Στις εργασίες του Συμβουλίου Υπουργών Παιδείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες συμμετείχε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, όπου παρουσίασε τη νέα πρωτοβουλία της Ελλάδας για τη ρύθμιση της χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Η Υπουργός ενημέρωσε τους Ευρωπαίους ομολόγους της για την έκδοση Υπουργικής Απόφασης, την οποία συνυπογράφει με τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, και η οποία εισάγει για πρώτη φορά στη χώρα ένα ολοκληρωμένο κανονιστικό πλαίσιο για την ασφαλή, διαφανή και παιδαγωγικά ορθή αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα σχολεία.

Ασφαλής και υπεύθυνη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης

Σύμφωνα με την Υπουργό, η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίζουν δεσμευτικό πλαίσιο για την εφαρμογή της ΤΝ στην εκπαίδευση. Το νέο αυτό πλαίσιο προβλέπει:

• πλήρη σεβασμό στην προστασία των προσωπικών δεδομένων των μαθητών,
• υποχρεωτική ανθρώπινη εποπτεία στη χρήση συστημάτων ΤΝ,
• διαφάνεια στη λειτουργία των εργαλείων,
• ενίσχυση –και όχι υποκατάσταση– του ρόλου του εκπαιδευτικού.

Όπως δήλωσε η Σοφία Ζαχαράκη, στόχος είναι η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών να γίνεται με υπευθυνότητα και σαφείς κανόνες, διασφαλίζοντας την ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας και την προστασία των μαθητών.

Έμφαση στις δεξιότητες του μέλλοντος

Στο πλαίσιο των συζητήσεων του Συμβουλίου, ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην ενίσχυση των βασικών δεξιοτήτων των μαθητών στον σύγχρονο ευρωπαϊκό χώρο εκπαίδευσης. Η ελληνική πλευρά παρουσίασε τις πρωτοβουλίες που υλοποιούνται για:

• την ανάπτυξη ψηφιακού και οικονομικού εγγραμματισμού,
• την καλλιέργεια κριτικής σκέψης και αντίστασης στην παραπληροφόρηση,
• την προστασία από φαινόμενα όπως τα deepfakes,
• τη συνεχή αναβάθμιση δεξιοτήτων (reskilling και upskilling).

Παράλληλα, έγινε αναφορά στον Εθνικό Διάλογο για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, με στόχο ένα πιο σύγχρονο, αξιόπιστο και ανθρωποκεντρικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Προστασία ανηλίκων και ψηφιακά εργαλεία

Η Υπουργός υπογράμμισε ότι η κυβερνητική στρατηγική περιλαμβάνει και ολοκληρωμένα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Μεταξύ αυτών:

• η απαγόρευση πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών από 1/1/2027,
• η υποχρέωση των πλατφορμών για αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας,
• η λειτουργία του εργαλείου γονικού ελέγχου Kids Wallet (από το 2025), που επιτρέπει τον έλεγχο χρήσης εφαρμογών και περιεχομένου.

Ευρωπαϊκές εξελίξεις και διεθνείς συνεργασίες

Κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου εγκρίθηκαν συμπεράσματα για τον ρόλο των εκπαιδευτικών στην εποχή της ΤΝ, επιβεβαιώνοντας ότι η τεχνολογία μπορεί να συμβάλει στη μάθηση μόνο υπό ανθρώπινη καθοδήγηση και παιδαγωγική ευθύνη.

Επιπλέον, σημειώθηκε πρόοδος στον σχεδιασμό του νέου προγράμματος Erasmus+ για την περίοδο 2028–2034, με την Ελλάδα να στηρίζει τη συμφωνία δίνοντας έμφαση στη συμπερίληψη, την κινητικότητα και τις ίσες ευκαιρίες.

Στο περιθώριο των εργασιών, η Σοφία Ζαχαράκη πραγματοποίησε συναντήσεις με ομολόγους της από την Ιρλανδία και τη Λιθουανία, στο πλαίσιο του συντονισμού των προτεραιοτήτων της επόμενης τριμερούς Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε.

Στόχος: ένα σύγχρονο και ανθρωποκεντρικό σχολείο

Κλείνοντας, η Υπουργός επεσήμανε ότι ο μετασχηματισμός της εκπαίδευσης πρέπει να βασίζεται σε θεμελιώδεις αξίες, όπως η δημοκρατία, η συμπερίληψη και ο σεβασμός στον άνθρωπο, με στόχο ένα σχολείο που θα προετοιμάζει ουσιαστικά τους μαθητές για τις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.

Νέα δεδομένα φέρνει το μάθημα της «Ηθικής» στα Πρότυπα ΕΠΑΛ (Π.ΕΠΑΛ), καθώς δημοσιεύτηκαν σε ΦΕΚ οι επίσημες αναθέσεις των εκπαιδευτικών που θα το διδάσκουν.

Η απόφαση του Υπουργείου Παιδείας ξεκαθαρίζει ποιοι κλάδοι εκπαιδευτικών αναλαμβάνουν το νέο γνωστικό αντικείμενο, το οποίο εισάγεται στη Β’ τάξη από το σχολικό έτος 2026-2027.

Με απόφαση της Υπουργού Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, το μάθημα της Ηθικής στα Π.ΕΠΑΛ θα απευθύνεται αποκλειστικά σε μαθητές και

Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, την Α’ Ανάθεση του μαθήματος αναλαμβάνουν οι Θεολόγοι (ΠΕ01), οι οποίοι θα έχουν τον βασικό ρόλο στη διδασκαλία της «Ηθικής» στα Πρότυπα Επαγγελματικά Λύκεια.

Παράλληλα, το Υπουργείο προβλέπει και Β’ Ανάθεση για επιπλέον ειδικότητες εκπαιδευτικών. Συγκεκριμένα, το μάθημα μπορούν να αναλάβουν:

    οι Φιλόλογοι (ΠΕ02)
    οι εκπαιδευτικοί Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης (ΠΕ33)
    οι εκπαιδευτικοί Κοινωνικών Επιστημών (ΠΕ78)

Η πρόβλεψη αυτή δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στη στελέχωση των σχολικών μονάδων, ενώ παράλληλα διασφαλίζει την ομαλή εφαρμογή του νέου μαθήματος.
Οι αλλαγές στις αναθέσεις μαθημάτων στη Β’ τάξη Π.ΕΠΑΛ

Η νέα υπουργική απόφαση δεν περιορίζεται μόνο στο μάθημα της Ηθικής. Αντίθετα, αποτυπώνει συνολικά τις αναθέσεις των μαθημάτων Γενικής Παιδείας στη Β’ τάξη των Π.ΕΠΑΛ.

