Super User - ΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ dictyo.gr

Συνδρομή σε αυτήν την τροφοδοσία RSS

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Δευτέρα, 23 Μαΐου 2022 00:53

Προσλήψεις ψυχολόγων στα σχολεία: Μέχρι σήμερα (23/5) οι αιτήσεις

Με βάση αυτή ακριβώς την προκήρυξη (2ΕΑ/2022 του ΑΣΕΠ) θα προσληφθούν την επόμενη σχολική χρονιά στα σχολεία όλης της χώρας ως αναπληρωτές και οι απόφοιτοι του κλάδου ΠΕ23 Ψυχολόγοι.

Να σημειωθεί ακόμα ότι όσοι Ψυχολόγοι θέλουν να συμπεριληφθούν στους νέους πίνακες κατάταξης του ΑΣΕΠ θα πρέπει να υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση στην ιστοσελίδα του ΑΣΕΠ από τις 4 Μαΐου έως τις 23 Μαΐου 2022.

Πώς θα γίνουν οι προσλήψεις

Για να προσληφθούν ως αναπληρωτές οι Σχολικοί Νοσηλευτές θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση στο ΑΣΕΠ ώστε να συμπεριληφθούν στους νέους πίνακες κατάταξης, με σειρά προτεραιότητας, ως υποψήφια μέλη Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (Ε.Ε.Π.).

Οι υποψήφιοι πρέπει να να συμπληρώσουν και να υποβάλουν ηλεκτρονική αίτηση συμμετοχής στο ΑΣΕΠ, αποκλειστικά μέσω του διαδικτυακού του τόπου, αποκλειστικά έως τις 23 Μαΐου 2022.

Για την ηλεκτρονική υποβολή των αιτήσεων συμμετοχής στην προκήρυξη 2ΕΑ/2022, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η Εγγραφή στις Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες του ΑΣΕΠ, στη διαδρομή: «Πολίτες > Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες».

Παράλληλα, θα πρέπει να εκδώσουν και να συμπληρώσουν στην αίτηση τους, παράβολο τριών (3) Ευρώ, ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής ηλεκτρονικού παραβόλου (e-Παράβολο) επιλέγοντας Φορέας Δημοσίου → Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ) από τον διαδικτυακό τόπο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων.

Να σημειωθεί ότι οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να αναγράψουν τον κωδικό παραβόλου στο κατάλληλο πεδίο της ηλεκτρονικής αίτησης και να καταβάλουν το αντίτιμο του ηλεκτρονικού παράβολου. Εάν δεν το καταβάλλουν μέχρι τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των ηλεκτρονικών αιτήσεων, η αίτηση δεν λαμβάνεται υπόψη.

Σε δεύτερο ή παράλληλο χρόνο οι Σχολικοί Νοσηλευτές θα κληθούν με εγκύκλιο του υπουργείου Παιδείας να καταθέσουν ηλεκτρονικά όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά που περιλαμβάνονται στην προκήρυξη στις διευθύνσεις εκπαίδευσης.

Πιο συγκεκριμένα, οι υποψήφιοι θα κληθούν να υποβάλουν αποκλειστικά ηλεκτρονικά, στις οικείες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης μόνο τα δικαιολογητικά που δεν είναι ήδη καταχωρισμένα και επικυρωμένα στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Προσωπικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Ο.Π.ΣΥ.Δ.). Οι ημερομηνίες υποβολής των δικαιολογητικών θα καθορίζονται στη σχετική εγκύκλιο του υπουργείου Παιδείας.

Πρώτα θα πρέπει να ολοκληρωθεί η αίτηση στο ΑΣΕΠ και μετά η ανάρτηση δικαιολογητικών στο ΟΠΣΥΔ, καθώς στην ανάρτηση που θα γίνει στο ΟΠΣΥΔ θα υπάρχει πεδίο στο οποίο θα πρέπει να συμπληρωθεί ο αριθμός πρωτοκόλλου της αίτησής στο ΑΣΕΠ, σύμφωνα με το dikaiologitika.gr.

Προσόντα

Όσοι θέλουν να δηλώσουν συμμετοχή στην προκήρυξη 2ΕΑ/2022 του ΑΣΕΠ για την ειδικότητα ΠΕ23 Ψυχολόγων θα πρέπει να κατέχουν υποχρεωτικά:

Πτυχίο ή δίπλωμα Ψυχολογίας ΑΕΙ ή το ομώνυμο πτυχίο ή δίπλωμα Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (Ε.Α.Π) ΑΕΙ ή Προγραμμάτων Σπουδών Επιλογής (Π.Σ.Ε) ΑΕΙ της ημεδαπής ή ισότιμος τίτλος σχολών της ημεδαπής ή αλλοδαπής, αντίστοιχης ειδικότητας.
Γίνεται, επίσης, δεκτό πτυχίο Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας με ειδίκευση στην Ψυχολογία (μόνο για αποφοίτους έως 31/12/1993 που πληρούσαν τις προϋποθέσεις του ν. 991/1979 (Α’ 278), όπως ισχύει).

Παράλληλα, οι υποψήφιοι για τις θέσεις των Σχολικών Νοσηλευτών θα πρέπει να κατέχουν τα εξής πρόσθετα προσόντα:

Άδεια ασκήσεως επαγγέλματος Ψυχολόγου ή Βεβαίωση ότι πληροί όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος του Ψυχολόγου
Πρόσθετο τυπικό προσόν πλήρωσης των κενών θέσεων μελών ΕΕΠ αποτελεί η παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια, η οποία πιστοποιείται είτε πριν από τον διορισμό.
Μάλιστα, οι υποψήφιοι οι οποίοι διαθέτουν πιστοποιημένη παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια κατά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων υποψηφιότητας, προτάσσονται των υποψηφίων που δεν τη διαθέτουν στους αξιολογικούς πίνακες κατάταξης

Τα κριτήρια κατάταξης

Ο αξιολογικός πίνακας καταρτίζεται κατά φθίνουσα σειρά συνολικής βαθμολογίας, όπως αυτή προκύπτει από την αθροιστική βαθμολόγηση των παρακάτω κριτηρίων:

Ακαδημαϊκά Προσόντα (120 μονάδες κατ’ ανώτατο όριο)
Βαθμός πτυχίου – Βαθμός × 2,5
Δεύτερο πτυχίο Α.Ε.Ι. – 7 μονάδες
Διδακτορικό δίπλωμα – 40 μονάδες
Μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών διάρκειας ενός (1) τουλάχιστον ακαδημαϊκού έτους ή ενιαίος και αδιάσπαστος τίτλος σπουδών μεταπτυχιακού επιπέδου (integrated master) κατά τις διατάξεις του άρθρου 46 του ν. 4485/2017 (Α‘ 114) – 20 μονάδες
Δεύτερος μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών διάρκειας ενός (1) τουλάχιστον ακαδημαϊκού έτους – 8 μονάδες
Άριστη γνώση ξένης γλώσσας – 7 μονάδες
Πολύ καλή γνώση ξένης γλώσσας – 5 μονάδες
Καλή γνώση ξένης γλώσσας – 3 μονάδες
Πιστοποιημένη γνώση χειρισμού ηλεκτρονικού υπολογιστή Α’ επιπέδου (ενότητες
Επεξεργασία Κειμένου, Υπολογιστικά Φύλλα και Υπηρεσίες Διαδικτύου) – 4 μονάδες
Επιμόρφωση Α.Ε.Ι. ή άλλου φορέα του δημόσιου τομέα που εποπτεύεται από το Υπουργείο Παιδείας

Για τον κλάδο ΠΕ23 Ψυχολόγων η εξειδίκευση στη Σχολική Ψυχολογία, η οποία αποτελεί προσόν πρόταξης στον οικείο αξιολογικό πίνακα κατάταξης, μοριοδοτείται.

Πιο συγκεκριμένα, για τον κλάδο ΠΕ23 Ψυχολόγων, οι υποψήφιοι οι οποίοι διαθέτουν εξειδίκευση στη Σχολική Ψυχολογία, η οποία πιστοποιείται είτε με την κατοχή διδακτορικού διπλώματος στη Σχολική Ψυχολογία ή μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στη Σχολική Ψυχολογία είτε με εμπειρία τουλάχιστον πενήντα (50) μηνών προϋπηρεσίας στην πρωτοβάθμια ή τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ως ψυχολόγοι, προτάσσονται των λοιπών υποψηφίων στον οικείο αξιολογικό πίνακα κατάταξης.

Ειδικά για τον κλάδο ΠΕ23 Ψυχολόγων προτάσσονται οι υποψήφιοι με εξειδίκευση στη σχολική ψυχολογία οι οποίοι διαθέτουν και παιδαγωγική/διδακτική επάρκεια έναντι των υποψηφίων με εξειδίκευση που δεν διαθέτουν παιδαγωγική/διδακτική επάρκεια. Κατόπιν έπονται οι υποψήφιοι χωρίς εξειδίκευση οι οποίοι διαθέτουν παιδαγωγική/διδακτική επάρκεια που κατατάσσονται πριν από τους υποψήφιους που δεν τη διαθέτουν.

Εκπαιδευτική προϋπηρεσία (120 μονάδες κατ’ ανώτατο όριο)
Εκπαιδευτική Προϋπηρεσία έως και 120 μήνες – Μία μονάδα ανά μήνα και έως 120 μονάδες
Εκπαιδευτική προϋπηρεσία σε δυσπρόσιτες σχολικές μονάδες έως και 60 μήνες.
Δύο μονάδες ανά μήνα πραγματικής εκπαιδευτικής προϋπηρεσίας σε δυσπρόσιτες σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όπως καθορίζονται στην περ. Β‘ της υπ’ αρ. 133529/ΓΔ4/7.8.2018 απόφασης του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (Β‘ 3941),όπως ισχύει, καθώς και σε σχολικές μονάδες που λειτουργούν σε καταστήματα κράτησης
Εκπαιδευτική προϋπηρεσία με συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου 3μηνης διάρκειας – Μιάμιση (1,5) μονάδα ανά μήνα απασχόλησης για την ως άνω περ. 11 και έως 10 μονάδες για κάθε σχολικό έτος (2020-2021 και 2021-2022) και τρεις (3) μονάδες ανά μήνα απασχόλησης για την ως άνω περ. 12 και έως 20 μονάδες για κάθε σχολικό έτος (2020-2021 και 2021-2022)

Οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 23, σε συνδυασμό με την παρ. 2 του άρθρου 6 και της παρ. 1.β του άρθρου 17 του ν. 3699/2008, όπως ισχύουν, αφορούν στην προϋπηρεσία του Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού που προσφέρθηκε, κατόπιν πρόσληψης από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας, σε Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΣΜΕΑΕ), σε Κέντρα Διαφοροδιάγνωσης Διάγνωσης και Υποστήριξης (ΚΕΔΔΥ) νυν Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (Κ.Ε.Δ.Α.Σ.Υ.), συμπεριλαμβανομένων και των ΣΔΕΥ που ανήκουν στα ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. (για τους κλάδους ΠΕ23 και ΠΕ30), την εξειδικευμένη εκπαιδευτική υποστήριξη (για τον κλάδο ΠΕ25) και σε σχολικές μονάδες Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (για τους κλάδους ΠΕ23 και ΠΕ30).

Κοινωνικά Κριτήρια

Αριθμός τέκνων – 3 μονάδες για κάθε ανήλικο τέκνο
Αναπηρία πενήντα τοις εκατό (50%) και άνω του υποψηφίου ή του/ της συζύγου, εφόσον ο έγγαμος βίος έχει διαρκέσει τουλάχιστον τέσσερα (4) έτη, ή τέκνου – Το γινόμενο των μονάδων το οποίο προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό του ποσοστού αναπηρίας με συντελεστή τεσσάρων δέκατων (0,4) της μονάδας

Τα καθήκοντα των Σχολικών Ψυχολόγων

Σύμφωνα με την τελευταία κοινή υπουργική απόφαση, που αφορά το τρέχον σχολικό έτος, τα καθήκοντα των ΠΕ23 Ψυχολόγων έχουν ως εξής:

Καταρτίζουν εβδομαδιαίο πρόγραμμα, στο οποίο καθορίζεται συγκεκριμένη ημέρα της εβδομάδας, κατά την οποία θα ασκούν τα καθήκοντά τους, σε κάθε μια από τις σχολικές μονάδες που έχουν τοποθετηθεί.
Για κάθε μία από τις σχολικές μονάδες τοποθέτησης, συντάσσουν 3 σχέδια δράσης αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών για την ύπαρξη ενός ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος, που καλύπτουν αντίστοιχα τις χρονικές περιόδους (Σεπτέμβριος- Δεκέμβριος, Ιανουάριος- Μάρτιος, Απρίλιος-Ιούνιος)
Σε κάθε σχέδιο δράσης, περιλαμβάνονται, όλες οι ενέργειες τις οποίες έχουν σχεδιάσει, οργανώσει και εφαρμόσει. Επιπλέον, περιγράφουν αναλυτικά τους τιθέμενους βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους της ψυχοκοινωνικής παρέμβασης, καταγράφουν αριθμητικά όλες τις ενημερώσεις-επαφές που υλοποιούνται ή έχουν υλοποιηθεί στη διάρκεια της κάθε περιόδου, καθώς και όλες τις ενέργειες στις οποίες έχουν προβεί, τηρώντας όσα προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία, για την προστασία των προσωπικών δεδομένων των μαθητών/τριών και των εκπαιδευτικών.
Παρέχουν ψυχοκοινωνική υποστήριξη, ενημέρωση και συμβουλευτική καθοδήγηση για ενδυνάμωση της σχολικής κοινότητας προκειμένου μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς και κηδεμόνες να αποκτήσουν εκείνες τις δεξιότητες που απαιτούνται για την αποτελεσματική διαχείριση κρίσιμων και απρόβλεπτων καταστάσεων, όπως η πανδημία του COVID-19, δημιουργώντας ένα ασφαλές σχολικό περιβάλλον με απώτερο στόχο τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας, την προστασία της σχολικής κοινότητας και κατ’ επέκταση της κοινωνίας.
Προωθούν τη συνεργασία των εμπλεκόμενων μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών και ομάδων της σχολικής κοινότητας, ενθαρρύνοντας τη συνεργασία με την οικογένεια και όταν αυτό απαιτείται την υποστήριξη, τη διαμεσολάβηση και τη διασύνδεση αυτής με τους κατάλληλους φορείς.
Διασφαλίζουν τη συμπερίληψη των μαθητών, των εκπαιδευτικών, αλλά και των οικογενειών τους στις προτεινόμενες ενημερωτικές ενέργειες και δράσεις προσομοίωσης.
Ενημερώνουν και ευαισθητοποιούν τη σχολική κοινότητα για την απόκτηση πολύτιμης γνώσης και εμπειρίας μέσα από την αλληλεπίδραση, τη συνεργασία, την ανταλλαγή και υιοθέτηση αποτελεσματικών πρακτικών που θα προάγουν την ποιότητα των παρεχόμενων υποστηρικτικών και διαμεσολαβητικών υπηρεσιών στο χώρο της εκπαίδευσης. Επιπλέον, ο ρόλος των ψυχολόγων είναι ανιχνευτικός, ενημερωτικός, υποστηρικτικός, διαμεσολαβητικός.
Σχεδιάζουν και επαναπροσδιορίζουν, ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες, βασικές και κρίσιμες προτεραιότητες υποστηρίζοντας σε ατομικό, ομαδικό και διομαδικό επίπεδο όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας.
Ενημερώνουν και ευαισθητοποιούν τον Σύλλογο Διδασκόντων σε θέματα σχεσιοδυναμικής και κοινωνικής συνδιαλλαγής της ομάδας-τάξης, επικοινωνίας με τους/τις μαθητές/τριες, καθώς και σχέσεων λειτουργικής συνεργασίας στη σχολική κοινότητα, μέσω εισηγήσεων, διαθεματικών-βιωματικών σεμιναρίων, ομαδικής συμβουλευτικής και ατομικών συναντήσεων ψυχοκοινωνικής ενδυνάμωσης.
Ενημερώνουν, συμβουλεύουν και υποστηρίζουν την οικογένεια σχετικά με την αποτελεσματική διαχείριση κρίσιμων και απρόβλεπτων καταστάσεων και σχέσεων σε επίπεδο ατομικών συνεδριών, ομάδων σχετικού εν- διαφέροντος, σχολών γονέων και ειδικών εκδηλώσεων.
Σχεδιάζουν, οργανώνουν και υλοποιούν προγράμματα πρόληψης και προαγωγής της σωματικής, ψυχοσυναισθηματικής υγείας και προστασίας των μαθητών σε συνεργασία με:
α) τους υπεύθυνους για την παιδαγωγική καθοδήγηση και τη συμβουλευτική υποστήριξη του σχολείου και
β) με σχετικούς αρμόδιους φορείς και υπηρεσίες.
Αποτυπώνουν τις υφιστάμενες Δομές Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης της κοινότητας με στόχο τη δημιουργία τοπικών δικτύων υποστήριξης των σχολικών μονάδων είτε με υπηρεσίες και φορείς της ευρύτερης κοινότητας είτε με άλλες σχολικές μονάδες ανεξαρτήτως βαθμίδας.
Ενεργοποιούν συνεργατικές μεθόδους εντός των σχολικών μονάδων ή και σε συνεργασία με άλλες σχολικές μονάδες, με γονείς, φορείς και υπηρεσίες, τοπικές αρχές ή ομάδες (όπως αρμόδια υπουργεία, τοπικές αρχές, υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας, συλλόγους γονέων και κηδεμόνων, φυσικά πρόσωπα και ομάδες που έργο τους είναι η προστασία του πολίτη).
Σχεδιάζουν διαθεματικές και βιωματικές δραστηριότητες αξιοποιώντας την υπάρχουσα γνώση και εμπειρία, προωθώντας ταυτόχρονα σύγχρονες πρακτικές, όπως ενδεικτικά εργαστήρια, παιχνίδια ρόλων, εξ αποστάσεως εφαρμογές, κ.ά.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Δευτέρα, 23 Μαΐου 2022 00:52

Η Αλωση της Κωνσταντινούπολης (άρθρο)

Προειδοποίηση: είναι ΜΕΓΑΛΟ.

Η Πόλις εάλω!

Η δραματικότερη ίσως στιγμή στην ιστορία του Ελληνισμού, η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τις τουρκικές ορδές, την Τρίτη 29 Μαΐου 1453, αποτελεί ταυτόχρονα ένα ορόσημο για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια ιστορία, αφού ουσιαστικά ολοκληρώνει με τον πιο τραγικό τρόπο την περίοδο που έμεινε γνωστή ως "Μεσαίωνας".

*Θρήνος κλαυθμός και οδυρμός και στεναγμός και λύπη,

Θλίψις απαραμύθητος έπεσεν τοις Ρωμαίοις.

Εχάσασιν το σπίτιν τους, την Πόλιν την αγία,

το θάρρος και το καύχημα και την απαντοχήν τους.

Το κρατικό μόρφωμα που οι Δυτικοί ιστορικοί κατά το 17ο-18ο αιώνα ονόμασαν "Βυζάντιο", ήταν στην πραγματικότητα η ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ο νόμιμος διάδοχος της Ρώμης, της μεγαλύτερης και ισχυρότερης αυτοκρατορίας που γνώρισε ποτέ η Ευρώπη. Φυσικά, με δεδομένο ότι η πλειονότητα των κατοίκων της "ανατολικής" αυτοκρατορίας ήταν Ελληνες, εθνικά ή πολιτιστικά, στη Δύση η αυτοκρατορία ήταν γνωστή ήδη από τον 6ο αιώνα ως "η αυτοκρατορία των Ελλήνων" και ο ηγέτης της ως "ο Ελληνας αυτοκράτορας".

Δεν έπαυε ωστόσο να είναι η διάδοχος της Ρώμης και ως τέτοια, η πρωτεύουσα της "Βυζαντινής" Αυτοκρατορίας, η "Νέα Ρώμη", η πόλη που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος ο Μέγας και για περισσότερα από 1.100 χρόνια ήταν γνωστή ως Κωνσταντινούπολη, αποτέλεσε την πλέον ένδοξη και ισχυρή πόλη της εποχής της, έναν πραγματικό φάρο πολιτισμού και γνώσης, σε μια εποχή που στη χριστιανική Δύση προσπαθούσε να αναδυθεί από τα σκοτάδια της βαρβαρότητας.

Τα τείχη της εύμορφης νύφης του Βοσπόρου έστεκαν περήφανα μνημεία του οράματος του "άπαρτου κάστρου" των αυτοκρατόρων που διέταξαν και επέβλεψαν την ανέγερσή τους. Οι κάτοικοι της πόλης, ένα αμάλγαμα φυλών και λαών στους οποίους κυρίαρχη θέση είχαν οι Ελληνες, ήταν περήφανοι για την "Πόλη" τους. Ακόμη και στον 15ο αιώνα, όταν η πάλαι ποτέ ισχυρότερη πόλη του Μεσαίωνα δεν ήταν πια παρά μία σκιά του παλιότερου ένδοξου εαυτού της, η περηφάνια αυτή αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο, όπου θεμελιωνόταν η προσωπικότητα του "Ρωμιού".

Παρόλα αυτά, στα χρόνια της ένδειας που διήγε το Βυζάντιο στις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του, πολύς λίγος χώρος υπήρχε για υπερηφάνεια. Μία νέα δύναμη είχε εμφανιστεί στην περιοχή της εγγύς Ανατολής, η οποία ουσιαστικά ήλθε να καλύψει το "κενό εξουσίας" που είχε αφήσει το Βυζάντιο, αφού διαλύθηκε εις τα εξ ων συνετέθη όταν οι σταυροφόροι κατέλυσαν την αυτοκρατορική εξουσία το 1204. Η αυτοκρατορία μπορεί να αναγεννήθηκε από τις στάχτες της, αλλά πλέον δεν ήταν το πανίσχυρο Βυζάντιο που τρόμαζε τους εχθρούς και ενέπνεε σεβασμό στους φίλους με τη δύναμη, το μεγαλείο και την παράδοσή του.

Η δόξα που υπήρξε

Ηδη από τις αρχές του 15ου αιώνα, η ένδοξη αυτοκρατορία του Βυζαντίου δεν υπήρχε πλέον. Ο τίτλος, φυσικά, υφίστατο και οι Ελληνες αυτοκράτορες φορούσαν ακόμη την πορφύρα. Η Κωνσταντινούπολη ήταν πάντα η πρωτεύουσα του κράτους και ακόμη και τις τελευταίες ημέρες τους οι Βυζαντινοί φάνταζαν υποβλητικοί σε άλλους, νεότερους λαούς, που ακόμη πάσχιζαν ν’ αποκτήσουν το λούστρο του πολιτισμού. Έναν πολιτισμό που οι Βυζαντινοί, ως φυσικοί συνεχιστές της αρχαίας Ελλάδας και της Ρώμης, φορούσαν με την άνεση και τη σιγουριά εκείνου που κατέχει κάτι με το οποίο γεννήθηκε. Η εντύπωση που προκαλούσαν οι απεσταλμένοι του Βυζαντίου στη Δύση, που αναδυόταν την εποχή αυτή από τη μεσαιωνική βαρβαρότητα και προσέγγιζε τη δική της αναγέννηση, ήταν χαρακτηριστική: ήταν υποβλητικές φιγούρες, που ενέπνεαν σεβασμό, ορισμένες φορές και δέος, ιδιαίτερα όταν ο βασιλεύς συνδιαλεγόταν με τους "σοφούς" της Ευρώπης σαν να ήταν ένας από εκείνους, σε αντιδιαστολή με τους δυτικούς ηγέτες που στην διακρίνονταν μάλλον για την παντελή έλλειψη μόρφωσης και παιδείας.

Αλλά ως πολιτική και στρατιωτική δύναμη το Βυζάντιο είχε σβήσει. Αυτό που είχε απομείνει ήταν μια μικρή λωρίδα γης στην Ανατολική Θράκη, ο Μοριάς και η Πόλη. Η τελευταία, θλιβερό απομεινάρι της κοσμοκράτειρας που υπήρξε στο παρελθόν, είχε παρακμάσει σε απελπιστικό βαθμό. Ουδέποτε συνήλθε η Κωνσταντινούπολη από την καταστροφή που προκάλεσαν οι σταυροφόροι. Οι συνεχείς επισκέψεις του "Μαύρου Θανάτου", της πανούκλας, από τα μέσα του 14ου αιώνα και μετά, ολοκλήρωσαν την καταστροφή. Τα τείχη της, τα οποία κάποτε προφύλασσαν ίσως και 1.000.000 ανθρώπους από τους εισβολείς που μάταια προσπαθούσαν να τα εκπορθήσουν, την εποχή του τέλους έδιναν καταφύγιο σε λιγότερες από 50.000 ψυχές. Τεράστιες εκτάσεις γης εντός των τειχών είχαν απογυμνωθεί και στη θέση τους είχαν ξεφυτρώσει εκτεταμένες καλλιέργειες, που ουσιαστικά έτρεφαν τον συρρικνωμένο πληθυσμό. Τα περισσότερα ένδοξα κτήρια που έχτισαν οι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες και οι Έλληνες Βασιλείς, έστεκαν πλέον σαν απογυμνωμένα ερείπια, άδεια κελύφη που είχαν λεηλατηθεί από τους βαρβάρους της Δύσης, και τα υπέροχα έργα τέχνης που κάποτε τα κοσμούσαν, πλέον αποτελούσαν το καύχημα των πόλεων της Εσπερίας.

