Απειλές, καταγγελίες, προσβλητικές συμπεριφορές και περιστατικά βίας διαμορφώνουν ένα ασφυκτικό περιβάλλον στη σχολική κοινότητα

Η σχέση ανάμεσα στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, που θα έπρεπε να αποτελεί βασικό πυλώνα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, δοκιμάζεται όλο και περισσότερο. Σε αρκετές περιπτώσεις, η αναγκαία συνεργασία για την πρόοδο και την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών δίνει τη θέση της στην αντιπαράθεση, στην καχυποψία και στις αλληλοκατηγορίες.

Εκπαιδευτικοί περιγράφουν ένα περιβάλλον αυξημένης πίεσης, στο οποίο ακόμη και μια συνηθισμένη παιδαγωγική παρατήρηση μπορεί να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, διαμαρτυρίες, απειλές για μηνύσεις ή συνεχείς παρεμβάσεις στο έργο τους. Από την άλλη πλευρά, γονείς επισημαίνουν ότι ο εκπαιδευτικός οφείλει να σέβεται την προσωπικότητα και την αξιοπρέπεια κάθε μαθητή, χωρίς να καταφεύγει σε προσβλητικές ή αυταρχικές συμπεριφορές.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι η επικράτηση της μίας πλευράς έναντι της άλλης, αλλά η αποκατάσταση μιας σχέσης συνεργασίας, με σαφή όρια, αμοιβαίο σεβασμό και κοινό στόχο την προστασία των παιδιών.

Από τις παιδαγωγικές παρατηρήσεις στις απειλές και στις καταγγελίες

Εκπαιδευτικοί αναφέρουν ότι συχνά βρίσκονται αντιμέτωποι με παρεμβάσεις που αφορούν την ύλη, τις εργασίες για το σπίτι, τον τρόπο διδασκαλίας ή τη διαχείριση της συμπεριφοράς των μαθητών. Όπως περιγράφουν, μια παρατήρηση σε ένα τετράδιο ή μια υπόδειξη προς έναν μαθητή μπορεί να οδηγήσει σε τηλεφωνήματα διαμαρτυρίας, επισκέψεις στο σχολείο και απειλές για νομικές ενέργειες.

Σε χαρακτηριστική μαρτυρία, εκπαιδευτικός αναφέρει ότι δέχθηκε απειλή μήνυσης επειδή σημείωσε με κεφαλαία γράμματα μια διόρθωση σε μαθητική εργασία, ενώ υποστηρίζει ότι η αντιπαράθεση είχε ως συνέπεια την αλλαγή τμήματός του. Άλλοι εκπαιδευτικοί περιγράφουν περιπτώσεις επίμονων καταγγελιών, αμφισβήτησης της επαγγελματικής τους κρίσης και παρεμβάσεων ακόμη και κατά τη διάρκεια του διαλείμματος ή του μαθήματος της Γυμναστικής.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι αναφορές για γονείς που επιχειρούν να ελέγχουν καθημερινά τη λειτουργία του σχολείου ή αμφισβητούν συστηματικά τις αποφάσεις των εκπαιδευτικών. Τέτοιες πρακτικές, όταν υπερβαίνουν τα θεμιτά όρια της επικοινωνίας, υπονομεύουν το παιδαγωγικό έργο και μεταφέρουν την ένταση μέσα στη σχολική κοινότητα.

Η απαξίωση του εκπαιδευτικού δεν μένει, άλλωστε, έξω από την τάξη. Όταν οι μαθητές γίνονται μάρτυρες διαρκών συγκρούσεων ανάμεσα στην οικογένεια και το σχολείο, επηρεάζεται και η δική τους στάση απέναντι στους εκπαιδευτικούς, στους κανόνες και στη μαθησιακή διαδικασία.

Η ευθύνη του εκπαιδευτικού και τα όρια της γονικής παρέμβασης

Η αναγνώριση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί δεν σημαίνει ότι δικαιολογείται κάθε συμπεριφορά μέσα στο σχολείο. Ο εκπαιδευτικός έχει την ευθύνη να διαχειρίζεται την τάξη με παιδαγωγικά κριτήρια, να σέβεται την προσωπικότητα των μαθητών και να θέτει όρια χωρίς προσβολές, εκφοβισμό ή αυθαίρετη άσκηση εξουσίας.

Από την πλευρά τους, οι γονείς έχουν δικαίωμα να ενημερώνονται, να εκφράζουν ανησυχίες και να ζητούν εξηγήσεις για ζητήματα που αφορούν τα παιδιά τους. Η άσκηση αυτού του δικαιώματος, ωστόσο, προϋποθέτει σεβασμό προς τον εκπαιδευτικό και αξιοποίηση των προβλεπόμενων διαδικασιών, χωρίς απειλές, προσωπικές επιθέσεις ή παρεμβάσεις που διαταράσσουν τη λειτουργία του σχολείου.

Ο σεβασμός δεν μπορεί να επιβάλλεται μόνο λόγω της θέσης ή της ιδιότητας του εκπαιδευτικού. Καλλιεργείται καθημερινά μέσα από τη συνέπεια, τη δικαιοσύνη, την ουσιαστική επικοινωνία και την αναγνώριση της αξιοπρέπειας κάθε μέλους της σχολικής κοινότητας.

Αντίστοιχα, η εμπιστοσύνη των γονέων δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ούτε να απαιτείται χωρίς διάλογο. Χτίζεται μέσα από τη συνεργασία, τη σαφή ενημέρωση και την κοινή αντιμετώπιση των δυσκολιών που εμφανίζονται στη σχολική ζωή.

Η διαχείριση των μαθησιακών και συμπεριφορικών δυσκολιών

Ιδιαίτερα ευαίσθητο πεδίο αποτελεί η επικοινωνία με τις οικογένειες όταν οι εκπαιδευτικοί εντοπίζουν δυσκολίες στη μάθηση ή στη συμπεριφορά ενός παιδιού.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που παρατίθενται, αρκετοί εκπαιδευτικοί, κυρίως στην προσχολική εκπαίδευση, αισθάνονται ότι δυσκολεύονται να ενημερώσουν τους γονείς για ζητήματα που ενδεχομένως χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, φοβούμενοι έντονες αντιδράσεις ή παρερμηνείες.

Η άρνηση αναγνώρισης μιας δυσκολίας μπορεί να δημιουργήσει εμπόδια στην έγκαιρη υποστήριξη του παιδιού. Η επισήμανση από τον εκπαιδευτικό, ωστόσο, δεν πρέπει να μετατρέπεται σε αυθαίρετη διάγνωση ούτε να υποκαθιστά την αξιολόγηση από τους αρμόδιους ειδικούς.