Ειδικότερα:

    Θρησκευτικά: Α’ Ανάθεση στους Θεολόγους (ΠΕ01)
    Ηθική: Α’ Ανάθεση ΠΕ01 – Β’ Ανάθεση ΠΕ02, ΠΕ33, ΠΕ78
    Νέα Ελληνικά: ΠΕ02
    Μαθηματικά (Άλγεβρα/Γεωμετρία): ΠΕ03, με συμπληρωματικές αναθέσεις σε συγκεκριμένους κλάδους
    Φυσική: ΠΕ04.01 με δευτερεύουσες αναθέσεις σε συναφείς ειδικότητες
    Χημεία: ΠΕ04.02 και επιπλέον συναφείς κλάδοι
    Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης Η/Υ: ΠΕ86
    Αγγλικά: ΠΕ06
    Φυσική Αγωγή: ΠΕ11

Τι σημαίνουν όμως αυτές οι αλλαγές για την καθημερινότητα των σχολείων; Το νέο πλαίσιο αναμένεται να επηρεάσει τόσο την κατανομή ωρών όσο και τον προγραμματισμό στελέχωσης των Πρότυπων ΕΠΑΛ, ειδικά ενόψει της εφαρμογής του μαθήματος από το 2026-2027.

Οι εκπαιδευτικοί και οι σχολικές μονάδες καλούνται πλέον να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, καθώς το μάθημα της Ηθικής στα Π.ΕΠΑΛ μπαίνει επίσημα στον εκπαιδευτικό χάρτη.

ΤΟ ΦΕΚ  ΕΔΩ

Η απάντηση της Υπουργού Παιδείας

«Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα:

Oι αποσπάσεις εκπαιδευτικών στην Κεντρική Υπηρεσία και στις ανεξάρτητες και αποκεντρωμένες υπηρεσίες του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., καθώς και στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου που εποπτεύονται από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, διενεργούνται δυνάμει των διατάξεων της παρ. 6 του άρθρου 6 του ν.2740/1999 (Α’186), όπως ισχύει.

Για την υλοποίηση της διαδικασίας εκδίδεται ετησίως σχετική εγκύκλιος, η οποία αναρτάται στο πρόγραμμα "Διαύγεια" και δημοσιεύεται στο Εθνικό Μητρώο Διαδικασιών. Με αυτήν καθορίζονται οι προθεσμίες υποβολής των αιτήσεων, προσδιορίζονται οι φορείς υποδοχής και περιγράφονται οι όροι συμμετοχής.

Για το σχολικό έτος 2026-2027, εκδόθηκε η με αρ. 41298/Ε2/2-4-2026 Εγκύκλιος με θέμα: «Πρόσκληση εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για υποβολή αιτήσεων αποσπάσεων σε υπηρεσίες και φορείς αρμοδιότητας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για το σχολικό έτος 2026-2027 και με μονοετή/τριετή/πενταετή διάρκεια κατά περίπτωση» (ΑΔΑ: ΕΩΕΙ46ΝΚΠΔ-Ν06).

Δεδομένης της δημοσιότητας που λαμβάνουν οι προσκλήσεις, ελεύθερη πρόσβαση σε αυτές και κατ΄ επέκταση στην διαδικασία των αποσπάσεων έχουν όλοι/ες οι υπηρετούντες/ούσες ανά την επικράτεια εκπαιδευτικοί.

Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ»

Ο Πρόεδρος της ΟΛΜΕ, συνοδευόμενος από τον αιρετό Αγγ. Μπακινέζο και το μέλος του Δ.Σ. της ΕΛΜΕ Κυρ. Περιμένη, επισκέφτηκε σχολικές μονάδες του Πειραιά.

Ενόψει της απεργίας της ΑΔΕΔΥ την Τετάρτη 13/5, οι Σύλλογοι Διδασκόντων ενημερώθηκαν για τις θέσεις της Ομοσπονδίας.

Συγκεκριμένα, τέθηκαν τα εξής αιτήματα:

1. Επαναφορά των δώρων
2. Κατάργηση της εισφοράς υπέρ της ανεργίας
3. Πραγματικές αυξήσεις στους μισθούς
4. Επίδομα βιβλιοθήκης
5. Επίδομα εξωδιδακτικής απασχόλησης
6. Επίδομα Ειδικής Αγωγής
7. Επαναφορά του ωραρίου στα προ του 2013 επίπεδα
8. Παροχή νομικής υποστήριξης (νομικοί παραστάτες)
9. Νέος νόμος για τις σχολικές εκδρομές
10. Διπλασιασμός των διορισμών
11. Εξίσωση μόνιμων και αναπληρωτών
12. Υπογραφή Συλλογικών Συμβάσεων
13. Μονιμοποίηση των νεοδιόριστων
14. Επαναφορά των αιρετών στα πειθαρχικά και στα συμβούλια επιλογής
15. Ενίσχυση των σχολείων της γειτονιάς
16. Μείωση του αριθμού μαθητών/μαθητριών ανά τμήμα
17. Προσλήψεις ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών, γραμματέων, σχολικών νοσηλευτών και φυλάκων
18. Μετατάξεις εκπαιδευτικών σε άλλα υπουργεία μέσω του ενιαίου συστήματος κινητικότητας
19. Αποχώρηση της Ομοσπονδίας από τον Εθνικό Διάλογο

Ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κ. Κωνσταντίνος Βλάσης, ανακοινώνει τη δημοσίευση Πρόσκλησης Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος από το Ίδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης (Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.), για την επιλογή ωρομίσθιου εκπαιδευτικού προσωπικού, συμβούλων σταδιοδρομίας και συμβούλων ψυχολόγων στο πλαίσιο της Πράξης «Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας (Σ.Δ.Ε.)».

Η πρόσκληση εντάσσεται στον έγκαιρο σχεδιασμό του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού για τη λειτουργία των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας, τα οποία παρέχουν σε ενήλικες τη δυνατότητα ολοκλήρωσης της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, ανάπτυξης δεξιοτήτων και ενίσχυσης της κοινωνικής και επαγγελματικής τους πορείας.

Φέτος, η διαδικασία στελέχωσης ξεκινά σημαντικά νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά, επιτρέποντας την άρτια οργάνωση των σχολικών μονάδων και την απρόσκοπτη έναρξη του νέου εκπαιδευτικού κύκλου σε όλη τη χώρα.

Σε δήλωσή του, ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κ. Κωνσταντίνος Βλάσης, ανέφερε: «Η έγκαιρη έναρξη της πλήρωσης θέσεων προσωπικού των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας αποτυπώνει τη σταθερή προτεραιότητά μας στην εκπαίδευση ενηλίκων και στην παροχή ίσων ευκαιριών.

