Α. Υποβιβάζονται πέντε (5) Μειονοτικά Δημοτικά Σχολεία (2 στην Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης και 3 στην Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης), τα οποία ήδη λειτουργούν, τα τελευταία σχολικά έτη, με την προτεινόμενη νέα οργανικότητα, λόγω εγγραφής σε αυτά αριθμού μαθητών, κατά πολύ μικρότερου από τον προβλεπόμενο της παλαιάς οργανικότητας.

Β. Υποβιβάζονται δώδεκα (12) Μειονοτικά Δημοτικά Σχολεία (4 στην Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης και 8 στην Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης), τα οποία δε λειτουργούν τα τελευταία σχολικά έτη λόγω έλλειψης μαθητών.

Σημείωση: Όσα σχολεία υποβιβάζονται, εφόσον υπάρξει ξανά ο ελάχιστος αναγκαίος αριθμός μαθητών, μπορούν να επαναλειτουργήσουν με νέα οργανικότητα, κατόπιν επαναξιολόγησης του θέματος αυτού με νεότερη απόφαση».

 ΤΟ ΦΕΚ ΕΔΩ

Ο κύκλος των ”χαμένων Υπουργών”.

”Το χάσμα που χωρίζει τις επιδόσεις των μαθητών στα δημόσια από εκείνες των μαθητών στα ιδιωτικά σχολεία πιστοποιεί ότι η εκπαίδευση έχει σταματήσει να λειτουργεί να λειτουργεί ως ιμάντας κοινωνικής ανέλιξης και μάλλον αναπαράγει τις ανισότητες, καθώς λειτουργεί με δύο ”ταχύτητες”. Παρά τα όποια βήματα αναβάθμισης των τελευταίων χρόνων, η απόσταση που μένει να καλυφθεί είναι μεγάλη.”

Το κύριο άρθρο της Καθημερινής(12-12-2023) γραμμένο, είτε με την ”αυθεντία” που χαρίζει η αλαζονεία του μονόλογου, είτε στο όνομα ανομολόγητων σκοπιμοτήτων, αντιστρέφει μια πραγματικότητα. Είναι γεγονός ότι η εκπαίδευση έχει σταματήσει να ”λειτουργεί ως ιμάντας κοινωνικής ανέλιξης”. Είναι ψέμα όμως ότι αυτό αφορά μόνο την δημόσια εκπαίδευση. Στην πραγματικότητα δεν έχει σχέση με την εκπαίδευση αλλά με τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις. Δεν είναι αλήθεια ότι η εκπαίδευση ”αναπαράγει τις ανισότητες” απλώς αδυνατεί πλέον να τις γεφυρώσει. Αν το Κολλέγιο αναλάμβανε, με κρατική χρηματοδότηση, να λειτουργήσει ένα σχολείο του Περάματος, της Δραπετσώνας ή του Ζεφυρίου θα αποκαλυπτόταν η αλήθεια. Ότι δηλαδή ή κύρια αιτία του χάσματος είναι οι κοινωνικές καταβολές των μαθητών.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ”Κ” βασικές αιτίες για το ”χάσμα μεταξύ ιδιωτι­κών και δημόσιων σχολείων” είναι ”Ο τρόπος με τον οποίο είναι δομημένο το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, που επιτρέπει τη «βαριά» παπαγαλία, η απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης, αλλά και ο στόχος της οικογένειας το παιδί να περάσει στο πανεπιστήμιο”! Προφανώς όταν το διαβάσουν οι κάτοικοι του Περάματος και της Δραπετσώνας, οι κτηνοτρόφοι των Αγράφων, οι Ρομά του Ζεφυρίου, όσοι πρόσφυγες γνωρίζουν Ελληνικά και τέλος πάντων όσοι από άγνοια μέχρι τώρα έστελναν τα παιδιά τους σε Δημόσια σχολεία θα σπεύσουν να τα εγγράψουν στο Κολέγιο και τα συναφή. Φυσικά όταν αποφοιτήσουν θα απολαύσουν τους καρπούς της ”κοινωνικής ανέλιξης” αναλαμβάνοντας να διαχειριστούν τις ”οικογενειακές επιχειρήσεις” ή τις τύχες της χώρας και των πολιτών. Εννοείται αφού θα είχαν περατώσει τις σπουδές τους στην Οξφόρδη, ή το Χάρβαρντ.

Το ρεπορτάζ και το κύριο άρθρο εδράζονται στον διαγωνισμό PISA που οργάνωσε ο ΟΟΣΑ. Οι απόψεις του οργανισμού για την θέσπιση vouchers στην εκπαίδευση είναι παλιές(Πολύς καπνός και στο βάθος vouchers., 26/01/2003) και πάγια είναι τα συμφέροντα που τις προβάλουν με στόχο, όχι βέβαια να σταματήσει η εκπαίδευση να ”αναπαράγει ανισότητες” αλλά την έμμεση χρηματοδότηση, από το κράτος, της Ιδιωτικής Εκπαίδευσης. Ενισχύουν αυτές τις τάσεις κολακεύοντας την εξουσία, ”Παρά τα όποια βήματα αναβάθμισης των τελευταίων χρόνων”, αλλά και ωθώντας σταθερά προς το επιθυμητό, ”η απόσταση που μένει να καλυφθεί είναι μεγάλη”.