Απαιτούνται κατάλληλη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, ουσιαστική συνεργασία με τις οικογένειες και έγκαιρη αξιοποίηση των διαθέσιμων υποστηρικτικών δομών. Η αναγνώριση των αναγκών ενός παιδιού δεν αποτελεί μομφή προς την οικογένεια, αλλά μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για την κατάλληλη εκπαιδευτική και επιστημονική υποστήριξή του.

Περιστατικά που αναδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος

Τα περιστατικά που έχουν δημοσιοποιηθεί το τελευταίο διάστημα αποτυπώνουν διαφορετικές όψεις της κρίσης στις σχέσεις σχολείου και οικογένειας.

Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, γονέας κατήγγειλε διευθύντρια σχολείου επειδή έκλεισε την καγκελόπορτα στις 08:20, έπειτα από ένταση που είχε προηγηθεί σχετικά με την είσοδο του μαθητή. Σε άλλη περίπτωση, στο 8ο Γυμνάσιο Νέου Ηρακλείου, καταγγέλθηκε εκπαιδευτικός για ρατσιστική συμπεριφορά σε βάρος 13χρονης μαθήτριας από την Κένυα, γεγονός που συνδέθηκε με κινητοποίηση μαθητών και κατάληψη του σχολείου.

Παράλληλα, έχουν αναφερθεί περιπτώσεις εκπαιδευτικών που φέρονται να αμφισβήτησαν γνωματεύσεις του ΚΕΔΑΣΥ ή να αντιμετώπισαν με απαξιωτικό τρόπο μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες.

Ιδιαίτερη ένταση προκάλεσε και το περιστατικό σε νηπιαγωγείο στα Άνω Λιόσια, όπου, σύμφωνα με το δημοσίευμα, διευθύντρια φώναξε με προσβλητικό τρόπο σε μικρά παιδιά, ενώ στη συνέχεια γονέας επιτέθηκε σωματικά εναντίον της. Η συμπεριφορά προς τα παιδιά δεν μπορεί να δικαιολογείται από την ιδιότητα του εκπαιδευτικού, όπως και η αυτοδικία ή η σωματική βία δεν μπορούν να αποτελούν αποδεκτή απάντηση σε μια διαφωνία.

Τα περιστατικά αυτά απαιτούν διερεύνηση και αντιμετώπιση με βάση τα πραγματικά δεδομένα κάθε υπόθεσης. Δεν είναι ορθό να γενικεύονται μεμονωμένες συμπεριφορές σε ολόκληρο το σώμα των εκπαιδευτικών ή στο σύνολο των γονέων. Είναι, όμως, αναγκαίο να αντιμετωπίζονται με σοβαρότητα, ώστε να προστατεύονται τα παιδιά, οι εργαζόμενοι και η εύρυθμη λειτουργία των σχολείων.

Η διεθνής διάσταση: Αναφορές για απειλές και βία κατά εκπαιδευτικών

Η πίεση που δέχονται οι εκπαιδευτικοί δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα. Στο δημοσίευμα παρουσιάζονται στοιχεία από άλλες χώρες, τα οποία αναδεικνύουν τη διεθνή διάσταση του προβλήματος.

Στην Αγγλία, στοιχεία που αποδίδονται στην ένωση διευθυντών NAHT αναφέρουν ότι το 82% των σχολείων δέχθηκε κακοποιητικές συμπεριφορές από γονείς, ενώ το 86% φέρεται να διαπίστωσε επιδείνωση κατά την προηγούμενη τριετία. Το 10% των σχολείων που περιλαμβάνονται στα στοιχεία αναφέρεται ότι αντιμετώπισε περιστατικά σωματικής βίας.

Στην Αυστραλία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, το 47,8% των διευθυντών ανέφερε περιστατικά σωματικής βίας και το 53,7% απειλές.

Στη Νότια Κορέα, η έντονη πίεση που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί και οι αντιδράσεις για τις καταγγελίες σε βάρος τους έχουν οδηγήσει σε μαζικές κινητοποιήσεις και στη θέσπιση ειδικής νομοθεσίας προστασίας. Το δημοσίευμα αναφέρει περισσότερες από 9.000 μηνύσεις ή σχετικές υποθέσεις σε διάστημα οκτώ ετών.

Στη Γαλλία, το καθεστώς θεσμικής προστασίας των δημόσιων λειτουργών, γνωστό ως «protection fonctionnelle», παρουσιάζεται ως μηχανισμός νομικής και άλλης υποστήριξης εκπαιδευτικών που αντιμετωπίζουν επιθέσεις ή στοχοποίηση. Στο ίδιο δημοσίευμα γίνεται αναφορά σε περίπου 7.000 εκπαιδευτικούς ετησίως.

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν την ανάγκη να εξετάζεται το φαινόμενο με αξιόπιστα δεδομένα και θεσμικά μέτρα. Για την ασφαλή αξιοποίησή τους απαιτείται επιβεβαίωση των πρωτογενών πηγών, των χρονικών περιόδων και των ορισμών που χρησιμοποιούνται σε κάθε χώρα.

Το ελληνικό κενό στην καταγραφή και στην προστασία

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στην Ελλάδα δεν υπάρχει ολοκληρωμένο εθνικό σύστημα καταγραφής που να αποτυπώνει συστηματικά τις απειλές, τις επιθέσεις, τις μηνύσεις και τη διαδικτυακή στοχοποίηση εκπαιδευτικών από γονείς.

Η πλατφόρμα stop-bullying.gov.gr έχει καταγράψει 1.211 αναφορές σε διάστημα ενός έτους, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται. Οι αναφορές αυτές αφορούν περιστατικά ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού μεταξύ ανηλίκων και δεν αποτελούν από μόνες τους μέτρηση της βίας ή των απειλών κατά εκπαιδευτικών από ενήλικες.

Η απουσία συστηματικής καταγραφής δυσκολεύει την αποτύπωση της έκτασης του φαινομένου και τον σχεδιασμό αποτελεσματικών παρεμβάσεων. Χωρίς δεδομένα, σαφείς διαδικασίες αναφοράς και κατάλληλη υποστήριξη, οι διευθυντές και οι εκπαιδευτικοί κινδυνεύουν να αντιμετωπίζουν μόνοι τους ιδιαίτερα σύνθετες συγκρούσεις.

Το σχολείο δεν μπορεί να σηκώσει μόνο του το βάρος της κοινωνικής κρίσης

Οι οικονομικές δυσκολίες, οι διαδοχικές κοινωνικές κρίσεις, οι επιπτώσεις της πανδημίας και η αυξημένη χρήση ψηφιακών μέσων επηρεάζουν τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια και την κοινότητα. Οι εντάσεις αυτές μεταφέρονται αναπόφευκτα και στο σχολείο, το οποίο καλείται να διαχειριστεί ολοένα περισσότερα ζητήματα, συχνά χωρίς την αναγκαία υποστήριξη.