Σε αγαστή συνεργασία με το Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ., την Πρόεδρό του, κα Άννα Ροκοφύλλου και τις αρμόδιες υπηρεσίες, προχωρούμε με συντονισμένες ενέργειες για την ομαλή λειτουργία των δομών και την ταχύτατη έναρξη του εκπαιδευτικού έργου.

Τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας αποτελούν σημαντική ευκαιρία επανένταξης και προσωπικής εξέλιξης για χιλιάδες συμπολίτες μας, μέσα από την πρόσβαση στη γνώση και την απόκτηση νέων δεξιοτήτων. Η Πολιτεία στηρίζει σταθερά τον θεσμό, με έμφαση στη συνεχή αναβάθμιση και ενίσχυση του έργου του».

Η σχετική πρόσκληση και τα επισυναπτόμενα έγγραφα είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. – Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος

Καθορισμός των διαδικασιών πραγματοποίησης των προαγωγικών, απολυτηρίων και επαναληπτικών εξετάσεων των Α΄, Β΄, Γ΄ και Δ΄ τάξεων όλων των τύπων Λυκείου μέσω της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας (Τ.Θ.Δ.Δ.)

Σχετ.:

1. Η υπό στοιχεία 173678/ΓΔ4/22-12-2020 Υ.Α. (Β΄ 5787) όπως τροποποιήθηκε με την υπό στοιχεία 48803/ΓΔ4/29-04-2022 Υ.Α. (Β΄ 2136)

2. Η υπό στοιχεία 105293/Δ2/02-09-2025 Υ.Α. (Β΄ 4741)

3. Η υπό στοιχεία 102474/Δ2/20-08-2021 Υ.Α. (Β΄ 4134) όπως τροποποιήθηκε με την υπό στοιχεία 104182/Δ2/29-08-2022 Υ.Α. (Β΄ 4678)

4. Η υπό στοιχεία Φ4/94217/ΓΔ4/29-07-2025 Υ.Α. (Β΄ 4375)

5. Η υπό στοιχεία Φ4/94008/Δ4/29-07-2025 Υ.Α. (Β΄ 4186)

6. Η υπό στοιχεία Φ4/93989/Δ4/29-07-2025 Υ.Α. (Β΄ 4187)

7. Η υπό στοιχεία 93571/Δ3/28-07-2025 Υ.Α. (Β΄ 4180)

8. Η υπό στοιχεία 93955/Δ3/29-07-2025 Υ.Α. (Β΄ 4151)

9. Η υπό στοιχεία 94164/Δ3/29-07-2025 Υ.Α. (Β΄ 4152)

Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξη 36/07-05-2026 του Δ.Σ.), σας δίνονται οι παρακάτω οδηγίες για την εφαρμογή της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας (Τ.Θ.Δ.Δ.):

Κατά το σχολικό έτος 2025-2026 οι προαγωγικές, απολυτήριες και επαναληπτικές εξετάσεις στα γραπτώς εξεταζόμενα μαθήματα των Α΄, Β΄, Γ΄ και Δ΄ τάξεων όλων των τύπων Λυκείου διενεργούνται με θέματα που κληρώνονται από την Τ.Θ.Δ.Δ. είτε ως ενότητες θεμάτων είτε ως αυτοτελή θέματα.

Πέντε ημέρες πριν την έναρξη των προαγωγικών, απολυτήριων και επαναληπτικών εξετάσεων Μαΐου-Ιουνίου 2026/Σεπτεμβρίου 2026 κάθε Λύκειο αναρτά, με ευθύνη του/της Διευθυντή/-ντριας, το πρόγραμμα των εξετάσεων των Α΄, Β΄, Γ΄ και Δ΄ τάξεων στο https://draw.iep.edu.gr ή στην ιστοσελίδα της Τ.Θ.Δ.Δ. του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida, Σχολεία Διευθύνσεις). Η είσοδος πραγματοποιείται με τη χρήση των κωδικών που διαθέτει η σχολική μονάδα στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο (Π.Σ.Δ.) ή μέσω κωδικών Taxisnet του/της Διευθυντή/-ντριας του σχολείου. Σε περίπτωση αδυναμίας εισόδου του/της Διευθυντή/-ντριας υπάρχει δυνατότητα εισόδου μέσω κωδικών Taxisnet του/της αναπληρωτή/-τριας Διευθυντή/-ντριας του σχολείου.

Σε περίπτωση τροποποίησης προγραμματισμένης εξέτασης για οποιονδήποτε λόγο ή σε περίπτωση εξέτασης μαθητών/-τριών που για λόγους ασθένειας δεν προσήλθαν στις προγραμματισμένες εξετάσεις, ενημερώνεται σχετικά η οικεία Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και καθορίζεται από το σχολείο νέα ημερομηνία εξέτασης, σύμφωνα με τα παραπάνω, αναρτώντας το επικαιροποιημένο πρόγραμμα εξετάσεων στην ιστοσελίδα της Τ.Θ.Δ.Δ.

Την ημέρα κάθε προγραμματισμένης εξέτασης ο/η Διευθυντής/-ντρια και ο/η οικείος/-α ή οι οικείοι/-ες διδάσκοντες/-ουσες, κληρώνουν άπαξ από την Τ.Θ.Δ.Δ. τα θέματα για τα προς εξέταση μαθήματα (έως δύο ώρες προ της ενάρξεως της εξέτασης για όλα τα γραπτώς εξεταζόμενα μαθήματα και τρεις ώρες για τα μαθήματα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας/Αρχαίων Ελληνικών, των Αγγλικών και της Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας/Νέων Ελληνικών, καθώς και για τα μαθήματα Σχεδιαστικού Περιεχομένου).

Η κλήρωση διενεργείται ως εξής:

α) Είσοδος της σχολικής μονάδας στην ιστοσελίδα της Τ.Θ.Δ.Δ. με τη χρήση των κωδικών που διαθέτει στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο (Π.Σ.Δ.) ή μέσω κωδικών Taxisnet του/της Διευθυντή/-ντριας ή του/της αναπληρωτή/-τριας Διευθυντή/-ντριας του σχολείου.

β) Επιλογή : «Σχολικό έτος», «Εξεταστική περίοδος», «Τάξη» και «Μάθημα».

γ) Επιλογή: «Δημιουργία κλήρωσης». Ανάλογα με το εξεταζόμενο μάθημα κληρώνονται με τυχαία επιλογή τρεις (3) ενότητες θεμάτων ή έξι (6) θέματα από τα οποία τρία (3) για το 2ο και τρία (3) για το 4ο ερώτημα. Για το μάθημα της Ιστορίας κληρώνονται, αντίστοιχα, τρία (3) θέματα για το 1ο και τρία (3) για το 3ο ερώτημα.