Όμως, αν η εκπαίδευση είναι το σύγχρονο ”Γεφύρι της Άρτας”, γι’ αυτό την κύρια ευθύνη δεν την έχουν ούτε οι εκπαιδευτικοί ούτε φυσικά οι μαθητές. Ούτε οι ικανότητες όλων των πολιτικών που διατέλεσαν Υπουργοί Παιδείας. Φταίει ο τρόπος άσκησης της πολιτικής που λίγο πολύ θυμίζει το ”απόψε αυτοσχεδιάζουμε”. Με σταθερό πολιτικό ”φάρο” το φαίνεσθε και την διαχείριση της εξουσίας, οι ”μεταρρυθμίσεις” πάνε και έρχονται και η μια γενιά μετά την άλλη καταποντίζονται στη τρικυμία του πολιτικού αβδηριτισμού. Η ”μεγάλη απάτη” συνίσταται, μεταξύ άλλων, στην παγίδευση δεκάδων χιλιάδων νέων κάθε χρόνο σε σπουδές με σχεδόν ανύπαρκτες προοπτικές και συχνά και δίχως ουσιαστικό περιεχόμενο. Έτσι αντί να βρουν νωρίς τον επαγγελματικό τους δρόμο και να δημιουργήσουν την δική τους κοινωνική διαδρομή, σπαταλούν πολύτιμα παραγωγικά χρόνια χάνοντας τον προσανατολισμό τους. Τροφοδοτώντας βεβαίως με τον τρόπο αυτό τόσο αρκετές τοπικές οικονομίες, όσο και της επιβίωση των πολιτικών εκπροσώπων τους. Τις τελευταίες δεκαετίες έχει εξαφανιστεί τελείως κάθε επιστημονική, οικονομική ή κοινωνική λογική στην ίδρυση και την διασπορά ΑΕΙ και ΤΕΙ(τέως) σε σημείο που το ”κάθε πόλη και γήπεδο κάθε χωριό και γυμναστήριο της χούντας να έχει καταντήσει, στον καιρό της ελλειμματικής δημοκρατίας, ”κάθε πόλη και ΑΕΙ κάθε χωριό και ΤΕΙ”.

Εκτός από τις λίγες περιπτώσεις στις οποίες την διασπορά επέβαλαν εθνικοί λόγοι, στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο κατακερματισμός των ιδρυμάτων -φυσικά σε βάρος του όποιου εκπαιδευτικού-επιστημονικού έργου- γινόταν στο βωμό της ικανοποίησης της τοπικής ”πελατείας” κομμάτων και πολιτικών. Εξασφαλιζόταν έτσι πελατεία για τα προς ενοικίαση διαμερίσματα, για τις καφετέριες και τις ταβέρνες και γενικά για την ”αγορά” του τόπου. Αλλά αυτό είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από ορθολογική περιφερειακή αναπτυξιακή πολιτική όταν μάλιστα στο βωμό της θυσιάζεται ένα μεγάλο μέρος της νεολαίας το οποίο παγιδεύεται ακολουθώντας έναν, υποτίθεται ανοιχτό, δρόμο προς την ατομική ανέλιξη μόνο που στο τέρμα του υπάρχει το αδιέξοδο της αναντιστοιχίας με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Φυσικά στην παγίδα αυτή πιάνονται κυρίως εκείνα τα παιδιά που διαμορφώνουν την διαφορά -που διαπιστώνει ο διαγωνισμός PISA- μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης. Δηλαδή παγιδεύονται οι ασθενέστερες οικονομικά τάξεις και τα παιδιά τους. Το ΠΑΣΟΚ κατάργησε την βάση εισαγωγής για να μην ξεφεύγει κανένας. Ταυτοχρόνως θέσπισε το IB(Το Διεθνές Απολυτήριο.) προς εξυπηρέτηση των ”αρχόντων”.

Βεβαίως το πρόβλημα που διαπιστώνει ο διαγωνισμός αφορά την εκπαίδευση πριν από την τριτοβάθμια. Εκεί είναι που καταγράφει τις αδυναμίες και τις υστερήσεις της δημόσιας έναντι της ιδιωτικής. Αν έκαναν τον κόπο όμως να συγκρίνουν τα δημόσια σχολεία, δύο ανόμοιων κοινωνικά περιοχών όπως της Κηφισιάς με την Δραπετσώνα, θα διαπίστωναν ένα ακόμα μεγαλύτερο χάσμα. Γιατί όπως ήδη ανέφερα στην ποιότητα του σχολείου καθοριστικό ρόλο παίζουν οι μαθητές και η κοινωνική τους προέλευση. Άλλωστε, πέρα από τις όποιες διαφορές, -στις υποδομές, στην επιλογή και την διαχείριση του εκπαιδευτικού προσωπικού- δημόσια και ιδιωτικά σχολεία ακολουθούν τα ίδια προγράμματα και διδάσκουν τα ίδια βιβλία που καθορίζει το ΥΠΕΠΘ. Η παγίδευση των νέων δεν ξεκινά μετά την αποφοίτηση από το Λύκειο. Διαμορφώνεται και κατά την διάρκεια της φοίτησής τους στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Γιατί, ίσως, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να εισάγεται στα ΑΕΙ ένας μαθητής του τρία(3) αλλά αν έπρεπε να τελειώνει το Λύκειο. Το πραγματικό ερώτημα είναι τι είδους σχολείο θέλουμε(Ενιαίο σχολείο ή σχολείο επιλογής.).