Ο κάποτε υπερήφανος και πανίσχυρος στρατός του Βυζαντίου, που αποτελούσε το φόβητρο ολόκληρου του πολιτισμένου κόσμου με τους επιβλητικούς κατάφρακτους, τους τρομερούς κλιβανάριους και τους πάνοπλους σκουτάτους, τις τελευταίες ημέρες ήταν πια μια μικρή δύναμη μέτρια εξοπλισμένων πολιτοφυλάκων, που συμπληρωνόταν με ξένους μισθοφόρους. Το βυζαντινό ναυτικό, που για 700 χρόνια κυριαρχούσε σε ολόκληρη την Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο, δεν ήταν παρά ένας μίζερος στολίσκος με δύο-τρία πλοιάρια και η αυτοκρατορία εκλιπαρούσε τους πανίσχυρους Γενοβέζους και Ενετούς θαλασσοκράτορες για βοήθεια όποτε παρουσιαζόταν ανάγκη.

Τα αυτοκρατορικά θησαυροφυλάκια όμως, ενάμιση αιώνα πριν από το τέλος, ήταν ακόμη αρκετά ισχυρά ώστε να χρηματοδοτήσουν μεγάλες μισθοφορικές δυνάμεις. Σε μία τέτοια περίσταση το Βυζάντιο σφράγισε τη μοίρα του. Με την πρόσληψη της Καταλανικής Εταιρείας, μιας μισθοφορικής φατρίας που έλκυε την καταγωγή της από την ομώνυμη περιοχή της Ιβηρικής αλλά συμπεριλάμβανε τυχοδιώκτες και αποβράσματα από ολόκληρη τη Δυτική Ευρώπη, το Βυζάντιο μπήκε σε μια τρομερή περιπέτεια, που είχε ως αποτέλεσμα την οριστική καταστροφή της κρατικής δομής και του κοινωνικού ιστού στα Βαλκάνια, την ερήμωση πολλών περιοχών και την εξάντληση και των τελευταίων αποθεμάτων χρυσού. Οι Καταλανοί, μετά τις αρχικές επιτυχίες τους ενάντια στους εχθρούς του Βυζαντίου, στράφηκαν ενάντια στους εργοδότες τους, ερήμωσαν μεγάλες εκτάσεις στη Θράκη, τη Μακεδονία και τη Νότιο Ελλάδα και επιχείρησαν να δημιουργήσουν την δική τους ηγεμονία στα ελληνικά εδάφη, πριν εξαφανιστούν από το προσκήνιο της ιστορίας. Η ιστορική ειρωνεία σε όλη της τη μεγαλοπρέπεια: οι Καταλανοί είχαν προσληφθεί για να αντιμετωπίσουν τους Οθωμανούς, οι οποίοι είχαν αρχίσει να αποθρασύνονται και απογύμνωναν την αυτοκρατορία από τα τελευταία ερείσματά της στη Μ. Ασία.

Οι Βυζαντινοί διπλωμάτες, που κάποτε κρατούσαν τις τύχες ολόκληρου του κόσμου στα χέρια τους, που δημιουργούσαν και εξαφάνιζαν βασίλεια με τις μηχανορραφίες τους, που εξασφάλισαν την επιβίωση του Βυζαντίου με χρυσό και υποσχέσεις όταν άλλες, ισχυρότερες στρατιωτικά, ηγεμονίες υπέκυπταν στη βαρβαρική πλημμυρίδα, τώρα το μόνο που μπορούσαν να κάνουν ήταν να προσπαθούν να περισώσουν την ύπαρξη του κράτους τους, παρακαλώντας τους Οθωμανούς σουλτάνους για έλεος και τους δυτικούς βασιλείς για βοήθεια.

Μέσα σε όλη αυτή την ατμόσφαιρα παρακμής, το σκοτάδι ανακουφιζόταν από ένα λαμπερό φάρο: το αιώνιο φως του ελληνικού πολιτισμού, που μεγαλουργούσε ξανά. Πράγματι, όπως παρατηρεί έμπλεος θαυμασμού ο μέγιστος Βρετανός ιστορικός του Μεσαίωνα, Στήβεν Ράνσιμαν, "από ένα καπρίτσιο της ιστορίας, αυτή η περίοδος της πολιτικής παρακμής, συνοδεύτηκε από μία πολιτιστική ζωή πιο αξιοζήλευτη και πιο παραγωγική απ’ ό,τι γνωρίσαμε σε οποιαδήποτε άλλη περίοδο της βυζαντινής ιστορίας. Καλλιτεχνικά η εποχή των Παλαιολόγων ήταν εξαιρετική. Τα μωσαϊκά και οι νωπογραφίες του 14ου αιώνα στην Εκκλησία της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη δείχνουν μία ζωντάνια, μία φρεσκάδα και μία ομορφιά που κάνουν τα ιταλικά έργα της ίδιας περιόδου να δείχνουν πρωτόγονα και αδέξια. Εργα της αυτής ποιότητας παράγονταν και αλλού στην πρωτεύουσα καθώς και στη Θεσσαλονίκη".

Πέρα από τις εκπληκτικές προόδους στην τέχνη, που θα αποτελούσαν τον προπομπό της καλλιτεχνικής αναγέννησης που ακολούθησε στη Δύση μέσα στις επόμενες δεκαετίες, το Βυζάντιο σε αυτήν την ύστατη ώρα του ευτύχησε να διαθέτει και ένα πλήθος από εξέχοντες διανοητές, που προσέφεραν εξαιρετικό έργο. Στην τελευταία περίοδο της αυτοκρατορίας, μια σειρά από εμβληματικές φυσιογνωμίες φώτιζαν τον πνευματικό ορίζοντα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, προσφέροντας μια εξαιρετικού πλούτου παραγωγή ιδεών.

Κάτω από τη φωτισμένη καθοδήγηση μιας προσωπικότητας του μεγέθους του Θεόδωρου Μετοχίτη, πρωθυπουργού του Βυζαντίου στα τέλη του 14ου αιώνα, στο αναγεννημένο Πανεπιστήμιο της Πόλης μαθήτευσαν και δίδαξαν εξέχοντα πνεύματα, όπως οι Νικηφόρος Γρηγοράς, Γρηγόριος Παλαμάς, Νικόλας Καβάσιλας, Δημήτριος Κυδώνης και πολλοί άλλοι. Η επόμενη γενιά των λογίων του Βυζαντίου περιελάμβανε κι άλλες εξέχουσες προσωπικότητες, με κορυφαία μεταξύ τους το νεοπλατωνιστή Γεώργιο Πλήθωνα ή Γεμιστό, τον εκ του Μορέα λόγιο που προσπάθησε να βρει πρακτικές λύσεις στα προβλήματα του ελληνισμού της εποχής του, ευαγγελίστηκε μια επιστροφή στις σπαρτιατικές ρίζες και τελικώς κατέληξε να ιδρύσει μια σχολή στην οποία φοίτησαν όλοι οι γόνοι της φλωρεντινής αριστοκρατίας. Υπό το πρίσμα αυτό, η σχολή και η σκέψη του Πλήθωνα αποτέλεσαν το έναυσμα για να ξεκινήσει το πνευματικό και πολιτιστικό κίνημα που στη Δύση αποκλήθηκε "Αναγέννηση" και το οποίο άρχισε, ακριβώς, από τη Φλωρεντία με πρωτομάστορες μερικούς από τους μαθητές του Γεμιστού.

Η ανερχόμενη δύναμη

Αν το Βυζάντιο παρουσίαζε όλα τα συμπτώματα μιας παραπαίουσας αυτοκρατορίας που πλέον είχε δύναμη μόνο στους τίτλους και στα ονόματα, η νεόκοπη οθωμανική αυτοκρατορία ήταν ακριβώς το αντίθετο. Στα τέλη του 13ου αιώνα, μία τουρκική φατρία που ανήκε στη φυλή των Ογούζων Τούρκων, άρχισε υπό την ηγεσία του Οσμάν να χτίζει μία ηγεμονία στις παρηκμασμένες δομές του σελτζουκικού σουλτανάτου. Η Μικρά Ασία είχε ήδη εκτουρκισθεί μερικώς από τους προκατόχους τους (Σελτζούκους), οπότε οι Οθωμανοί (όπως ονομάστηκαν, από το όνομα του πρώτου σημαντικού ηγέτη τους, Οσμάν ή Οττομάν) βρήκαν πρόσφορο έδαφος για να ξεκινήσουν μία δική τους ηγεμονία.

Μάλιστα, το κράτος του Οσμάν αρχικά ήταν ένα μπεηλίκι στο πλαίσιο του σελτζουκικού σουλτανάτου, το οποίο όμως την εποχή εκείνη (τέλη του 13ου αιώνα) ήταν ήδη μια σκιά του παλιού, πανίσχυρου εαυτού του, μετά από συντριπτικά πλήγματα καθ' όλη τη διάρκεια του 13ου αιώνα από το Ιλχανάτο των Μογγόλων, του οποίου είχε καταστεί υποτελής. Ο Οσμάν, σύμφωνα με την τουρκική παράδοση, κήρυξε την ανεξαρτησία του μπεηλικιού του το 1299 και από εκεί και πέρα ξεκίνησε να χτίζει μία πραγματική αυτοκρατορία. Αυτό το αρχικά ταπεινό κρατίδιο στη δυτική Μ. Ασία, σύντομα θα εξελισσόταν στην ισχυρότερη μουσουλμανική αυτοκρατορία από την εποχή του Πρώτου Χαλιφάτου και σε μία από τις πλέον ισχυρές στην παγκόσμια ιστορία.

Ωστόσο, η άνοδος των Οθωμανών περνούσε μέσα από το Βυζάντιο. Οι Οθωμανοί ευτύχησαν να βρουν απέναντί τους ένα Βυζάντιο μικρό, αποδυναμωμένο, με μειωμένο πληθυσμό, αποδιοργανωμένο κοινωνικό ιστό και χωρίς πόρους. Η αυτοκρατορία αποξενωνόταν από τους υποτελείς πληθυσμούς της, οι οποίοι καθίσταντο έτσι εύκολη λεία για τους μουσουλμάνους επιδρομείς, και σε πολλές περιπτώσεις οι ντόπιες ελίτ δέχτηκαν με αγαλλίαση τους Οθωμανούς καθώς η φορολόγηση των τελευταίων ήταν πολύ λιγότερο επαχθής από αυτήν της αυτοκρατορίας.

Τις πρώτες δεκαετίες αυτής της επέκτασης, οι Οθωμανοί βασίζονταν στον δοκιμασμένο κι επιτυχημένο, από τους αιώνες εφαρμογής του στην αραβική επέκταση, θεσμό των "γαζήδων" (ghazi). Στη θεωρία πρόκειται για μαχητές της (ισλαμικής) πίστης, στην πράξη όμως επρόκειτο για μικροφεουδάρχες και επικεφαλής φατριών ή μικρών φυλών, οι οποίοι εγκαθίσταντο σε μία μεθοριακή περιοχή κάποιας μουσουλμανικής ηγεμονίας και με την υποστήριξη του επικυρίαρχού τους έκαναν επιδρομές στα χριστιανικά εδάφη, αρπάζοντας αιχμαλώτους και αγαθά. Αργότερα και καθώς η πληθυσμιακή πυκνότητα σε αυτά τα εδάφη μειωνόταν, συνέπεια κυρίως της δράσης τους, τόσο λόγω του εξανδραποδισμού των κατοίκων όσο και της τρομοκράτησης αυτών που έμεναν, οι οποίοι συχνά έφευγαν εσπευσμένα για πιο ασφαλείς περιοχές, οι γαζήδες άρπαζαν τα χριστιανικά εδάφη και εγκαθιστούσαν δικούς τους αποίκους, συνήθως εξισλαμίζοντας και όσους χριστιανούς είχαν απομείνει. Για την αντιμετώπιση των γαζήδων φρόντιζαν, με ιδιαίτερη επιτυχία, οι θρυλικοί Ακρίτες του Βυζαντίου, οι οποίοι όμως τον 15ο αιώνα ήταν άλλη μία ανάμνηση του ένδοξου βυζαντινού παρελθόντος.

Με την πρακτική αυτή είχαν δημιουργήσει το μπεηλίκι του Οσμάν οι πρόγονοί του, συμπεριλαμβανομένου του θρυλικού Ερτουγρούλ, και με την ίδια τακτική το επέκτεινε και ο αυτός. Εδωσε στέγη σε όλους τους αραβογενείς και τουρκογενείς γαζήδες του Ισλάμ και τους ώθησε να ξεπεράσουν τα όριά τους, καταλαμβάνοντας σιγά, σιγά όλη τη Μικρά Ασία. Οι Βυζαντινοί προσπάθησαν να αντιδράσουν, αλλά το 1301 οι δυνάμεις τους ηττήθηκαν σε μάχη εκ παρατάξεως από τους Οθωμανούς. Η κλήση της καταλανικής εταιρείας δύο χρόνια μετά, από τον Ανδρόνικο, το μόνο που έκανε ήταν να χειροτερεύσει τα πράγματα για το Βυζάντιο. Παρότι και οι Οθωμανοί αντιμετώπιζαν δικά τους προβλήματα, η στιβαρή ηγεσία των ηγετών και ο ενθουσιασμός του νεοφώτιστου που αποτελούσε την κινητήρια δύναμη των νεόκοπων κατακτητών, επέτρεψε να ξεπεραστούν όλα τα εμπόδια. Ακόμη και τα πλέον σοβαρά, όπως η συντριπτική ήττα από τις ορδές του Ταμερλάνου, ο οποίος νίκησε αποφασιστικά το στρατό του Βαγιαζίτ το 1402 στη μάχη της Αγκυρας, δεν σταμάτησαν την ανοδική πορεία του κράτους που δημιούργησε ο Οσμάν. Μάλιστα ο Βαγιαζίτ πολιορκούσε την Κωνσταντινούπολη όταν οι ταταρικές ορδές του μισού Τούρκου μισού Μογγόλου Τιμούρ Λενκ (που στη Δύση έγινε γνωστός ως Ταμερλάνος) εισήλθαν στην επικράτειά του, οπότε έλυσε την πολιορκία και έσπευσε να αναμετρηθεί μαζί του. Οι περισσότεροι δυτικοί ιστορικοί ψέγουν τις ηγεσίες των χριστιανικών κρατών που στην κρίσιμη αυτή ώρα, που η ανερχόμενη δύναμη των Οθωμανών υπέστη την πρώτη μεγάλη της ήττα και βρισκόταν κυριολεκτικά στα γόνατα και με τη δυναστεία του Οσμάν διαλυμένη, δεν εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία για να τερματίσουν την οθωμανική απειλή. Ηταν μία ιστορική ευκαιρία που χάθηκε, όπως τόσες άλλες.

Οι Βυζαντινοί προσπάθησαν να παίξουν το μοναδικό χαρτί που είχαν αυτό της αποτελεσματικής διπλωματίας πλέκοντας τις γνωστές βυζαντινές ίντριγκες στα παρασκήνια της διαμάχης των γιων του Βαγιαζίτ (ο οποίος συνελήφθη από τον Τιμούρ και πέθανε ένα χρόνο αργότερα σε αιχμαλωσία) για τον οθωμανικό θρόνο. Η τύχη φάνηκε να χαμογελά στο Μανουήλ τον 2ο Παλαιολόγο, με την ανάρρηση στο θρόνο του φιλο-βυζαντινού Σουλεϊμάν, ωστόσο ο ίδιος ο στρατός του τον ανέτρεψε και έδωσε το θρόνο στον αδελφό του, Μούσα. Ο τελευταίος αποδείχθηκε ένας ιδιαίτερα άγριος πολέμαρχος, που προσπάθησε να τιμωρήσει τους χριστιανούς που είχαν υποστηρίξει τον αδελφό του. Μετά από εκτεταμένες σφαγές στη Μακεδονία και κυρίως στη Σερβία, όπου ερήμωσαν ολόκληρα χωριά, ένας άλλος αδελφός του, ο Μωάμεθ Α', τον ανέτρεψε με τη βοήθεια των Βυζαντινών, των Σέρβων και μεγάλου μέρους του στρατού του που είχε αποκάμει με την υπέρμετρη σκληρότητα του νέου σουλτάνου. Η διακυβέρνηση του Μωάμεθ ήταν ένα διάλειμμα γαλήνης για τους χριστιανούς γείτονες των Οθωμανών, αλλά αυτό δεν έμελλε να διαρκέσει πολύ. Το πνεύμα του Γαζή ήταν ακόμη ζωντανό στους διαδόχους του Οσμάν.

Η πορεία προς το τέλος

Στις αρχές του 14ου αιώνα οι Οθωμανοί έθεταν τη μία μετά την άλλη τις βυζαντινές επαρχίες της Μικράς Ασίας υπό τον έλεγχό τους. Οι αυτοκράτορες της Κωνσταντινούπολης πολύ λίγο μπορούσαν να αντιδράσουν και όταν το έκαναν, συνήθως ηττώντο στο πεδίο της μάχης από τον πολυάριθμο και πειθαρχημένο οθωμανικό στρατό.

Ελάχιστες απόπειρες ήταν σοβαρές και ακόμη λιγότερες επιτυχημένες. Ακόμη και όταν οι Οθωμανοί έχαναν τη μάχη, οι Βυζαντινοί έχαναν τον πόλεμο λόγω των εσωτερικών διαφωνιών και των σοβαρών προβλημάτων πειθαρχίας που ήταν πλέον ορατά και στον πιο καλόπιστο παρατηρητή. Κάτι ανάλογο συνέβη όταν ο Ανδρόνικος ο 3ος προσπάθησε να άρει την πολιορκία της Νίκαιας το 1329: στο πεδίο της μάχης δεν ηττήθηκε από τον οθωμανικό στρατό, αλλά οι δικές του δυνάμεις σύντομα διαλύθηκαν εξαιτίας εσωτερικών διαφωνιών και διχογνωμιών.

Η Νίκαια έπεσε στα χέρια των Οθωμανών όταν ηγέτης τους ήταν ο γιος του Οσμάν, Ορχάν. Την ίδια περίοδο χάθηκε και η Νικομήδεια. Και καθώς η αυτοκρατορία προσπαθούσε να ανασυντάξει τις δυνάμεις της, προέκυψε η έριδα του 1341 και ο συνακόλουθος εμφύλιος, που έφερε τους Οθωμανούς και επίσημα στην Ευρώπη για πρώτη φορά, αφού ο εκ των διεκδικητών του θρόνου, Ιωάννης Καντακουζηνός, συμμάχησε με τον Ορχάν, ο οποίος του έστειλε 6.000 στρατιώτες για να πολεμήσουν στο πλευρό του.

Ο Καντακουζηνός κέρδισε το θρόνο και εξακολούθησε τη συμμαχία του με τον Ορχάν, ενώ η εκθρόνισή του το 1355 έδωσε την αφορμή στον Οθωμανό πολέμαρχο να εισβάλει στα Βαλκάνια και να αρχίσει να παγιώνει την τουρκική κυριαρχία στη χερσόνησο.

Το τέλος της ηγεμονίας του Ορχάν βρήκε τους Οθωμανούς κυρίαρχους της Δ. Θράκης, του μεγαλύτερου μέρους της Μ. Ασίας, και με ανανεωμένη επιθετικότητα και πλείστους όσους γαζήδες να συρρέουν στις τάξεις τους για να καταλύσουν την κυριαρχία των απίστων και στην Ευρώπη!

Ο Ορχάν είχε προλάβει επίσης να αναδιοργανώσει την κρατική δομή του νεόκοπου κράτους και το στρατό, παραδίδοντας στο διάδοχό του, Μουράτ Α', μια αποτελεσματική κρατική μηχανή και έναν εξαιρετικά πειθαρχημένο και αποτελεσματικό στρατό. Παρά τις προσπάθειες των Σέρβων, και λιγότερο των Βυζαντινών, για ανάσχεση της τουρκικής πλημμυρίδας στα Βαλκάνια, αργά αλλά σταθερά οι Τούρκοι επέκτειναν τα όρια του κράτους τους, υποτάσσοντας τους ντόπιους πληθυσμούς και χάρη σε θεσμούς, όπως το devsirme (στρατολόγηση χριστιανών με τη βία για να πολεμήσουν στο στρατό του σουλτάνου, αυτό που στη συνέχεια θα γινόταν γνωστό ως "παιδομάζωμα" και θα παρήγαγε τις εκλεκτές δυνάμεις των Γενίτσαρων), πλήθαιναν τις τάξεις των πολεμιστών του Μουράτ, που εμφανιζόταν ασταμάτητος. Με αυτούς τους πολεμιστές, ο στρατός του Μουράτ, που οδηγούσε ο γιος του, Βαγιαζήτ, αφού ο Μουράτ είχε μόλις δολοφονηθεί από έναν Σέρβο, συνέτριψε τις συνασπισμένες δυνάμεις των Σλάβων των Βαλκανίων στην ιστορική μάχη του Κοσσυφοπεδίου το 1389.

Ο πρώτος Τούρκος που πολιόρκησε την Κωνσταντινούπολη το 1402, ήταν ο ίδιος ο Βαγιαζήτ, ο οποίος είχε προσπαθήσει και το 1396, αλλά τον σταμάτησαν τα νέα της σταυροφορίας του Ούγγρου βασιλιά, Σιγκισμούνδου. Ο Βαγιαζίτ διέλυσε το στρατό των σταυροφόρων στη Νικόπολη αλλά η ευκαιρία να πολιορκήσει την Κωνσταντινούπολη είχε χαθεί. Ομως το 1402 ο Βαγιαζήτ ξεκίνησε εκ νέου την πολιορκία, την οποία όμως έλυσε εσπευσμένα για να αντιμετωπίσει τον Τιμούρ που ερχόταν επικεφαλής της ταταρικής ορδής προς την Αγκυρα.

Στα τελευταία χρόνια ύπαρξής της η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ή μάλλον τα θλιβερά υπολείμματά της, ήταν ουσιαστικά υποτελής του Σουλτάνου, όπως άλλωστε και όλες οι εναπομείνασες χριστιανικές ηγεμονίες των Βαλκανίων. Η ανέγερση του νέου κάστρου των Οθωμανών, του επονομαζόμενου Ρούμελη Χισάρ, στην ακτή του Βοσπόρου, ακριβώς δίπλα στην Κωνσταντινούπολη, εξυπηρετούσε τα σχέδια του νέου σουλτάνου και τον καθιστούσε κυρίαρχο και των στενών. Ομως ο Μωάμεθ δεν ήταν ικανοποιημένος με την επικυριαρχία στο Βυζάντιο, αφού ήθελε να καταστήσει την Κωνσταντινούπολη κέντρο της αυτοκρατορίας του. Ηθελε το στέμμα του Καίσαρα των Ρωμαίων και είχε βάλει σκοπό της ζωής του να το αποκτήσει.

Η θύελλα έρχεται

Ο Δούκας στο χρονικό του παραδίδει ένα περιστατικό που, ακόμη κι αν δεν είναι πραγματικό, δίνει τη διάσταση της φιλοδοξίας του μετέπειτα Πορθητή να γίνει δική του η Κωνσταντινούπολη: ο μέγας βεζίρης του Μωάμεθ, ο Τσανταρλί Χαλίλ, που δεν είχε καλές σχέσεις με τον σουλτάνο και φοβόταν (δίκαια, όπως αποδείχτηκε μετά την άλωση της Πόλης) για τη ζωή του, κλήθηκε από τον Μωάμεθ τα μεσάνυχτα στα διαμερίσματά του. Πήγε τρέμοντας από το φόβο, κρατώντας, όπως ήταν το έθιμο, ένα πεσκέσι, ένα δώρο στον άρχοντά του, μια πιατέλα γεμάτη με χρυσά νομίσματα, μήπως και τον εξευμενίσει.

Οταν τον είδε ο Μωάμεθ, ρώτησε τι ακριβώς ήταν αυτό και ο Χαλίλ, φοβισμένος, του είπε ότι του έφερε ένα δώρο, όπως ήταν το έθιμο. Ο σουλτάνος παραμέρισε το δίσκο και φώναξε στον έντρομο βεζίρη του: "Εγώ μόνο ένα πράγμα θέλω: δώσε μου την Κωνσταντινούπολη." Ο Χαλίλ, έντρομος από το ξέσπασμα του αφέντη του, τον άκουσε να του περιγράφει τα σχέδιά του: θα επιτίθεντο στην Πόλη το συντομότερο δυνατόν, μόλις ολοκληρώνονταν οι προετοιμασίες του. Ο Χαλίλ υποσχέθηκε αιώνια πίστη και αποχώρησε. Ο μέγας βεζίρης ήταν ο μοναδικός από τους ανώτερους αξιωματούχους του σουλτανάτου που διατράνωνε σε κάθε ευκαιρία την αντίθεσή του στην κατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Αυτή ακριβώς η αντίθεσή του ήταν η πρόφαση για την καρατόμησή του μετά την άλωση.

Ο Μωάμεθ, με τη χαρακτηριστική αποφασιστικότητά του, ξεκίνησε μία σειρά κεραυνοβόλων ενεργειών για την πραγμάτωση του σχεδίου του. Επίσης, πήρε τη σύμφωνη γνώμη του συμβουλίου των υπουργών του, υποσχόμενος ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να γίνει δική τους η υπέρλαμπρη Πόλη. Ο Χαλίλ δεν τόλμησε να διαφωνήσει μπροστά στην ψυχρή αποφασιστικότητα του αφέντη του και στην ομοθυμία των Οθωμανών, που ονειρεύονταν πλούσιο πλιάτσικο και στιγμές πολεμικής δόξας.