δ) Οι διδάσκοντες/-ουσες επιλέγουν από τα κληρωθέντα μία ενότητα θεμάτων ή ένα θέμα για το 2^ο και ένα θέμα για το 4ο (εκτός του μαθήματος της Ιστορίας στο οποίο επιλέγουν ένα θέμα για το 1^ο και ένα θέμα για το 3ο) στα οποία θα εξεταστούν οι μαθητές/-τριες. Στη συνέχεια, με ευθύνη του/της Διευθυντή/-ντριας ή του/της αναπληρωτή/-τριας Διευθυντή/-ντριας, καταχωρίζουν την επιλογή τους, στην πλατφόρμα της Τ.Θ.Δ.Δ.

Κατά τη διαδικασία αυτή, οι εκπαιδευτικοί λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες διδασκαλίας των γνωστικών αντικειμένων και την εν γένει λειτουργία της σχολικής μονάδας κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά.

Στις προβλεπόμενες από τις ισχύουσες διατάξεις κατατακτήριες εξετάσεις, τα θέματα των προφορικών εξετάσεων καταρτίζονται από τους/τις οικείους/-ες διδάσκοντες/-ουσες. Οι γραπτές εξετάσεις για τα μαθήματα της Ομάδας Α΄ διεξάγονται σύμφωνα με τη διαδικασία των προαγωγικών ή απολυτήριων εξετάσεων. Οι μαθητές και οι μαθήτριες εξετάζονται στην ίδια εξεταστέα ύλη και στα ίδια θέματα με τους/τις υπόλοιπους/-ες μαθητές/- τριες (άρθρα 113 και 136 του ν. 4610/2019).

Εάν, εκ παραδρομής, γίνει κλήρωση σε λάθος μάθημα:

 Ο/Η Διευθυντής/-ντρια ή ο/η αναπληρωτής/-τρια Διευθυντής/-ντρια καταχωρίζει σε συγκεκριμένη φόρμα της Τ.Θ.Δ.Δ. αιτιολογημένο αίτημα εκ νέου κλήρωσης στο μάθημα αυτό. Στη συνέχεια επιλέγει «Αποστολή». Το αίτημα διαβιβάζεται, μέσω της πλατφόρμας της Τ.Θ.Δ.Δ., στην οικεία Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

 Η οικεία Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, αφού προχωρήσει σε σχετικό έλεγχο, δίνει τη δυνατότητα στη συγκεκριμένη σχολική μονάδα εκ νέου κλήρωσης.

Σε περίπτωση που για τεχνικούς λόγους σε κάποιο Λύκειο δεν καταστεί δυνατή η κλήρωση των θεμάτων, ενημερώνεται ο/η οικείος/-α Διευθυντής/-ντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και η σχετική κλήρωση πραγματοποιείται στα γραφεία της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Τα θέματα αποστέλλονται στο σχολείο με τον προσφορότερο τρόπο.

Τη γενικότερη ευθύνη για την ομαλή διεξαγωγή των εξετάσεων στο πλαίσιο της Τ.Θ.Δ.Δ (παροχή οδηγιών, υποστήριξη κ.ά.) και την αντιμετώπιση ειδικών προβλημάτων που προκύπτουν στις σχολικές μονάδες ευθύνης του, έχει ο/η Διευθυντής/-ντρια της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Για το σκοπό αυτό ορίζεται σε κάθε Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης υπάλληλος/-οι ως υπεύθυνος/-οι/-ες των διαδικασιών κλήρωσης της Τ.Θ.Δ.Δ..

Τα σχολεία και οι εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι των Δ.Δ.Ε. μπορούν από 11/05/2026 - 12/05/2026 να κάνουν δοκιμαστικές κληρώσεις και αιτήματα.

Ειδικότερες οδηγίες σχετικά με την πρόσβαση και υποστήριξη της διαδικασίας υπάρχουν αναρτημένες στην ιστοσελίδα της Τ.Θ.Δ.Δ.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΜΑΡΚΑΚΗΣ

Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος μόνιμων εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής, κλάδου ΠΕ11, για τη διδασκαλία του αντικειμένου της κολύμβησης στο πλαίσιο του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής, στις Γ΄ και Δ΄ τάξεις του Δημοτικού Σχολείου, ορισμός Συντονιστών Κολύμβησης και ενέργειες για την έναρξη του αντικειμένου για το διδακτικό έτος 2026–2027

Το σχετικό έγγραφο ΕΔΩ 

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

    Αγαπητοί φίλοι 

  Σας καλώ τη Δευτέρα 18 Μαίου 2026, ώρα 18:30, στο Αριστοτέλειον Θέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών Εθνικής Άμυνας 2  στη Θεσσαλονίκη, όπου οργανώνεται επιστημονική εκδήλωση παρουσίασης της συλλογικής μελέτης που επιμελήθηκε ο καλός φίλος Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης Βουλευτής Ροδόπης ΝΔ και Αν. Καθηγητής Νομικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου με τον οποίο συνεργαστήκαμε αποτελεσματικά στο Συμβούλιο της Ευρώπης. 

Θέμα: «Τεχνητή Νοημοσύνη: Ανθρώπινα Δικαιώματα, Δημοκρατία και Κράτος Δικαίου». 

Θα μιλήσουν:

• Ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Φιλόθεος

• Η Ντόρα Μπακογιάννη, Επικεφαλής της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στο Συμβούλιο της Ευρώπης 

• Ο Προκοπής Παυλοπουλος, πρώην Πρόεδρος Δημοκρατίας. 

Για να συμμετέχετε πατήστε πάνω στον παρακάτω σύνδεσμο. 

Συμπληρώστε για να δηλώσετε συμμετοχή.

Η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΔΩ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΔΑΚΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ Δ.Ε ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

          Ο θάνατος συναδέλφου Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στη Θεσσαλονίκη, λόγω άσκησης bullying, όπως φαίνεται, καθώς και η αυτοκτονία Διευθύντριας σχολείου της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, λόγω εργασιακού στρες, επαναφέρουν με τραγικό τρόπο στο προσκήνιο το πρόβλημα των εργασιακών συνθηκών των εκπαιδευτικών.

Ανεξάρτητα από την κατάληξη που θα έχει η έρευνα της ελληνικής δικαιοσύνης για τα συγκεκριμένα περιστατικά, η ΔΑΚΕ Καθηγητών επισημαίνει ότι σε πάρα πολλά σχολεία της χώρας σημειώνονται κρούσματα βίας (σωματικής, λεκτικής ή ψυχολογικής) σε βάρος εκπαιδευτικών από γονείς, μαθητές ή εξωσχολικούς.

Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι σημαντική μερίδα μαθητών έχει παραβατική συμπεριφορά στον χώρο του σχολείου και συχνά οι καθηγητές πέφτουν θύματα οργανωμένης βίας από ομάδες μαθητών.