Η επικοινωνία μέσω ομαδικών συνομιλιών, όπως τα chat των γονέων στο Viber, μπορεί να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών, αλλά μπορεί επίσης να ενισχύσει τις παρεξηγήσεις, τη διάδοση ανεπιβεβαίωτων ισχυρισμών και τη μαζική στοχοποίηση εκπαιδευτικών.

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε η ανεξέλεγκτη γονική παρέμβαση ούτε η συγκάλυψη προβληματικών συμπεριφορών από την πλευρά του σχολείου. Χρειάζονται κανόνες συνεργασίας, διαφανείς διαδικασίες διερεύνησης καταγγελιών, προστασία των προσωπικών δεδομένων και έμπρακτη υποστήριξη όλων όσοι εμπλέκονται.

Αναγκαία μέτρα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης

Η αντιμετώπιση της κρίσης προϋποθέτει συγκεκριμένες παρεμβάσεις:

• Σταθερή παρουσία σχολικών ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών, με επαρκή στελέχωση και ουσιαστική δυνατότητα υποστήριξης μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών.

• Θεσμοθετημένες διαδικασίες επικοινωνίας ανάμεσα στις οικογένειες και στις σχολικές μονάδες, ώστε οι διαφωνίες να επιλύονται με διάλογο και όχι με απειλές ή προσωπικές επιθέσεις.

• Σαφές πλαίσιο προστασίας των εκπαιδευτικών από απειλές, βία, αβάσιμες στοχοποιήσεις και διαδικτυακή παρενόχληση, με σεβασμό στο δικαίωμα κάθε γονέα να υποβάλλει τεκμηριωμένη καταγγελία.

• Δίκαιη και αμερόληπτη διερεύνηση κάθε περιστατικού, είτε αφορά συμπεριφορά εκπαιδευτικού είτε γονέα, χωρίς προκαταβολικές καταδίκες και γενικεύσεις.

• Επιμόρφωση και παιδαγωγική υποστήριξη των εκπαιδευτικών σε ζητήματα διαχείρισης τάξης, επικοινωνίας με τις οικογένειες και αντιμετώπισης σύνθετων συμπεριφορών.

• Ενημέρωση των γονέων για τον ρόλο και τα όρια του σχολείου, καθώς και για τις κατάλληλες διαδικασίες αναφοράς προβλημάτων.

• Αξιόπιστη εθνική καταγραφή περιστατικών, ώστε η πολιτεία να γνωρίζει την πραγματική έκταση του φαινομένου και να σχεδιάζει στοχευμένα μέτρα.

Κοινός στόχος η προστασία των παιδιών και η αξιοπρέπεια των εκπαιδευτικών

Το σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί ως πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα σε γονείς και εκπαιδευτικούς. Η εκπαιδευτική διαδικασία απαιτεί συνεργασία, αμοιβαία εμπιστοσύνη και σαφή όρια ευθύνης.

Οι γονείς δικαιούνται να απαιτούν σεβασμό και ασφάλεια για τα παιδιά τους. Οι εκπαιδευτικοί, αντίστοιχα, δικαιούνται να εργάζονται σε ένα περιβάλλον χωρίς απειλές, εκφοβισμό και αυθαίρετες παρεμβάσεις. Και οι δύο πλευρές οφείλουν να λογοδοτούν για τις πράξεις τους, με βάση τους ίδιους κανόνες δικαιοσύνης και σεβασμού.

Η πολιτεία έχει την ευθύνη να διασφαλίσει τις προϋποθέσεις για μια ουσιαστική συνεργασία, με επαρκή στελέχωση, υποστηρικτικές υπηρεσίες, σαφείς διαδικασίες και θεσμική προστασία. Γιατί, όταν η εμπιστοσύνη ανάμεσα στην οικογένεια και στο σχολείο καταρρέει, εκείνοι που κινδυνεύουν να πληρώσουν το μεγαλύτερο τίμημα είναι οι ίδιοι οι μαθητές.

Αξιότιμοι κύριοι και κυρίες, φίλοι εκπαιδευτικοί καλημέρα

Από την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026 παρουσιάστηκε δυσλειτουργία στην πρόσβαση και χρήση της υπηρεσίας ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Από τη δυσλειτουργία αυτή επηρεαζόταν σε μεγάλο ή μικρότερο βαθμό σημαντικό μέρος των χρηστών της υπηρεσίας.

Το πρόβλημα οφειλόταν σε δυσλειτουργία στην υποδομή μας σε συνδυασμό με τις αυξημένες ανάγκες χρήσης της υπηρεσίας κατά τις ώρες λειτουργίας σχολείων. Το πρόβλημα έχει αποκατασταθεί ή βαίνει προς αποκατάσταση.

 Υπάρχει βέβαια περίπτωση να παρουσιάζονται στιγμές αργής απόκρισης της υπηρεσίας σε συνθήκες υψηλού φόρτου κατά τις ώρες αιχμής.

Η προσπάθεια μας είναι συνεχής, για την αξιόπιστη και αδιάλειπτη λειτουργία των  υπηρεσιών, την αναβάθμιση των υποδομών και των υπηρεσιών του Πανελληνίου Σχολικού Δικτύου.

Η υπηρεσία υποστήριξης χρηστών είναι στη διάθεση της εκπαιδευτικής κοινότητας για την υποστήριξη που απαιτείται.

Λυπούμαστε για την αναστάτωση και ζητούμε την κατανόησή σας.

Με εκτίμηση

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ

-------------------------------------------------------------------

Υπηρεσία Υποστήριξης Χρηστών, http://www.sch.gr/helpdesk">http://www.sch.gr/helpdesk  

Σοφία Ζαχαράκη στο MEGA: «Κρατάμε ανοιχτά σχολεία ακόμη και για δύο ή τρία παιδιά» – 2.000 σχολεία ανακαινισμένα έως το 2028

Σχεδόν 4.100 ολιγομελή τμήματα εγκρίθηκαν φέτος στα Λύκεια – Περίπου το 95% των τμημάτων έχει έως 25 μαθητές – 53.000 μόνιμοι διορισμοί την τελευταία επταετία

Τη σημασία της διατήρησης των μικρών σχολείων στην ελληνική περιφέρεια, τη συνεχή ενίσχυση του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος με μόνιμο προσωπικό και τις παρεμβάσεις αναβάθμισης των σχολικών υποδομών ανέδειξε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, κατά τη συνέντευξή της στους Ιορδάνη Χασαπόπουλο και Ανθή Βούλγαρη, στην εκπομπή «Κοινωνία Ώρα MEGA».