Μετά από εντατικές προετοιμασίες και αφού φρόντισε να συγκεντρώσει το τρομερό στράτευμά του, ο Μωάμεθ έσπευσε προς το Βόσπορο, έτοιμος να ξεκινήσει την πολιορκία.

Ο Κωνσταντίνος είχε προσπαθήσει με διπλωματικές επαφές να εξασφαλίσει κάποιου είδους βοήθεια για τη δοκιμαζόμενη πόλη. Πρεσβείες στις μεγάλες ιταλικές δυνάμεις και στα χριστιανικά βασίλεια των Βαλκανίων και της Ρωσίας εκλιπάρησαν για βοήθεια, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Η πόλη θα έπρεπε να φροντίσει με τις ίδιες τις δυνάμεις της να αποφύγει το μοιραίο. Οι βενετικές και γενουάτικες παροικίες της πόλης αποφάσισαν να αντισταθούν και έθεσαν τις δυνάμεις τους στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Επτά βενετικά πλοία με 700 Ιταλούς δραπέτευσαν από την καταδικασμένη πόλη, αλλά οι υπόλοιποι έμειναν ως το τέλος. Σπουδαίοι άνδρες, όπως ο Γενουάτης Τζιοβάνι Τζιουστινιάνι Λόνγκο, ο οποίος έφερε 700 αρματωμένους άνδρες από τη Γένοβα, τη Χίο και τη Ρόδο, ανέλαβαν να εκπροσωπήσουν τη χριστιανική Δύση σε αυτή την ύστατη μάχη.

Το σκηνικό είχε στηθεί και αυτό που θα ακολουθούσε θα ήταν μία από τις πλέον δραματικές πολιορκίες της ιστορίας.

Οι αντίπαλοι στρατοί

Οι Οθωμανοί ήταν η ανερχόμενη δύναμη του μεσαιωνικού κόσμου και σίγουρα η στρατιωτική οργάνωσή τους ξεπερνούσε οτιδήποτε μπορούσε να αντιπαραθέσει οποιοσδήποτε χριστιανός ηγεμόνας της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης την ίδια περίοδο. Το στράτευμα αποτελούνταν από δύο κατηγορίες: τους επίστρατους, που ήταν ο κύριος όγκος του στρατεύματος αλλά ήταν σχετικά μέτριας μαχητικής αξίας, και τον τακτικό στρατό, τους στρατιώτες του παλατιού (Καπικουλού), μεταξύ των οποίων ήταν και περίφημοι Γενίτσαροι (Yeni Ceri στα Τουρκικά).

Αν και τα πρώτα χρόνια της επέκτασής τους οι Οθωμανοί βασίζονταν, όπως όλοι οι Τουρκομάνοι, κυρίως σε δυνάμεις άτακτων ελαφρών ιππέων και ιπποτοξοτών, μετά τις μεταρρυθμίσεις του Ορχάν και καθώς οι Τούρκοι αφομοίωναν σταδιακά τα διδάγματα τόσο του Βυζαντίου όσο και της Δυτικής Ευρώπης με την οποία έρχονταν σε επαφή, ο στρατός τους εκσυγχρονίστηκε αποφασιστικά.

Οι επιδράσεις των Βυζαντινών ήταν εμφανείς κυρίως στη δομή του στρατού. Μεταξύ των επίστρατων του Μωάμεθ, η κύρια μάζα του πεζικού ήταν οι Αζάποι, χαμηλής κοινωνικής τάξης (και χαμηλής μαχητικής αξίας) μουσουλμάνοι χωρικοί, οι οποίοι εντάσσονταν υποχρεωτικά στο στρατό του σουλτάνου πριν από κάθε εκστρατεία και πολεμούσαν με τα όπλα που είχαν στη διάθεσή τους. Επρόκειτο για τουρκογενείς, Κούρδους, αραβογενείς και άλλους ανατολίτες, που ήταν συνήθως οπλισμένοι με τόξα και μεγάλα μαχαίρια και μάχονταν χωρίς συγκεκριμένη τακτική. Οι Οθωμανοί διοικητές χρησιμοποιούσαν αυτό το σώμα για να ανοίξουν το δρόμο στα πιο επίλεκτα τμήματα που θα ακολουθούσαν και είναι χαρακτηριστικό ότι Αζάποι, μαζί με τα κατεξοχήν σώματα των ατάκτων, ήταν εκείνοι που έκαναν τις περισσότερες εφόδους στα τείχη της Κωνσταντινούπολης πριν αυτά υποστούν σοβαρά ρήγματα.

Μέρος των επίστρατων ήταν και το ιππικό των Ακιντσί, κυρίως Τουρκομάνοι οι οποίοι πολεμούσαν με τις γνωστές τακτικές των ιπποτοξοτών της στέπας και λίγη αξία είχαν σε συντεταγμένη μάχη, πόσο μάλλον σε πολιορκία. Στους επίστρατους θα συντάσσαμε και τις δυνάμεις των χριστιανών Τιμαριούχων, που ήταν υποτελείς του σουλτάνου, οι Βοϊνιούκ όπως τους αποκαλούσαν οι Τούρκοι. Μεταξύ αυτών ήταν βαρύ και μέσο ιππικό, καθώς και μέσο ή βαρύ πεζικό. Σε αυτούς θα πρέπει να προστεθούν και οι δυνάμεις των Οθωμανών Τιμαριούχων, που οργανώνονταν κυρίως στο ιππικό των Τοπρακλί Σουβαρισί και ήταν ιδιαίτερα μεγάλης μαχητικής αξίας και πολυάριθμες, αποτελώντας ουσιαστικά τον δεύτερο ισχυρότερο πόλο του οθωμανικού στρατού, μετά τα στρατεύματα του παλατιού.

Τα σώματα του "παλατιού", δηλαδή ο τακτικός στρατός, περιελάμβανε τον καιρό του Μωάμεθ το επίλεκτο ιππικό Καπικουλού, καθώς και το εξίσου επίλεκτο πεζικό Καπικουλού. Βασικό συστατικό στοιχείο του τελευταίου ήταν οι Γενίτσαροι, που την εποχή εκείνη ήταν κυρίως στρατολογημένοι με τη βία αιχμάλωτοι πολέμου, οι οποίοι είχαν αναγκαστεί ν’ αλλαξοπιστήσουν και είχαν εκπαιδευτεί ως υψηλής ποιότητας πεζικό παντός ρόλου. Τα χρόνια του Μωάμεθ είχαν αρχίσει να εισέρχονται οι πρώτοι Γενίτσαροι που προέρχονταν από το παιδομάζωμα και ως εκ τούτου ήταν ακόμη πιο φανατισμένοι και καλύτερα εκπαιδευμένοι. Φυσικά, στις Καπικουλού δυνάμεις εντάσσονταν και τα επικουρικά σώματα του παλατιού, όπως οι Μποσταντσί, οι Σεγκμέν και ο Ντογκαντσί, ενώ εδώ ανήκαν και οι πυροβολητές και οι υπηρέτες των πυροβόλων, που θα έπαιζαν καθοριστικό ρόλο στην πολιορκία και οι οποίοι ήταν γνωστοί με τους τίτλους Τοπτσού και Τοπ Αραμπατσί.

Υπήρχε και ένας αδιευκρίνιστος αριθμός ατάκτων (βαζιβουζούκων), που δεν μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε κάποια από τις παραπάνω τάξεις. Κατά πάσα πιθανότητα οι άτακτοι, που ακολουθούσαν τους οθωμανικούς στρατούς για το πλιάτσικο και ήταν ιδιαίτερα άγριοι στη μάχη, ξεπερνούσαν τους 20.000.

Μέσα στα επόμενα χρόνια μετά την κατάκτηση ο οθωμανικός στρατός, με τη γενίκευση του παιδομαζώματος και την οργάνωση σε νέα πρότυπα, θα γινόταν ένας πραγματικά πανίσχυρος οργανισμός, προφανώς ο καλύτερος στρατός της εποχής του, πριν αρχίσει να παρακμάζει δραματικά μαζί με ολόκληρη την οθωμανική κοινωνία στα μέσα του 17ου αιώνα. Το 1453 όμως ο Μωάμεθ είχε τη δυνατότητα να παρατάξει ένα εξαιρετικό στράτευμα και μάλιστα πολυπληθές: μόνο για την άλωση της Πόλης, ο στρατός που είχε μαζευτεί έξω από τις πύλες των τειχών ξεπερνούσε τους 100.000 μάχιμους, ενώ ακολουθούσαν πολλοί περισσότεροι υπηρέτες, εργάτες, τεχνίτες και το πλήθος που κατά κανόνα ακολουθεί τους μεγάλους στρατούς.

Τι είχε να αντιπαρατάξει ο Βυζαντινός ηγεμόνας σε αυτόν τον τεράστιο στρατό; Ο ίδιος ο Σφραντζής ετοίμασε, κατ’ εντολή του Κωνσταντίνου, μία λίστα των κατάλληλων προς στρατιωτική υπηρεσία ανδρών. Σε αυτόν περιλαμβάνονταν 4.973 Ελληνες και περί τους 2.000 ξένοι κάτοικοι της Πόλης και εθελοντές. Σε αυτούς θα πρέπει να προστεθεί και ένας μικρός ακόμη αριθμός προερχόμενων από έξωθεν βοήθεια, συμπεριλαμβανόμενων και Ελλήνων (όπως των Κρητών τοξοτών, που ήταν τυπικά πολίτες της Ενετίας). Το σύνολο των υπερασπιστών ήταν γύρω στις 7.500 με 8.000 μάχιμους.

Οι βυζαντινές δυνάμεις συμπεριλάμβαναν ένα μικρό τμήμα ελληνικού μέσου ιππικού, τους Στρατιώτες, καθώς και τμήματα πολιτικού πεζικού. Κάποιοι από τους πεζούς ήταν επαγγελματίες στρατιώτες, φορούσαν δυτικού τύπου πανοπλίες και είχαν ανάλογο οπλισμό, αλλά η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων υπερασπιστών δεν ήταν παρά πολιτοφύλακες με φτωχό οπλισμό και ελάχιστη εκπαίδευση. Μεταξύ των Ελλήνων υπήρχαν και λίγοι βαλλιστροφόροι, οι οποίοι μάλιστα ήταν οργανωμένοι σε μια στρατιωτική κολεκτίβα, στα ιταλικά πρότυπα.

Στις τάξεις των Βυζαντινών πολέμησαν και κάποιοι Ιταλοί και Ούγγροι, ίσως και Γερμανοί "πυροβολητές", δηλαδή πρώιμοι τουφεκιοφόροι, που μάχονταν με τα άβολα και καθόλου ακριβή "κανόνια χειρός" της εποχής. Ο αριθμός αυτών ήταν πολύ μικρός (λίγες δεκάδες) και έπαιξαν μικρό μόνο ρόλο στην εξέλιξη της πολιορκίας. Η πλειονότητα των ξένων που συμμετείχαν στην άμυνα της Πόλης ήταν Ενετοί και Γενοβέζοι. Αν και οι Γενοβέζοι του γενουατικού τομέα της Πόλης (Πέρα) διακήρυξαν ουδετερότητα αρκετοί συμπατριώτες τους πέρασαν τον Κεράτιο και εντάχθηκαν σε στρατιωτική υπηρεσία. Μοιάζει τραγική ειρωνεία ότι εκείνοι που έκαναν το μεγαλύτερο κακό στο Βυζάντιο ήταν οι ίδιοι που τώρα, λίγο πριν από το τέλος, θα προσπαθούσαν να βοηθήσουν να αποφευχθεί το μοιραίο. Μάλιστα, οι Βενετοί φέρεται να είχαν αποφασίσει να στείλουν έναν αξιόμαχο στόλο με 800 επαγγελματίες στρατιώτες, αριθμό Κρητών πολεμιστών και, φυσικά, μεγάλο αριθμό ναυτών, για να βοηθήσουν στην υπεράσπιση της πόλης. Μία δύναμη που αν όντως είχε φθάσει, θα προσέφερε πολλά στην άμυνα, κυρίως αποσοβώντας την καταλυτική κυριαρχία του οθωμανικού στόλου. Ωστόσο, ο στόλος της Βενετίας καθυστέρησε για δύο μήνες ν’ αναχωρήσει από τη Βενετία. Η εντολή για την αναχώρηση δόθηκε μόλις στις 7 Μαΐου, όταν η πολιορκία βρισκόταν ήδη στην κορύφωσή της (κάτι που δεν γνώριζαν, βεβαίως, οι Ενετοί) και όταν η Πόλη έπεφτε, ο στόλος βρισκόταν ακόμη στο Αιγαίο! Οι λόγοι αυτής της τεράστιας καθυστέρησης δεν έχουν ακόμη διευκρινισθεί. Ισως η ηγεσία της Γαληνότατης πίστευε ότι η Κωνσταντινούπολη, με τα πανίσχυρα τείχη της, θα κρατούσε επ’ αόριστον. Ισως πάλι οι καιροσκόποι Ενετοί δεν ήταν απολύτως βέβαιοι για την αφοσίωσή τους στους χριστιανούς του Βυζαντίου, αφού μπορεί να είχαν ακόμη κατά νου κάποιες μεθόδους συνεννόησης με τους Οθωμανούς ώστε να διατηρήσουν τα εμπορικά προνόμιά τους στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τέλος, στο πλευρό των Βυζαντινών πολέμησε και μία ομάδα Τούρκων. Επρόκειτο για τον πρίγκιπα Ορχάν, διεκδικητή του οθωμανικού θρόνου, που κατοικούσε στην Πόλη μαζί με τη συνοδεία των πιστών σωματοφυλάκων του και ακολούθων, οι οποίοι προσφέρθηκαν να πολεμήσουν στο πλευρό των χριστιανών και ενάντια στους ομοδόξους τους.

Η έναρξη των εχθροπραξιών

Οι κάτοικοι της Πόλης μόλις είχαν προλάβει να γιορτάσουν το Πάσχα, όταν οι ορδές του Μωάμεθ άρχισαν να καταφτάνουν. Τα πρώτα τμήματα των προφυλακών των Οθωμανών φάνηκαν κοντά στα τείχη της πόλης στις 2 Απριλίου του 1453. Τμήμα ιππικού των Βυζαντινών έκανε έξοδο και κατάκοψε τους πρώτους Τουρκομάνους που αφίχθησαν, ωστόσο η ροή ανδρών ήταν σταθερή και σύντομα οι Βυζαντινοί επέστρεψαν στη – σχετική – ασφάλεια των τειχών, χωρίς να μπορούν να κάνουν τίποτε περισσότερο από το να παρακολουθούν το μεγάλο στράτευμα να συγκεντρώνεται σιγά-σιγά.

Οι μάχιμοι άνδρες του τουρκικού στρατού θα πρέπει να ήταν περί τους 100.000, ωστόσο το πλήθος που συγκεντρώθηκε έξω από τις πύλες της Βασιλεύουσας ήταν τουλάχιστον δύο φορές μεγαλύτερο.

Ο Κωνσταντίνος έβλεπε με απόγνωση το πλήθος των πολιορκητών να μαυρίζει τον ορίζοντα, αλλά δεν έχανε την ψυχραιμία του. Εδωσε εντολή να τοποθετηθεί η αλυσίδα στον Κεράτιο, φράζοντας έτσι τον κόλπο και εμποδίζοντας τους Τούρκους να κερδίσουν την πολυπόθητη γι' αυτούς καθολική θαλάσσια κυριαρχία και να αποκλείσουν την πόλη απ' όλες τις πλευρές. Παράλληλα με τον τρόπο αυτό απεφεύχθη η επανάληψη του στρατηγήματος που είχαν χρησιμοποιήσει οι εισβολείς σταυροφόροι κατά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204, όταν είχαν καταλάβει εξ εφόδου τα ασθενώς υπερασπιζόμενα θαλάσσια τείχη.

Η αλυσίδα, οι γενναίοι αλλά ολιγάριθμοι υπερασπιστές και τα επιβλητικά χερσαία τείχη ήταν τώρα τα μόνα εμπόδια ανάμεσα στην πόλη και στους εχθρούς. Τα τείχη της Κωνσταντινούπολης, με κύριο άξονα το Θεοδόσιο τείχος, θεωρούνταν μακράν το καλύτερο δείγμα μεσαιωνικής τειχοποιίας και μέχρι τότε ήταν πρακτικά ακατάβλητα, τουλάχιστον πριν από την έλευση της πυρίτιδας, όπως θα αποδεικνύονταν στη συνέχεια. Απλώνονταν σε μήκος έξι χιλιομέτρων, από τον Κεράτιο στο Μαρμαρά, σε τρία επάλληλα τμήματα, με μία τάφρο να εμποδίζει τους πολιορκητές να πλησιάσουν. Απέναντι στα τυπικά μεσαιωνικά όπλα, καταπέλτες και πετροβόλους (trebuchets), τα τείχη, αρκεί να ήταν επαρκώς επανδρωμένα, δεν είχαν φόβο. Ωστόσο, αυτή δεν ήταν μια τυπική μεσαιωνική πολιορκία. Μια νέα εποχή ανέτειλε και ο ερχομός της σηματοδοτήθηκε από το βροντώδη ήχο τεράστιων μπρούτζινων ή σιδερένιων κυλίνδρων, που έριχναν ογκώδη πέτρινα βλήματα με μία δύναμη που κανένας καταπέλτης δεν μπορούσε να προσεγγίσει και σε σχεδόν ευθυτενή τροχιά.

Τα κανόνια των Τούρκων δίκαια έχουν χρεωθεί με το μεγαλύτερο μέρος της επιτυχίας της πολιορκίας. Γνωστά είναι τα τρία μεγάλα κανόνια που είχε κατασκευάσει ο Ούγγρος μηχανικός Ουρβανός για τον Μωάμεθ. Το μεγαλύτερο από αυτά έριχνε βλήματα βάρους άνω του μισού τόνου, το δεύτερο μέχρι και 360 κιλά και το τρίτο λίγο πάνω από 300. Οι Οθωμανοί όμως είχαν πολύ περισσότερα κανόνια. Σύμφωνα με τις πηγές, τα οθωμανικά κανόνια ήταν περίπου 70, οργανωμένα σε 14 πυροβολαρχίες κατά μήκος των τειχών της Κωνσταντινούπολης. Το σφυροκόπημα από τα κανόνια άρχισε από την έκτη Απριλίου, όταν το σύνολο των πυροβολαρχιών είχε παραταχθεί και το οθωμανικό στράτευμα είχε πάρει τις θέσεις του στη γραμμή που είχαν προετοιμάσει γι' αυτό οι πολυάριθμοι εργάτες και συνοδοί.

Πριν από αυτό, ο σουλτάνος, όπως επέβαλλε το τυπικό των συγκρούσεων της εποχής για τους Οθωμανούς, έστειλε ένα τελευταίο μήνυμα στον Κωνσταντίνο, με το οποίο του ζητούσε να παραδοθεί, υποσχόμενος ότι σε μια τέτοια περίπτωση και κάτω από τους νόμους των μουσουλμάνων, δεν θα πείραζε τους πολίτες της Κωνσταντινούπολης ούτε τις περιουσίες τους. Σε διαφορετική περίπτωση, συμπλήρωνε, δεν θα έδειχνε τον παραμικρό οίκτο όταν θα έμπαινε στην Πόλη. Οι προτάσεις του απορρίφθηκαν από τον αυτοκράτορα και τους πολίτες και η πολιορκία ήταν πλέον γεγονός.

Το πρωί της έκτης Απριλίου ο αυτοκράτορας βρέθηκε με τον Λόνγκο, στον οποίο είχε ανατεθεί η ευθύνη υπεράσπισης του κεντρικού τμήματος του τείχους, στην Πύλη του Αγίου Ρωμανού. Εκεί άκουσε για πρώτη φορά τον εκκωφαντικό θόρυβο των τουρκικών κανονιών, που ξεκίνησαν αργά αλλά σταθερά να αποσαθρώνουν τις δομές του τείχους και να δημιουργούν τη μία ρωγμή μετά την άλλη. Μάλιστα, ήδη από την πρώτη ημέρα του βομβαρδισμού προκάλεσαν την κατάρρευση ενός μικρού τμήματος του τείχους.

Την επομένη ο Μωάμεθ αποφάσισε να δοκιμάσει τις αντιστάσεις των χριστιανών. Συγκέντρωσε ένα σώμα ατάκτων και τους έστειλε κατά του κέντρου του τείχους. Οι υπερασπιστές, χωρίς καν να χρειαστεί να συμπτυχθούν από το εξωτερικό τείχος, τους απώθησαν εύκολα προκαλώντας τους μεγάλες απώλειες.

Μετά από αυτό η δραστηριότητα των επιτιθέμενων περιορίστηκε και οι Βυζαντινοί αποσύρθηκαν από τον "περίβολο" στο κυρίως τείχος. Ο βομβαρδισμός ξανάρχισε με ιδιαίτερη σφοδρότητα στις 12 Απριλίου, αφού ο Μωάμεθ είχε δώσει εντολή για αναδιάταξή των πυροβολαρχιών βάσει των παρατηρήσεων από τις πρώτες βολές, και από εκεί και πέρα οι εκρήξεις των κανονιών και οι ξεροί ήχοι που έκαναν τα βλήματα πάνω στο τείχος, ήταν η καθημερινή συντροφιά των γενναίων υπερασπιστών έως την ημέρα που έπεσε η Πόλη.

Ταυτόχρονα με τον από ξηράς βομβαρδισμό, οι θαλάσσιες δυνάμεις του "Πορθητή" έκαναν αλλεπάλληλες προσπάθειες να περάσουν την αλυσίδα και να εισέλθουν στον Κεράτιο, αλλά κάθε φορά αποκρούονταν από τα πλοία των Βυζαντινών και των Ενετών που είχαν αναλάβει την υπεράσπιση του όρμου.

Οι Τούρκοι, ίσως για να δείξουν στους Βυζαντινούς τι τους περίμενε μετά το πέρας της πολιορκίας, κατέλαβαν δύο μικρά οχυρά που βρίσκονταν εκτός των τειχών και επάνδρωναν ολιγομελείς φρουρές των Βυζαντινών και παλούκωσαν τους επιζώντες υπερασπιστές, περί τα 70 άτομα, μπροστά στα τείχη.

Ο συνεχιζόμενος βομβαρδισμός, παρά τα τεχνικά προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι Οθωμανοί πυροβολητές, συνεχιζόταν ακατάπαυστα όλη μέρα και οι υπερασπιστές ήταν απασχολημένοι με το να προσπαθούν, μόλις έπεφτε το σκοτάδι, να μπαλώνουν όπως-όπως τα χάσματα που εμφανίζονταν συνεχώς στα τείχη.

Στις 18 Απριλίου, ο Μωάμεθ πίστεψε ότι θα μπορούσε να πάρει την Πόλη, θεωρώντας ότι η ζημιά στα τείχη ήταν ήδη σημαντική. Επέλεξε ένα συγκεκριμένο τμήμα του τείχους στο Μεσοτείχιο και εξαπέλυσε εκεί μια μεγάλη επίθεση, στην οποία δεν συμμετείχαν πλέον τμήματα βαζιβουζούκων αλλά τακτικοί πεζοί, με τους φανατικούς Γενίτσαρους να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτήν την επίθεση.

Με επικεφαλής τον γενναίο Τζουστινιάνι, οι χριστιανοί κράτησαν τη θέση τους, απωθώντας τους Τούρκους που έρχονταν κατά κύματα. Η μάχη κράτησε πάνω από 4 ώρες, πάνω από 200 Τούρκοι σκοτώθηκαν και πολλοί περισσότεροι τραυματίστηκαν, αλλά οι Ελληνες δεν υποχώρησαν ούτε εκατοστό. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Βενετό αυτόπτη μάρτυρα, Νικολό Μπαρμπάρο, ούτε ένας Ελληνας ή Ιταλός δεν σκοτώθηκε σε αυτήν την επίθεση!

Μία μικρή αχτίδα φωτός για το χριστιανικό στρατόπεδο έλαμψε όταν τρία γενουάτικα πλοία και ένα βυζαντινό, αψηφώντας την τεράστια τουρκική αρμάδα, πέρασαν στον Κεράτιο φέρνοντας τρόφιμα και άλλες προμήθειες. Στη ναυμαχία που ακολούθησε και στην οποία συμμετείχαν και βενετικά πλοία από την άμυνα της πόλης, σκοτώθηκαν πάνω από 100 Τούρκοι ναύτες, ενώ τα πλοία διέσπασαν τον αποκλεισμό και οι πολιορκημένοι αναθάρρησαν έστω για λίγο, προσβλέποντας σε ακόμη μεγαλύτερη βοήθεια από τον έξω κόσμο, που θα τους έδινε τη νίκη σε αυτήν την μάχη ζωής και θανάτου. Αλλά αυτό ήταν μόνο ένα μικρό φωτεινό διάλειμμα στις έξι εβδομάδες απελπιστικής βεβαιότητας ότι το τέλος ήταν κοντά.

Ο κλοιός σφίγγει

Αφού τιμώρησε (δεν τον αποκεφάλισε, μετά τα παρακάλια των αξιωματούχων του, αλλά τον καθαίρεσε και τον μαστίγωσε) τον Βούλγαρο ναύαρχο Μπάρτογλου για την αποτυχία του ενάντια στα τέσσερα χριστιανικά πλοία, ο Μωάμεθ αποφάσισε να αλλάξει πορεία. Κατανοούσε ότι για να εξασφαλίσει τον πλήρη αποκλεισμό της Πόλης, έπρεπε να ελέγξει τον Χρυσόκερο, τον Κεράτιο κόλπο. Η αλυσίδα που έφραζε την είσοδο, σε συνδυασμό με τα ισχυρά πλοία που τη φρουρούσαν, έμοιαζε αδύνατο να παραβιαστεί. Οπότε, παίρνοντας παράδειγμα από παρόμοιες ενέργειες που είχαν γίνει παλιότερα από Ιταλούς και Αραβες, αποφάσισε να προχωρήσει στην υπερνεώλκηση τμήματος του στόλου του από το δρόμο που περνούσε δίπλα στο Γαλατά, διαμέσου της "κοιλάδας των Πηγών".