Παράλληλα, σημαντική μερίδα γονέων, αντί να αντιλαμβάνεται την παραβατική συμπεριφορά των τέκνων της και να συνεργάζεται με την εκπαιδευτική κοινότητα, προχωράει σε άδικες επιθέσεις εναντίον εκπαιδευτικών και συχνά καταθέτει αστήριχτες μηνύσεις, με αποτέλεσμα οι εκπαιδευτικοί να οδηγούνται στα αστυνομικά τμήματα και στις δικαστικές αίθουσες. Παρατηρείται το απαράδεκτο φαινόμενο εργαλειοποίησης της δικαιοσύνης από μερίδα προβληματικών γονέων σε βάρος των εκπαιδευτικών.

Από την άλλη πλευρά το Υπουργείο Παιδείας αδρανεί χαρακτηριστικά και αφήνει να διογκώνεται το απαράδεκτο αυτό φαινόμενο. Η απαξίωση του εκπαιδευτικού, το εργασιακό στρες που υφίσταται, η αίσθηση ότι είναι απροστάτευτος κατά την άσκηση των καθηκόντων του και οι χαμηλοί μισθοί καθιστούν το λειτούργημα του εκπαιδευτικού αντιδημοφιλές. Σε λίγα χρόνια η πολιτεία θα αναζητά εκπαιδευτικούς και δε θα βρίσκει, όπως συμβαίνει σήμερα στη Μεγάλη Βρετανία.

Από την άλλη πλευρά, ΑΣΕ-ΠΑΜΕ και ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ συνδράμουν στη διαιώνιση του προβλήματος με τη σιωπή τους. Εγκλωβισμένοι στη λογική του μετώπου εκπαιδευτικών-μαθητών και γονέων, για να πλήξουν τον καπιταλισμό, αδυνατούν να αντιληφθούν το μέγεθος του προβλήματος. Παραβλέπουν το γεγονός ότι σε προοδευμένες χώρες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, το ζήτημα της εργασιακής ασφάλειας είναι σημαντικότερο και από τις οικονομικές διεκδικήσεις. Στις χώρες αυτές, μερίδα μαθητών και γονέων αποτελούν μάστιγα για τη Δημόσια Εκπαίδευση.

Η ΔΑΚΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ Δ.Ε, έχοντας αντιληφθεί τη σοβαρότητα του προβλήματος, παρεμβαίνει δυναμικά και απαιτεί από το Υπουργείο Παιδείας να σταματήσει να είναι παρατηρητής και να προβεί σε άμεσα μέτρα για τη θεσμική προστασία των εκπαιδευτικών.

Η ΔΑΚΕ Καθηγητών Δ.Ε απαιτεί:

1. Νέο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του σχολείου, ώστε να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα βίας σε βάρος εκπαιδευτικών.
2. Νομοθετική θωράκιση του εκπαιδευτικού. Θεσμοθέτηση του νομικού συμπαραστάτη.
3. Αυστηρή αντιμετώπιση γονέων, μαθητών και εξωσχολικών που επιτίθενται σε εκπαιδευτικούς κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
4. Να σταματήσει άμεσα η τακτική της προσαγωγής των καθηγητών στα αστυνομικά τμήματα με αστήριχτες κατηγορίες.
5. Κάλυψη των δικαστικών εξόδων των εκπαιδευτικών που υφίστανται επίθεση κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Ο εκπαιδευτικός επιβάλλεται να νιώθει ασφαλής στον εργασιακό του χώρο. Σε διαφορετική περίπτωση η Δημόσια Εκπαίδευση θα καταρρεύσει και η κοινωνία μας θα βρεθεί στον βούρκο. Η ευθύνη της πολιτείας για την υφιστάμενη κατάσταση είναι πασιφανής.

   ΔΑΚΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ Δ.Ε

Ένα νέο, πιο οργανωμένο και αυστηρό πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές και τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις προετοιμάζεται από το Υπουργείο Παιδείας, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας μαθητών και εκπαιδευτικών, τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη δημιουργία σαφέστερων κανόνων λειτουργίας.

Οι σχολικές εκδρομές αποτελούν διαχρονικά σημαντικό κομμάτι της εκπαιδευτικής εμπειρίας, συνδέοντας τη μάθηση με τη βιωματική γνώση, την κοινωνικοποίηση και τη συνεργασία. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η οργάνωσή τους συνοδεύεται από αυξημένες ευθύνες, νομική αβεβαιότητα και έντονη γραφειοκρατία, δημιουργώντας συχνά πίεση στους εκπαιδευτικούς και προβληματισμό στους γονείς.

Στο πλαίσιο αυτό, η νέα Υπουργική Απόφαση που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το επόμενο σχολικό έτος επιχειρεί να απαντήσει σε χρόνια προβλήματα και να διαμορφώσει ένα πιο ασφαλές και λειτουργικό περιβάλλον για όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.

1. Καθολικοί έλεγχοι λεωφορείων για όλες τις μετακινήσεις

Κεντρική αλλαγή αποτελεί η καθιέρωση ελέγχων σε όλα τα λεωφορεία που μεταφέρουν μαθητές, χωρίς περιορισμούς απόστασης ή είδους εκδρομής. Η πρόβλεψη αυτή ενισχύει ουσιαστικά την πρόληψη και καλύπτει κενά που υπήρχαν μέχρι σήμερα, ιδιαίτερα σε μικρότερες ή μονοήμερες μετακινήσεις.

Η καθολική εφαρμογή των ελέγχων από την Τροχαία αναμένεται να αυξήσει το επίπεδο ασφάλειας και να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε πλημμελείς ή επικίνδυνες πρακτικές.

2. Διαφανείς διαδικασίες συνεργασίας με τουριστικά γραφεία

Το νέο πλαίσιο εισάγει σαφέστερους κανόνες για την επιλογή τουριστικών γραφείων, αντιμετωπίζοντας χρόνιες παθογένειες όπως αδιαφάνεια, εντάσεις και πιέσεις προς τα σχολεία.

Προβλέπεται:

• καθορισμός συγκεκριμένων κριτηρίων επιλογής,
• ενίσχυση της διαφάνειας,
• προστασία των σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών από αμφισβητήσεις και καταγγελίες.

Στόχος είναι η δημιουργία ενός αξιόπιστου και ελεγχόμενου πλαισίου συνεργασίας.

3. Ενιαίο θεσμικό πλαίσιο για όλες τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις

Μέχρι σήμερα, οι διαφορετικοί τύποι εκδρομών λειτουργούσαν με πολλαπλές εγκυκλίους και διαδικασίες, προκαλώντας σύγχυση και ανασφάλεια.