Η Υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη λειτουργία ολιγομελών τμημάτων, επισημαίνοντας ότι η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει την πρόσβαση των παιδιών στην εκπαίδευση, ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.

Σχεδόν 4.100 ολιγομελή τμήματα – Τι ισχύει για τον αριθμό μαθητών

Απαντώντας στη συζήτηση για τις συγχωνεύσεις τμημάτων, η Σοφία Ζαχαράκη ανέφερε ότι περίπου το 95% των σχολικών τμημάτων στην Ελλάδα λειτουργεί με έως 25 μαθητές, ενώ υπάρχουν και πολλά τμήματα με 13 ή 14 παιδιά.

Ξεκαθάρισε, παράλληλα, ότι δεν λειτουργούν τμήματα με 30 μαθητές. Όπως εξήγησε, η δυνατότητα υπέρβασης των 25 μαθητών προβλέπεται μόνο στο Γυμνάσιο και στο Γενικό Λύκειο, με ανώτατο όριο τους 27 μαθητές, κατόπιν της προβλεπόμενης έγκρισης.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην έγκριση σχεδόν 4.100 ολιγομελών τμημάτων στα Λύκεια για τη φετινή σχολική χρονιά, μεταξύ των οποίων και τμήματα τεσσάρων, πέντε ή έξι μαθητών.

Η Υπουργός εξήγησε ότι η λειτουργία αυτών των τμημάτων επιτρέπει σε μαθητές απομακρυσμένων περιοχών να ακολουθούν την ομάδα προσανατολισμού ή την ειδικότητα που επιθυμούν, χωρίς ο τόπος κατοικίας τους να περιορίζει τις εκπαιδευτικές τους επιλογές.

«Το κλείσιμο ενός σχολείου είναι η τελευταία λύση»

Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε η Σοφία Ζαχαράκη στη διατήρηση σχολικών μονάδων στα νησιά και στις ορεινές περιοχές, όπου η δημογραφική συρρίκνωση δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες.

Όπως σημείωσε, υπάρχουν σχολεία σε χωριά και νησιά που λειτουργούν με δύο, τρεις ή έξι μαθητές και η επιλογή της Πολιτείας είναι να στηρίζει τη λειτουργία τους, εξασφαλίζοντας και το αναγκαίο εκπαιδευτικό προσωπικό.

Η Υπουργός αναγνώρισε ότι η διατήρηση ενός σχολείου έχει ιδιαίτερη σημασία για την τοπική κοινωνία, καθώς συνδέεται με τη δυνατότητα των οικογενειών να παραμένουν στον τόπο τους.

Αναφερόμενη στις αναστολές λειτουργίας σχολικών μονάδων, υπογράμμισε ότι αποτελούν έσχατη επιλογή, η οποία εξετάζεται με βάση την απουσία εγγραφών επί σειρά ετών και τα δημογραφικά στοιχεία της περιοχής.

Διευκρίνισε, επίσης, ότι η επανεμφάνιση μαθητικού δυναμικού μπορεί να οδηγήσει στην επαναλειτουργία μιας σχολικής μονάδας.

53.000 μόνιμοι διορισμοί την τελευταία επταετία

Στο ζήτημα της στελέχωσης, η Υπουργός επισήμανε ότι τα τελευταία επτά χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 53.000 μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης του δημόσιου σχολείου με σταθερό ανθρώπινο δυναμικό.

Όπως ανέφερε, σήμερα υπηρετούν περίπου 150.000 μόνιμοι εκπαιδευτικοί, ενώ εξακολουθούν να απαιτούνται σημαντικές προσλήψεις αναπληρωτών για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι προσλήψεις αναπληρωτών έχουν ήδη φτάσει περίπου τις 36.500, ενώ εκτίμησε ότι έως τον Μάιο ο συνολικός αριθμός τους θα ανέλθει περίπου στις 45.000.

Η Σοφία Ζαχαράκη συνέδεσε την ανάγκη για εκτεταμένη στελέχωση με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος και τη λειτουργία χιλιάδων ολιγομελών τμημάτων.

Επισήμανε ότι η διατήρηση ενός σχολείου με ελάχιστους μαθητές συνεπάγεται και την υποχρέωση της Πολιτείας να διαθέτει τον απαραίτητο εκπαιδευτικό, ακόμη και όταν αυτό δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες στον προγραμματισμό του προσωπικού.

2.000 ανακαινισμένα σχολεία έως το καλοκαίρι του 2028

Στις σχολικές υποδομές αναφέρθηκε επίσης η Υπουργός, παρουσιάζοντας τον σχεδιασμό για τη συνέχιση των ανακαινίσεων και των παρεμβάσεων αναβάθμισης.

Όπως δήλωσε, έχουν ήδη ανακαινιστεί 669 σχολεία, με στόχο ο συνολικός αριθμός να φτάσει τα 2.000 έως το καλοκαίρι του 2028.

Παράλληλα, προανήγγειλε ότι περισσότερα από 500 σχολεία προγραμματίζεται να ανακαινιστούν το καλοκαίρι του 2027 μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου».

Η Σοφία Ζαχαράκη αναφέρθηκε ακόμη στην κατασκευή και παράδοση νέων, σύγχρονων σχολικών μονάδων, όπως στην Ευκαρπία και στην Πολίχνη Θεσσαλονίκης, μέσω Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, καθώς και σε αντίστοιχες παρεμβάσεις σε άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο νέο σχολείο στον Ασπρόπυργο, αναδεικνύοντας τη σημασία της δημιουργίας σύγχρονων εκπαιδευτικών υποδομών.

Υπογράμμισε ότι η αναβάθμιση της σχολικής στέγης αποτελεί διαρκή προτεραιότητα, με στόχο τη δημιουργία ασφαλών και ποιοτικών χώρων εκπαίδευσης.

Μήνυμα διαλόγου προς τους μαθητές – «Η λύση δεν είναι να κλείνει το σχολείο»

Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο επέκτασης των μαθητικών κινητοποιήσεων που καταγράφονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Υπουργός υπογράμμισε ότι επιδιώκει την άμεση επικοινωνία με τους μαθητές και τη συμμετοχή τους στον δημόσιο διάλογο για την εκπαίδευση.

Τόνισε ότι οι μαθητές έχουν κάθε δικαίωμα να ασκούν κριτική, να θέτουν αιτήματα και να ζητούν λογοδοσία από την Πολιτεία, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι το κλείσιμο των σχολείων δεν αποτελεί λύση στα προβλήματα.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στον εθνικό διάλογο για το Λύκειο και την εισαγωγή στην Ανώτατη Εκπαίδευση, καθώς και στην ανάγκη διαρκούς ενίσχυσης των εκπαιδευτικών υποδομών.