Επρόκειτο για ένα τεράστιο έργο, αλλά οι δυνατότητες των Οθωμανών σε ανθρώπινο δυναμικό ήταν σχεδόν ανεξάντλητες. Τα πληρώματα των πλοίων και χιλιάδες από τους εργάτες που συνόδευαν το στράτευμα, ξεκίνησαν το κολοσσιαίο έργο της υπερνεώλκησης 72 από τα μικρότερα πλοία των Οθωμανών στον Κεράτιο. Το πρωί της 23 Απριλίου το σύνολο των πλοίων βρισκόταν πλέον στον κόλπο. Οι Βυζαντινοί είχαν χάσει τον έλεγχο του Κεράτιου και ο οθωμανικό κλοιός είχε σφίξει γύρω από την Πόλη σαν μέγκενη που απειλούσε να συντρίψει τους υπερασπιστές της.

Το σχέδιο του Ενετού Τζιάκομο Κόκο να πυρποληθούν τα πλοία των Οθωμανών που είχαν περάσει στον Κεράτιο τέθηκε σε εφαρμογή, αλλά το μόνο αποτέλεσμα ήταν η απώλεια δύο χριστιανικών πλοίων. Δύο ένα μάλιστα, όπου επέβαινε ο Κόκο, βυθίστηκε αύτανδρο. Σύμφωνα με τις πηγές, ένας Γενουάτης εξωμότης, έμπορος από το Πέρα, ήταν εκείνος που ενημέρωσε τον Μωάμεθ για το σχέδιο και γι’ αυτό οι τολμηροί μπουρλοτιέρηδες απέτυχαν.

Για μερικές ημέρες τα πράγματα ηρέμησαν, καθώς πέρα από τους συνεχείς κανονιοβολισμούς και κάποιες σποραδικές απόπειρες των τουρκικών πλοίων να προσεγγίσουν τα θαλάσσια τείχη από την πλευρά του Κεράτιου, δεν υπήρξε άλλη αξιοσημείωτη δραστηριότητα. Αυτό κράτησε για μία σχεδόν βδομάδα. Καθώς η βοήθεια που περίμεναν οι πολιορκημένοι από τη Βενετία δεν ερχόταν, ο αυτοκράτορας έστειλε ένα πλοίο υπό τουρκική σημαία, με πλήρωμα δώδεκα εθελοντές ντυμένους με τουρκικές στολές, για να αναζητήσει νέα για το στόλο που είχαν ζητήσει ο αυτοκράτορας και οι Βενετοί της Πόλης από το Συμβούλιο της Γαληνότατης. Η αγωνιώδης αναμονή επέφερε διαλυτικά αποτελέσματα, καθώς τις ίδιες ημέρες η διαρκής έχθρα μεταξύ Γενουατών και Ενετών είχε εξελιχθεί σε ανοιχτή διαμάχη και η ενδοχριστιανική έριδα έμοιαζε αγριότερη από εκείνη έξω από τα τείχη. Η παρέμβαση του αυτοκράτορα έθεσε τέρμα στις ανοιχτές κατηγορίες και στους τσακωμούς, ωστόσο τα προβλήματα συνεννόησης μεταξύ των Ιταλών παρέμεναν.

Οι επιθέσεις ξαναρχίζουν

Για μερικές ημέρες το μεγάλο ("βασιλικό") κανόνι του Ουρβανού είχε σιγήσει, αντιμετωπίζοντας τεχνικά προβλήματα (παρουσίασε ρωγμές εξαιτίας της υπερθέρμανσης από τη συνεχή χρήση). Ομως την έκτη Μαΐου άρχισε ξανά να στέλνει τεράστιους ογκόλιθους με τρομερή δύναμη ενάντια στο τείχος. Οι υπερασπιστές παρατήρησαν μία αυξανόμενη κινητικότητα στις τουρκικές δυνάμεις που βρίσκονταν έξω από το τείχος, ενώ ταυτόχρονα τα πλοία στον Κεράτιο έδειχναν σημάδια κινητοποίησης.

Φαινόταν ότι προετοιμαζόταν επίθεση των Οθωμανών και πραγματικά, την αυγή της επομένης, 7 Μαΐου, ο Σουλτάνος έστειλε ένα μεγάλο τμήμα του στρατού να επιτεθεί στα τείχη. Περνώντας μέσα από την, παραγεμισμένη με τα υλικά από το τείχος που κατέρρεε, τάφρο, οι Τούρκοι έβαλαν ξανά στόχο το Μεσοτείχιο. Η επίθεση ήταν σύντομη, αφού κράτησε μόλις τρεις ώρες, αλλά εξαιρετικά σφοδρή. Το τείχος στο σημείο αυτό ήταν περισσότερο ένα ερείπιο και οι υπερασπιστές χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν τους επιτιθέμενους επί ίσοις όρους.

Στην τρομερή μάχη διακρίθηκε ένας γιγαντόσωμος Ελληνας με το όνομα Ρανγάβος, που φέρεται να έκοψε με μία σπαθιά στα δύο τον ίδιο τον σημαιοφόρο του σουλτάνου, τον Αμίρ Μπέη, πριν περικυκλωθεί και ο ίδιος από τα στίφη των Τούρκων και φονευθεί. Οι χριστιανοί κατάφεραν να κρατήσουν για άλλη μία φορά, προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερες απώλειες στους Τούρκους.

Ο Μωάμεθ άρχιζε να γίνεται ανυπόμονος και προβληματιζόταν με την αντοχή των υπερασπιστών. Ξημερώνοντας η 12η Μαΐου, ο Μωάμεθ έριξε σχεδόν το μισό στράτευμά του σε άλλη μία σφοδρή επίθεση, αυτή τη φορά στο τμήμα του τείχους των Βλαχερνών, κοντά στην ένωση με το Θεοδοσιανό τείχος. Στην τρομερή μάχη που ακολούθησε, οι χριστιανοί κατόρθωσαν για μία ακόμη φορά να αποκρούσουν την έφοδο, χάρη στην έγκαιρη άφιξη των εφεδρειών υπό τον Θεόδωρο Καρυστινό.

Η απελπισία άρχισε να γίνεται εμφανής στα πρόσωπα των πολιορκημένων και κάποιοι πρότειναν ακόμη και μαζική έξοδο, με επικεφαλής τον αυτοκράτορα, κάτι που απορρίφθηκε από εκείνους που προσέβλεπαν ακόμη σε έξωθεν βοήθεια.

Οι Τούρκοι, βλέποντας ότι τα τείχη, παρά τον σφοδρότατο βομβαρδισμό, πρόσφεραν ακόμη κάλυψη στους υπερασπιστές της πόλης, είχαν ξεκινήσει ήδη από εβδομάδες να σκάβουν σήραγγες για να τα υπονομεύσουν. Σέρβοι και Βόσνιοι μεταλλωρύχοι είχαν αναλάβει απρόθυμα το τρομερό καθήκον και ακούραστα έσκαβαν σήραγγες κάτω από τη δομή των τειχών. Στην αντιμετώπιση αυτής της απειλής εξέχοντα ρόλο έπαιξε ο Ιωάννης Γκραντ, μηχανικός που είχε έλθει στην Πόλη από τη Γερμανία, αλλά κατά πάσα πιθανότητα ήταν σκωτσέζικης καταγωγής. Υπό την καθοδήγησή του οι Βυζαντινοί, αφού ανακάλυπταν τις στοές των Οθωμανών, έσκαβαν δικές τους και απέκρουαν τους εισβολείς, βάζοντας φωτιά στα υποστηρίγματα των "λαγουμιών" των Τούρκων. Το σκηνικό αυτό επαναλήφθηκε πολλές φορές.

Ο Μωάμεθ είχε πια ουσιαστικά σταματήσει τις εφόδους και προσπαθούσε με διάφορα τεχνάσματα να πετύχει την εκπόρθηση της πόλης. Πέρα από τις στοές, που συνέχιζαν να σκάβονται σχεδόν καθημερινά, οι Τούρκοι ξεκίνησαν να κατασκευάζουν στις 19 Μαΐου μια πρόχειρη γέφυρα στον Κεράτιο, από το Γαλατά στα τείχη της πόλης, θέλοντας προφανώς να συνδυάσουν την επίθεση στο θαλάσσιο τμήμα του τείχους με τις χερσαίες επιχειρήσεις. Ωστόσο, δεν φαίνεται αυτή η γέφυρα να ολοκληρώθηκε ή να χρησιμοποιήθηκε ποτέ στις συγκρούσεις. Επίσης, ένας τεράστιος πολιορκητικός πύργος που κατασκεύασαν οι Οθωμανοί για να επιτεθούν κατά των τειχών, ανατινάχθηκε από μία ομάδα αποφασισμένων Βυζαντινών κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Στις τελευταίες φάσεις της πολιορκίας υπερφυσικά σημάδια, όπως τουλάχιστον τα ερμήνευσαν οι πολιορκημένοι, ξύπνησαν δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις: Μία απόκοσμη ομίχλη, εντελώς εκτός εποχής, έπεσε στην πόλη και στα περίχωρα. Μία περίεργη λάμψη φώτισε την εκκλησία της Αγιάς Σοφιάς και, το χειρότερο απ’ όλα, τη νύχτα της 24 Μαΐου, μια έκλειψη της Σελήνης σκοτείνιασε τον ουρανό και τρόμαξε τους χριστιανούς, θυμίζοντας στους γηραιότερους μια προφητεία ότι "η πόλη δεν θα πέσει όσο το φεγγάρι βρίσκεται στον ουρανό". Μια τρομερή καταιγίδα διέκοψε τη λιτανεία και την περιφορά της εικόνας της Θεοτόκου την επομένη. Και σαν να μην έφθανε αυτό, στην ίδια λιτανεία η εικόνα της Παναγίας γλίστρησε από τη θήκη της και έπεσε. Τα σημάδια ήταν πλέον εμφανή: οι περισσότεροι άρχισαν να πιστεύουν ότι όλα έδειχναν ότι η πόλη θα πέσει και ο Τούρκος θα πατήσει την Αγία Σοφία.

Ακόμη όμως δεν είχαν δει τα χειρότερα, ένα σημάδι το οποίο δεν ήταν ούτε θεόσταλτο ούτε υπερφυσικό: Οι Βυζαντινοί και οι Ιταλοί παρατήρησαν ένα μικρό πλοίο να προσεγγίζει τον Κεράτιο. Τα μεγαλύτερα τουρκικά πλοία προσπάθησαν να το αναχαιτίσουν, αλλά οι ικανοί ναυτικοί που το οδηγούσαν τα απέφευγαν με μαεστρία. Οταν άνοιξαν την αλυσίδα για να περάσει το πλοίο, είδαν ότι επρόκειτο για το μπρίκι που είχαν στείλει λίγες ημέρες πριν να εντοπίσει τον Ενετικό στόλο που θα ερχόταν για να λύσει την πολιορκία. Τα νέα που έφερναν οι γενναίοι ναυτικοί ήταν τρομερά. Αν και είχαν χτενίσει το Βόρειο Αιγαίο απ’ άκρη σε άκρη και είχαν ρωτήσει παντού, κανένα νέο για ενετικό στόλο δεν υπήρχε, ούτε φυσικά σημάδι του ίδιου του στόλου, ο οποίος είχε σταθμεύσει στη Στερεά Ελλάδα.

Ωστόσο και η κατάσταση στο μουσουλμανικό στρατόπεδο δεν ήταν ιδανική. Ο Μωάμεθ άρχιζε να έχει αμφιβολίες για το πόσο εύκολο ήταν, τελικά, να πάρει την Πόλη, ενώ πράκτορές του που είχαν μόλις αφιχθεί από τη Δύση, ανέφεραν ότι ένας μεγάλος ενετικός στόλος βρισκόταν καθ' οδόν για το Βόσπορο. Μαζί με τις γκρίνιες των στρατιωτών του αλλά και ορισμένων συμβούλων του, με πρώτο το μεγάλο βεζίρη, ο Μωάμεθ πείστηκε να δώσει ακόμη μία ευκαιρία στους πολιορκημένους να του παραδώσουν την πόλη.

Μία αντιπροσωπία στάλθηκε και έφερε μαζί της έναν πρέσβη. Στον τελευταίο ο Μωάμεθ έκανε για μία ακόμη φορά μια πρόταση που, προφανώς, στον ίδιο φαινόταν γενναιόδωρη, με δεδομένο ότι ήδη πολιορκούσε την Πόλη για πάνω από ενάμιση μήνα: αν οι υπερασπιστές δέχονταν ακόμη και τώρα να παραδώσουν την Κωνσταντινούπολη, θα τους επιτρεπόταν να φύγουν μαζί με τις οικογένειες και τα υπάρχοντά τους και όσους κατοίκους το επιθυμούσαν. Ο Κωνσταντίνος θα μπορούσε να εγκατασταθεί στο Μοριά και να ζήσει εν ειρήνη το υπόλοιπο του βίου του.

Ο γενναίος αυτοκράτορας έδωσε τη μόνη απάντηση που θα μπορούσε: ότι αρνείται να παραδώσει την Πόλη και ότι εκείνος και όλοι οι υπερασπιστές προτιμούν να πεθάνουν παρά να αφεθούν στα χέρια του. Αλλωστε, η φήμη του Μωάμεθ δεν ήταν τέτοια που μπορούσε να καθησυχάσει τους υπερασπιστές ότι θα τηρούσε το λόγο του.

Την επομένη, Σάββατο 25 Μαΐου, ο Μωάμεθ συγκάλεσε τους υπουργούς του και τους στρατιωτικούς διοικητές του. Η αμφιβολία είχε αρχίσει να κατατρώει το σουλτάνο και ήθελε να μοιραστεί το βάρος της ευθύνης. Ο Χαλίλ, ο γηραιός βεζίρης, θέλησε να πετύχει έστω και αυτήν τη στιγμή τη λύση της πολιορκίας, όμως ο Ζαγανός Πασάς μίλησε ένθερμα για τη μοίρα του Μωάμεθ και τον συνέκρινε με τον Μέγα Αλέξανδρο, διαβεβαιώνοντας ότι οι άνδρες θέλουν να επιτεθούν άμεσα στην Πόλη.

Ο Μωάμεθ δε χρειάστηκε και πολλή ώρα για να αποφασίσει. Ανακοίνωσε ότι η μεγάλη επίθεση στα τείχη θα γίνει μόλις ολοκληρωθούν οι προετοιμασίες. Ο κύβος ερρίφθη και η τύχη της Πόλης είχε σφραγιστεί.

Η Πόλις εάλω

Αυτή τη φορά οι Οθωμανοί δεν προσπάθησαν να καλύψουν τις προετοιμασίες τους. Για τρεις ημέρες οι στρατιές του Μωάμεθ αναδιατάσσονταν σε όλο το μήκος των τειχών και συγκεντρώνονταν στα πλέον στρατηγικά σημεία, εκεί όπου είχε γίνει η μεγαλύτερη ζημιά από το βομβαρδισμό των έξι εβδομάδων. Ο στόλος έδειχνε παρόμοια κινητικότητα και όλοι πλέον ήταν βέβαιοι: η μεγάλη έφοδος ετοιμάζεται. Την 28η Μαΐου η Κωνσταντινούπολη αντηχούσε από προσευχές, ικεσίες, κλάματα και κραυγές απελπισίας. Την ίδια ημέρα έλαβε χώρα η τελευταία μετάληψη του αυτοκράτορα στην Αγία Σοφία, μαζί με την τελευταία χριστιανική λειτουργία στη μεγαλύτερη εκκλησία της Ορθοδοξίας. Στη συνέχεια ο Κωνσταντίνος μετέβη στο παλάτι των Βλαχερνών και ζήτησε συγχώρεση απ' όλα τα μέλη του προσωπικού του. Τόση ήταν η θλίψη που ήταν αποτυπωμένη στα τραχιά χαρακτηριστικά του, τέτοια η βεβαιότητα του επερχόμενου θανάτου και τόση η συγκίνηση που, όπως περιγράφει ο Σφραντζής, ακόμη και αν κάποιος ήταν από πέτρα ή ξύλο, δεν μπορούσε παρά να δακρύσει.

Οι Τούρκοι, καθώς ξημέρωνε η 29 Μαΐου, είχαν ολοκληρώσει τις προετοιμασίες τους και είχαν ετοιμαστεί για την έφοδο. Ο Κωνσταντίνος διέτρεχε το τείχος σε όλο το μήκος, δίνοντας κουράγιο στους πολεμιστές που επάνδρωναν το μισογκρεμισμένο τείχισμα, το οποίο μόλις πριν από δύο μήνες ήταν ακόμη το μεγαλύτερο και επιβλητικότερο τείχος που είχε δει ο κόσμος και ήταν το μοναδικό στήριγμά τους, το μόνο που έστεκε πλέον μεταξύ αυτών και του βέβαιου θανάτου. Μιάμιση ώρα πριν χαράξει, δόθηκε το σύνθημα. Ο Μωάμεθ είχε οργανώσει το στρατό του σε τρία κύματα, στοχεύοντας σε ένα ιδιαίτερα μεγάλο ανάπτυγμα των τειχών και σε πολλά σημεία που είχαν υποστεί συντριπτικά πλήγματα από τα κανόνια.

Με τους ήχους από τα νταούλια και τις σάλπιγγες, το πρώτο κύμα των Οθωμανών ξεχύθηκε προς τα τείχη. Το αποτελούσαν οι άτακτοι που είχαν έλθει με τους Οθωμανούς και χρησιμοποιήθηκαν για να ανοίξουν το δρόμο για τους υπόλοιπους. Οι βαζιβουζούκοι, εκτοξεύοντας ομοβροντίες βελών και κραδαίνοντας γιαταγάνια, επιτέθηκαν με πρωτοφανή αγριότητα, αλλά απωθήθηκαν από τους αποφασισμένους υπερασπιστές μετά από σκληρή μάχη. Τα πτώματά τους στοιβάζονταν στα χαλάσματα και το αίμα τους έβαφε τις θρυμματισμένες πέτρες. Ακόμη και την ώρα που οι άτακτοι επιτίθεντο, τα κανόνια συνέχιζαν το αποτρόπαιο έργο τους, συνθλίβοντας φίλους και εχθρούς μαζί με τα κάποτε περήφανα τείχη. Οι άτακτοι άρχισαν να υποχωρούν και τότε οι σάλπιγγες ήχησαν ξανά και το δεύτερο κύμα των Τούρκων επιτέθηκε. Αυτή τη φορά ήταν ο τακτικός στρατός των μπεηλικιών, οι πεζοί και οι ιππείς που τώρα μάχονταν και εκείνοι πεζή. Επέπεσαν στους υπερασπιστές των τειχών με τρομερή ορμητικότητα και άρχισαν να δημιουργούν τα πρώτα ρήγματα στην άμυνα. Οι χριστιανοί, με αυταπάρνηση, ρίχνονταν στη μάχη ενάντια στους πάνοπλους Οθωμανούς, κατορθώνοντας να αντέξουν και αυτό το δεύτερο κύμα της επίθεσης σε όλο το μήκος των τειχών. Οι τακτικοί στρατιώτες του Μωάμεθ δεν ήταν βαζιβουζούκοι, αλλά ικανοί επαγγελματίες πολεμιστές, αρματωμένοι με τις καλύτερες πανοπλίες που παρήγαγε η τουρκική μεταλλουργική και οπλισμένοι με θανατηφόρα όπλα. Αποχωρούσαν με τάξη από το τείχος, αφήνοντας τα κανόνια να εξαπολύσουν ακόμη ένα τρομακτικό κύμα βλημάτων και πριν ακόμη κατακαθίσει ο κουρνιαχτός, ξεχύνονταν ξανά μπροστά. Αλλά ό,τι κι αν έκαναν, ήταν αδύνατο να κάμψουν την αντίσταση των υπερασπιστών, που πλέον μάχονταν σαν λιοντάρια, σαν αληθινοί ήρωες στο πνεύμα της προαιώνιας ελληνικής παράδοσης.

Αλλά η γενναιότητά τους δεν επαρκούσε απέναντι στο πλήθος των Οθωμανών. Αν και τα δύο πρώτα κύματα δεν είχαν διαρρήξει την άμυνα, ο Μωάμεθ είχε ακόμη έναν "άσσο στο μανίκι του", με τη μορφή του τρίτου κύματος. Το αποτελούσαν οι εκλεκτότερες των μονάδων του, με το ιππικό του παλατιού που τώρα είχε ξεπεζέψει και πολεμούσε πεζή και το πεζικό του παλατιού και με τους περίφημους Γενίτσαρους ν’ αποτελούν την αιχμή του δόρατος. Για πολλή ώρα μαινόταν η μάχη των Βυζαντινών με τις ορδές του δεύτερου κύματος, όταν ο Μωάμεθ έδωσε εντολή στο τρίτο κύμα να επιτεθεί.

Με απόλυτη τάξη και δίχως τη συνοδεία μουσικής, οι Γενίτσαροι ξεκίνησαν για τις θέσεις που είχαν επιλεγεί. Οι συμπολεμιστές τους παραμέριζαν και τους άφηναν να πιάσουν δουλειά. Οι αποκαμωμένοι χριστιανοί, που φυτοζωούσαν τον τελευταίο μήνα λόγω της έλλειψης τροφίμων, είχαν ξενυχτήσει περιμένοντας την επίθεση και είχαν αποκρούσει δύο σφοδρότατα κύματα εχθρών, τώρα είχαν να αντιμετωπίσουν τη φρέσκια εφεδρεία των Οθωμανών, η οποία μάλιστα αποτελούνταν από τους τρομερότερους πολεμιστές της Ανατολικής Μεσογείου. Η αντίσταση που προέβαλλαν ήταν μνημειώδης, αλλά δεν ήταν αρκετή. Οι Οθωμανοί, σύμφωνα με την τουρκική παράδοση, υπό την άμεση καθοδήγηση του ίδιου του Μωάμεθ που έφθασε κοντά στα τείχη και έδινε άμεσα διαταγές στους διοικητές των μονάδων, άρχισαν να εντοπίζουν αδύναμα σημεία στην άμυνα και να επικεντρώνουν εκεί τις προσπάθειές τους. Ενα παραπόρτι από το οποίο είχαν βγει ανιχνευτές των πολιορκημένων και το οποίο δεν είχε κλείσει καλά, η "τρισκατάρατη" της ελληνικής παράδοσης Κερκόπορτα, έδωσε την ευκαιρία σε μια ομάδα Γενίτσαρων να περάσει μέσα στο τείχος και να υψώσει το πρώτο οθωμανικό λάβαρο. Αυτή η επιτυχία και το λάβαρο των Γενίτσαρων να κυματίζει στο τείχος, έδωσε θάρρος σε όλους τους υπόλοιπους Οθωμανούς, που με ανανεωμένη επιθετικότητα όρμησαν στους υπερασπιστές. Οι Γενίτσαροι της Κερκόπορτας απωθήθηκαν και εξοντώθηκαν, αλλά η αντίσταση είχε αρχίσει να κάμπτεται στα περισσότερα σημεία. Χιλιάδες Τούρκοι συνέρρεαν από κάθε άνοιγμα των τειχών, πέφτοντας με τρομακτική αγριότητα στους υπερασπιστές. Ο ίδιος ο Κωνσταντίνος, με τη γυαλιστερή πανοπλία του γεμάτη αίματα και το σπαθί στο χέρι, πολεμούσε ασταμάτητα, έχοντας ξεφορτωθεί την πορφύρα και τα αυτοκρατορικά διακριτικά, ανάμεσα στους άνδρες του, μέχρι που κυκλώθηκε από τα οθωμανικά στίφη. Πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, κάτω από τα αλλεπάλληλα κτυπήματα των Γενίτσαρων, ακούστηκε να κραυγάζει πάνω από τη βοή της μάχης: "Μα δεν υπάρχει χέρι χριστιανού να μου πάρει τη ζωή;". Ετσι άφησε την τελευταία του πνοή ο ύστατος Ελληνας αυτοκράτορας, με το σπαθί στο χέρι, πιστός στις παραδόσεις ηρωισμού και αυταπάρνησης, έσχατος υπερασπιστής μιας σπουδαίας αυτοκρατορίας.

Οι Τούρκοι πλέον είχαν πάρει το πάνω χέρι σε όλες τις επιμέρους εστίες αντίστασης και οι υπερασπιστές που είχαν επιβιώσει, κυκλώνονταν και παραδίνονταν ή σφάζονταν. Ακολουθώντας τους Γενίτσαρους, οι υπόλοιποι Τούρκοι είχαν μπει στην πόλη και άρχισε το όργιο της λεηλασίας και του πλιάτσικου. Καθώς προωθούνταν στην πόλη, τα τακτικά σώματα του οθωμανικού στρατού, που είχαν ακόμη κάποιου είδους πειθαρχία και δεν είχαν υποκύψει στις σειρήνες του πλιάτσικου, εκκαθάρισαν τις τελευταίες εστίες αντίστασης και εξασφάλισαν όλες τις σημαντικές θέσεις στρατηγικής σημασίας.