Η εκπαίδευση λειτούργησε ως ”ιμάντας κοινωνικής ανέλιξης” κατά την διάρκεια των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών, όταν υπήρξε εκρηκτική ανάπτυξη της παραγωγικής οικονομίας. Η αγορά διψούσε για εκπαιδευμένα στελέχη προσφέροντας πλουσιοπάροχα δυνατότητες σε όσους σπούδαζαν. Στην σημερινή εποχή η παραγωγική οικονομία βρίσκεται σε παρατεταμένη παρακμή. Η εκβιομηχάνιση της χώρας ανακόπηκε δραματικά την δεκαετία του ’80 θύμα του άκρατου λαϊκισμού. Στην αγορά εργασίας παρουσιαζόταν πληθωρισμός προσφοράς που καλυπτόταν εν μέρει από τους διορισμούς στο Δημόσιο και τις ΔΕΚΟ ή ετεροχρονιζόταν με την εισαγωγή στα ΑΕΙ και ΤΕΙ. Όπως συμβαίνει πάντα το ”πληθωριστικό προϊόν” υποτιμήθηκε και εν γένει απαξιώθηκε αφού, δυστυχώς, δεν υπήρξε Ευρωπαϊκή επιδότηση για την ”απόσυρση πτυχιούχων”.

Συμπληρώνεται μισός αιώνας από την Μεταπολίτευση. Δεκάδες υπουργοί παιδείας -τέως πρωθυπουργοί και διεκδικητές της ηγεσίας των κομμάτων εξουσίας- διαχειρίστηκαν την εκπαίδευση, το μέλλον της χώρας. Οι ”μεταρρυθμίσεις” τους, κάστρα χτισμένα στην άμμο της κομματικής σκοπιμότητας, σαρώθηκαν από την ζωή. Θα μείνουν στην ιστορία ως ”ο κύκλος των χαμένων Υπουργών”.

Αντώνης Αντωνάκος

29-12-2023

H αναβάθμιση της εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τουρισμό, βρέθηκε στο επίκεντρο συζήτησης σε συνάντηση που είχαν σήμερα στο Υπουργείο Τουρισμού, η υπουργός κα Όλγα Κεφαλογιάννη, με τον υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κ. Κυριάκο Πιερρακάκη.

Η κα Κεφαλογιάννη επεσήμανε ότι η βελτίωση της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος, που είναι πρωταρχικός στόχος της κυβέρνησης, είναι στενά συνυφασμένη με την αναβάθμιση του επιπέδου σπουδών στον τουρισμό και τη διεύρυνση των δεξιοτήτων των εργαζόμενων στον τουρισμό.

Στο πλαίσιο αυτό σημείωσε ότι εξετάζονται τρόποι αναβάθμισης και εμπλουτισμού των τουριστικών σπουδών τόσο στις Ανώτερες Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης, σε συνεργασία με το καθ΄ύλην αρμόδιο υπουργείο Παιδείας, όσο και αναφορικά με τα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Τουρισμού, σε ευθυγράμμιση με τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που λαμβάνονται από την κυβέρνηση αυτό το χρονικό διάστημα για την αναβάθμιση αυτού του επιπέδου σπουδών.

Η υπουργός τόνισε ότι αποτελεί άμεση προτεραιότητα για το Υπουργείο Τουρισμού, στη σύγχρονη οικονομική συγκυρία, η ενίσχυση και διεύρυνση των δυνατοτήτων εκπαίδευσης και κατάρτισης των εργαζόμενων στον τουρισμό, με εμπλουτισμό των γνώσεων και δεξιοτήτων τους και αναβάθμισης του επιπέδου σπουδών τους στη χώρα μας.

Ο υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, εξέφρασε τη βούληση για ενίσχυση των επιπέδου σπουδών στον Τουρισμό και ανέφερε ότι θα αναζητηθούν τρόποι για την επίτευξη του σκοπού. Στο πλαίσιο αυτό, συμπλήρωσε θα εκπονηθεί σχετική μελέτη και σε νέα συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα και θα τεθούν οι βάσεις για την υλοποίηση του σχεδίου.

Οδηγίες για την ηλεκτρονική κατάθεση αίτησης και δικαιολογητικών που αφορούν την επιστροφή κρατήσεων 1% ΤΠΔΥ.

ΒΗΜΑ 1: Μπαίνω στην ιστοσελίδα https://www.efka.gov.gr/el
BHMA 2: Ηλεκτρονικό αίτημα εξυπηρέτησης/κλείσιμο ραντεβού/ Είσοδος στην Υπηρεσία
BHMA 3: Είσοδος με κωδικούς TAXISNET – Πατάω δύο φορές «Συνέχεια».
BHMA 4: Επιλέγω νέα αίτηση και επικαιροποιώ αν χρειάζεται τα στοιχεία μου.
ΒΗΜΑ 5: Επιλέγω για θέμα -- Άλλο θέμα Εσόδων - Ασφάλισης

Σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΕΔΩ

Πρόσκληση μόνιμων εκπαιδευτικών Αβάθμιας και Ββάθμιας Εκπαίδευσης για υποβολή αιτήσεων απόσπασης στην Περιφερειακή Δινση Αβάθμιας και Ββάθμιας Εκπαίδευσης Στερεάς Ελλάδας προκειμένου να οριστούν ως Συντονιστές Εκπαίδευσης Προσφύγων (ΣΕΠ), για το σχ. έτος 2023-2024

