Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, σε γραπτή απάντησή της προς τη Βουλή, τόνισε πως το δημογραφικό αποτελεί μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Ελλάδα, καθώς δεν αφορά μόνο τη μείωση γεννήσεων αλλά συνδέεται με τη γεωγραφία, τις εθνικές ανάγκες και την κοινωνική συνοχή. 

«Στο Υπουργείο εξαντλούμε κάθε περιθώριο για να παραμένουν τα σχολεία ανοιχτά. Το σχολείο είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζουμε το αύριο, όχι μόνο με γνώσεις αλλά και με αξίες, σχέσεις και εμπειρίες που συνοδεύουν τον καθένα σε όλη του τη ζωή», σημείωσε χαρακτηριστικά η Υπουργός.

Τα μέτρα του Υπουργείου Παιδείας απέναντι στο δημογραφικό

Η κα Ζαχαράκη παρουσίασε σειρά παρεμβάσεων που έχουν στόχο να στηρίξουν τη λειτουργία των σχολείων ακόμη και στις πιο δυσπρόσιτες περιοχές της χώρας:

1. Αυτόνομες τάξεις Γυμνασίου σε απομακρυσμένες περιοχές

• Εφαρμογή υβριδικού μοντέλου: τρεις εκπαιδευτικοί βασικών ειδικοτήτων σε φυσική παρουσία και διδασκαλία άλλων μαθημάτων μέσω σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.
• Παράδειγμα: Στη Γαύδο λειτούργησε ξανά το Γυμνάσιο μετά από χρόνια, με δύο καθηγήτριες σε βασικά μαθήματα και online σύνδεση με το Γυμνάσιο Χώρας Σφακίων.
• Στους Αρκιούς υπήρξε πρόβλεψη για το 2025-26, ωστόσο ο μοναδικός μαθητής μετακόμισε με την οικογένειά του στην Ψέριμο.
• Το προαιρετικό ολοήμερο πρόγραμμα εφαρμόζεται πλέον σε 1/θέσια, 2/θέσια και 3/θέσια δημοτικά, δίνοντας αυτονομία στη σύνταξη ωρολογίου προγράμματος.
• Στόχος: δίκαιη μεταχείριση όλων των σχολείων και στήριξη οικογενειών.
• Ισχύει για δυσπρόσιτες σχολικές μονάδες, με σκοπό την προσέλκυση και παραμονή εκπαιδευτικών σε απομονωμένες περιοχές.
• Για το 2025-26 ιδρύονται:

2. Επέκταση ολοήμερου σε ολιγοθέσια δημοτικά σχολεία

3. Διπλή μοριοδότηση εκπαιδευτικής προϋπηρεσίας

4. Ίδρυση νέων σχολικών μονάδων & αποφυγή συγχωνεύσεων

1. Νηπιαγωγείο Βουργαρελίου (Άρτα)
2. Δημοτικό Σχολείο Ψερίμου (Δωδεκάνησα)

• Πρόσφατες ιδρύσεις: Νηπιαγωγεία Ερείκουσας, Κερασώνας, Ζήριας, Ψερίμου, Καλυβιών.
• Δέσμευση: ακόμη και με 1-2 μαθητές, σχολεία σε ακριτικές περιοχές θα λειτουργούν.
• Το πρόγραμμα «Σχολικά Γεύματα» υλοποιείται σε συνεργασία με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας.
• Το 2024-25 κάλυψε 1.882 δημοτικά σχολεία, μεταξύ αυτών 183 ορεινών περιοχών (13.018 μαθητές).
• Σήμερα το Δίκτυο περιλαμβάνει 2.815 σχολικές μονάδες πανελλαδικά, εκ των οποίων 272 σε ορεινές περιοχές.
• Στόχος: η ενίσχυση της μάθησης με σύγχρονα εργαλεία και ίσες ευκαιρίες για τους μαθητές.

5. Ενίσχυση Σχολικών Γευμάτων

6. Διεύρυνση Δικτύου Σχολικών Βιβλιοθηκών

Το δημογραφικό πρόβλημα δεν είναι νέο για την Ελλάδα. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθυσμός μειώνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια, ενώ η αναλογία γεννήσεων-θανάτων είναι αρνητική από το 2011.

• Στην Ιταλία, που αντιμετωπίζει ανάλογο πρόβλημα, εφαρμόζονται φορολογικά κίνητρα για οικογένειες με παιδιά.
• Στη Γαλλία, η πρώιμη παιδική φροντίδα και η ευρεία στήριξη μητρότητας θεωρούνται βασικά μέτρα αντιμετώπισης.