου της Καρλσρούης.
Η έναρξη της αξιολόγησης είχε προγραμματιστεί να γίνει στο Διεθνές Κέντρο Ελληνικής Παιδείας-Παράδοσης και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, με συζήτηση στην οποία θα μετείχαν οι αξιολογητές με τις πρυτανικές αρχές, τους κοσμήτορες των σχολών και τους προέδρους των τμημάτων των ΑΕΙ.
Ωστόσο οι αντιδρώντες φοιτητές έκαναν κατάληψη του χώρου, φώναξαν συνθήματα κατά της αξιολόγησης και απαίτησαν από το μέλη της επιτροπής να αποχωρήσουν.
Τελικά η ηγεσία του ΑΕΙ αποφάσισε να σταματήσει τη διαδικασία και η συζήτηση να συνεχιστεί σε άλλο χώρο. Ωστόσο η ομάδα των φοιτητών θέλοντας συμβολικά να εμποδίσει τους αξιολογητές να χρησιμοποιήσουν κάποιον άλλο χώρο του πανεπιστημίου τους εμπόδισε να επιβιβαστούν στα βαν. Οι αξιολογητές κατευθύνθηκαν προς το ξενοδοχείο Ιωαννίνων όπου και τελικά συνεχίστηκε η συζήτηση.

Εκπαιδευτικά Νέα