Η Σοφία Ζαχαράκη σημείωσε, τέλος, ότι η αύξηση των διαθέσιμων πόρων για την Παιδεία παραμένει σημαντική επιδίωξη, υπενθυμίζοντας ότι κατά την προηγούμενη χρονιά ενισχύθηκαν τόσο οι τακτικές όσο και οι έκτακτες επιχορηγήσεις των πανεπιστημίων.

Από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού υπενθυμίζεται ότι το χρονικό διάστημα για την καταχώριση των ηλεκτρονικών αιτήσεων από τους υποψηφίους και τις υποψήφιες για τις εξετάσεις του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας εξεταστικής περιόδου 2026Β διαρκεί έως και την Τρίτη 13-10-2026 και ώρα 23.59.

Οι Εξετάσεις θα διεξαχθούν το Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026 και την Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2026 γιατην πιστοποίηση της γνώσης των γλωσσών Αγγλικής, Γαλλικής, Γερμανικής, Ιταλικής, Ισπανικής και Τουρκικής για τα επίπεδα:

α) Β1+Β2 (Β1 «μέτρια γνώση» και Β2 «καλή γνώση»), με ενιαία διαβαθμισμένη εξέταση.

β) Γ1+Γ2 (Γ1 «πολύ καλή γνώση» και Γ2 «άριστη γνώση»), με ενιαία διαβαθμισμένη εξέταση.

Όσοι επιθυμούν να λάβουν μέρος στις Εξετάσεις, παρακαλούμε να μεριμνήσουν ώστε έγκαιρα να ολοκληρώσουν όλα τα στάδια της απαιτούμενης διαδικασίας για την υποβολή της αίτησής τους εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Συγκεκριμένα, έως την Τρίτη 13-10-2026 και ώρα 23.59:

Α) Να έχουν εκδώσει και να έχουν πληρώσει το παράβολο Δημοσίου (e-paravolo) για το αντίστοιχο επίπεδο εξέτασης της γλώσσας που επιθυμούν. Η δημιουργία του e-paravolo πραγματοποιείται μέσω της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων www.gsis.gr ή μέσω Κ.Ε.Π. Η πληρωμή του πραγματοποιείται για μη πιστοποιημένους χρήστες μέσω Τράπεζας ή Ε.Λ.Τ.Α. Οι πιστοποιημένοι χρήστες μπορούν να καταβάλουν το ποσό του παραβόλου μέσω πιστωτικής/προπληρωμένης/χρεωστικής κάρτας των Ελληνικών Τραπεζών.

Τα ποσά των παραβόλων ανά επίπεδο είναι τα εξής:

α. 80 ευρώ για την ενιαία διαβαθμισμένη εξέταση των επιπέδων Β1 + Β2

β. 100 ευρώ για την ενιαία διαβαθμισμένη εξέταση των επιπέδων Γ1 + Γ2

Επισημαίνεται ότι αναλόγως με τον τρόπο πληρωμής του ηλεκτρονικού παραβόλου για τις Εξετάσεις για το  Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας απαιτείται διαφορετικός χρόνος για τη δέσμευσή του από τον αρμόδιο υπάλληλο της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (Δ.Δ.Ε.). Για παράδειγμα, εάν η πληρωμή του ηλεκτρονικού παραβόλου γίνεται μέσω πιστωτικής/προπληρωμένης/χρεωστικής κάρτας, η δέσμευσή του από τη Δ.Δ.Ε. γίνεται άμεσα. Ενώ, εάν η πληρωμή του ηλεκτρονικού παραβόλου γίνεται μέσω Τράπεζας ή ΕΛΤΑ, για τη δέσμευσή του απαιτούνται αναλόγως δύο με τρεις εργάσιμες ημέρες.

Β) Να συγκεντρώσουν (και σε ηλεκτρονική μορφή αρχείων τύπου pdf) και να μεταφορτώσουν στην ηλεκτρονική αίτησή τους όλα τα απαιτούμενα κατά περίπτωση δικαιολογητικά, δηλαδή:

1. Ένα έγγραφο ταυτοπροσωπίας (αστυνομική ταυτότητα ή άλλο νόμιμο ισχύον έγγραφο ταυτοπροσωπίας όπως διαβατήριο ή άδεια οδήγησης, με το οποίο πιστοποιείται το όνομα πατρός του υποψηφίου και το οποίο φέρει επικυρωμένη πρόσφατη φωτογραφία). Για ανηλίκους υποψήφιους κάτω των δώδεκα ετών, που δεν είναι κάτοχοι δελτίου αστυνομικής ταυτότητας ή άλλου συναφούς δημοσίου εγγράφου, ως έγγραφο ταυτοπροσωπίας ισχύει η βεβαίωση ταυτοπροσωπίας από τον Δήμο όπου είναι εγγεγραμμένοι, ή από τα Κ.Ε.Π. Για αλλοδαπούς υποψήφιους, εφόσον είναι πολίτες Κράτους – Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φωτοτυπία του δελτίου ταυτότητας ή του διαβατηρίου, ενώ στις άλλες περιπτώσεις φωτοτυπία διαβατηρίου ή άλλου εγγράφου βάσει του οποίου επιτρέπεται η είσοδός τους στη χώρα ή εγγράφων που έχουν εκδώσει οι αρμόδιες ελληνικές αρχές.

2. Αποδεικτικό πληρωμής παραβόλου δημοσίου (e-παράβολο) όπου αναγράφεται ο Κωδικός Παραβόλου.

3. Στην περίπτωση ανηλίκου υποψηφίου (<18 ετών), υπογεγραμμένη δήλωση του γονέα ή του τρίτου που έχει την επιμέλειά του στην οποία θα δηλώνει την ιδιότητά του (ως προς την επιμέλεια του υποψηφίου) και ότι υποβάλλει εκ μέρους του την ηλεκτρονική αίτηση συμμετοχής του στις εξετάσεις του ΚΠΓ. Η δήλωση μπορεί να είναι έγγραφη και υπογεγραμμένη ή έγγραφη και θεωρημένη για το γνήσιο της υπογραφής ή ηλεκτρονική (εκδοθείσα μέσω της διαδικτυακής πύλης Gov.gr). Σε περίπτωση που η δήλωση είναι έγγραφη και υπογεγραμμένη, απαιτείται και το δελτίο αστυνομικής ταυτότητας ή το διαβατήριο του δηλούντος.