Η Πρόσκληση ΕΔΩ 

Η Επιμόρφωση Β1 επιπέδου Τ.Π.Ε. συνιστά εισαγωγική επιμόρφωση σε θέματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Τ.Π.Ε. και απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όλων των κλάδων και ειδικοτήτων, ενώ μέχρι σήμερα, έχουν συμμετάσχει σε αυτή, περισσότεροι από 30.000 εκπαιδευτικοί σε όλη τη χώρα. Ακολουθείται από την Επιμόρφωση Β2 επιπέδου Τ.Π.Ε., η οποία συνιστά προχωρημένη επιμόρφωση για την αξιοποίηση και εφαρμογή των Τ.Π.Ε. στη διδακτική πράξη και ολοκληρώνει τις σχετικές γνώσεις και ικανότητες των εκπαιδευτικών.

Το πρόγραμμα επιμόρφωσης Β1 επιπέδου Τ.Π.Ε. έχει διάρκεια 36 ώρες και υλοποιείται σε 12 εβδομάδες, ανά «συστάδα» ομοίων ή «συναφών» κλάδων εκπαιδευτικών (σε 13 διακριτές «συστάδες» κλάδων εκπαιδευτικών, στις οποίες εντάσσονται όλοι οι κλάδοι και ειδικότητες εκπαιδευτικών). Υλοποιείται με βάση το «μεικτό μοντέλο» επιμόρφωσης ώστε να δίνεται η δυνατότητα συμμετοχής σε όλους τους εκπαιδευτικούς, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής και απασχόλησής τους, δηλαδή με συνδυασμό, κατά περίπτωση, ενός αριθμού δια ζώσης συνεδριών που λαμβάνουν χώρα σε Κέντρα Στήριξης Επιμόρφωσης (Κ.Σ.Ε.), σύγχρονων εξ αποστάσεως συνεδριών με χρήση ειδικής πλατφόρμας σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και διαχείρισης εικονικής τάξης, καθώς και ασύγχρονων εξ αποστάσεως δράσεων.

Στο ανανεωμένο περιεχόμενο της επιμόρφωσης περιλαμβάνονται:

εισαγωγή στην εκπαιδευτική αξιοποίηση Τ.Π.Ε., εργαλεία – περιβάλλοντα που ενθαρρύνουν τη συνεργατικότητα και τη συμμετοχικότητα στην εκπαιδευτική διαδικασία, εκπαιδευτικές πλατφόρμες και αποθετήρια, εκπαιδευτικά κοινωνικά δίκτυα, περιβάλλοντα παρουσίασης και σύγχρονα λογισμικά γενικής χρήσης, θέματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης διαδραστικών πινάκων, ασφάλειας διαδικτύου και ψηφιακής πολιτειότητας, καθώς και εκπαιδευτικές δραστηριότητες με αξιοποίηση των παραπάνω.

Επίσης, περιλαμβάνονται θέματα που άπτονται των τεχνολογικών και παιδαγωγικών εξελίξεων, όπως οι αναδυόμενες τεχνολογίες (Τεχνητή Νοημοσύνη – AI, Εικονική/Επαυξημένη Πραγματικότητα – VR/AR, Internet of Things – IoT, Robotics κ.α.) και οι σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις (STEAM κ.α.).

Τα προγράμματα επιμόρφωσης Β1 επιπέδου Τ.Π.Ε. συγκροτούνται από εκπαιδευτικούς ενός κλάδου ή «συναφών» κλάδων («συστάδες» κλάδων εκπαιδευτικών), σε ομάδες 10-15 εκπαιδευτικών και υλοποιούνται από επιμορφωτές Β’ επιπέδου Τ.Π.Ε., εκτός σχολικού ωραρίου, με την ευθύνη και με αξιοποίηση υποδομών Κέντρων Στήριξης Επιμόρφωσης (Κ.Σ.Ε.), σε όλη την Ελλάδα.

Προβλέπονται δεκατρείς (13) «συστάδες» κλάδων εκπαιδευτικών στις οποίες εντάσσονται όλοι οι κλάδοι και ειδικότητες εκπαιδευτικών, ως εξής:

Αναλυτικά το πρόγραμμα και οι προϋποθέσεις ΕΔΩ

Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη απόλυτο κυρίαρχο στο πολιτικό σκηνικό και τη Νέα Δημοκρατία να δείχνει ότι είναι η μοναδική πολιτική δύναμη που έχει εξασφαλίσει με διαφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών, η κυβέρνηση οδεύει προς την αλλαγή του χρόνου. Οι τελευταίες τρεις-τέσσερις ημέρες που έπεσαν οι κυβερνητικοί ρυθμοί λόγω των Χριστουγέννων μπορεί να ήταν και οι μοναδικές πραγματικά χαλαρές σε μια χρονιά κατά την οποία οι προκλήσεις και οι δυσκολίες για το Μέγαρο Μαξίμου ήταν πάμπολλες. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός είχε πει πως οι πρώτες 100 ημέρες της δεύτερης τετραετίας τού φάνηκαν σαν 1.000, αλλά η κυβέρνηση όχι μόνο κατάφερε να τα βγάλει πέρα με τις πολύ σοβαρές κρίσεις που κλήθηκε να αντιμετωπίσει, αλλά όπως επιβεβαιώνουν όλες οι δημοσκοπήσεις μπαίνει στον πέμπτο χρόνο της διακυβέρνησης με ισχυρό προβάδισμα έναντι των πολιτικών αντιπάλων της.

Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, η εντυπωσιακά θετική πορεία της οικονομίας, η αναγνώριση των μεγάλων διεθνών οικονομικών οίκων αξιολόγησης, η ανάδειξη της Ελλάδας ως χώρας της χρονιάς από τον «Economist», αλλά κυρίως η διαπίστωση των πολιτών σε όλες τις μετρήσεις ότι η ζωή τους έχει βελτιωθεί σημαντικά σε κάθε τομέα σε σχέση με το 2019, εξηγούν την εικόνα που εκπέμπει συνολικά η κυβέρνηση και τις αισιόδοξες εκτιμήσεις για το μέλλον.

Οι μπλε φάκελοι με τα σχέδια δράσης ανά υπουργείο, που δρομολογεί η κυβέρνηση για το 2024, καταδεικνύουν έναν ιδιαίτερα «φορτωμένο» οδικό χάρτη αλλαγών και μεταρρυθμίσεων. Πρόκειται για 221 μικρές και μεγάλες μεταρρυθμίσεις και 279 έργα και επενδύσεις που θα αλλάξουν την Ελλάδα, όπως και για αλλαγές, πολλές εκ των οποίων προηγούμενες κυβερνήσεις δεν τολμούσαν καν να αγγίξουν.

Παρεμβάσεις

Από τις πιο εμβληματικές είναι αυτή του υπουργείου Παιδείας για την ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων στην Ελλάδα και για την περαιτέρω ενίσχυση και αυτονομία του δημόσιου πανεπιστημίου. Εξίσου εμβληματικές είναι και οι παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για την επιτάχυνση και την ποιοτική αναβάθμιση της ποινικής δίκης. Στη λίστα των ιστορικών μεταρρυθμίσεων είναι και αυτή για την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου που θα είναι δυνατή αρχικά στις ευρωεκλογές του ερχόμενου Ιουνίου και στα δημοψηφίσματα με στόχο να καταστεί εφικτή και για τις επόμενες εθνικές εκλογές. Άμεσα με την αλλαγή της χρονιάς θα έρθουν προς ψήφιση στη Βουλή το νομοσχέδιο για το Εθνικό Σύστημα Τραύματος και αυτό που αφορά τα μέτρα για την αντιμετώπιση της οπαδικής βίας με πλήρη λειτουργία ηλεκτρονικού εισιτηρίου και ταυτοποίησης για όλους τους φιλάθλους, χρήση ηλεκτρονικού συστήματος εποπτείας με ψηφιακές κάμερες στα γήπεδα και πειθαρχικό κώδικα που θα υπερβαίνει τις ποινές του αθλητικού δικαστή.

Με την ακρίβεια να παραμένει το μεγαλύτερο πρόβλημα, οι κυβερνητικές δράσεις για την επέκταση ψηφιακών εργαλείων όπως το e-katanalotis είναι στην κορυφή της λίστας των μεταρρυθμίσεων του 2024. Ωστόσο, στον πυρήνα της κυβερνητικής πολιτικής για την αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων βρίσκονται μία σειρά από μόνιμες αυξήσεις του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.

Αυξήσεις μισθών

Από 1.1.2024 αυξάνονται για πρώτη φορά ύστερα από 14 χρονιά οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων, αυξάνονται συντάξεις και έρχεται και νέα αύξηση του κατώτατου μισθού τον Ιανουάριο. Παράλληλα, για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής εντός του 2024 θα ολοκληρωθεί η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS καθώς και η εκκίνηση της καθολικής εφαρμογής ηλεκτρονικών τιμολογίων και myDATA αλλά και μία σειρά από άλλα μέτρα που περιλαμβάνει το φορολογικό νομοσχέδιο που πέρασε από τη Βουλή.

Επιπρόσθετα, η γενική εικόνα της χώρας ως απέραντο εργοτάξιο θα συνεχιστεί και τη νέα χρονιά. Το 2024 επιτέλους το μετρό της Θεσσαλονίκης θα λειτουργήσει ενώ θα προχωρήσουν και άλλα σημαντικά έργα υποδομής όπως ο Flyover, η γραμμή 4 του μετρό στην Αθήνα, το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι της Κρήτης και η επέκταση του φράχτη στον Έβρο. Χωρίς υπερβολή ο μπλε φάκελος κάθε υπουργείου περιλαμβάνει δράσεις μέσα σε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα που απαιτούν από τους υπουργούς να πατήσουν γκάζι. Αλλωστε δεν αποκλείεται κάποια στιγμή μέσα στη χρονιά ο πρωθυπουργός να θελήσει να ανακατέψει την τράπουλα κάνοντας αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται ιδιαίτερα πιθανό για τους πρώτους μήνες του 2024, παρά τα όσα γράφονται περί ανασχηματισμού και τις σχετικές εισηγήσεις που όπως αναφέρουν τα εν λόγω σενάρια δέχεται ο κ. Μητσοτάκης.