Με το νέο πλαίσιο θεσπίζονται ενιαίοι κανόνες για όλες τις μορφές εκπαιδευτικών επισκέψεων, προσφέροντας σαφήνεια και σταθερότητα στη λειτουργία των σχολείων και διευκολύνοντας τον σχεδιασμό των μετακινήσεων.

4. Καθορισμός σαφών κανόνων συμπεριφοράς μαθητών

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συμπεριφορά των μαθητών κατά τη διάρκεια των εκδρομών, με εφαρμογή του σχολικού κανονισμού και εκτός σχολικού χώρου.

Οι ρυθμίσεις περιλαμβάνουν:

• κανόνες για τη χρήση κινητών τηλεφώνων,
• προστασία προσωπικών δεδομένων,
• σαφή όρια στη συμπεριφορά και τη συμμετοχή των μαθητών.

Η παρέμβαση αυτή έρχεται ως απάντηση σε περιστατικά παραβατικότητας και ακατάλληλης χρήσης ψηφιακών μέσων που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια.

5. Ψηφιοποίηση διαδικασιών και μείωση γραφειοκρατίας

Το νέο σύστημα προβλέπει τη δυνατότητα υποβολής υπεύθυνων δηλώσεων και άλλων εγγράφων μέσω ψηφιακών μέσων, περιορίζοντας σημαντικά τον όγκο των έντυπων διαδικασιών.

Η αλλαγή αυτή αναμένεται να διευκολύνει:

• τους γονείς,
• τις σχολικές μονάδες,
• τους διευθυντές και τους εκπαιδευτικούς.

Αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τον εκσυγχρονισμό της διοικητικής λειτουργίας του σχολείου

6. Ενίσχυση της προστασίας και της υποστήριξης των εκπαιδευτικών

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη στήριξη των συνοδών εκπαιδευτικών, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζουν αυξημένες ευθύνες, νομική ανασφάλεια και έντονη πίεση.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει:

• καλύτερη καθοδήγηση για την εποπτεία των μαθητών,
• σαφέστερες διαδικασίες ευθύνης,
• ενίσχυση της πρόληψης και της προστασίας των εκπαιδευτικών.

Στόχος είναι να περιοριστεί το αίσθημα κινδύνου που οδηγεί πολλούς εκπαιδευτικούς στην αποφυγή συμμετοχής σε εκδρομές.

Ένα νέο περιβάλλον που θα κριθεί στην εφαρμογή

Οι προτεινόμενες αλλαγές αντανακλούν την προσπάθεια του Υπουργείου Παιδείας να αντιμετωπίσει χρόνιες δυσλειτουργίες και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στις σχολικές εκδρομές.

Ωστόσο, η επιτυχία του νέου πλαισίου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πρακτική εφαρμογή του στην καθημερινότητα των σχολείων.

Οι σχολικές εκδρομές δεν αποτελούν απλώς μια διοικητική διαδικασία, αλλά ένα ουσιαστικό κομμάτι της παιδαγωγικής εμπειρίας. Για να διατηρήσουν τον χαρακτήρα τους ως ασφαλείς, δημιουργικές και αξέχαστες στιγμές για τους μαθητές, απαιτούν όχι μόνο σαφείς κανόνες, αλλά και συνεχή υποστήριξη, συνεργασία και εμπιστοσύνη μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων.

ΟΛΜΕ- Το τέλος του Εθνικού Διαλόγου

Η έναρξη ενός ουσιαστικού διαλόγου για την Παιδεία, αποτελεί πάγιο και διαχρονικό αίτημα των εκπαιδευτικών και της κοινωνίας. Η σύσταση από την υπουργό μιας πολυπληθούς Επιτροπής δεν αποτυπώνει τη ζητούμενη πραγματικότητα, καθώς η διαδικασία αυτή απέχει από τις αρχές της ισότιμης και συλλογικής συμμετοχής. Η συγκρότηση της πραγματοποιήθηκε χωρίς την απαιτούμενη συνεννόηση με τις εκπαιδευτικές Ομοσπονδίες, τις επιστημονικές ενώσεις και τα πολιτικά κόμματα. Παράλληλα απουσιάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό οι μαχόμενοι εκπαιδευτικοί, ενώ αποκλείστηκαν οι εκπρόσωποι των γονέων. ΟΛΜΕ,ΔΟΕ, ΟΙΕΛΕ συμμετέχουν με έναν εκπρόσωπο η κάθε μία. Πρακτικά είναι αδύνατο να λαμβάνουν μέρος σε όλες τις υποεπιτροπές.  

Η κ. Ζαχαράκη αναμένει στα τέλη του 2027 σχετικά πορίσματα, όπως η φυσιογνωμία του νέου Λυκείου, η μετεξέλιξη των αδιάβλητων Πανελλαδικών εξετάσεων, το Εθνικό Απολυτήριο. Ακόμη προστίθεται και το Διεθνές [IB] ως μια νέα παράμετρος. Οι κάτοχοι του έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε Σχολές του εξωτερικού και μελλοντικά σε ιδιωτικά ιδρύματα στην Ελλάδα. Ενδέχεται όμως να εισάγονται άνευ Πανελλαδικών στα δημόσια Α.Ε.Ι. Μια εξέλιξη που θα δίνει αυτό το δικαίωμα σε μαθητές ιδιωτικών σχολείων και σε ένα πολύ μικρό αριθμό δημοσίων.

Ο Εθνικός Διάλογος έχει πλέον απωλέσει το ουσιώδες ενδιαφέρον του . Τα όποια πορίσματα θα συμπέσουν χρονικά με τις βουλευτικές εκλογές. Η ΟΛΜΕ δεν συμμετέχει πλέον, καθώς δεν αναμένει κάτι αποτελεσματικό και δημιουργικό .Η υπουργός Παιδείας οφείλει να την καλέσει άμεσα και να συζητήσει για όλα τα προβλήματα που απαιτούν άμεσες λύσεις .Όσον αφορά το προτεινόμενο Εθνικό Απολυτήριο, δηλώνουμε πως είμαστε αντίθετοι με την προσθήκη νέων εκπαιδευτικών ανισοτήτων Το Λύκειο θα μετατραπεί σε ένα συνεχές εξεταστικό κέντρο όπου θα γενικευτεί το άγχος, η αποστήθιση και η κατηγοριοποίηση μαθητών και μαθητριών. Παράλληλα θα αυξηθεί το φροντιστήριο, αλλά και η παραπαιδεία. Η Τράπεζα Θεμάτων και οι πολλαπλές εξετάσεις θα φέρουν νέα δυσβάστακτα οικονομικά βάρη που θα επωμιστούν οι οικογένειες σε μια εποχή ακρίβειας, πληθωρισμού, μειωμένης αγοραστικής δύναμης και των πλέον χαμηλών μισθών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.    