Πολλή ώρα μετά την πτώση του τείχους, μία απομονωμένη εστία αντίστασης προβλημάτιζε ακόμη τους Τούρκους. Επρόκειτο για τους Κρήτες τοξότες, που είχαν στρατολογηθεί από τον αυτοκράτορα στη Μεγαλόνησο, μετά από ειδική άδεια που παραχώρησαν οι Ενετοί. Οι Κρήτες, τέκνα της προαιώνιας πολεμικής παράδοσης του νησιού, δεινοί τοξότες όπως οι πρόγονοί τους για πάνω από 2.000 χρόνια, τρομεροί πολεμιστές, με αδάμαστο κουράγιο, είχαν οχυρωθεί στους τρεις πύργους που βρίσκονταν την είσοδο του Κερατίου. Παρά τις αλλεπάλληλες προσπάθειές τους, οι Οθωμανοί δεν κατόρθωσαν να εκπορθήσουν τους πύργους ή να κάμψουν την αποφασισμένη αντίσταση των Κρητών. Οι ανώτεροι αξιωματικοί του σουλτάνου, εντυπωσιασμένοι από την παλικαριά των τελευταίων ζωντανών υπερασπιστών της Πόλης, τους πρότειναν παράδοση υπό τους δικούς τους όρους. Εκείνοι δέχτηκαν να παραδοθούν υπό τον όρο να τους επιτραπεί να φύγουν χωρίς να πειραχτούν, με όλα τους τα υπάρχοντα και άρματα και με τιμή. Οι ηγέτες των Οθωμανών, που όπως όλοι οι μουσουλμάνοι εκτιμούσαν τη γενναιότητα και που, βεβαίως, δεν ήθελαν να υποστούν δυσανάλογα μεγάλες απώλειες για να ολοκληρώσουν την κατάκτηση της πόλης που ήταν ήδη δική τους, ενώ πιθανόν έκριναν ότι αν χρονοτριβούσαν ακόμη περισσότερο στο σημείο αυτό, δεν θα είχαν το ανάλογο μερίδιο από τη λεηλασία, δέχτηκαν. Οι Κρήτες, συντεταγμένοι και με την υπερηφάνεια εκείνου που δεν ηττήθηκε από υπέρτερους εχθρούς, μπήκαν στα δύο πλοία τους που ήταν αγκυροβολημένα κοντά στα κάστρα και αναχώρησαν για τη Μεγαλόνησο.

Μετά την παράδοση των Κρητών, δεν είχαν μείνει πλέον υπερασπιστές ζωντανοί και ελεύθεροι στην Πόλη. Το αιώνιο φως είχε σβήσει και μια νέα εποχή ξεκινούσε για την Κωνσταντινούπολη.

Μπήκαν στην Πόλη οι οχτροί

Ο Μωάμεθ είχε πλέον κερδίσει τον τίτλο του Πορθητή. Η Πόλη ήταν δική του και η αντίσταση είχε παύσει. Κατόρθωσε με τον τρόπο αυτό να εκπληρώσει το πρώτο μέρος του ονείρου του, που ήταν η ανασύσταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας σε όλο της το μεγαλείο: η "Νέα Ρώμη" ήταν δική του. Η μελλοντική απόπειρά του να καταλάβει και την ίδια τη Ρώμη απέτυχε παταγωδώς, αλλά για την ώρα ήταν θριαμβευτής, κατακτητής και μπορούσε πλέον να σφετεριστεί τον τίτλο "καϊζέρ ι ρουμ", Καίσαρας των Ρωμαίων.

Η μοίρα της Πόλης και των κατοίκων της αμέσως μετά την άλωση δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από αυτή που αναμενόταν: κάτω από την ισλαμική παράδοση του πολέμου, την οποία ο Μωάμεθ συνήθως τηρούσε, όπως και τους υπόλοιπους κανόνες που συνιστούσαν το πλαίσιο γύρω από το οποίο διεξάγονταν οι πολεμικές επιχειρήσεις τον ύστερο Μεσαίωνα, εάν μια πόλη "απίστων" που πολιορκούνταν, καλούνταν να παραδοθεί και δεχόταν, οι κάτοικοί της διατηρούσαν πλήρη θρησκευτική ελευθερία, ενώ και οι περιουσίες τους παρέμεναν στα χέρια τους. Η πόλη δεν ήταν υποκείμενη λεηλασίας και τα θρησκευτικά κέντρα των κατακτημένων παρέμεναν στη θέση τους και λειτουργούσαν κανονικά αν και με κάποιους περιορισμούς που έθετε ο κατακτητής. Η μόνη "ποινή" των παραδοθέντων ήταν η πληρωμή κάποιας προσόδου στον κατακτητή, πέρα φυσικά από το ότι θα ήταν πλέον υποτακτικοί του τελευταίου.

Βεβαίως, η Πόλη δεν παραδόθηκε. Οι υπερασπιστές της πολέμησαν γενναία, αψηφώντας τους πολυάριθμους εχθρούς και οι Οθωμανοί χρειάστηκε να πληρώσουν βαρύτατο φόρο αίματος για να καταβάλουν την αντίσταση των τελευταίων Βυζαντινών. Υπό αυτό το πρίσμα και κάτω από τους κανόνες εμπλοκής των μουσουλμάνων, οι στρατιώτες του κατακτητή είχαν πλέον δικαίωμα σε τρεις μέρες λεηλασίας, ενώ όταν αυτή έληγε, όλα τα λατρευτικά κτήρια των υποδούλων μετατρέπονταν σε τζαμιά ή κατεδαφίζονταν. Κατά τα ειωθότα, ο Μωάμεθ, ακόμη κι αν το επιθυμούσε, δεν μπορούσε να απαγορεύσει στους άνδρες του, που κυριολεκτικά μάτωσαν για να καταλάβουν την πόλη, ν’ απολαύσουν τους καρπούς των κόπων τους.

Οταν και οι τελευταίοι υπερασπιστές είτε έπεσαν υπό το βάρος των αριθμών των Οθωμανών που εισέρρεαν στην Πόλη από κάθε πιθανό και απίθανο άνοιγμα είτε οχυρώθηκαν στα τελευταία σημεία αντίστασης, οι Τούρκοι επιδόθηκαν σε ένα απίστευτο όργιο λεηλασίας, φόνων, βιασμών και πλιάτσικου. Οι χιλιάδες τακτικών και ιδιαίτερα οι ημιάγριοι βαζιβουζούκοι άτακτοι έσφαζαν όποιον έβρισκαν μπροστά τους, άνδρα, γυναίκα, παιδί. Ουδείς μπορούσε να ξεφύγει από τη μανία των κατακτητών, που έκοβαν αδιακρίτως κεφάλια, χέρια, πόδια, σε μια τρομερή μανία που προερχόταν από τις ταλαιπωρίες της πολιορκίας και το βαρύ φόρο αίματος που χρειάστηκε να πληρώσουν, αλλά και από το πολύχρονο αίσθημα κατωτερότητας που διακατείχε τους νεόκοπους κατακτητές σε σχέση με τους Βυζαντινούς, οι οποίοι είχαν πίσω τους 3.000 χρόνια ελληνικής και ρωμαϊκής κουλτούρας.

Αυτά τα συναισθήματα μετουσιώθηκαν σε σφαγή. Οπως παραδίδεται στο "Απόδειξις ιστοριών" του Λαόνικου Χαλκοκονδύλη: "... Οι Ελληνες, μόλις διέτρεξε η φήμη πως έπεσε η Πόλη άρχισαν να τρέχουν προς το λιμάνι στα πλοία των Βενετσιάνων και των Γενοβέζων και καθώς ορμούσαν πάνω τους βιαστικά και με ακαταστασία, χάνονταν, γιατί βούλιαζαν τα πλοία. Και έγινε εκείνο που συνήθως γίνεται σε τέτοιες καταστάσεις. Με θόρυβο, φωνές και χωρίς καμιά τάξη, έτρεχαν να σωθεί ο καθένας μέσα σε σύγχυση...

.... Ενα μεγάλο πλήθος άνδρες και γυναίκες, που όλο και μεγάλωνε από τους κυνηγημένους, στράφηκε προς τον πιο μεγάλο ναό της Πόλης, που ονομάζεται Αγία Σοφιά. Μαζεύτηκαν εδώ άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Σε λίγο όμως πιάστηκαν από τους Τούρκους, χωρίς αντίσταση. Πολλοί άνδρες σκοτώθηκαν μέσα στο ναό από τους Τούρκους. Αλλοι πάλι σ' άλλα μέρη της Πόλης πήραν τους δρόμους χωρίς να ξέρουν για πού. Σε λίγο σκοτώθηκαν, άλλοι πιάστηκαν και πολλοί όμως φάνηκαν γενναίοι, αντιστάθηκαν και σκοτώθηκαν, για να μη δουν τις γυναίκες και τα παιδιά τους σκλάβους.

Σε όλη την Πόλη τίποτε άλλο δεν έβλεπες παρά αυτούς που σκότωναν και αυτούς που σκοτώνονταν, αυτούς που κυνηγούσαν και κείνους που έφευγαν."

Μέσα σε αυτόν τον ορυμαγδό κλαγγών όπλων και ουρλιαχτών, μέσα στα ποτάμια αίματος που πλημμύριζαν τα σπίτια, τις πλατείες και τους δρόμους, μέσα σε αυτό το όργιο της καταστροφής και του πλιάτσικου, ο Μωάμεθ άρχισε να αντιλαμβάνεται ότι αν άφηνε τους βάρβαρους στρατιώτες του να συνεχίσουν, δεν θα του έμενε τίποτε να κυβερνήσει από την κάποτε υπερήφανη πόλη. Ετσι, σε λιγότερο από 24 ώρες από την πτώση της πόλης, ο σουλτάνος διέταξε την άμεση παύση του πλιάτσικου και έδωσε εντολή στους Γενίτσαρους να σύρουν έξω από την Πόλη όποιον αρνηθεί να υπακούσει τη διαταγή.

Μέσα σε ελάχιστες ώρες η καταστροφή είχε σταματήσει. Τα τελευταία σώματα άτακτων είχαν συρθεί έξω από τα τείχη και όσοι Ελληνες είχαν επιβιώσει, έβγαιναν σιγά-σιγά από τις εκκλησίες και τις κρυψώνες τους. Η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων είχε είτε σφαγιασθεί είτε σκλαβωθεί, καθώς οι περισσότεροι Τούρκοι, μετά την εκτόνωση της αρχικής μανίας τους, άρχισαν να σκέφτονται περισσότερο το κέρδος και λιγότερο τη σφαγή, οπότε τα θύματά τους αιχμαλωτίζονταν για να πωληθούν στη συνέχεια ως σκλάβοι.

Φυσικά, ο ήδη συρρικνωμένος πληθυσμός της πόλης δεν ανταποκρινόταν πλέον ούτε σε... μεγάλο χωριό. Γι’ αυτό και μία από τις πρώτες κινήσεις του Μωάμεθ αμέσως μετά την ανακήρυξη της Κωνσταντινούπολης ως νέας πρωτεύουσας του Οθωμανικού κράτους ήταν να φέρει πολυάριθμους αποίκους, κυρίως Τούρκους ή εξισλαμισμένους Ανατολίτες, Ελληνες, αλλά και Αρμένιους και Εβραίους, να κατοικήσουν στην αχανή πόλη.

Αμέσως μετά την παύση της σφαγής και την εδραίωση κάποιας τάξης στην κατακτημένη πόλη, ο Μωάμεθ εισήλθε επικεφαλής εντυπωσιακής πομπής και προσευχήθηκε στην Αγία Σοφία, τον κύριο χριστιανικό ναό της πόλης, που είχε χτιστεί από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό το έτος 532. Η Αγία Σοφία θα μετατρεπόταν πλέον σε τζαμί μέχρι τον 20ό αιώνα. Ο κατακτητής δεν φάνηκε ιδιαίτερα γενναιόδωρος με την παλιά αριστοκρατία και τη διοικητική ελίτ του Βυζαντίου. Μέσα σε λίγες μέρες είχε εκτελέσει το σύνολο των επιφανών Βυζαντινών που κατείχαν κάποιο αξίωμα και δεν είχαν φροντίσει να αποχωρήσουν. Ακόμη και ο Μέγας Δούκας Λουκάς Νοταράς, ένας από τους ηγέτες της ανθενωτικής παράταξης και εκείνος που είχε εκφράσει την άποψη ότι καλύτερα οι Τούρκοι παρά η Ενωση, αποκεφαλίσθηκε. Σύμφωνα με κάποιες πηγές εξαιτίας των αντιρρήσεων που εξέφρασε όταν ο Μωάμεθ του ανακοίνωσε την απόφασή του να πάρει το γιο του ως "προστατευόμενό" του. Μάλιστα ζήτησε από τον Μωάμεθ να σκοτώσει τα παιδιά του και μετά ν’ αποκεφαλίσει τον ίδιο, έτσι ώστε να πεθάνει βέβαιος πως τα παιδιά του είναι νεκρά.

--------

Η δόξα της Βασιλεύουσας

Η Βασιλεύουσα της ελληνικής παράδοσης, η πιο ένδοξη πόλη του Μεσαίωνα και το φρούριο του μεσαιωνικού ελληνισμού, η "Νέα Ρώμη", το "κόσμημα του Βοσπόρου" και άλλα πολλά είναι η Κωνσταντινούπολη, η πρωτεύουσα και το κέντρο της Βυζαντινής (Ρωμαϊκής) Αυτοκρατορίας, που το 1453 έπεσε στα χέρια των Οθωμανών.

Το αρχαίο όνομα της πόλης, την οποία κατέστησε πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αντικαθιστώντας την παραπαίουσα Ρώμη, ο Κωνσταντίνος ο Μέγας, ήταν Βυζάντιο. Πόλη ελληνική, ήταν για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της εξαιρετικής στρατηγικής σημασίας, ελέγχοντας τα στενά του Βοσπόρου, ωστόσο ουδέποτε μπόρεσε να πλησιάσει τη σημασία των ελληνικών μητροπόλεων (Αθήνα, Σπάρτη) και των μεγαλύτερων δυτικών αποικιών (Συρακούσες, Τάρας).

Το Βυζάντιο είχε ιδρυθεί από τους Μεγαρείς υπό τον θρυλικό Βύζαντα το 667 π.Χ. Η ιστορία της πόλης ανά τους αιώνες έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αλλά δεν σχετίζεται πρακτικά με αυτήν της μετέπειτα Κωνσταντινούπολης.

Ιδρυτής της τελευταίας είναι ο αυτοκράτορας της Ρώμης Κωνσταντίνος ο Μέγας, που με σκοπό να εξυπηρετήσει τα ιδιαίτερα φιλόδοξα σχέδιά του για τη νέα Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, αποφάσισε να μεταφέρει την πρωτεύουσα από τη Ρώμη.

Η τελευταία την εποχή του Κωνσταντίνου συνέχιζε να είναι μία εντυπωσιακή και πλούσια και σχεδόν οριακά πυκνοκατοικημένη πόλη, ωστόσο δεν ήταν πλέον το κατάλληλο κέντρο διακυβέρνησης μιας αυτοκρατορίας που άρχιζε να νιώθει καυτή την ανάσα των βορείων και ανατολικών εχθρών της. Η Ρώμη είχε μία σειρά από μειονεκτήματα, τα οποία επιγραμματικά μπορούν να διατυπωθούν ως εξής:

- Ηταν κτισμένη σε πεδινή τοποθεσία και ήταν δύσκολη η υπεράσπισή της σε περίπτωση πολιορκίας.

- Δεν είχε άμεση πρόσβαση στη θάλασσα.

- Αντιμετώπιζε μία σειρά από προβλήματα υγιεινής (ιδιαίτερα επιδημίες ελονοσίας ήταν τακτικό φαινόμενο).

- Η αριστοκρατία της ήταν διεφθαρμένη και ο λαός καλομαθημένος και συνηθισμένος μέχρι υπερβολής σε "άρτο και θεάματα".

- Ουδέποτε έπαψε να είναι μία πόλη-κράτος, με όλα τα συμπλέγματα που αυτό συνεπάγεται, και ως εκ τούτου όχι ιδανική για το ρόλο της πρωτεύουσας μιας πολυεθνικής, εκτεταμένης αυτοκρατορίας.

- Βρισκόταν μακριά από τα κύρια σύνορα της αυτοκρατορίας (που τότε ήταν ο Δούναβης και ο Ευφράτης), τα οποία αποτελούσαν και σημεία μόνιμης τριβής με τους γείτονες των Ρωμαίων.

- Βρισκόταν στο φτωχό δυτικό τμήμα της αυτοκρατορίας (σε αντίθεση με το πλούσιο ανατολικό).

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Δευτέρα, 23 Μαΐου 2022 00:51

ΕΑΠ: Μέχρι 31 Μαΐου οι αιτήσεις για 56 νέα προγράμματα σπουδών

Στις 31 Μαΐου ολοκληρώνεται η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για τα Προπτυχιακά και τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ)

Στη συγκεκριμένη πρόσκληση, το ΕΑΠ προσφέρει 8 Προπτυχιακά, 47 Προπτυχιακά και 1 Ειδικό Πρόγραμμα. Παράλληλα παρέχει τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να επιλέξουν ανάμεσα σε 418 Μεμονωμένες Θεματικές Ενότητες και στη συνέχεια να αποφασίσουν, εάν επιθυμούν να προχωρήσουν στην παρακολούθηση του υπόλοιπου Προγράμματος.

Όλα τα Προγράμματα που προσφέρει το ΕΑΠ αποτελούν σύγχρονες επιλογές, που προσφέρουν δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης και είναι σύμφωνα με τις απαιτητικές και διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Οι Σπουδές στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο πραγματοποιούνται αποκλειστικά εξ αποστάσεως και επιτρέπουν στους φοιτητές να έχουν άνεση και ευελιξία χρόνου. Είναι επίσης υψηλού επιπέδου, διδάσκουν κορυφαίοι καθηγητές του ακαδημαϊκού χώρου της Ελλάδας και του εξωτερικού. Παράλληλα, τα σχεδόν τριάντα χρόνια πείρας του Πανεπιστημίου στην εξ αποστάσεως διδασκαλία αποτελούν εγγύηση επιτυχίας για όποιον το επιλέξει για τις σπουδές του.

Tα Προγράμματα του ΕΑΠ προσφέρονται σε ιδιαίτερα ανταγωνιστική οικονομική συμμετοχή και η παρακολούθησή τους πραγματοποιείται σε ολιγομελή τμήματα και διαρκή αλληλεπίδραση και ανατροφοδότηση από τους καθηγητές.
Κάνε την αίτησή σου στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και απόκτησε νέους ορίζοντες στη ζωή και την καριέρα σου, σπουδάζοντας από το σπίτι.

Περισσότερες πληροφορίες για το ΕΑΠ, μπορείτε να βρείτε στο www.eap.gr ή καλώντας στο 2610 367600.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή, 22 Μαΐου 2022 02:05

Το μπούλινγκ είναι φωτιά, πρέπει να περιοριστεί πριν γίνει ανεξέλεγκτη...

ΤΟ ΜΠΟΥΛΙΝΓΚ στα σχολεία είναι υπόθεση ενηλίκων. Οσο παράδοξο κι αν ακούγεται αυτό, αν κάποιος μπορεί να ίο προλάβει πριν εξαπλωθεί σαν δηλητήριο στο προαύλιο ή μέσα στην τάξη ή στο δρόμο για το σπίτι, αυτοί είναι μόνο οι ενήλικες. Οι καθηγητές και οι γονείς, οι γονείς και οι καθηγητές, διαλέξτε όποια σειρά νομίζετε. Αλλά αν περιμένουμε από τους άγουρους φίλους και συμμαθητές να παρέμβουν, είναι οαν να ζητούμε η βία στα πανεπιστήμια να σταματήσει από το «ρωμαλέο φοιτητικό κίνημα». Δεν γίνεται, διότι όσο ώριμοι, ευαισθητοποιημένοι ή γενναίοι και αν είναι κάποιοι μαθητές, δεν παύει να είναι παρά 1 5χρονα παιδιά. Στη σχολική κοινότητα, τον καθοδηγητικό ρόλο έχουν οι εκπαιδευτικοί και το λοιπό προσωπικό (ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί), όταν υπάρχει. Είναι εκείνοι που οφείλουν βάσει των σπουδών τους, της παιδαγωγικής εμπειρίας και της ηλικίας τους να αντιληφθούν ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά. Και είναι υποχρέωσή τους να δράσουν με τον καλύτερο και τον πιο άμεσο τρόπο που υπάρχει. Να πλησιάσουν το παιδί που κλαίει ξαφνικά, που εκρήγνυται χωρίς λόγο, που απομονώνεται. Να παρέμβουν όταν δουν την πλάκα και το καλαμπούρι να γίνεται συστηματική κακοποίηση, να τους μιλήσουν, να τους εξηγήσουν τι είναι αυτό που κάνουν ή αυτό που δέχονται. Ομως, πολλές φορές είτε δεν το αξιολογούν σωστά είτε το «καλύπτουν» διά της αδιαφορίας, φοβούμενοι να αναλάβουν την ευθύνη.

Η ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ που ξεκίνησε το υπουργείο Παιδείας τα δύο τελευταία χρόνια για στελέχωσα των σχολείων με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς είναι σωστή, αλλά πρέπει να επιταχυνθεί Χρειάζονται περισσότεροι ειδικοί και καλύτερη επιμόρφωση καθηγητών και δασκάλων. Διότι δεν μιλάμε πλέον για ένα ακραίο, σπάνιο φαινόμενο, αλλά για φωτιά που εξαπλώνεται (με καύσιμη ύλη τα σόσιαλ μίντια) και πρέπει να ελεγχθεί πριν γίνει ανεξέλεγκτη. Σύμφωνα με στοιχεία που έφερε στο φως ο «Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής» (1 5/5/2022), σχεδόν 1 ανήλικος την ημέρα έπεφτε θύμα ξυλοδαρμού τον περασμένο χρόνο, με αρκετά από αυτά τα περιστατικά να καταγράφονται μέσα σε σχολεία. Μάλιστα, από τα συνολικά 327 θύματα, τα 1 90 ήταν ηλικίας 1 5 έως 1 8 ετών και οι περισσότερες σωματικές βλάβες σε βάρος ανηλίκων ήταν σε χώρους Επαγγελματικών Λυκείων.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ εύκολη η αντιμετώπιση του φαινομένου, ας το παραδεχθούμε. Χρειάζεται και π συμμετοχή των γονιών, π οποία δεν είναι πάντα δεδομένη. Πολλές φορές υπάρχει άρνηση πραγματικότητας συνήθως γιατί κανείς δεν θέλει να παραδεχθεί πως το παιδί του βασανίζει άλλα παιδιά ή γιατί κανείς δεν μπορεί να φανταστεί πως το παιδί του βασανίζεται. Υπάρχουν έφηβοι που δεν μιλούν καθόλου, που φοβούνται, που θέλουν να γίνουν αποδεκτοί από μια ομάδα και ανέχονται καταστάσεις που ξέρουν ότι δεν είναι σωστές. Υπάρχουν έφηβοι που υποφέρουν και δεν ξέρουν πώς να το εκφράσουν. Υπάρχουν παιδιά στο φάσμα του αυτισμού που καθημερινά παλεύουν για τη διαφορετικότητά τους. Υπάρχουν παιδιά που ασκούν μπούλινγκ αλλά δεν το καταλαβαίνουν ή επειδή το έχουν υποστεί, νομίζουν πως πρέπει να ανταποδώσουν. Ολα αυτά τα παιδιά, για όλους αυτούς τους λόγους, χρειάζονται τους μεγαλύτερους και τους ειδικούς.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή, 22 Μαΐου 2022 02:05

ΜΑΖΙΚΗ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΤΗΣ ΔΑΚΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Θέμα: Μαζική ολομέλεια της ΔΑΚΕ καθηγητών ν.Λάρισας

Με μια μαζική συγκέντρωση φίλων και μελών της ΔΑΚΕ καθηγητών ν.Λάρισας, πραγματοποιήθηκε ολομέλεια της παράταξης ενόψει των εκλογών της 25^ηςΜαΐου (στο 1^ο Πειραματικό Σχολείο Λάρισας από 2-8 μ.μ.), για την ανάδειξη αντιπροσώπων για το 20^ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ.

Πραγματοποιήθηκε ενημέρωση των παρευρισκομένων για θέματα ΕΛΜΕ-ΟΛΜΕ , ΠΥΣΔΕ και ΑΔΕΔΥ και η συνάντηση ολοκληρώθηκε με ανταλλαγή απόψεων για όλα τα φλέγοντα θέματα που ταλανίζουν τον μάχιμο καθηγητή.

Οι φίλοι και τα μέλη του ψηφοδελτίου της ΔΑΚΕ δεσμεύονται, για μία ακόμη φορά, πως οι αντιπρόσωποι που θα εκπροσωπήσουν την παράταξη στο κρίσιμο Συνέδριο της ΟΛΜΕ ,εμφορούμενοι από τις αρχές και τις αξίες της παράταξης ,θα συμβάλλουν τα μέγιστα για μια καλύτερη Ελληνική Δημόσια Παιδεία και θα σταθούν απέναντι στη στείρα άρνηση και το μηδενισμό των πάντων από τις παρατάξεις της αριστεράς ή της ΄΄αριστεράς΄΄.

Καλούμε τις/τους συναδέλφισσες/φους να συμμετάσχουν στις εκλογές της 25^ης Μαΐου και να δείξουν ,για μία ακόμη φορά, την εμπιστοσύνη τους στη ΔΑΚΕ , τη μόνη παράταξη που, ανεξάρτητη και με ήθος, στέκεται πραγματικά δίπλα στον ΚΑΘΕ συνάδελφο.

ΔΑΚΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ Ν.ΛΑΡΙΣΑΣ: ΔΥΝΑΜΗ ΕΥΘΥΝΗΣ

Λάρισα, 21/5/2022

Τοπική Επιτροπή Δ.Α.Κ.Ε. καθηγητών ν. Λάρισας

Ιστότοπος Τ.Ε. ΔΑΚΕ καθηγητών ν.Λάρισας: https://dakedelarisas.blogspot.com/?m=1

Ιστότοπος ΔΑΚΕ Δ.Ε.: http://dakedek.blogspot.com/?m=1

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή, 22 Μαΐου 2022 02:04

Στα χρόνια του μπούλινγκ

Εδώ και, τουλάχιστον, μία δεκαετία, έχει εγκατασταθεί δομικά πλέον (και) στην ελληνική κοινωνία το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού και της ενδοσχολικής βίας. Η λίστα των περιστατικών διευρύνεται, οι ευθύνες διαχέονται ανάμεσα στην οικογένεια και στο σχολείο, οι εκάστοτε, θεσμικά, αρμόδιοι εξανίστανται και εξαγγέλλουν μέτρα.

Τι έχουμε κερδίσει όλη αυτήν την, ας πούμε, 10ετία; Η χώρα μας σε, σχετικές, ευρωπαϊκές έρευνες παραμένει ψηλά στην κατάταξη. Κάθε τόσο προκύπτει ένα νέο συμβάν είτε με τραγική κατάληξη (όπως πρόσφατα η αυτοκτονία του 14χρονου) ή με απειλητική για τη ζωή του εφήβου έκβαση (όπως ο 17χρονος σε λύκειο του Βύρωνα, ο οποίος ξυλοκοπήθηκε από έξι συνομηλίκους του - πριν από δύο χρόνια). Τα αιματηρά επεισόδια, εντός αλλά και εκτός σχολείων, από παρέες ανηλίκων που συγκρούονται ή επιτίθενται, αναίτια, σε συνομηλίκους τους, είναι καθημερινά. Οταν συμβαίνουν στην επικράτεια του σχολείου την ευθύνη έχει, εκ των πραγμάτων, το εκπαιδευτικό προσωπικό. Στους καθηγητές χρεώνεται ο εντοπισμός, η πρόληψη και η αντιμετώπιση του φαινομένου. Αρκούν τα πειθαρχικά μέτρα και η τιμωρία για τον περιορισμό του εκφοβισμού και της βίας; Όχι, δεν αρκούν. Δεν είναι καν βέβαιο αν βοηθούν. Το είδος της σχέσης, όμως, που αναπτύσσεται ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και μαθητές, ναι, αυτό είναι καθοριστικό. Κι εδώ εισβάλλει ορμητικά η απομείωση, συν τω χρόνω, του ρόλου του εκπαιδευτικού και του κύρους του, από την κοινωνία, το κράτος, την οικογένεια, τους ίδιους τους λειτουργούς. Πώς θα ξανακερδηθεί το χαμένο κύρος;

Από την άλλη, όταν η βία των εφήβων εκδηλώνεται εκτός σχολείου, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη; Σπεύδει η αστυνομία, εκ των υστέρων, κάποιοι προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη, προκαλείται μικρός ή μεγαλύτερος θόρυβος στα ΜΜΕ

Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής εκπονεί ένα μεγάλο επιμορφωτικό πρόγραμμα με αντικείμενο την αντιμετώπιση της σχολικής βίας σε όλες τις εκδοχές της. Επείγει να προχωρήσει και να εφαρμοστεί. Δεν θα είναι η λύση αλλά θα δηλώσει, εν τη πράξει, τη στήριξη της πολιτείας. Όσο η πυρηνική οικογένεια αδυνατεί γιατί πάσχει, νοσεί (ποικιλοτρόπως) ή, απλώς, αδιαφορεί, τόσο ο ρόλος του εκπαιδευτικού γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικός και κρίσιμος. Η εφηβική βία θα χειροτερεύει, αυτό δεν εμποδίζεται. Η μεθοδική αντιμετώπισή της, όμως, αποτελεί τη μόνη θεραπεία. Δεν αρκεί, αλλά γεννάει αντισώματα.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή, 22 Μαΐου 2022 01:56

Δελτίο τύπου: Eτήσιες εκδηλώσεις των σχολείων Ν. Καρδίτσας με τίτλο: "Οι μαθητές εξηγούν τα φυσικά φαινόμενα με πειράματα, κατασκευές και νέες τεχνολογίες"

Με την ετήσια εκδήλωση στις 18/5/2022 ολοκληρώθηκαν οι δραστηριότητες του Ε.Κ.Φ.Ε. Καρδίτσας (Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών) σε συνεργασία με τα σχολεία του Ν. Καρδίτσας.

Με τίτλο: "Οι μαθητές εξηγούν τα φυσικά φαινόμενα με πειράματα, κατασκευές και νέες τεχνολογίες", οι μαθητές σε ένα πολύ όμορφο χώρο στο Παυσίλυπο, έξω από το 3ο/13ο Δημοτικό εκτέλεσαν και εξήγησαν πειράματα, δημοσιοποίησαν τις δημιουργίες-κατασκευές τους και έδειξαν δραστηριότητες με νέες τεχνολογίες, σε άλλους μαθητές αλλά και στο κοινό της πόλης κάθε ηλικίας που περνούσε από τον πεζόδρομο. Στο τέλος στους συμμετέχοντες μαθητές και εκπαιδευτικούς μοιράστηκε μια αφίσα του Χημικού συγγραφέα Μανώλη Κουλιφέτη, με τον περιοδικό πίνακα των στοιχείων στη Χημεία, μια προσφορά του ΕΚΦΕ.

Η χαρά των μαθητών μετά από 2 χρόνια πανδημίας στην ζωντανή δράση αλλά και η ικανοποίηση των εκπαιδευτικών τους, ήταν προφανής και φυσικά αναδείχθηκε πόσο συνδεδεμένοι θέλουν να είναι με το πείραμα και την εφευρετικότητα συνεργαζόμενοι μεταξύ τους.

Η εκδήλωση που διοργάνωσε το Ε.Κ.Φ.Ε Καρδίτσας σε συνεργασία με τα ΠΕ.Κ.Ε.Σ. (Περιφερειακά Κέντρα Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού) Θεσσαλίας, την Δευτεροβάθμια και Πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καρδίτσας και για φέτος ήταν αφιερωμένες στην προστασία του περιβάλλοντος και στις εναλλακτικές μορφές ενέργειας μεταδόθηκε Live, με την δωρεάν προσφορά του KarditsaLiveStreaming.

Στην εκδήλωση που έγινε στο 3ο/13ο Δημοτικό με την αμέριστη βοήθεια της διευθύντριας του 13ου Δημοτικού σχολείου κας Γραμματίας Γκερμπεσιώτη, ξεναγήθηκαν ο Διευθυντής της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Σωκράτης Παππάς, ο συντονιστής εκπαιδευτικού έργου της Δευτεροβάθμιας Νικόλαος Διαμαντής, οι συντονιστές εκπαιδευτικού έργου της Πρωτοβάθμιας Βασίλειος Κωτούλας, Μανώλης Πατσαδάκης και Ιωάννης Χριστάκης, ο υπεύθυνος ΚΠΕ (με συμμετοχή) Αντώνης Ντάνης, μέλη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και ο αντιδήμαρχος εθελοντισμού Θεόδωρος Θεοδωρόπουλος. Όλοι δώσαμε ραντεβού για συνέχιση με νέες δραστηριότητες στις Θετικές Επιστήμες τη νέα σχολική χρονιά.

Άλλες παράλληλες εκδηλώσεις του ΕΚΦΕ ήταν το "Σχολείο πειραμάτων" για μαθητές Γυμνασίου που έγινε στο χώρο του ΕΚΦΕ διάρκειας 4 εβδομάδων από τον υπεύθυνο Αρ. Γκάτση, και η επίσκεψη του γεωπονικού τμήματος του 2ου ΕΠΑΛ Καρδίτσας, που επισκέφθηκε το τμήμα "Δασολογίας, επιστημών Ξύλου και σχεδιασμού", όπου ενημερώθηκαν από τον πρόεδρο της σχολής κ. Ιωάννη Παπαδόπουλο, για την μοναδικότητα της σχολής και τις πολυάριθμες προοπτικές εξέλιξης. Στη συνέχεια οι μαθητές του γεωπονικού τμήματος ξεναγήθηκαν από τον καθηγητή της σχολής κ. Κωνσταντίνο Νινίκα στα σύγχρονα εργαστήρια σχεδιασμού και 3D απεικόνισης (αξίας πολλών εκατομμυρίων) που πραγματικά τους εντυπωσίασαν.

Για την διοργάνωση:

Υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Καρδίτσας

Αριστείδης Γκάτσης, Φυσικός MSc

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή, 22 Μαΐου 2022 01:55

Αιτήσεις για εισαγωγικές Καλλιτεχνικού Γυμνασίου Αργολίδας.

Δελτίο τύπου

Αιτήσεις εισαγωγικών εξετάσεων Σχ. Έτους 2022-23
Για το καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αργολίδας

Από τις 3 έως τις 31 Μαΐου 2022 βρίσκεται σε εξέλιξη η υποβολή αιτήσεων συμμετοχής για την επιλογή υποψηφίων μαθητών της Α Γυμνασίου στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αργολίδας.

Στην Α τάξη εγγράφονται μαθητές απόφοιτοι Δημοτικών Σχολείων, εφόσον επιτύχουν σε εισαγωγικές εξετάσεις. Σημειώνουμε ότι λόγω της τρέχουσας κατάστασης, θα υπάρξει σχετική ανακοίνωση από το Υπουργείο παιδείας για τις ημερομηνίες των εξετάσεων.

Για την εισαγωγή μαθητών στα Καλλιτεχνικά Γυμνάσια για το σχολικό έτος 2022-2023, οι γονείς-κηδεμόνες των υποψηφίων υποβάλλουν αποκλειστικά και μόνο ηλεκτρονικά την αίτηση συμμετοχής στο e-mailτου σχολείου: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. μαζί με τις φωτοτυπίες των ταυτοτήτων των γονέων/κηδεμόνων καθώς και φωτοτυπία ενός λογαριασμού κοινής ωφελείας. Εναλλακτικά υποβάλλουν την αίτηση μέσω φόρμας googlehttps://forms.gle/wwfG7hcoHik6XTdn7 και προσκομίζουν μέχρι τις εξετάσεις τα υπόλοιπα δικαιολογητικά.

Σε περίπτωση που μαθητής επιθυμεί να είναι υποψήφιος σε δύο (2) κατευθύνσεις, ο γονέας- κηδεμόνας σημειώνει στην ίδια αίτηση τις δύο επιλογές του (στην φόρμα) ή αποστέλλει αντίστοιχα δύο ξεχωριστές αιτήσεις στο ανωτέρω email μαζί με τα υπόλοιπα αποδεικτικά έγγραφα.

Για την κατεύθυνση του Χορού, οι γονείς/κηδεμόνες πρέπει να προσκομίσουν επιπλέον δύο (2) Ιατρικές Βεβαιώσεις υγείας και καλής φυσικής/ορθοπεδικής κατάστασης (από Παθολόγο/Παιδίατρο και από Ορθοπεδικό γιατρό), στις οποίες θα βεβαιώνεται η δυνατότητα φοίτησης των μαθητών στην κατεύθυνση Χορού.

Επισημαίνεται ότι στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αργολίδας πρόκειται να λειτουργήσουν τρεις κατευθύνσεις: α) Εικαστικών Τεχνών β) Θεάτρου-Κινηματογράφου γ) Χορού. Ο μέγιστος αριθμός μαθητών ανά τμήμα και κατεύθυνση είναι εικοσιπέντε (25). Το δικαίωμα εγγραφής προκύπτει από τη σειρά κατάταξής τους στους αξιολογικούς πίνακες ανά κατεύθυνση, ενώ οι εγγραφές των επιτυχόντων μαθητών γίνονται από την 1η ως και την 8η Σεπτεμβρίου, εκτός αν υπάρξει νεώτερη ανακοίνωση από το Υπουργείο Παιδείας.

Η συμμετοχή στις εξετάσεις για την εισαγωγή στο Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο δεν στερεί το δικαίωμα των υποψηφίων για τη συμμετοχή τους και σε εξετάσεις άλλου τύπου σχολείων (μουσικά, πρότυπα κτλ).

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε:

Στα τηλέφωνα: 2751089283 (σχολείο),
6945522633 (Γιαννακούλης Γιώργος, διευθυντής του σχολείου)

Στην ιστοσελίδα: https://gym-kall.arg.sch.gr/eisagwgikew-exetasis-2022/

e-mail σχολείου: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Κυριακή, 22 Μαΐου 2022 01:55

Οι «μάινες» και…ο «μπουχέσας» του Αντώνη Αντωνάκου.

Οι «μάινες» και…ο «μπουχέσας».

Οι μάινες έχουν την ικανότητα να αναπαράγουν την ανθρώπινη ομιλία με εκπληκτική ακρίβεια. Δεν διαθέτουν όμως το αποκλειστικό προνόμιο του ανθρώπου στο «λόγο». Έτσι η «ομιλία» τους στερούμενη συνειδητού νοήματος συνιστά απλή «παπαγαλία». Από την άλλη αρκετοί συμπολίτες μας, χαμένοι στην «εικονική πραγματικότητα» των ΜΜΕ υποβαθμίζουν τον λόγο τους αρκούμενοι στην ομιλία.

Οι πολιτικές «συζητήσεις καφενείου» προφανώς δεν προσφέρονται για αναλύσεις. Είναι ωστόσο αποκαλυπτικές τόσο για το επίπεδο της γενικότερης πολιτικής κουλτούρας όσο και για τους μηχανισμούς ελέγχου και χειραγώγησης της κοινής γνώμης. Η «αγάπη» αυτών των μηχανισμών για τον Κώστα Καραμανλή είναι ανένδοτη, ανενδοίαστη, και διακαής. Εκδηλώθηκε από την πρώτη μέρα της εκλογής του στην προεδρία της Ν.Δ. με το «ιστορικό» -πλην εμετικό- πρωτοσέλιδο του Βήματος: «Κλωνοποίηση» συνοδευόμενο από την φωτογραφία της dolly! Ούτε λέξη βεβαίως όταν στην εξουσία αναρριχήθηκαν «φίλια» πρόσωπα 3^ης και 4^ης πολιτικής γενιάς ενταγμένα στα γενικότερα συστήματα νομής της εξουσίας.

Αφορμή για το κείμενο αποτέλεσε ο χαρακτηρισμός «μπουχέσας» με τον οποίο «στολίζουν» τον Κ.Κ.. Βεβαίως η πληθώρα των χαρακτηρισμών τους οποίους χρησιμοποιούν και μηρυκάζουν καλοπληρωμένοι κήνσορες και κακοπροαίρετα ή αφελή παπαγαλάκια των ΜΜΕ και του διαδικτύου είναι μεγάλος. Εννοείται με κτυπήματα πάντα κάτω από την ζώνη, ύπουλα και ιοβόλα. Τα διαβάζεις και τα ακούς να επαναλαμβάνονται αήθη και εμετικά. Από φανταστικές προσωπικές ιστορίες για τον «κουρασμένο της Ραφήνας», έως την «οκνηρία», τα «πιτόγυρα» και τις «μπριζόλες». Για τέτοιο επίπεδο μιλάμε. Για να καταλήξουμε στον «μπουχέσα».

Βεβαίως, συχνά πυκνά, εμφανίζονται και τα «αθώα», «ανυστερόβουλα», και «αφιλοκερδή» δημοσιεύματα του τύπου «γιατί δεν παραιτείται». Το νόημα βεβαίως είναι «γιατί δεν μας αδειάζει τη γωνιά»; Το ερώτημα είναι: σε ποιους να αδειάσει τη γωνιά, στα φερέφωνα ή στους «προστάτες»; Απορία εύλογη αφού δεν υπήρξαν αντίστοιχα «ερωτήματα» όταν, για να ανατρέξουμε στην πρόσφατη ιστορία μας, ο Αντρέας Παπανδρέου ξαναέγινε το 93 σε ηλικία 75 ετών πρωθυπουργός -όντας εμφανώς μη λειτουργικός- ενώ ο πατέρας του σημερινού πρωθυπουργού σχημάτισε την πρώτη του κυβέρνηση σε ηλικία 72 ετών και παρέμεινε στα έδρανα ως «επίτιμος πρόεδρος» μέχρι τα 86 του όταν ωρίμασαν, το 2004, οι συνθήκες της διαδοχής.

Αλλά για να επανέλθουμε στην αφορμή της συζήτησης. «Μπουχέσας», δηλαδή ψοφοδεής, ο πρωθυπουργός που αποκάλεσε τους εγχώριους «προστάτες» με το όνομά τους και επεχείρησε να τους περιορίσει με τον «Βασικό Μέτοχο»; Ο πρωθυπουργός που εξόργισε τους ξένους «προστάτες» με το σχέδιο Ανάν, και το βέτο του Βελιγραδίου; Ψοφοδεής ο πρωθυπουργός που, με τους –ανεπιθύμητους στους «προστάτες»- αγωγούς South Stream και Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, επεχείρησε να καταστήσει την χώρα ενεργειακό κόμβο; Ψοφοδεής ο πρωθυπουργός που με την επένδυση της Cosco και τις ιδιωτικοποιήσεις του ΟΤΕ και της Ολυμπιακής δεν δίστασε να συγκρουστεί με συντεχνίες και κατεστημένα συμφέροντα; Ψοφοδεής αυτός που προσπάθησε να αλλάξει το άρθρο 16 του συντάγματος; Αυτός που το 2009 είπε δυσάρεστες αλήθειες στους πολίτες, όταν οι σημερινοί αμετανόητοι –όχι ανόητοι αλλά ιδιοτελείς- κήνσορες θυμιάτιζαν το «λεφτά υπάρχουν» ανοίγοντας τον δρόμο για τα μνημόνια; Η ορθότητα ή μη εκείνων των αποφάσεων είναι θέμα μιας ευρύτερης συζήτησης. Δίχως αμφιβολία όμως και υπό το φως του λόγου, αυτές οι αποφάσεις μόνο έναν «μπουχέσα» -όπως τον χαρακτηρίζουν οι «μάινες»- δεν φανερώνουν.

Αντωνάκος Αντώνης

21-05-2022

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.">antonakosantonis@gmail.com http://www.antonakos.edu.gr

Κατηγορία Πολιτική

Ετικέτες

1 σχόλιο

Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο, 21 Μαΐου 2022 01:16

Για το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού - bullying, μίλησε η υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκη Κεραμεώς. video

Για το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού – bullying, μίλησε η υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων Νίκη Κεραμεώς, τονίζοντας πως αποτελεί «ένα πολύ δύσκολο πρόβλημα, με μια πολύ δύσκολη λύση».

Αναλυτικότερα, μιλώντας στο Mega, επεσήμανε πως είναι ένα σύνθετο πρόβλημα χωρίς εύκολες λύσεις και ανέφερε πως από πλευράς υπουργείου υπάρχουν βραχυπρόθεσμα μέτρα που έχουν να κάνουν με περισσότερους κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους στα σχολεία.

Πρόσθεσε ακόμη, ότι φέτος προσλήφθηκαν περισσότεροι από κάθε άλλη φορά, αναφέροντας τον σύμβουλο σχολικής ζωής και τις σχετικές επιμορφώσεις των εκπαιδευτικών.

«Θα υπάρξουν πρόσθετες παρεμβάσεις οι οποίες θα ανακοινωθούν το αμέσως προσεχές διάστημα», είπε η υπουργός, ενώ ως μακροπρόθεσμα μέτρα κατά του σχολικού εκφοβισμού η ανέφερε μεταξύ άλλων τις θεματικές των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων.

Πιο συγκεκριμένα, αναφορικά με την αυτοκτονία του 14χρονου μαθητή η Ν. Κεραμέως τόνισε πως γίνεται διερεύνηση και έλεγχος των συνθηκών σε βάθος, υπό την εποπτεία του Γενικού Γραμματέα του υπουργείου Παιδείας, Αλέξανδρου Κόπτση.

Για την απόφαση υποχρεωτικότητας της μάσκας στα σχολεία από μαθητές και εκπαιδευτικούς, η υπουργός είπε πως το θέμα είναι στο τραπέζι συζητήσεων με τον υπουργό Υγείας Θάνο Πλεύρη. Μάλιστα πρόσθεσε πως η Επιτροπή θα συνεδριάσει την επόμενη εβδομάδα και είναι στην κατεύθυνση της ευρύτερης άρσης των μέτρων που έχουν εφαρμοστεί στα σχολεία.

«Θα περιμένουμε την εισήγηση της επιτροπής αλλά η κατεύθυνση είναι προς την άρση του μέτρου», είπε.

Για την Πανεπιστημιακή αστυνομία η Υπουργός ανέφερε πως αναμένεται το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα και εντός του Ιουνίου θα τεθεί σε λειτουργία το Σώμα σε επιλεγμένα πανεπιστήμια, καθότι δεν πρόκειται για οριζόντιο μέτρο.

Σχετικά με την επίσκεψή της στις ΗΠΑ, η Ν. Κεραμέως είπε πως ενισχύθηκε η εξωστρέφεια των Πανεπιστημίων της χώρας, μετατοπιζόμενοι σε ένα εξωστρεφές, δυναμικό σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και ότι η χώρα αποκτά μία σημαντική θέση στο διεθνή ακαδημαϊκό χάρτη.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο, 21 Μαΐου 2022 01:15

Κόπτσης: Νέο σύστημα διορισμών μετά τον Αύγουστο του 2023

Αλ. Κόπτσης προς ΠΑΣΑΔ: Μόνιμοι διορισμοί και στις δύο βαθμίδες εκπαίδευσης σε Γενική και Ειδική Αγωγή, θα πραγματοποιηθούν το φετινό καλοκαίρι από τους υπάρχοντες πίνακες

Από τους υπάρχοντες πίνακες θα πραγματοποιηθούν οι μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών εφέτος το καλοκαίρι σε Γενική και Ειδική Αγωγή, ξεκαθάρισε ο γενικός γραμματέας του ΥΠΑΙΘ κ.Αλ.Κόπτσης σε συνάντηση που είχε με το Δ.Σ του Πανελλήνιου Συλλόγου Αναπληρωτών Δασκάλων (ΠΑΣΑΔ)

Επίσης ο κ.Κόπτσης επιβεβαίωσε ότι το Υπουργείο επεξεργάζεται νέο σύστημα διορισμών και μοριοδότησης των εκπαιδευτικών, χωρίς, ωστόσο, να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις, εφόσον αυτές είναι ακόμα υπό συζήτηση. Ωστόσο, διευκρίνισε πως τυχόν αλλαγές θα τεθούν σε εφαρμογή μετά τη λήξη ισχύος των πινάκων Γενικής, δηλαδή μετά τις 31/08/2023

Τέλος ο γ.γ. του ΥΠΑΙΘ εξέφρασε τη σιγουριά του για την έγκαιρη έκδοση των νέων πινάκων Ειδικής Αγωγής, αναφέροντας πως ο στόχος του Υπουργείου είναι να έχουν εκδοθεί προσωρινοί πίνακες πριν τις 15 Αυγούστου

Η ενημέρωση από τον ΠΑΣΑΔ

Στις 19/5 πραγματοποιήθηκε διαδικτυακή συνάντηση του Δ.Σ. του ΠΑΣΑΔ με τον Γ.Γ. του Υπουργείου Παιδείας κ. Αλέξανδρο Κόπτση στην οποία είχαμε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε αναλυτικά τις προτάσεις μας. Αναφέρουμε συνοπτικά τα τρία βασικά θέματα που συζητήσαμε.

1. Νέοι μόνιμοι διορισμοί:

Ως ΠΑΣΑΔ παρουσιάσαμε ενδελεχή στοιχεία με τις ανάγκες, τις αστοχίες της περσινής κατανομής και τα οργανικά κενά του κλάδου μας και ζητήσαμε πλήρη κάλυψη των οργανικών κενών σε όλους τους κλάδους.

Σύμφωνα με τον κ. Κόπτση, το Υπουργείο Παιδείας βρίσκεται σε συζητήσεις με τα συναρμόδια υπουργεία, ώστε να εγκριθεί ο συνολικός αριθμός μόνιμων διορισμών και στις δύο βαθμίδες εκπαίδευσης σε Γενική και Ειδική Αγωγή, οι οποίοι θα πραγματοποιηθούν το φετινό καλοκαίρι από τους υπάρχοντες πίνακες.

Σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις του ίδιου, εντός των επόμενων ημερών αναμένεται να καθορισθεί ο τελικός αριθμός, έτσι ώστε σε επόμενο στάδιο να πραγματοποιηθεί η κατανομή των θέσεων στις δύο βαθμίδες εκπαίδευσης.

Επιπλέον, ο κ. Κόπτσης επιβεβαίωσε πως τα οργανικά κενά που δόθηκαν στις μετατάξεις αποτελούν τα επίσημα κενά στην εκπαίδευση, ενώ αναμένονται πολύ μικρές αυξομειώσεις ανάλογα με την ικανοποίηση των αιτήσεων μετάταξης. Παράλληλα, επιβεβαίωσε πως τα οργανικά κενά των δασκάλων ανέρχονται στα 4173 και τόνισε πως οι διορισμοί θα πραγματοποιηθούν βάσει των κενών της εγκυκλίου μετατάξεων, αφού σε αυτήν περιλαμβάνονται τα επίσημα οργανικά κενά κάθε κλάδου.