Επιλογή φοιτητών με κριτήρια που θα αποφασίζει το ίδιο το πανεπιστήμιο αφού περάσει το φίλτρο της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), και στο βάθος εθνικό απολυτήριο. Αυτός είναι, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», ο σχεδιασμός του υπουργείου Παιδείας για τον τρόπο επιλογής των φοιτητών των μη κρατικών μη κερδοσκοπικών ΑΕΙ. «Πρόκειται για μία πραγματικά ιστορική μεταρρύθμιση στην παιδεία και ειδικά στην ανώτατη εκπαίδευση της Ελλάδας», τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προαναγγέλλοντας το νομοσχέδιο, το οποίο θα δοθεί σε διαβούλευση τον Ιανουάριο και θα περιλαμβάνει και διατάξεις που ικανοποιούν αιτήματα των δημόσιων πανεπιστημίων και ενισχύουν την εξωστρέφεια και την αυτονομία τους.

Καθώς τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια στη χώρα μας θα αποτελούν υποχρεωτικά –λόγω της συνταγματικής απαγόρευσης του άρθρου 16– παραρτήματα ξένων ΑΕΙ, οι φοιτητές θα επιλέγονται με βάση το σύστημα που εφαρμόζει το ξένο ΑΕΙ στη χώρα του. Αλλωστε, το ίδιο έχει υιοθετήσει η Κύπρος, το νομικό πλαίσιο της οποίας θα ακολουθήσει εν πολλοίς η Ελλάδα. Ομως, για να μην καταλήξει η επιλογή φοιτητών ελεύθερη εισαγωγή, το σύστημα επιλογής θα είναι μέρος του φακέλου της αίτησης τον οποίο θα αξιολογεί η ΕΘΑΑΕ, πριν δώσει το πράσινο φως για την ίδρυση του μη κρατικού ΑΕΙ.

Βάση και εθνικό απολυτήριο

Πληροφορίες της «Κ» αναφέρουν ότι στην κυβέρνηση συζητήθηκε ακόμη και να τεθεί Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) στα μη κρατικά ΑΕΙ, σενάριο που τελικώς απορρίφθηκε. Και αυτό διότι, σύμφωνα και με το προεκλογικό πρόγραμμα της Ν.Δ., σε επόμενη φάση θα θεσμοθετηθεί το εθνικό απολυτήριο, το οποίο θα επιτρέψει την αποσύνδεση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από την εισαγωγή στην τριτοβάθμια. Οποιος 18χρονος έχει εθνικό απολυτήριο θα μπορεί να προχωρήσει, περνώντας τα εξεταστικά φίλτρα και δοκιμασίες είτε για κρατικό είτε για μη κρατικό πανεπιστήμιο.

Παρότι μέρος της αντιπολίτευσης τα έχει χαρακτηρίσει ιδιωτικά, η κυβέρνηση επέλεξε τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα των παραρτημάτων ξένων ΑΕΙ καθότι η φόρμουλα αυτή κρίθηκε πιο στέρεη πολιτικά και νομικά. Όπως τόνισε στην «Κ» κυβερνητικό στέλεχος, «εκτιμάμε ότι το βήμα αυτό συνιστά ασφαλή ερμηνεία του άρθρου 16 του Συντάγματος υπό το φως του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης». Από την άλλη, θεωρείται ότι η επιλογή της νομικής φόρμας των μη κερδοσκοπικών ΑΕΙ και όχι των ιδιωτικών, διευκολύνει την επίτευξη συναινέσεων τόσο στη Βουλή (πιθανότατα με το ΠΑΣΟΚ) όταν θα ψηφίζεται το νομοσχέδιο, μέσα στον Φεβρουάριο, όσο και στους κόλπους της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Το σύστημα επιλογής φοιτητών θα είναι μέρος του φακέλου της αίτησης κάθε ιδρύματος, τον οποίο θα αξιολογεί η ΕΘΑΑΕ.

Ενέχει ωστόσο και μία πρόκληση, καθώς δυσχεραίνει την προσέλκυση ξένων ιδρυμάτων που θα πρέπει –αυτόνομα ή μέσω επενδυτικού fund– να αποφασίσουν να έλθουν στην Ελλάδα χωρίς το δέλεαρ του κέρδους. «Στόχος είναι να προσελκύσουμε ποιοτικά ΑΕΙ που να μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτική για τους Ελληνες που θέλουν να σπουδάσουν στο εξωτερικό», τονίζει στην «Κ» κυβερνητικό στέλεχος. Ενδεικτικά, υπολογίζεται ότι περίπου 40.000 νέοι κάθε χρόνο φεύγουν για σπουδές στο εξωτερικό. Μόνο στην Κύπρο, από τους 52.544 φοιτητές από τρίτες χώρες στα ΑΕΙ του νησιού το 2022 οι 20.654 (δηλαδή οι τέσσερις στους δέκα) ήταν από την Ελλάδα.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο δίνει την προοπτική η Ελλάδα να γίνει πόλος έλξης φοιτητών από το εξωτερικό με σαφή οφέλη. Ενα από τα βασικά επιχειρήματα της κυβέρνησης είναι ότι η ανάπτυξη των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Κύπρο έφτασε να δημιουργεί μια οικονομική δραστηριότητα που αντιστοιχεί στο 6,5% του ΑΕΠ της. Η ηγεσία του ελληνικού υπουργείου Παιδείας εκτιμά ότι η λειτουργία μη κρατικών ΑΕΙ στην Ελλάδα μπορεί να φέρει αύξηση στο εθνικό ΑΕΠ κατά 1%.

Η κυβέρνηση προσδοκά να κάνει τη χώρα πόλο έλξης φοιτητών από το εξωτερικό, κάτι που θα έχει αντίκρισμα και στο ΑΕΠ.