Θεόδωρος Τσούχλος

ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ Β΄ ΕΛΜΕ

Συνάδελφοι, συναδέλφισσες,

την Τρίτη 12 Μαΐου 2026, από τις 14:00 έως τις 19:30,

δίνουμε το παρόν στο 7ο ΓΕΛ & 8ο Γυμνάσιο Καλαμαριάς για την ανάδειξη των εκπροσώπων μας στο 22ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ.

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για το μέλλον του κλάδου μας, η Δ.Α.Κ.Ε. Καθηγητών Δ.Ε. σας καλεί να δυναμώσουμε το συνδικάτο μας. Η φωνή μας πρέπει να ακουστεί καθαρά απέναντι σε όποιον αποφασίζει για εμάς, χωρίς εμάς. Δεν αφήνουμε τους «λίγους» να αποφασίζουν για όλους εμάς που υπηρετούμε καθημερινά τη δημόσια εκπαίδευση με συνέπεια και αγώνα.

Διεκδικούμε μαζί:

• Οικονομική αναβάθμιση: Επαναφορά δώρων (Χριστουγέννων, Πάσχα, αδείας) και πλήρη σύνταξη στα 30 χρόνια υπηρεσίας και 60 ετών.
• Ασφαλές εργασιακό περιβάλλον: Πλήρη προστασία από επιθέσεις, θεσμοθέτηση «Συνηγόρου του Εκπαιδευτικού» και νομική κάλυψη.
• Τέλος στην εργασιακή ομηρία: Αυτόματη μονιμοποίηση μετά τη διετία και αύξηση μόνιμων διορισμών.
• Βελτίωση καθημερινότητας: Μείωση γραφειοκρατίας, επαναφορά διδακτικού ωραρίου στα προ μνημονίων επίπεδα και χιλιομετρική αποζημίωση για τις μετακινήσεις.
• Αναβάθμιση υποδομών: Σύγχρονη Τεχνική Εκπαίδευση και νέες εγκαταστάσεις κατασκηνώσεων για τους εκπαιδευτικούς.

Σας καλούμε να στηρίξετε μια παράταξη που μιλά ξεκάθαρα, χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες, με μοναδικό γνώμονα το συμφέρον των εκπαιδευτικών. Έχουμε αποδείξει ότι στεκόμαστε δίπλα σε κάθε συνάδελφο, προτείνοντας λύσεις και διεκδικώντας με συνέπεια.

Συμμετέχουμε μαζικά – Δυναμώνουμε τη φωνή μας.

Τρίτη 12 Μαΐου, είμαστε όλοι εκεί!

Δ.Α.Κ.Ε. ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ Δ.Ε.

Συνεχίζουμε με συγκεκριμένες προτάσεις – Διεκδικούμε με συνέπεια

Η φετινή εικόνα για την εισαγωγή μαθητών στην Α’ Δημοτικού αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη συνεχή και βαθιά δημογραφική συρρίκνωση της χώρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν ανακοινωθεί από το Υπουργείο Παιδείας, τον Σεπτέμβριο του 2026 αναμένεται να περάσουν το κατώφλι της πρώτης τάξης του δημοτικού περίπου 69.895 μαθητές και μαθήτριες στα δημόσια σχολεία.

Ο αριθμός αυτός επιβεβαιώνει μια ανησυχητική και σταθερά πτωτική πορεία των τελευταίων δεκαετιών, καθώς από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας οι εγγραφές στην Α’ Δημοτικού ξεπερνούσαν τις 120.000, ενώ σήμερα έχουν σχεδόν υποδιπλασιαστεί.

Η Α’ Δημοτικού ως «καθρέφτης» του δημογραφικού προβλήματος

Η είσοδος των παιδιών στο δημοτικό σχολείο αποτελεί έναν από τους πιο αξιόπιστους δείκτες αποτύπωσης των γεννήσεων της χώρας. Η σταθερή μείωση των μαθητών στην πρώτη τάξη δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας δημογραφικής κρίσης που συνδέεται με τη χαμηλή γεννητικότητα, τη γήρανση του πληθυσμού και τη μετανάστευση νέων ανθρώπων στο εξωτερικό.

Η Ελλάδα καταγράφει εδώ και χρόνια δείκτη γονιμότητας σημαντικά κάτω από το όριο αναπλήρωσης του πληθυσμού, γεγονός που οδηγεί σε διαρκή μείωση των παιδιών σχολικής ηλικίας. Παράλληλα, η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας ενίσχυσε την τάση αυτή, καθώς επηρέασε τις αποφάσεις των νέων ζευγαριών για τεκνοποίηση.

Σταδιακή αλλά σταθερή μείωση

Η μείωση των μαθητών στην Α’ Δημοτικού δεν ήταν απότομη, αλλά εξελίχθηκε σταδιακά. Κάθε νέα σχολική χρονιά καταγράφει μικρότερες «φουρνιές» μαθητών, γεγονός που αντικατοπτρίζει τις μειωμένες γεννήσεις έξι χρόνια νωρίτερα.

Η τάση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά είναι ακόμη πιο έντονη στην περιφέρεια, όπου η πληθυσμιακή συρρίκνωση οδηγεί σε συγχωνεύσεις τμημάτων, υποβιβασμούς σχολικών μονάδων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε κλείσιμο σχολείων.

Κοινωνικές και εκπαιδευτικές επιπτώσεις

Η μείωση των μαθητών έχει διττή επίδραση στο εκπαιδευτικό σύστημα. Από τη μία πλευρά, οδηγεί σε μικρότερα τμήματα, γεγονός που μπορεί να διευκολύνει την εκπαιδευτική διαδικασία. Από την άλλη όμως, δημιουργεί σοβαρές προκλήσεις στη λειτουργία του σχολικού δικτύου, στη διατήρηση σχολικών μονάδων και στη μακροπρόθεσμη οργάνωση της εκπαίδευσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η συνολική εικόνα δείχνει ότι η πρωτοβάθμια εκπαίδευση επηρεάζεται άμεσα, με μείωση του μαθητικού πληθυσμού και παράλληλη αναδιάρθρωση του εκπαιδευτικού χάρτη της χώρας.

Βασικοί παράγοντες της δημογραφικής συρρίκνωσης

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τρεις κυρίαρχους παράγοντες:

• Υπογεννητικότητα, καθώς η Ελλάδα παραμένει κάτω από το όριο αναπλήρωσης πληθυσμού (2,1 παιδιά ανά γυναίκα), με τον δείκτη να κυμαίνεται περίπου στο 1,3–1,5.
• Γήρανση του πληθυσμού, που οδηγεί σε αυξημένη αναλογία ηλικιωμένων προς νέους.
• Μετανάστευση νέων, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, που μείωσε τον αριθμό των ανθρώπων αναπαραγωγικής ηλικίας στη χώρα.