Η πρόθεση του υπουργείου είναι να συνεχιστούν οι διορισμοί και τα επόμενα χρόνια. Σε αυτό το πλαίσιο, τη νέα σχολική χρονιά, θα επιδιωχθεί να ιδρυθούν νέες οργανικές θέσεις σε όλους τους κλάδους, ώστε να μην υφίσταται η αναντιστοιχία οργανικών και λειτουργικών κενών, με σκοπό (σταδιακά) την πλήρη κάλυψή τους για να εκλείψει ο θεσμός του αναπληρωτή.

2. Νέο σύστημα διορισμών:

Ο κ. Κόπτσης επιβεβαίωσε ότι το Υπουργείο επεξεργάζεται νέο σύστημα διορισμών και μοριοδότησης των εκπαιδευτικών, χωρίς, ωστόσο, να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις, εφόσον αυτές είναι ακόμα υπό συζήτηση. Ωστόσο, διευκρίνισε πως τυχόν αλλαγές θα τεθούν σε εφαρμογή μετά τη λήξη ισχύος των πινάκων Γενικής, δηλαδή μετά τις 31/08/2023.

Ως ΠΑΣΑΔ εκφράσαμε την κάθετη αντίθεσή μας στην πιθανότητα γραπτού διαγωνισμού, όπως διαρρέεται τις τελευταίες ημέρες, υπογραμμίζοντας την περαιτέρω απαξίωση του βασικού πτυχίου και της προϋπηρεσίας. Τέλος, τονίσαμε ότι θα πρέπει σε οποιονδήποτε σχεδιασμό ετοιμάζει το Υπουργείο, η εκπαιδευτική κοινότητα να κληθεί να καταθέσει τις προτάσεις της, κάτι με το οποίο συμφώνησε και ο ίδιος.

3. Ειδική Αγωγή:

Τη νέα χρονιά δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή αναφορικά με τις προσλήψεις των αναπληρωτών στην Ειδική Αγωγή.

Ο κ. Κόπτσης εξέφρασε τη σιγουριά του για την έγκαιρη έκδοση των νέων πινάκων Ειδικής Αγωγής, αναφέροντας πως ο στόχος του Υπουργείου είναι να έχουν εκδοθεί προσωρινοί πίνακες πριν τις 15 Αυγούστου, ώστε οι προσλήψεις αναπληρωτών της επόμενης χρονιάς να πραγματοποιηθούν από τους πίνακες που θα καταρτιστούν.

Μένουμε πιστοί στις θέσεις μας, στις αξίες και αρχές του Συλλόγου. Είμαστε εδώ για να διεκδικούμε το δίκαιο, να παλεύουμε για την επίλυση όλων των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί μακριά από μικροκομματικά συμφέροντα, χωρίς μεγάλα λόγια και προσωπικές επιδιώξεις.

ΠΑΣΑΔ

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο, 21 Μαΐου 2022 01:14

Πανελλήνιες 2022: Πώς εκδίδεται το δελτίο εξεταζόμενου - Τι ισχύει για το 10%

pannelinies2

Περίπου δυο εβδομάδες απομένουν για την έναρξη των Πανελληνίων Εξετάσεων του 2022.

Εγκύκλιο σχετικά με όσα πρέπει να γνωρίζουν οι υποψήφιοι για τις Πανελλήνιες 2022 και το δελτίο εξεταζόμενου εξέδωσε το υπουργείο Παιδείας. Το Δελτίο Εξεταζομένου θα εκτυπώνεται προσυμπληρωμένο (εκτός από το Εξεταστικό Κέντρο για τα πανελλαδικά μαθήματα) από το ΠΣ myschool. Με το Δελτίο Εξεταζομένου πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ 2022, θα πρέπει να εφοδιαστούν από τα ΓΕΛ όλοι οι μαθητές και απόφοιτοι που δήλωσαν συμμετοχή στις πανελλαδικές εξετάσεις των ΓΕΛ.

Στο Δελτίο Εξεταζομένου εκτυπώνονται αυτόματα τα 4 εξεταζόμενα μαθήματα ενώ υπάρχει η ένδειξη εξεταστικό κέντρο για τα πανελλαδικά μαθήματα, όπου θα αναγραφεί (είτε από την εφαρμογή είτε χειρόγραφα) το εξεταστικό κέντρο για τους υποψηφίους που εξετάζονται γραπτά ή το ειδικό εξεταστικό κέντρο (ή Βαθμολογικό Κέντρο) για τους υποψηφίους που θα εξεταστούν προφορικά.

Για τους υποψηφίους που δήλωσαν μόνο τα 3 μουσικά τμήματα με την ειδική διαδικασία εισαγωγής, το Δελτίο Εξεταζομένου θα αναγράφει το εξεταστικό κέντρο για Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία και στα ειδικά μαθήματα θα αναγράφει τα 2 μουσικά μαθήματα, όπου θα αναγραφεί είτε από την εφαρμογή είτε χειρόγραφα το εξεταστικό κέντρο για τους υποψηφίους που εξετάζονται γραπτά ή το
ειδικό εξεταστικό κέντρο (ή Βαθμολογικό Κέντρο) για τους υποψηφίους που θα εξεταστούν προφορικά.

Στην ένδειξη ειδικά μαθήματα θα εμφανίζονται προσυμπληρωμένα τα τυχόν ειδικά μαθήματα ή/και τα δύο νέα μουσικά μαθήματα, στα οποία οι υποψήφιοι δήλωσαν στην Αίτηση-Δήλωση ότι επιθυμούν να εξεταστούν.

Αφού εκτυπωθεί το Δελτίο εξεταζομένου και διπλωθεί στα δύο (η εμπρός όψη τα στοιχεία και η πίσω όψη τις οδηγίες), αν υπάρχει η δυνατότητα, καλό είναι να πλαστικοποιηθεί και να χορηγηθεί στους υποψηφίους.

Τα δελτία εξεταζομένου θα χρησιμοποιηθούν ως αποδεικτικά της ταυτότητας των κατόχων τους που συμμετέχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις καθώς και στις εξετάσεις των ειδικών μαθημάτων το τρέχον σχολικό έτος. Τα δελτία εξεταζομένου πρέπει να διανεμηθούν άμεσα στους δικαιούχους.

Πανελλήνιες 2022: Τι να προσέξουν οι υποψήφιοι για το 10% των θέσεων ΓΕΛ

Οι υποψήφιοι για το 10% των θέσεων εισακτέων, χωρίς νέα εξέταση, είναι ευνόητο ότι δεν θα παραλάβουν δελτίο εξεταζομένου, αφού δεν συμμετέχουν στις εξετάσεις.

Όσοι από τους αποφοίτους υπέβαλαν αίτηση-δήλωση συμμετοχής στις Πανελλαδικές Εξετάσεις 2022, αλλά τελικά δεν θα προσέλθουν φέτος σε κανένα εξεταζόμενο μάθημα,

α) δεν χρειάζεται να κάνουν καμία ενέργεια για ανάκληση της αίτησης-δήλωσης και

β) μετά την ανακοίνωση των γραπτών βαθμολογίων των πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων, θα έχουν δυνατότητα να υποβάλλουν Μηχανογραφικό Δελτίο διεκδικώντας το 10% των θέσεων χωρίς νέα εξέταση, εφόσον βεβαίως είχαν συμμετάσχει στις Πανελλαδικές Εξετάσεις των δύο τελευταίων ετών.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο, 21 Μαΐου 2022 01:13

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΟΥ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Erasmus+

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Erasmus+ Βασική Δράση ΚΑ2 Συμπράξεις Ανταλλαγών μεταξύ σχολείων με τίτλο «Artistic & ReligiousCulture & Heritage» πραγματοποιήθηκε η δεύτερη διεθνική συνάντηση εκπαιδευτικών στην Κωνσταντινούπολη της Τουρκίας από 9 έως 14 Μαΐου 2022 μεταξύ των έξι σχολείων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα προκειμένου να γνωρίσουν σε βάθος την Ισλαμική Κληρονομιά.

Οι εμπλεκόμενοι εκπαιδευτικοί είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τις παραδόσεις και την κουλτούρα της Ισλαμικής θρησκείας, να γνωρίσουν την ιστορία του Ισλάμ, καθώς και τις εκπαιδευτικές διαδικασίες που εφαρμόζονται στα αμιγώς θρησκευτικά σχολεία της Τουρκίας. Στους συμμετέχοντες δόθηκε η δυνατότητα να λάβουν μέρος σε workshops που αφορούσαν την Ισλαμική τέχνη και μουσική. Παρακολούθησαν σεμινάρια για την ιστορία του Ισλάμ αλλά και την αρχιτεκτονική του τεμένους. Επίσης, επισκέφτηκαν σημαντικά ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της πόλης και παρακολούθησαν τον παραδοσιακό θρησκευτικό χορό των δερβίσηδων στο ίδρυμα Mevlevilodge.

Η κινητικότητα αυτή ήταν η τελευταία του προγράμματος το οποίο ολοκληρώθηκε με πλήρη επιτυχία μετά από τρία έτη και κάτω από πρωτόγνωρες συνθήκες για ολόκληρο τον κόσμο. Ως μέλη της παιδαγωγικής ομάδας του ΓΕΛ Θεσπρωτικού θέλουμε ολόψυχα να ευχαριστήσουμε όλους όσους συνέβαλλαν στην επιτυχή ολοκλήρωση αυτού του προγράμματος και ιδιαίτερα τους μαθητές μας για την άψογη συνεργασία, την εμπιστοσύνη, το ενδιαφέρον και την προθυμία να συμμετέχουν σε όλες τις δραστηριότητες του προγράμματος.

Η παιδαγωγική Ομάδα

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο, 21 Μαΐου 2022 01:11

Οι τρεις φάσεις της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και ο ρόλος του Κεμάλ Ατατούρκ

Ο ελληνισμός του Πόντου στο πέρασμα των αιώνων – Οι διωγμοί των Ποντίων από το 1908 ως το 1923 – Ο Κεμάλ Ατατούρκ δήμιος και των Ποντίων και ο ρόλος του περιβόητου Τοπάλ Οσμάν – Πόσοι Πόντιοι ήταν τα θύματα της τουρκικής γενοκτονίας; Πριν από 28 χρόνια ,στις 24 Φεβρουαρίου 1994 η Ελλάδα αναγνώρισε τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου με τον νόμο 2193/1994. Πρωθυπουργός της χώρας μας τότε ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου. Η έκθεση που συνόδευε το σχετικό νομοσχέδιο είχε κατατεθεί από τον, τότε, Υπουργό Εσωτερικών Άκη Τσοχατζόπουλο, ενώ το νομοσχέδιο είχε πάει προς ψήφιση στη Βουλή στις 9 Δεκεμβρίου 1993. Τι είναι όμως γενοκτονία; Σύμφωνα με το ΧΛΝΓ της Ακαδημίας Αθηνών, γενοκτονία είναι η «συστηματική, μαζική και εκτεταμένη εξόντωση φυλετικής, εθνικής ή θρησκευτικής ομάδας».

Η λέξη είναι αγγλικής προέλευσης genocide και τη χρησιμοποίησε για πρώτη φορά ο Πολωνοεβραίος δικηγόρος Raphael Lemkin στο βιβλίο του «Axis Rulein Occupied Europe» αναφερόμενος στα εγκλήματα που γίνονταν στην τότε κατεχόμενη Ευρώπη από τους Γερμανούς τον Νοέμβριο του 1944.

Ο ελληνισμός του Πόντου

Σύμφωνα με τον Ξενοφώντα ο Πόντος είναι η περιοχή που βρίσκεται ανάμεσα στον ποταμό Φάση (σήμερα Ριόν, κοντά στο Βατούμ της Γεωργίας) και την Ηράκλεια την Ποντική. Η παρουσία του ελληνισμού εκεί ξεκινά από τον μύθο (ένατος άθλος του Ηρακλή, Αργοναυτική Εκστρατεία). Ο αποικισμός του ξεκίνησε από τους Έλληνες το 785 π.Χ. με την ίδρυση της Σινώπης από τους Μιλήσιους. Οι επαφές της Μιλήτου με τον Εύξεινο Πόντο χρονολογούνται από πολύ παλαιότερα και συγκεκριμένα από το 1100 π.Χ. όταν ξεκίνησε να αναζητά εκεί πολύτιμα μέταλλα. Μετά τη Σινώπη ιδρύθηκαν η Τραπεζούντα (756 π.Χ.), η Κερασούντα (700 π.Χ.), η Αμισός (Σαμψούντα – 600 π.Χ.), η Οδησσός, ο Βαθύς Λιμένας (Βατούμ), η Διοσκουριάς (Σοχούμι), η Πιτιούντα, η Αρχαιόπολις (Νοκολακέβι), τα Κοτύωρα (Ορντού), η Τρίπολη, η Αμάσεια, η Ιωνόπολη (Ινέμπολη) κ.ά.

Στα χρόνια της περσικής κυριαρχίας ο ελληνικός πολιτισμός στον Πόντο επεκτείνεται. Οι παλιές αποικίες ιδρύουν νέες πόλεις και επιμένουν στον εξελληνισμό των γειτονικών τους λαών. Στα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η αυτοκρατορία του περιλάμβανε τον νοτιοδυτικό Εύξεινο Πόντο εκτός από τη Βιθυνία και την Παφλαγονία. Στα ελληνιστικά χρόνια ο γεωγραφικός όρος «Πόντος» σήμαινε τη ΒΑ περιοχή της Μ. Ασίας και τη νότια περιοχή του Εύξεινου Πόντου δηλαδή την περιοχή ανάμεσα στον ποταμό Άλη και την Κολχίδα.

Ο Μιθριδάτης ΣΤ’ ο Ευπάτωρ και το κράτος του στον Πόντο και τη Μικρά Αρμενία (Βόρεια Μικρά Ασία) ήταν το ανάχωμα για την επέκταση της Ρώμης στην περιοχή. Μάλιστα στο βασίλειό του καθιερώθηκε η ελληνική ως επίσημη γλώσσα.

Μετά το 63 π.Χ. δημιουργήθηκαν στον Πόντο υποτελή στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία κράτη (Ποντιακό, Αρμενικό, Παφλαγονικό, Καππαδοκικό). Στα χρόνια της παρακμής της Ρώμης εμφανίστηκαν στον καταλαμβάνοντας τμήμα του οι Βησιγότθοι, οι Έρουλοι, οι Οστρογότθοι και οι Αλανοί. Ο Χριστιανισμός διαδόθηκε στον Πόντο από τους Αποστόλους Ανδρέα και Πέτρο. Ο Ιουστινιανός (527-565) χώρισε τον Πόντο σε τρεις επαρχίες. Στις αρχές του 9ου αιώνα η περιοχή χωρίστηκε σε τρία θέματα (Χαλδίας, Κολώνιας και Αρμενιακών).

Από τον 10ο αιώνα η Τραπεζούντα εξελίχθηκε σε οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό κέντρο του Πόντου. Μετά την ήττα στο Μαντζικέρτ (1071) οι Σελτζούκοι αρχίζουν τις επιδρομές στην περιοχή. Με την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους ιδρύθηκε η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας από τον Αλέξιο Κομνηνό που υποτάχθηκε στους Οθωμανούς το 1461. Ακολούθησαν σφαγές, λεηλασίες, φυγή προς τη δυτική Ευρώπη και τις παραδουνάβιες χώρε και βίαιοι εξισλαμισμοί. Πολλοί Πόντιοι ασπάστηκαν εξωτερικά μόνο το Ισλάμ διατηρώντας τη χριστιανική τους πίστη και, όπου αυτό ήταν εφικτό και την ελληνική γλώσσα, μένοντας πιστοί στην Ορθοδοξία και την εθνική τους ταυτότητα. Ήταν οι λεγόμενοι κρυπτοχριστιανοί (ή Κλωστοί ή Κρυφοί ή Γυριστοί ή Τενεσούρηδες). Από τις αρχές του 18ου αιώνα οι Έλληνες του Πόντου επιστρέφουν σταδιακά στις εστίες τους. Αυτό γίνεται εντονότερο μετά τη Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774). Σε μία πόλη του Εύξεινου Πόντου, την Οδησσό, ιδρύθηκε το 1814 η Φιλική Εταιρεία.

Το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας που ιδρύθηκε το 1682 από τον δάσκαλο Σεβάστιο Κυμινήτη και λειτούργησε παρά τις αντιξοότητες ως το 1922 έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανάπλαση των Ποντίων και στην ανάπτυξη της εθνικής τους συνείδησης. Φροντιστήρια υψηλού επιπέδου λειτουργούσαν στην Κερασούντα, την Αργυρούπολη, τη Μερζιφούντα και άλλου. Το 1914 σε ολόκληρο τον Πόντο λειτουργούσαν 1.047 σχολεία, με 1.246 δασκάλους και καθηγητές και 79.953 μαθητές και μαθήτριες. Στις αρχές του 20ου αιώνα ο Πόντος ήταν χωρισμένος σε έξι μητροπόλεις και υπήρχαν σ’ αυτόν 1.131 ναοί, 22 μοναστήρια και 1.647 παρεκκλήσια στα οποία λειτουργούσαν 1.459 κληρικοί. Σημαντικότερο όλων βέβαια ήταν το μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά.
Όλα αυτά συνδέονταν με την αύξηση του πληθυσμού των Ελλήνων του Πόντου.

Το 1865 ήταν 265.000 άτομα. Το 1880 ήταν 330.000 άτομα, ενώ την ίδια εποχή ζούσαν στη νότια Ρωσία, στην περιοχή του Καύκασου 150.000 Πόντιοι, απόγονοι όσων είχαν εγκατασταθεί εκεί μετά την άλωση της Τραπεζούντας το 1461. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των οθωμανικών Αρχών στα τέλη του 19ου αιώνα ο Ελληνισμός του Πόντου αριθμούσε περίπου 600.000 άτομα ενώ το 1914 σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι Έλληνες του Πόντου ανέρχονταν σε 700.000.

Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου

Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου «χωρίζεται» από τους ιστορικούς σε τρεις περιόδους (φάσεις). Η πρώτη ξεκινά από την άνοδο των Νεότουρκων στην εξουσία (1908) και φτάνει ως την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η δεύτερη ξεκινά από το 1914 και φτάνει ως το 1919 και η Τρίτη, στην οποία σημαντικότατο ρόλο έπαιξε και ο Κεμάλ Ατατούρκ, ξεκινά από το 1919 και τερματίζεται το 1923. Η απόφαση για τη μαζική εξόντωση του ποντιακού ελληνισμού («λευκή σφαγή») πάρθηκε από τους Νεότουρκους το 1908.

Ως τότε οι Χριστιανοί υπήκοοι της οθωμανικής Αυτοκρατορίας απαλλάσσονταν από τη στρατιωτική υποχρέωση με αντάλλαγμα την καταβολή αντίστοιχου φόρου. Με το νεοτουρκικό σύνταγμα του 1908 όλοι ανεξαιρέτως οι άρρενες Χριστιανοί και όλοι οι Έλληνες ως 31 ετών ήταν υποχρεωμένοι να στρατευτούν. Η υποχρέωση αυτή επεκτάθηκε και στους Έλληνες μέχρι 45 ετών χωρίς το δικαίωμα εξαγοράς που ίσχυσε για λίγο διάστημα, με νόμο του Νοεμβρίου του 1914. Όσοι δεν συμμορφώνονταν αντιμετώπιζαν βαρύτατες ποινές και δήμευση της περιουσίας τους ενώ οι οικογένειές τους θα εκτοπίζονταν στα βάθη της Ανατολίας.
Η παρουσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στον Πόντο με ιδιαίτερα μεγάλης εμβέλειας πνευματικής ηθικής και εθνικής προσωπικότητες όπως ο Χρύσανθος (Φιλιππίδης) Τραπεζούντας και ο Γερμανός (Καραβαγγέλης) Αμασείας, διέσωσε πολλούς Έλληνες του Πόντου από βέβαιο θάνατο.

Η δεύτερη περίοδος της γενοκτονίας ξεκίνησε το 1914 σχεδόν ταυτόχρονα με την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η διαταγή του επικεφαλής του οθωμανικού στρατού, ΓερμανούLiman von Sanders για εκκένωση περιοχών από Έλληνες υπό το πρόσχημα στρατιωτικών αναγκών, είναι χαρακτηριστική. Ο πρόξενος της Αυστρίας στην Τραπεζούντα υπολόγιζε ότι τον Ιανουάριο του 1918 οι εκτοπισμένοι Έλληνες του Πόντου ήταν 80.000-100.000, ενώ ελληνικές μαρτυρίες ανεβάζουν τους νεκρούς σε 233.000 και σε 85.000 όσους εκδιώχθηκαν στη Ρωσία.

Τον Μάιο του 1916 εισήχθη νομοθετικά η σωματική ποινή για να βελτιωθεί η πειθαρχία στο στράτευμα και, κυρίως, για να περιοριστούν οι λιποταξίες που προέρχονταν ως επί το πλείστον από τον ελληνικό πληθυσμό.
Μέχρι το τέλος του 1917 επιστρατεύτηκαν περισσότεροι από 200.000 Έλληνες 15 ως 48 ετών πολλοί από τους οποίους πέθαναν από τις στερήσεις, το κρύο και τις ασθένειες. Ο Μητροπολίτης Γερμανός που απελάθηκε το 1917 για τη δράση του ενημέρωνε στις 29 Δεκεμβρίου 1916 για τα τεκταινόμενα στον Δυτικό Πόντο: «Το χιόνι μέχρι τα γόνατα και το κρύο τσουχτερό, εν τούτοις προχωρούν με συνοδεία πολιτοφυλάκων χιλιάδες παιδιά, γυναίκες και άρρωστοι γέροι προς τη Σεβάστεια… Οι άρρωστοι εγκαταλείπονται στην άκρη του δρόμου σχεδόν όλοι ξυπόλυτοι, καταδικασμένοι δηλαδή εκ των προτέρων σε θάνατο από το ψύχος…

Από τη Σαμψούντα στάλθηκαν πολιτοφύλακες και στρατιώτες εναντίον των πλούσιων χωριών της περιοχής οι οποίοι έκαψαν τα χωριά σκότωσαν γέρους και παιδιά και βίασαν γυναίκες. Ακόμα και κορίτσια κάτω των δέκα χρονών και γριές πάνω των ογδόντα είχαν αυτήν την τύχη». Χιλιάδες Έλληνες του Πόντου την ίδια περίοδο αναγκάστηκαν να εξισλαμιστούν. Οι Νεότουρκοι σύμφωνα με έκθεση του Γερμανού πρεσβευτή στην Κωνσταντινούπολη Metternich προσπαθούσαν να δικαιολογήσουν τις εκτοπίσεις των Ελλήνων που ζούσαν στα παράλια του Εύξεινου Πόντου με την πρόφαση ότι οι Ρώσοι είχαν εξοπλίσει τον ελληνικό πληθυσμό και φοβούνταν ελληνική εξέγερση.

Υπήρχαν βέβαια και κάποιοι Γερμανοί που διαχώριζαν τη θέση τους από τα εγκλήματα των Νεότουρκων. Ο Γερμανός πρόξενος στην Αμισό Kuckhoff σε αναφορά του προς το Υπουργείο Εσωτερικών τόνιζε: «Από αξιόπιστες πηγές ολόκληρος ο ελληνικός πληθυσμός της Σινώπης και της παραλιακής περιοχής της επαρχίας Κασταμονής έχει εξοριστεί. Εξορία και εξολόθρευση είναι στα τουρκικά ή ίδια έννοια γιατί όποιος δεν δολοφονείται, πεθαίνει ως επί το πλείστον από τις αρρώστιες και την πείνα…».
Η λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου με την ήττα των Γερμανών και των Νεότουρκων έφερε στην καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία δυνάμεις της Αντάντ. Λίγες μέρες πριν την ανακωχή το Οικουμενικό Πατριαρχείο έκανε έναν απολογισμό για όσα είχαν γίνει στον Πόντο: «Ο διωγμός ιδιαιτέρως αν άσκησε η πολιτική αύτη εις βάρος του ομογενούς στοιχείου, αι εξοντωτικαί μέθοδοι ας μετήλθεν αύτη κατ’ αυτού, οι περιορισμοί και η βία κατάργησις πάντων των δικαίων του Εθνικού και εκκλησιαστικού ημών Κέντρου κείνται τρανόν μαρτύριον των διαθέσεων και της κατευθύνσεως αύτης».

Ο Κεμάλ Ατατούρκ στον Πόντο – Τρίτη φάση της γενοκτονίας των Ποντίων

Στις 6/19 Μαΐου 2019 ο Μουσταφά Κεμάλ που είχε ταχθεί στο πλευρό των Νεότουρκων κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο υπηρετώντας στην Καλλίπολη, το ρωσικό μέτωπο και τη Συρία, στάλθηκε με εντολή του σουλτάνου και με την ιδιότητα του Επιθεωρητή της 9ης Στρατιάς για να «προστατέψει τους χριστιανικούς πληθυσμούς από τους διωγμούς» όπως γράφει ο Θεοφάνης Μαλκίδης. Μαζί του είχε και 21 έμπιστους συνεργάτες του. Γρήγορα ξεκίνησε να οργανώνει τις διάσπαρτες και ολιγάριθμες ανταρτικές ομάδες. Στην πορεία του προς το εσωτερικό έγινε απόπειρα δολοφονίας του από έναν Πόντιο αντάρτη ονόματι Κοσμίδη. Δυστυχώς αυτός σκότωσε τους προπορευόμενους του Κεμάλ ο οποίος γλίτωσε.
ΚΕΜΑΛ

Ο σουλτάνος σύντομα κατάλαβε το λάθος του να στείλει τον Κεμάλ στην Ανατολία καθώς φοβήθηκε ότι θα δυσαρεστούνταν οι δυνάμεις της Αντάντ από τη δράση του, κάτι που θα επιτάχυνε τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Έτσι τον ανακάλεσε στην Κωνσταντινούπολη. Ο Κεμάλ έστειλε ένα επείγον τηλεγράφημα από το Ερζερούμ ικετεύοντας τον να μεταβεί στα ανατολικά για να τεθεί επικεφαλής της αντίστασης. Όλη τη νύχτα περίμενε στο τηλεγραφείο την απάντηση η οποία έφτασε στις 6 το πρωί: «Η Μεγαλειότης του (του σουλτάνου) σας διατάσσει να επιστρέψετε αμέσως εις Κωνσταντινούπολιν».