4.  Στην περίπτωση υποψηφίου ατόμου με αναπηρία (Α.με.Α) και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, ανάλογα με την περίπτωση της αναπηρίας ή της μαθησιακής δυσκολίας και σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του ν.  3699/2008 (Α’ 199), όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 53 του ν. 4823/2021 (Α΄  136), όπως τροποποιήθηκε, αξιολογική έκθεση/διάγνωση γνωμάτευση από Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) ή από Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή Πιστοποίησης Αναπηρίας της παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 4058/2012 (Α’ 63), ή από Κέντρο Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.) (πρώην Κ.Ε.Σ.Υ.), ή από Κοινοτικό Κέντρο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων (Κο.Κ.ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) ή από Κέντρο Ψυχικής Υγείας ή από το Παιδικό Αναπτυξιακό Κέντρο «Μιχαλήνειο» του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής, από τα οποία να προκύπτει η συγκεκριμένη πάθηση την οποία επικαλείται και η αναπηρία που αντιμετωπίζει ή/και, προκειμένου για υποψηφίους με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες η ειδική μαθησιακή δυσκολία του υποψηφίου με λεπτομερή περιγραφή της κατάστασης και των ιδιαίτερων δυσκολιών του. Στην περίπτωση υποψηφίου ατόμου με αναπηρία (Α.με.Α) χωρίς πιστοποίηση από ΚΕ.Π.Α. ή Ανώτατη Υγειονομική Επιτροπή Πιστοποίησης Αναπηρίας και μέχρις ότου πιστοποιηθεί, γίνονται δεκτές γνωματεύσεις από δημόσια νοσοκομεία, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 54 του ν. 4823/2021 (Α΄  136), όπως  ισχύει.

5. Στην περίπτωση αλλοδαπού υποψηφίου από μη κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος δεν έχει αποκτήσει ελληνική ιθαγένεια και έχει νομίμως τη συνήθη διαμονή του στην Ελλάδα, ισχύουσα άδεια διαμονής στην Ελλάδα.

Γ) Να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους έως την Τρίτη 13-10-2026 και ώρα 23.59, μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής καταχώρισης αιτήσεων υποψηφίων, η οποία είναι προσπελάσιμη στην ηλεκτρονική διεύθυνση:

https://kpg.it.minedu.gov.gr/

ακολουθώντας τις οδηγίες που περιγράφονται αναλυτικά στο σχετικό αναρτημένο εγχειρίδιο (manual).

Συνοψίζοντας, επισημαίνεται ότι η λήξη της προθεσμίας της υποβολής της ηλεκτρονικής αίτησης συμμετοχής στις Εξετάσεις για την απόκτηση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας (την Τρίτη 13-10-2026 και ώρα 23.59) ισχύει για όλες τις ενέργειες που απαιτούνται από τον υποψήφιο, προκειμένου να ολοκληρωθεί με επιτυχία η καταχώριση και υποβολή της αίτησής του ως μη οριστικοποιημένης. Δηλαδή πριν την υποβολή της αίτησης, ο υποψήφιος θα πρέπει να έχει συμπληρώσει ορθά τα ονομαστικά του στοιχεία, καθώς και την εξεταζόμενη γλώσσα, το εξεταζόμενο επίπεδο και την περιοχή εξέτασης που επιθυμεί, να έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία έκδοσης και πληρωμής του παραβόλου για το αντίστοιχο επίπεδο εξέτασης της γλώσσας που επιθυμεί και να έχει συγκεντρώσει (και σε ηλεκτρονική μορφή) όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία θα πρέπει να μεταφορτώσει στην ηλεκτρονική αίτησή του. Ο υποψήφιος δεν απαιτείται να μεταβεί στην οικεία Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για την υποβολή δικαιολογητικών και την οριστικοποίηση της αίτησής του, καθώς η όλη διαδικασία είναι εξ ολοκλήρου ηλεκτρονική και γίνεται μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος καταχώρισης των αιτήσεων συμμετοχής στις εξετάσεις για το ΚΠΓ.

ΠΡΟΣΟΧΗ:

Επισημαίνεται  ότι για την επιτυχή υποβολή της ηλεκτρονικής του αίτησης ο υποψήφιος θα πρέπει να επιλέξει το πεδίο «ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΗΣ» προκειμένου η αίτηση του να αποσταλεί ηλεκτρονικά στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της επιλογής του, για να ελεγχθεί και να οριστικοποιηθεί, ειδάλλως η αίτηση παραμένει ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΜΕΝΗ και δεν είναι δυνατόν να ελεγχθεί και να οριστικοποιηθεί από τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που έχει επιλέξει.

Ο έλεγχος των στοιχείων που αναφέρονται στις ηλεκτρονικές αιτήσεις των υποψηφίων και των απαραίτητων δικαιολογητικών που έχουν μεταφορτώσει οι υποψήφιοι στην ηλεκτρονική αίτησή τους, η δέσμευση του παραβόλου των εξέταστρων, καθώς και η οριστικοποίηση των αιτήσεων των υποψηφίων πραγματοποιούνται από τις αρμόδιες Επιτροπές ελέγχου δικαιολογητικών και αιτήσεων συμμετοχής υποψηφίων που λειτουργούν στις έδρες των Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος καταχώρισης αιτήσεων των υποψηφίων. Κατ’ εξαίρεση, στις Επιτροπές ελέγχου δικαιολογητικών και αιτήσεων συμμετοχής υποψηφίων που λειτουργούν στις έδρες των Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου, Σύρου, Ρόδου και Έβρου ορίζονται βοηθοί γραμματείς, ένας για κάθε μία από τις περιοχές Λήμνου, Άνδρου, Πάρου, Νάξου, Μήλου, Θήρας, Κω, Καλύμνου και Ορεστιάδας, διοικητικός υπάλληλος ή εκπαιδευτικός που  υπηρετεί σε σχολείο Πρωτοβάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Μετά την οριστικοποίηση της αίτησης από τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (εφόσον ολοκληρωθεί επιτυχώς ο έλεγχος αυτής), ο υποψήφιος ενημερώνεται αυτόματα με ηλεκτρονικό μήνυμα για την οριστικοποίηση της αίτησής του και μπορεί να εισέλθει στην ηλεκτρονική εφαρμογή και να εκτυπώσει το «ΔΕΛΤΙΟ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ».

Διευκρινίζεται ότι οι περιοχές όπου θα λειτουργήσουν Εξεταστικά Κέντρα αναφέρονται αναλυτικά ανά γλώσσα και επίπεδο στο συνημμένο πίνακα.

Επισυνάπτεται το Αναλυτικό Πρόγραμμα και οι Προδιαγραφές των Εξετάσεων ΚΠΓ Β’ εξεταστικής περιόδου 2026.

Το Δελτίο Τύπου 

Οι περιοχές εξέτασης 

Το ωρολόγιο πρόγραμμα 

Οι προδιαγραφές 

Έξι χρόνια καταγγελίες, «ηλεκτρονική νοθεία» και αποχή – και τώρα… συμμετοχή!