Αλλωστε, επί χρόνια βασικό επιχείρημα και των ιδιοκτητών των ελληνικών κολεγίων που συνεργάζονται με ευρωπαϊκό ΑΕΙ, και τα οποία πίεζαν τις κυβερνήσεις για αναγνώρισή τους είναι πως μπορούσαν να αποτελέσουν εναλλακτική λύση των Ελλήνων που ήθελαν να σπουδάσουν στο εξωτερικό αλλά και να προσελκύσουν ξένους φοιτητές.

Επιστολή στο Μαξίμου

Βέβαια, οι ιδιοκτήτες των κολεγίων –σήμερα λειτουργούν 36 στην Ελλάδα– θα προτιμούσαν να επιλεγεί η νομική φόρμα του ιδιωτικού ΑΕΙ και όχι του μη κερδοσκοπικού ΑΕΙ. Και αυτό διότι στο πλαίσιο ενός μη κερδοσκοπικού μη κρατικού ΑΕΙ, το ξένο πανεπιστήμιο θα έχει θέση ισχύος σε σειρά ζητημάτων, με κρισιμότερα τη διοίκηση και το ταμείο. Χαρακτηριστικό είναι ότι στις αρχές Δεκεμβρίου εστάλη στο Μέγαρο Μαξίμου επιστολή στην οποία τονίζεται ότι όσα κολέγια αδειοδοτηθούν, θα πρέπει να μην ελέγχονται οικονομικά από τα συνεργαζόμενα ξένα ΑΕΙ αλλά μόνο εκπαιδευτικά, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.

Ετσι, όπως προκύπτει, ευκολότερα θα μεταβούν στο καθεστώς του πανεπιστημίου τα κολέγια που έως τώρα λειτουργούν ως μη κερδοσκοπικές εκπαιδευτικές δομές. Είναι αυτά που μάλλον θα πάρουν πρώτα τον τίτλο του μη κρατικού ΑΕΙ. Επίσης, δύο επενδυτικά κεφάλαια, από την Κύπρο και τη Βρετανία, συνεργαζόμενα με ιδιωτικά ΑΕΙ έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να δραστηριοποιηθούν στη χώρα όταν η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλάξει σελίδα. Εκτός κι αν κάποιο μεγάλο διεθνές πανεπιστημιακό brand, όπως ακούγεται σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», τους προλάβει.

Τέσσερις πανεπιστημιακοί κρίνουν τις εξαγγελίες

Αγγελος Χανιώτης
Καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών στο Ινστιτούτο Προηγμένων Μελετών του Πρίνστον

Πώς θα επιτύχουν τα παραρτήματα

Παρότι για την ίδρυση παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων δεν μπορώ να εκφέρω κρίση χωρίς γνώση των συγκεκριμένων διατάξεων, είναι θετική η επιλογή τού μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των παραρτημάτων. Το σημαντικότερο ζητούμενο για μένα είναι το πώς θα καλύψουν τα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας, οικονομίας και εκπαίδευσης που δεν καλύπτει επαρκώς το δημόσιο πανεπιστήμιο. Θα το κάνουν αν προσφέρουν προγράμματα σπουδών που συνδέονται με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Αν επιτύχουν τήρηση του προβλεπόμενου χρόνου σπουδών με στενότερη παρακολούθηση της προόδου των φοιτητών. Αν έχουν αναλογία διδασκόντων και διδασκομένων που να αντιστοιχεί στον μέσο όρο των χωρών της Ε.Ε., δηλαδή 13 φοιτητές ανά διδάσκοντα (στην Ελλάδα είναι 30). Αν προσφέρουν προγράμματα σπουδών που δεν παρέχουν τα κρατικά ΑΕΙ – π.χ. Ασιατικές Σπουδές, που έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει των αναπτυσσόμενων σχέσεων με την Κίνα, ή Ισλαμικές Σπουδές, που η διαρκής αύξηση του μουσουλμανικού πληθυσμού στην Ευρώπη καθιστά απαραίτητες (εκτός αν θέλουμε να στρουθοκαμηλίζουμε). Τέλος, αν δείξουν μεγαλύτερη ευελιξία στην εισαγωγή των φοιτητών, συγκεκριμένα, επιτρέποντας την εγγραφή φοιτητών στο αντικείμενο της πραγματικής τους επιλογής, δίνοντας ευελιξία στην αλλαγή σχολής / αντικειμένου και εφαρμόζοντας αυστηρές διατάξεις για διαγραφή όσων δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των σπουδών. Το σημαντικότερο: η ανώτατη εκπαίδευση θα χωλαίνει και στα κρατικά και στα μη κρατικά πανεπιστήμια αν δεν βελτιωθεί δραματικά το επίπεδο της μέσης εκπαίδευσης και δεν υπάρξει σοβαρός επαγγελματικός προσανατολισμός.

Γεώργιος Ι. Δουκίδης
Καθηγητής Ηλεκτρονικού Επιχειρείν στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η αναπτυξιακή προοπτική

Είναι θετικό για την τριτοβάθμια εκπαίδευση αν έρθουν καλά ξένα πανεπιστήμια στη χώρα και στήσουν ολοκληρωμένες εκπαιδευτικές / ερευνητικές υποδομές με μόνιμο ακαδημαϊκό προσωπικό υψηλού επιπέδου, ερευνητικά εργαστήρια με διδακτορικές σπουδές, εκπαιδευτική αριστεία, αναβαθμισμένη φοιτητική μέριμνα καθώς και αδιάβλητες μεθόδους επιλογής των εισακτέων διεθνώς αποδεκτές.