Ο Κεμάλ αρνήθηκε να υπακούσει και απάντησε ότι θα παρέμενε στην Ανατολία «έως ότου το έθνος επανακτήσει την πλήρη ανεξαρτησία του». Ο σουλτάνος εξοργίστηκε. Απομάκρυνε τον Κεμάλ από το αξίωμά του παύοντας τον ταυτόχρονα από τον βαθμό του. Διέτασσε όλες τις Αρχές να μην συνεργάζονται μαζί του κήρυξε ως «προδότες και εκτός νόμου» όσους τον ακολουθούσαν, διέταξε το Υπουργείο Στρατιωτικών να δημιουργήσει ένα σώμα ατάκτων για να τον συντρίψει και τέλος έδωσε εντολή στο μουσουλμανικό ιερατείο να προτρέψει τους πιστούς να πάρουν τα όπλα εναντίον του Κεμάλ. Αυτός όμως δεν πτοήθηκε. Στις 29 Μαΐου συνάντησε τους Τοπάλ Οσμάν, Ισμαήλ Αγά, Καρά Αχμέτ και Νταρκάλογλου Μπιλάλ στη Χάζβα. Ο Τοπάλ Οσμάν καταζητούμενος για εγκλήματα κατά των Αρμενίων, ανέλαβε την εξόντωση του ποντιακού ελληνισμού λέγοντας στον Ατατούρκ: «Μην ανησυχείτε καθόλου στρατηγέ μου. Θα δώσω τέτοιο θυμίαμα σε αυτούς τους Ρωμιούς του Πόντου που όλοι θα πνιγούνε στις σπηλιές σαν σφήκες».

Ο Κεμάλ κατέφυγε στο Ερζερούμ όπου συγκάλεσε συνέδριο με αντιπροσώπους από τα βιλαέτια Βαν, Ερζερούμ, Μπιτλίς, Σεβάστειας και Τραπεζούντας στις 23 Ιουλίου 1919. Εκεί εκλέχτηκε επικεφαλής μιας επιτροπής εθνικής σωτηρίας.
Το σύνθημα του ήταν: «Η Τουρκία στους Τούρκους». Από τις 4 ως τις 11 Σεπτεμβρίου 1919 σε νέο συνέδριο στη Σεβάστεια στο οποίο έλαβαν μέρος και εκπρόσωποι μπολσεβίκων από τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν επιβεβαιώθηκαν οι αποφάσεις του Ερζερούμ.
ΤΟΠΑΛ_ΟΣΜΑΝ

Σύντομα ο Κεμάλ άρχισε την αναδιοργάνωση του κράτους εκεί όπου είχε τον έλεγχό του. Συγκέντρωσε έναν αξιόμαχο στρατό από 16.000-17.000 άνδρες οι οποίοι έφτασαν τους 30.000 στα τέλη του 1920. Από την αρχή έθεσε σαν στόχο του τις μειονότητες, ιδιαίτερα τους Έλληνες. Εναντίον των Ελλήνων του Πόντου έστειλε τους χιλιάδες ατάκτους του Τοπάλ Οσμάν. Όταν αυτός συνάντησε τον τότε Υπουργό Υγείας Ριζά Νουρ ο τελευταίος του είπε: «Αρχηγέ, καθάρισέ τον καλά τον Πόντο!». «Καλά τον καθαρίζω» του απάντησε ο Τοπάλ Οσμάν.

«Στα Ρωμαίικα χωριά πέτρα πάνω στην πέτρα μην αφήνεις» τον παρότρυνε ο Ριζά Νουρ. «Έτσι κάνω αλλά αφήνω μερικά καλά κτίρια και εκκλησίες μήπως και μας χρειαστούν» απάντησε ο Τοπάλ Οσμάν. «Και εκείνα χάλασέ τα και τις πέτρες τους σκόρπισέ τες μακριά, ώστε να μην μπορέσει κανείς να πει ότι εδώ υπήρξε εκκλησία», είπε ο Ριζά Νουρ. «Καλά, αυτό δεν το σκέφτηκα, έτσι θα κάνω», απάντησε ο Τοπάλ Οσμάν…
Μάταια οι Πόντιοι αντάρτες που είχαν επαναστατήσει από το 1914 ζητούσαν με επιστολή τους προς την ελληνική κυβέρνηση, όπλα, ενδύματα, σκεπάσματα και φαρμακευτικό υλικό. Αν και ένα πλοίο με πολεμικό υλικό για τη Σαμψούντα ήταν φορτωμένο στον Πειραιά από τον Αύγουστο του 1919 δεν απέπλευσε ποτέ… Πάντως εκείνη την περίοδο ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε στείλει στις ακτές του Εύξεινου Πόντου τον έμπιστό του Συνταγματάρχη Δ. Καθενιώτη για να οργανώσει το αντάρτικο των Ποντίων αλλά και για να συντάξει μια έκθεση για όσα γίνονταν στην περιοχή.

Εκτός από τη δράση των άτακτων Τούρκων και των ανδρών του Κεμάλ, οι Έλληνες του Πόντου είχαν να αντιμετωπίσουν και τα λεγόμενα «δικαστήρια ανεξαρτησίας». Η δικαστική διαδικασία ήταν συνοπτική. Όσοι Πόντιοι οδηγούνταν κατηγορούμενοι σε αυτά καταδικάζονταν σχεδόν πάντα σε θάνατο δι’ απαγχονισμού. Σπάνια καταδικάζονταν κάποιοι σε 5, 10 ή 15 χρόνια κάθειρξης για να τηρηθούν τα προσχήματα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με το Οικουμενικό Πατριαρχείο πολλοί «υπέγραψαν τις δηλώσεις τους» μετά τη θανατική καταδίκη τους. Ο ανταποκριτής της βρετανικής Daily Telegraph στην Τραπεζούντα έστειλε στην εφημερίδα του την εξής ανταπόκριση: «Οι τωρινοί εκτοπισμοί και οι σφαγές στη Μικρά Ασία είναι χωρίς προηγούμενο στην τουρκική ιστορία. Ξεπερνούν σε σημασία αυτές της εποχής του Gladston και ακόμα και αυτές που πραγματοποιήθηκαν το 1915».

Οι σφαγές και οι διωγμοί των Ελλήνων του Πόντου συνεχίστηκαν ως το 1923. Είναι φυσικά αδύνατο να γράψουμε σε ένα άρθρο αναλυτικά για αυτές. Το μένος των Τούρκων εναντίον των Ελλήνων ήταν απίστευτο. Χαρακτηριστικό είναι ότι τον Φεβρουάριο του 1921 συνελήφθησαν στη Μερζιφούντα οι ποδοσφαιριστές της τοπικής ομάδας «Πόντος» επειδή η φανέλα τους με τα γαλάζια και λευκά χρώματα θύμιζε την ελληνική σημαία! Έξι μήνες αργότερα εκτελέστηκαν στην Αμάσεια…
Επίλογος
Ο αριθμός των θυμάτων της γενοκτονίας των Ποντίων από τους Τούρκους δεν είναι εξακριβωμένος. Την 1η Δεκεμβρίου 1922 οι εκκλησιαστικές Αρχές έκαναν λόγο για 303.237 θύματα. Ο πρόσφυγας κι ο ίδιος, Γεώργιος Βαλαβάνης έγραψε το 1925 για 353.000 θύματα, κάτι που επανέλαβαν πολλοί τα επόμενα χρόνια.

Ο πολιτικός επιστήμονας Ρούντολφ Ράμελ αναφέρει ότι η γενοκτονία στοίχισε τη ζωή σε 325.000-382.000 Έλληνες. Οι μελετητές γενοκτονιών Σάμιουελ Τότεν και Πολ Μπάρτροπ κάνουν μνεία για 350.000 Έλληνες νεκρούς στον Πόντο. Ο Δρ Ιωάννης Παπαφλωράτος θεωρεί ότι τα θύματα ήταν πολύ περισσότερα από 353.000 καθώς σε αυτά δεν υπολογίζονται όσοι έχασαν τη ζωή τους πριν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τέλος ο δημοσιογράφος Τάσος Κωστόπουλος υπολογίζει σε 100.000-150.000 τους Έλληνες που εξολοθρεύθηκαν στον Πόντο από το 1912-1924.

Πηγές: Δρ. Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος, «Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ», ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΕΙΜΩΝ, 2021
ΘΕΟΦΑΝΗΣ ΜΑΛΚΙΔΗΣ, «Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ, ΘΡΑΚΗ, ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ, ΠΟΝΤΟΣ», ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΓΑΙΟΝ , ΛΕΥΚΩΣΙΑ, 2010

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Σάββατο, 21 Μαΐου 2022 01:05

Πανελλήνιες 2022: Πρόγραμμα, υπολογισμός μορίων, αλλαγές - Νωρίτερα τα αποτελέσματα

pannelinies2

Με το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας ξεκινούν την Παρασκευή 3 Ιουνίου, παραδοσιακά όπως κάθε χρονιά, οι Πανελλήνιες Εξετάσεις 2022, για τους υποψηφίους των Γενικών Λυκείων, ενώ την Πέμπτη 2 Ιουνίου ξεκινούν οι εξετάσεις για τους υποψηφίους των ΕΠΑΛ.

Περίπου δυο εβδομάδες απομένουν για την έναρξη των Πανελληνίων Εξετάσεων του 2022. Η κατάργηση του διπλού μηχανογραφικού και η ανακοίνωση των βάσεων σχετικά νωρίς, στην αρχή του Αυγούστου είναι δύο από τα σημαντικότερα νέα για τους μαθητές των λυκείων.

«Τα παιδιά θα δώσουν, όπως πέρυσι, ένα μηχανογραφικό στο οποίο θα δηλώσουν μέχρι και όλες τις σχολές του επιστημονικού πεδίου που ανήκουν» δήλωσε ο κ. Στρατηγάκης μιλώντας στην ΕΡΤ, ο οποίος αναφέρθηκε στις 17 ημέρες λιγότερης αγωνίας που θα κερδίσουν φέτος οι υποψήφιοι των Πανελλαδικών εξετάσεων και οι γονείς τους.

Πανελλήνιες 2022: Τι αλλάζει φέτος για τους υποψηφίους

Καταργείται το διπλό μηχανογραφικό
Ανακοίνωση των βάσεων μέχρι 10 Αυγούστου
Το μηχανογραφικό των υποψηφίων με σοβαρές παθήσεις από 17/5
Μείωση του ελάχιστους ύψους για τα κορίτσια στην Αστυνομία , το Λιμενικό και την
Πυροσβεστική.
Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής παίρνει υπόψη τις επιδόσεις των υποψηφίων

Πανελλήνιες 2022: Το πρόγραμμα των εξετάσεων

Το διάστημα 3 - 10 Ιουνίου θα εξεταστούν οι υποψήφιοι των Γενικών Λυκείων και από 2 μέχρι 17 Ιουνίου των Επαγγελματικών Λυκείων. Η αρχή των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2022 γίνεται με το μάθημα των Νέων Ελληνικών για τους μαθητές των ΕΠΑΛ την Πέμπτη 2 Ιουνίου.

Πρόγραμμα Πανελληνίων 2022 - Οι μαθητές των γενικών λυκείων (ΓΕΛ) εξετάζονται:

Ως ώρα έναρξης εξέτασης ορίζεται η 08:30 π.μ., κοινή για τους υποψηφίους ημερήσιων και εσπερινών Λυκείων. Οι υποψήφιοι πρέπει να προσέρχονται στις αίθουσες εξέτασης μέχρι τις 08:00 π.μ. Η διάρκεια εξέτασης κάθε μαθήματος είναι τρεις (3) ώρες. Η εξεταστέα ύλη και τα θέματα των εξετάσεων είναι κοινά για όλους τους υποψηφίους ημερησίων και εσπερινών ΓΕΛ.

Πανελλήνιες 2022: Οι μαθητές των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) εξετάζονται:

Πανελλαδικές 2022: Πώς υπολογίζονται τα μόρια

Ο υπολογισμός του συνολικού αριθμού μορίων κάθε υποψηφίου που συμμετέχει στις πανελλαδικές εξετάσεις έτους 2022 και εφεξής για εισαγωγή στις Σχολές, τα Τμήματα και τις Εισαγωγικές Κατευθύνσεις Τμημάτων, γίνεται ως εξής: ο γραπτός βαθμός σε καθένα από τα τέσσερα πανελλαδικά εξεταζόμενα μαθήματα τα οποία προβλέπονται στην Ομάδα Προσανατολισμού όπου ανήκει ο υποψήφιος για το συγκεκριμένο Επιστημονικό Πεδίο, πολλαπλασιάζεται με τον αντίστοιχο συντελεστή βαρύτητας, όπως αυτός καθορίστηκε με απόφαση της Συγκλήτου του οικείου ΑΕΙ για κάθε Σχολή, Τμήμα ή Εισαγωγική Κατεύθυνση Τμήματος. Τα τέσσερα ανωτέρω γινόμενα προστίθενται και το τελικό άθροισμα πολλαπλασιάζεται επί 1.000, για να προκύψει ο συνολικός αριθμός μορίων κάθε υποψηφίου.

Δεδομένου του γεγονότος ότι οι συντελεστές βαρύτητας μαθημάτων, όπως τέθηκαν από τα Ιδρύματα, σε κάποιες περιπτώσεις διαφέρουν μεταξύ Σχολών, Τμημάτων ή Εισαγωγικών Κατευθύνσεων ιδίου γνωστικού αντικειμένου, ενδέχεται να προκύψουν διαφοροποιήσεις στον υπολογισμό των μορίων των υποψηφίων.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή, 20 Μαΐου 2022 01:08

Διευκρινίσεις για την αξιολόγηση των «κατ’ ιδίαν διδαχθέντων» και στρατεύσιμων μαθητών

ΘΕΜΑ: Διευκρινίσεις για την αξιολόγηση των «κατ’ ιδίαν διδαχθέντων» και στρατεύσιμων μαθητών Δ/θμιας Εκπ/σης και των μαθητών/τριών Δ/θμιας Εκπ/σης που έχουν ενταχθεί στα «Διαδικτυακά Τμήματα» για το σχολικό έτος 2021-2022.

Σχετ.: Η υπό στοιχεία 1614/Υ1/08-01-2020 Απόφαση της Υπουργού και των Υφυπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων (Β΄ 8)

Σχετικά με την αξιολόγηση των «κατ’ ιδίαν διδαχθέντων» και στρατεύσιμων μαθητών Δ/θμιας Εκπ/σης και των μαθητών/τριών Δ/θμιας Εκπ/σης που έχουν ενταχθεί στα «Διαδικτυακά Τμήματα» για το σχολικό έτος 2021-2022, σας γνωρίζουμε τα εξής:

Όσον αφορά στην αξιολόγηση των «κατ’ ιδίαν διδαχθέντων» και στρατεύσιμων μαθητών στο Γυμνάσιο, Γυμνάσιο ΕΑΕ και Γυμνάσιο ΕΝΕΕΓΥ-Λ, εφαρμόζεται το άρθρο 14 του π.δ. 126/2016 (Α΄ 211), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 4 του ν. 4692/2020 (Α΄ 111).
Όσον αφορά στην αξιολόγηση των «κατ’ ιδίαν διδαχθέντων» και στρατεύσιμων μαθητών στο Γενικό Λύκειο και Λύκειο ΕΑΕ, εφαρμόζεται το άρθρο 113 του ν. 4610/2019 (Α΄ 70), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 8 του άρθρου 8 του ν. 4692/2020 (Α΄ 111) και την παρ.2 του άρθρου 163 του ν. 4763/2020 (Α΄ 254).
Όσον αφορά στην αξιολόγηση των «κατ’ ιδίαν διδαχθέντων» μαθητών/τριών στην Α΄ τάξη Επαγγελματικού Λυκείου και Α΄ τάξη Λυκείου ΕΝΕΕΓΥ-Λ, εφαρμόζεται το άρθρο 136 του ν. 4610/2019 (Α΄ 70), όπως ισχύει.
Οι μαθητές/τριες Γυμνασίου, Γυμνασίου ΕΑΕ, Γυμνασίου ΕΝΕΕΓΥ-Λ, Γενικού Λυκείου, Λυκείου ΕΑΕ, Επαγγελματικού Λυκείου και Λυκείου ΕΝΕΕΓΥ-Λ, που έχουν ενταχθεί στα «Διαδικτυακά Τμήματα» για το σχολικό έτος 2021-2022, θα συμμετέχουν δια ζώσης στις προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις που θα διεξαχθούν στις σχολικές μονάδες, στις οποίες είναι εγγεγραμμένοι/ες.

Παρακαλούνται οι Διευθυντές των Σχολικών Μονάδων κατά τη διεξαγωγή των προαγωγικών / απολυτηρίων εξετάσεων να μεριμνήσουν για την πιστή τήρηση των μέτρων που αφορούν στον κορωνοϊό.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Π/ΘΜΙΑΣ, Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΠΤΣΗΣ

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή, 20 Μαΐου 2022 00:57

7ο Γυμνάσιο Kαβάλας - Σχολική Εφημερίδα - Πόντος - Πουλί μ', η πείνα σκύλ' υιός έν

7ο Γυμνάσιο Kαβάλας - Σχολική Εφημερίδα - Πόντος - Πουλί μ', η πείνα σκύλ' υιός έν ΕΔΩ

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή, 20 Μαΐου 2022 00:56

Παράταση - Προσφορά θέσεων μαθητείας από τον ευρύτερο δημόσιο τομέα για το «Μεταλυκειακό έτος-Τάξη μαθητείας» περιόδου 2022-2023

ΥΠΑΙΘ 2

Λόγω της πληθώρας των αιτημάτων από φορείς του Δημόσιου Τομέα για τη διάθεση θέσεων στο Μεταλυκειακό έτος – Τάξη Μαθητείας, η Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης Διά Βίου Μάθησης και Νεολαίας ανακοινώνει ότι η δυνατότητα διάθεσης θέσεων παρατείνεται μέχρι την Παρασκευή 17/06/2022 και ώρα 23:59.

Σημειώνεται ότι η ηλεκτρονική καταχώριση για διάθεση θέσεων μαθητείας πραγματοποιείται στον ιστότοπο https://e-mathiteia.minedu.gov.gr/ όπου έχουν αναρτηθεί η σχετική Πρόσκληση καθώς και ο Οδηγός για την υποβολή θέσεων μαθητείας.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή, 20 Μαΐου 2022 00:55

Η ΔΑΚΕ ΠΡΩΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ Β’ ΕΛΜΕ Πέλλας ΓΙΑ Δ.Σ. ΚΑΙ 20ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ.

Για το 20^ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ:

Ψήφισαν: 360

Έγκυρα: 347

Άκυρα: 12

Λευκά: 1

Δ.Α.Κ.Ε. ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ Δ.Ε.

Ψήφοι: 120

Έδρες: 2

ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ (ΑΣΚ)-(ΣΥΝΕΚ)

Ψήφοι: 113

Έδρα: 1

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ (Α.Σ.Α.Π.Ε.)

Ψήφοι: 87

Έδρα: 1

ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ (Π.Α.Μ.Ε.)

Ψήφοι: 27 Έδρα: (καμία)

Εκλέγονται:

Βασιλειάδης Περικλής (Ψήφοι: 85, ΔΑΚΕ)

Σουκιούρογλου Ιωάννης (Ψήφοι: 80, ΔΑΚΕ) Αναργυρίδου Δέσποινα (Ψήφοι: 62, ΑΣΑΠΕ) Χατζόγλου Φώτιος (Ψήφοι: 59, ΑΣΚ-ΣΥΝΕΚ)

Για το Διοικητικό Συμβούλιο και το Ν.Τ. της ΑΔΕΔΥ Πέλλας:

Ψήφισαν: 360

Έγκυρα: 347

Άκυρα: 10

Λευκά: 3

ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ (ΑΣΚ)

Ψήφοι: 137

Έδρες: 3

Δ.Α.Κ.Ε. ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ Δ.Ε.

Ψήφοι: 105

Έδρες: 2

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ (Α.Σ.Α.Π.Ε.)

Ψήφοι: 84

Έδρες: 2

ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ (ΠΑΜΕ)

Ψήφοι: 21 Έδρα: (καμία)

Εκλέγονται:

Σουκιούρογλου Ιωάννης (Ψήφοι: 95, ΔΑΚΕ) Χατζόγλου Φώτιος (Ψήφοι: 94, ΑΣΚ) Τσακμακίδης Αβραάμ (Ψήφοι: 63, ΑΣΚ) Νικηφόρου Όλγα (Ψήφοι: 59, ΑΣΚ)

Αναργυρίδου Δέσποινα (Ψήφοι: 58, ΑΣΑΠΕ) Μιχαηλίδης Στέφανος (Ψήφοι: 51, ΔΑΚΕ)

Αντωναρίδου Ιωάννα (Ψήφοι: 48, ΑΣΑΠΕ)

Για την ελεγκτική επιτροπή:

Βασιλειάδης Περικλής (ΔΑΚΕ) Πετρίδης Παντελεήμων (ΑΣΚ) Λάζου Γεωργία (ΑΣΑΠΕ)

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Ετικέτες

Σχολιάστε πρώτοι!

Διαβάστε περισσότερα...

Παρασκευή, 20 Μαΐου 2022 00:54

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΑΚΕ ΓΙΑ ΤΗ ΜΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΗΣ Ά ΕΛΜΕ ΑΧΑΊΑΣ

ΔΑΚΕ ΔΕΑ ΑΧΑΙΑΣ ΠΑΤΡΑ, 18/05/2022

Μόνο η ΔΑΚΕ έχει μπει στο ΔΣ της ΕΛΜΕ.

Συνάδελφοι σας έχουμε ήδη ενημερώσει ότι στην τρίτη προσπάθεια για τη συγκρότηση σε σώμα του Δ.Σ της ΕΛΜΕ εκλέχτηκε Πρόεδρος από τη ΔΑΚΕ, σύμφωνα με το καταστατικό, άρθρο 12 παρ.2, (με τις ψήφους της ΔΑΚΕ).

Στις 16/05/2022 έγινε για 7^η φορά προσπάθεια να συγκροτηθεί σε σώμα το Δ.Σ της ΕΛΜΕ, δηλ. να στελεχωθεί και η θέση του Γενικού Γραμματέα, του Αντιπροέδρου, του Οργανωτικού Γραμματέα και του Ταμία.

Δυστυχώς κανένας από τους συναδέλφους που εκλέχτηκε με το Μέτωπο Αντίστασης, ΠΑΜΕ, ΣΥΝΕΚ, ΠΕΚ δε δέχτηκε να αναλάβει καμία από τις παραπάνω θέσεις.

Τους καλούμε να σεβαστούν την ψήφο των συναδέλφων.

Είναι προφανές ότι οι συνάδελφοι που τους ψήφισαν, δεν τους ψήφισαν για να αλληλοκαρφώνονται εσαεί, αλλά για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των ζητημάτων που αντιμετωπίζουμε ως εκπαιδευτικοί.

Τα προβλήματα είναι μεγάλα και χρειάζεται να αντιμετωπιστούν άμεσα.

Η ΟΛΜΕ έχει ήδη προκηρύξει εκλογές για την ανάδειξη εκπροσώπων στο επερχόμενο Συνδικαλιστικό Συνέδριο που θα γίνει αρχές Ιουλίου στην Αθήνα. Τα χρονικά περιθώρια έχουν στενέψει και δεν θα προλάβουμε !!!

Συνάδελφοι χωρίς τη συγκρότηση Δ.Σ. δεν μπορούμε να κάνουμε εκλογές για το Συνδικαλιστικό Συνέδριο, με συνέπειες καταστροφικές, διότι η ΕΛΜΕ μας αφενός δεν θα συμμετέχει στο Συνέδριο, αφετέρου για τα δυο επόμενα χρόνια δεν θα έχει δικαίωμα στη λήψη των αποφάσεων στις Γενικές Συνελεύσεις των προέδρων ΕΛΜΕ της χώρας και θα μετατραπεί σε απλό παρατηρητή!!!

Ουσιαστικά το σωματείο μας απέχει από όλους τους αγώνες, κινητοποιήσεις και τις διεκδικήσεις του κλάδου μας.

Όσον αφορά τη ΔΑΚΕ, δηλώνουμε ότι οι εκπρόσωποί μας στο Δ.Σ της ΕΛΜΕ θα αγωνιστούν έστω και μόνοι τους όπως πάντα για την ενότητα και αποτελεσματικότητα του συνδικαλιστικού κινήματος, την αντιμετώπιση των προβλημάτων των συναδέλφων και τη στήριξη των δίκαιων συμφερόντων τους.

Από την ΤΕ της ΔΑΚΕ ΔΕ Α ΑΧΑΙΑΣ

http://dakedeachaias.blogspot.gr