Για έξι χρόνια η ΑΣΕ–ΠΑΜΕ μας έλεγε με κάθε ευκαιρία ότι οι ηλεκτρονικές εκλογές για τους αιρετούς είναι μια διαδικασία προβληματική, ότι δεν διασφαλίζεται η γνησιότητα της ψήφου και ότι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να απέχουν.

Μάλιστα, η αποχή παρουσιάστηκε ως στάση αρχής.

Και τώρα;

Τώρα συμμετέχει!

Εδώ, λοιπόν, υπάρχει ένα απλό και αυτονόητο ερώτημα:

ΑΣΕ–ΠΑΜΕ, γίνεται νοθεία στις ηλεκτρονικές εκλογές, όπως λέγατε επί έξι χρόνια;

Αν ναι, γιατί συμμετέχετε;

Πώς είναι δυνατόν να καλείτε τους εκπαιδευτικούς να μην εμπιστεύονται την ηλεκτρονική κάλπη και την ίδια στιγμή να ζητάτε την ψήφο τους μέσα από αυτή;

Αν δεν γίνεται νοθεία, τότε γιατί επί έξι χρόνια καταγγέλλατε τη διαδικασία;

Τι άλλαξε;

Η ηλεκτρονική ψηφοφορία;

Το Υπουργείο;

Η τεχνολογία;

Ή μήπως απλώς άλλαξαν οι ανάγκες της κάλπης;

Οι εκπαιδευτικοί έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν αν οι προηγούμενες καταγγελίες ήταν πραγματικές πολιτικές και συνδικαλιστικές θέσεις ή αν σήμερα απλώς… ξεχάστηκαν.

Γιατί δεν γίνεται η ίδια κάλπη να είναι «νοθεία» όταν καλείτε σε αποχή και να γίνεται «δημοκρατικό εργαλείο» όταν ζητάτε ψήφο.

Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ζήτημα πολιτικής και συνδικαλιστικής συνέπειας.

Και επειδή οι εκπαιδευτικοί έχουν μνήμη, η ΑΣΕ–ΠΑΜΕ οφείλει να απαντήσει καθαρά:

Γίνεται νοθεία ή όχι;

Αν γίνεται, γιατί συμμετέχετε;

Αν δεν γίνεται, γιατί λέγατε επί έξι χρόνια ότι γίνεται;

Τα υπόλοιπα είναι λόγια για να γεμίζει η ανακοίνωση.

Οι εκπαιδευτικοί περιμένουν απαντήσεις. Όχι άλλη μία αλλαγή γραμμής ανάλογα με την κάλπη.

Έξι χρόνια καταγγελίες, «ηλεκτρονική νοθεία» και αποχή – και τώρα… συμμετοχή!

Για έξι χρόνια η ΑΣΕ–ΠΑΜΕ μας έλεγε με κάθε ευκαιρία ότι οι ηλεκτρονικές εκλογές για τους αιρετούς είναι μια διαδικασία προβληματική, ότι δεν διασφαλίζεται η γνησιότητα της ψήφου και ότι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να απέχουν.

Μάλιστα, η αποχή παρουσιάστηκε ως στάση αρχής.

Και τώρα;

Τώρα συμμετέχει!

Εδώ, λοιπόν, υπάρχει ένα απλό και αυτονόητο ερώτημα:

ΑΣΕ–ΠΑΜΕ, γίνεται νοθεία στις ηλεκτρονικές εκλογές, όπως λέγατε επί έξι χρόνια;

Αν ναι, γιατί συμμετέχετε;

Πώς είναι δυνατόν να καλείτε τους εκπαιδευτικούς να μην εμπιστεύονται την ηλεκτρονική κάλπη και την ίδια στιγμή να ζητάτε την ψήφο τους μέσα από αυτή;

Αν δεν γίνεται νοθεία, τότε γιατί επί έξι χρόνια καταγγέλλατε τη διαδικασία;

Τι άλλαξε;

Η ηλεκτρονική ψηφοφορία;

Το Υπουργείο;

Η τεχνολογία;

Ή μήπως απλώς άλλαξαν οι ανάγκες της κάλπης;

Οι εκπαιδευτικοί έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν αν οι προηγούμενες καταγγελίες ήταν πραγματικές πολιτικές και συνδικαλιστικές θέσεις ή αν σήμερα απλώς… ξεχάστηκαν.

Γιατί δεν γίνεται η ίδια κάλπη να είναι «νοθεία» όταν καλείτε σε αποχή και να γίνεται «δημοκρατικό εργαλείο» όταν ζητάτε ψήφο.

Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ζήτημα πολιτικής και συνδικαλιστικής συνέπειας.

Και επειδή οι εκπαιδευτικοί έχουν μνήμη, η ΑΣΕ–ΠΑΜΕ οφείλει να απαντήσει καθαρά:

Γίνεται νοθεία ή όχι;

Αν γίνεται, γιατί συμμετέχετε;

Αν δεν γίνεται, γιατί λέγατε επί έξι χρόνια ότι γίνεται;

Τα υπόλοιπα είναι λόγια για να γεμίζει η ανακοίνωση.

Οι εκπαιδευτικοί περιμένουν απαντήσεις. Όχι άλλη μία αλλαγή γραμμής ανάλογα με την κάλπη.

Η κ. Ζαχαράκη αναφέρθηκε στις περιπτώσεις των εκατοντάδων φοιτητών που δεν ολοκλήρωσαν την εγγραφή τους στο Πανεπιστήμιο, στις διαμαρτυρίες και τα αιτήματα των φοιτητών, καθώς και στην αποχώρηση του Δημάρχου από την εκδήλωση για το Κέντρο Καινοτομίας.

Παράλληλα, απάντησε στα αιτήματα που της κατατέθηκαν κατά την επίσκεψή της, μίλησε για τα σχολεία που πρόκειται να αναβαθμιστούν, αλλά και για τα κενά εκπαιδευτικών στη Γενική Εκπαίδευση.

Ακούστε αναλυτικά όσα ανέφερε στο ηχητικό που ακολουθεί.

Καμία χώρα της Ε.Ε. δεν πιάνει τον στόχο στην ανάγνωση και στις φυσικές επιστήμες – Μόνο Πολωνία και Εσθονία στα μαθηματικά

Τα αποτελέσματα της διεθνούς έρευνας PISA δεν αποτελούν πλέον μόνο ένα ζήτημα που αφορά την Ελλάδα. Η συνολική εικόνα των ευρωπαϊκών χωρών προκαλεί έντονο προβληματισμό και αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα για τα εκπαιδευτικά συστήματα της Ευρώπης.

Η εικόνα είναι σαφής: οι βασικές δεξιότητες των 15χρονων μαθητών υποχωρούν, ενώ παράλληλα περιορίζεται και το ποσοστό των μαθητών που επιτυγχάνουν κορυφαίες επιδόσεις.