Επιπτώσεις στην κοινωνία και στο μέλλον

Η συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού δεν αποτελεί μόνο εκπαιδευτικό ζήτημα, αλλά έχει ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις. Επηρεάζει τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, τη μελλοντική διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού και τη συνολική ηλικιακή ισορροπία της κοινωνίας.

Παράλληλα, σε τοπικό επίπεδο, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, η μείωση των παιδιών αποδυναμώνει τον κοινωνικό ιστό των κοινοτήτων, καθώς το σχολείο αποτελεί βασικό πυρήνα ζωής και συνοχής.

Ανάγκη για άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις

Η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος απαιτεί συντονισμένες και μακροπρόθεσμες πολιτικές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• οικονομική στήριξη των νέων οικογενειών,
• πολιτικές στέγασης,
• ενίσχυση της απασχόλησης των νέων και των γυναικών,
• μέτρα συμφιλίωσης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής,
• στοχευμένη περιφερειακή ανάπτυξη.

Χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις, η μείωση των μαθητών στην Α’ Δημοτικού αναμένεται να συνεχιστεί, με σημαντικές συνέπειες τόσο για το εκπαιδευτικό σύστημα όσο και για τη συνολική δημογραφική και κοινωνική ισορροπία της χώρας.

Η ένταξη της ειδικότητας «Τεχνικού Θερμικών και Υδραυλικών Εγκαταστάσεων και Τεχνολογίας Πετρελαίου» στο Μεταλυκειακό Έτος – Τάξη Μαθητείας αποφοίτων ΕΠΑ.Λ./Π.ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2026–2027, όπως ανακοινώθηκε από τη Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Δια Βίου Μάθησης, αποτελεί ένα ακόμη θετικό βήμα προς την ενίσχυση και διεύρυνση του θεσμού της Μαθητείας.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη κινείται σε σωστή κατεύθυνση, καθώς ενισχύει τη σύνδεση της επαγγελματικής εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Ωστόσο, ταυτόχρονα αναδεικνύει με ακόμη μεγαλύτερη ένταση την ανάγκη για έναν συνολικό, ενιαίο και ισότιμο σχεδιασμό, που θα διασφαλίζει τη συμμετοχή όλων των ειδικοτήτων τόσο στη Μαθητεία όσο και στη διαδικασία πιστοποίησης επαγγελματικών προσόντων.

Σημαντικές ελλείψεις και ανισότητες στο ισχύον πλαίσιο

Σήμερα, εξακολουθεί να υφίσταται ένας σημαντικός αριθμός ειδικοτήτων που παραμένει εκτός είτε της δυνατότητας συμμετοχής στη Μαθητεία είτε – κυρίως – της διαδικασίας πιστοποίησης, παρά το γεγονός ότι σε αρκετές περιπτώσεις έχουν λειτουργήσει τμήματα επί σειρά ετών.

Ενδεικτικά, ειδικότητες όπως ο Βοηθός Οδοντοτεχνίτη και ο Τεχνικός Μηχανοσυνθέτης Αεροσκαφών δεν περιλαμβάνονται στις εξετάσεις πιστοποίησης, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ζητήματα επαγγελματικής ισοτιμίας και αδικίας για τους αποφοίτους.

Παράλληλα, παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις στην πιστοποίηση Επαγγελματικών Περιγραμμάτων από τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π., σε κρίσιμες ειδικότητες όπως:

• Τεχνικός Θερμικών και Υδραυλικών Εγκαταστάσεων και Τεχνολογίας Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου
• Υπάλληλος Εμπορίας και Διαφήμισης
• Τεχνικός Ζωικής Παραγωγής
  και άλλες συναφείς ειδικότητες.

Η κατάσταση αυτή λειτουργεί ανασταλτικά για την πλήρη ανάπτυξη του θεσμού της Μαθητείας και στερεί από τους αποφοίτους τη δυνατότητα ουσιαστικής επαγγελματικής κατοχύρωσης.

Ανάγκη για ενιαίο και δίκαιο σύστημα Μαθητείας

Η αποσπασματική ένταξη ειδικοτήτων, χωρίς ενιαίο σχεδιασμό και χωρίς ταυτόχρονη διασφάλιση της πιστοποίησης όλων των αποφοίτων, οδηγεί σε άνιση μεταχείριση και υπονόμευση της αξιοπιστίας του θεσμού.

Η Μαθητεία δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά. Απαιτείται καθολικότητα, θεσμική συνοχή και στρατηγικός σχεδιασμός, ώστε να διασφαλίζεται η ισοτιμία όλων των ειδικοτήτων.

Εκκρεμότητες που επιβαρύνουν το σύστημα

Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που επηρεάζουν τη συνολική λειτουργία της πιστοποίησης, όπως:

• η ανάγκη υλοποίησης του Προπαρασκευαστικού Προγράμματος Πιστοποίησης (ΠΠΠ),
• ο σαφής και έγκαιρος προγραμματισμός των εξετάσεων πιστοποίησης.

Ωστόσο, τα ζητήματα αυτά δεν αναιρούν το βασικό και ουσιαστικό πρόβλημα: τον αποκλεισμό σημαντικών ειδικοτήτων από το σύστημα πιστοποίησης.

Προτάσεις για άμεση θεσμική παρέμβαση

Για την ουσιαστική ενίσχυση της Μαθητείας και της επαγγελματικής εκπαίδευσης προτείνονται:

• Άμεση ένταξη όλων των ειδικοτήτων στη Μαθητεία και στη διαδικασία πιστοποίησης
• Επιτάχυνση της πιστοποίησης των Επαγγελματικών Περιγραμμάτων από τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.
• Διασφάλιση ισότιμων όρων συμμετοχής και επαγγελματικής αποκατάστασης για όλους τους αποφοίτους
• Ενιαίος και ολοκληρωμένος εθνικός σχεδιασμός για τον θεσμό της Μαθητείας
• Άμεση υλοποίηση του Προπαρασκευαστικού Προγράμματος Πιστοποίησης (ΠΠΠ) και έγκαιρος προγραμματισμός εξετάσεων
• Ειδική μέριμνα για τους μαθητευόμενους των ΕΝΕΕΓΥΛ

Το Υπουργείο Παιδείας και ο Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. οφείλουν να προχωρήσουν σε ουσιαστικές, συνολικές και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις. Η ενίσχυση της Μαθητείας δεν μπορεί να στηρίζεται σε μεμονωμένες προσθήκες ειδικοτήτων, αλλά απαιτεί συνολικό σχεδιασμό, συνέπεια και σεβασμό προς τους αποφοίτους και τη δημόσια επαγγελματική εκπαίδευση.