Ανησυχητικές επιδόσεις και στους τρεις βασικούς τομείς

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, σημαντικό ποσοστό μαθητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν καταφέρνει να φτάσει τα απαιτούμενα ελάχιστα επίπεδα επάρκειας:

• 33,9% εμφανίζει χαμηλές επιδόσεις στα μαθηματικά.

• 31,3% εμφανίζει χαμηλές επιδόσεις στην ανάγνωση.

• 25,9% εμφανίζει χαμηλές επιδόσεις στις φυσικές επιστήμες.

Την ίδια στιγμή, υποχωρούν και οι επιδόσεις των μαθητών που βρίσκονται στην κορυφή.

Το 2025, οι μαθητές με κορυφαίες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντιπροσώπευαν:

• 4,8% στην ανάγνωση,

• 6,4% στις φυσικές επιστήμες,

• 6,8% στα μαθηματικά.

Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν ένα διπλό πρόβλημα: από τη μία πλευρά αυξάνεται η αδυναμία σημαντικού αριθμού μαθητών να κατακτήσουν τις βασικές δεξιότητες και από την άλλη περιορίζεται η δεξαμενή των μαθητών με εξαιρετικά υψηλές επιδόσεις.

Κανένα ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό σύστημα δεν πετυχαίνει τον στόχο στην ανάγνωση και στις φυσικές επιστήμες

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι καμία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν επιτυγχάνει τον ευρωπαϊκό στόχο στην ανάγνωση ή στις φυσικές επιστήμες.

Στα μαθηματικά, η εικόνα είναι ελάχιστα καλύτερη, καθώς μόνο δύο χώρες – η Πολωνία και η Εσθονία – καταφέρνουν να επιτύχουν τον στόχο.

Η διαπίστωση αυτή δεν αφορά επομένως ένα ή δύο εκπαιδευτικά συστήματα. Αντίθετα, δείχνει ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα ευρύτερο και δομικό πρόβλημα όσον αφορά την απόκτηση βασικών γνώσεων και δεξιοτήτων από τους μαθητές.

Το παράδειγμα της Εσθονίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Εσθονίας, η οποία αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα ευρωπαϊκής χώρας που συνδυάζει την τεχνολογική ανάπτυξη με υψηλές εκπαιδευτικές επιδόσεις.

Η Εσθονία κατατάσσεται:

• 1η μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών,

• 6η παγκοσμίως στις φυσικές επιστήμες,

• 7η στην υπολογιστική σκέψη,

• 8η στα μαθηματικά,

• 8η στην κατανόηση κειμένου.

Η επίδοση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν εξεταστεί σε σχέση με τις βασικές δεξιότητες που θεωρούνται απαραίτητες για έναν νέο άνθρωπο.

Μαθηματικά: 83% των μαθητών φτάνει τουλάχιστον στο επίπεδο 2

Στην Εσθονία, το 83% των μαθητών επιτυγχάνει τουλάχιστον το επίπεδο επάρκειας 2 στα μαθηματικά, έναντι 65% στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Στο συγκεκριμένο επίπεδο οι μαθητές είναι σε θέση να αντιμετωπίζουν βασικά προβλήματα της καθημερινότητας, όπως για παράδειγμα να μετατρέπουν τιμές από ένα νόμισμα σε άλλο.

Ανάγνωση: 83% κατακτά τουλάχιστον το επίπεδο 2

Το ίδιο ποσοστό, 83%, επιτυγχάνει στην Εσθονία τουλάχιστον το επίπεδο 2 στην ανάγνωση.

Αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη πλειονότητα των μαθητών μπορεί:

• να εντοπίζει την κεντρική ιδέα ενός κειμένου μέτριου μήκους,

• να εντοπίζει πληροφορίες με βάση συγκεκριμένα κριτήρια,

• να αξιολογεί και να σκέφτεται σχετικά με τον σκοπό και τη μορφή ενός κειμένου.

Πρόκειται για δεξιότητες απολύτως θεμελιώδεις για τη σχολική επιτυχία, την πρόσβαση στη γνώση αλλά και την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία.

Ένα τεράστιο παγκόσμιο εκπαιδευτικό χάσμα

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν η σύγκριση επεκτείνεται πέρα από την Ευρώπη.

Το ποσοστό των 15χρονων μαθητών που επιτυγχάνουν τουλάχιστον τα ελάχιστα επίπεδα επάρκειας στην ανάγνωση κυμαίνεται από 93% στις περιοχές B-S-J-Z της Κίνας έως μόλις 4% στη Ρουάντα.

Η διαφορά αυτή αποτυπώνει ένα τεράστιο χάσμα.

Ένα χάσμα που δεν είναι μόνο εκπαιδευτικό.

Είναι ταυτόχρονα κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό, καθώς οι εκπαιδευτικές ανισότητες συνδέονται άμεσα με τις ευκαιρίες που θα έχουν οι νέες γενιές στη ζωή, στην εργασία και στην κοινωνία.

Η Ευρώπη χρειάζεται άμεση αλλαγή πορείας

Τα αποτελέσματα της PISA πρέπει να αποτελέσουν καμπανάκι για ολόκληρη την Ευρώπη.

Η ψηφιακή μετάβαση και η τεχνολογική εξέλιξη είναι αναγκαίες, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις θεμελιώδεις γνώσεις.

Ένας μαθητής μπορεί να είναι εξοικειωμένος με την τεχνολογία, αλλά ταυτόχρονα να δυσκολεύεται να κατανοήσει ένα κείμενο, να εντοπίσει την κεντρική του ιδέα, να αξιοποιήσει πληροφορίες ή να αντιμετωπίσει ένα απλό μαθηματικό πρόβλημα.

Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα για την ευρωπαϊκή εκπαίδευση.

Η Ευρώπη οφείλει να επενδύσει ξανά στις βασικές δεξιότητες, στη διδασκαλία, στους εκπαιδευτικούς και στη στήριξη των μαθητών που αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες.

Γιατί η υποχώρηση της ανάγνωσης, των μαθηματικών και των φυσικών επιστημών δεν είναι απλώς ένας ακόμη δείκτης μιας διεθνούς έρευνας.

Είναι προειδοποίηση για το μέλλον της ίδιας της Ευρώπης.

Το μήνυμα της PISA είναι ξεκάθαρο:

Χωρίς ισχυρές βασικές γνώσεις δεν υπάρχει ισχυρή εκπαίδευση.
Χωρίς ισχυρή εκπαίδευση δεν υπάρχει ισχυρή κοινωνία.
Και χωρίς άμεσες αλλαγές, το εκπαιδευτικό χάσμα κινδυνεύει να μετατραπεί σε κοινωνικό και οικονομικό χάσμα για ολόκληρες γενιές.