Τα 25 ελληνικά δημόσια ΑΕΙ με τα 440 τμήματα έχουν τη δυνατότητα προσφοράς 70.000-80.000 θέσεων ετησίως σε πρωτοετείς φοιτητές. Λαμβάνοντας υπόψη το δημογραφικό πρόβλημα, θα πρέπει τα μη κρατικά ΑΕΙ να στοχεύσουν στην προσέλκυση τουλάχιστον 20.000 φοιτητών ετησίως. Αυτή η αναπτυξιακή διάσταση της κυβερνητικής πρωτοβουλίας (που μπορεί σε ιδανικές συνθήκες να αυξήσει το ΑΕΠ κατά 1%-2%) μπορεί να ενισχυθεί επιπλέον αν τα μη κρατικά ΑΕΙ προσφέρουν προγράμματα σπουδών σε νέες ειδικότητες με υψηλή ζήτηση, αλλά και οι κεντρικές τους εγκαταστάσεις να μεταφερθούν στην περιφέρεια. Οι περιοχές της Αττικής και Θεσσαλονίκης θεωρούνται κορεσμένες με δέκα δημόσια ΑΕΙ.

Αν προσελκυστούν δεκάδες χιλιάδες φοιτητές από τρίτες χώρες, θα μπορούσε να εξελιχθεί η χώρα σε ένα περιφερειακό κέντρο (hub) ανώτατης εκπαίδευσης. Αυτό θα βοηθήσει επίσης τα ελληνικά δημόσια ΑΕΙ λόγω των νέων αγγλόφωνων προγραμμάτων σπουδών τους και των κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων τους με ΑΕΙ του εξωτερικού. Μέριμνα όμως πρέπει να ληφθεί για τη βιωσιμότητα κρίσιμων σχολών σε περιφερειακά πανεπιστήμια από πιθανή μείωση των φοιτητών.

Το στήσιμο ολοκληρωμένων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων κοστίζει ακριβά, η φιλοσοφία τους δεν πρέπει να είναι μόνο η διάδοση της γνώσης αλλά και η δημιουργία γνώσης μέσω της έρευνας, ενώ είναι επιβεβλημένη η ολοκληρωμένη και συνεχής αξιολόγησή τους από την ΕΘΑΑΕ.

Μιχάλης Χαλιάσος
Καθηγητής Μακροοικονομικών και Χρηματοοικονομικής στο Πανεπιστήμιο Γκαίτε Φρανκφούρτης

Με ανεξάρτητη αξιολόγηση

Θα πρέπει να φέρουμε τα εξέχοντα ξένα πανεπιστήμια που ενδιαφέρονται για παρουσία στον γεωγραφικό μας χώρο και όχι τα μέτρια που ειδικεύονται στην παροχή «εύκολων» πτυχίων. Από την 9χρονη εμπειρία μου στην Αρχή Αξιολόγησης της Κύπρου μπορώ να τονίσω την ανάγκη η όποια επιτροπή αξιολόγησης να παραμείνει ανεξάρτητη από πιέσεις, γιατί τα οικονομικά συμφέροντα δεν είναι αμελητέα.

Θεωρώ επιβεβλημένη τη σύγχρονη ερμηνεία της περίεργης πρόβλεψης του Συντάγματος για αποκλειστική παροχή δωρεάν πανεπιστημιακής παιδείας. Αυτή παραπέμπει σε προστασία συμφερόντων αντί σε διασφάλιση της πρόσβασης στην πανεπιστημιακή μόρφωση. Λυπάμαι, όμως, που δεν επιτρέπουμε ακόμη σε Ελληνες οραματιστές να χτίσουν ελληνικά ιδιωτικά πανεπιστήμια, όπως τα γνώρισα με την επιτυχία του Νίκου Τραυλού στο Alba.

Κωνσταντίνος Γ. ∆ροσάτος
Καθηγητής Ιατρικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι των ΗΠΑ

Το ερώτημα της ισοτιμίας

Το νομοσχέδιο θέτει τη βάση για είσοδο ξένων μη κρατικών πανεπιστημίων στον ζωτικό χώρο των ελληνικών ΑΕΙ. Μένει να αποσαφηνιστούν η ακαδημαϊκή ισοτιμία του πτυχίου για όσους επιθυμούν να κάνουν μεταπτυχιακές σπουδές σε κρατικά ΑΕΙ και η ισοτιμία ως προς τη δυνατότητα πλήρους άσκησης επαγγελματικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα που συνήθως καθορίζονται από τους επαγγελματικούς συλλόγους. Ο ρυθμιστικός ρόλος της αρμόδιας Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης στη λειτουργία κρατικών και μη κρατικών πανεπιστημίων χρειάζεται να ασκηθεί με τρόπο που δεν θα τη μετατρέπει σε έναν γραφειοκρατικό φορέα παροχής «βεβαιώσεων πιστών αντιγράφων» των κρατικών ΑΕΙ. Η αδειοδότηση κάθε νέου μη κρατικού πανεπιστημίου πρέπει να πιστοποιεί την εισαγωγή στη χώρα πρωτοποριακών προγραμμάτων σπουδών και υψηλού επιπέδου έρευνας. Τέλος, οι οικονομικές εγγυήσεις για την ίδρυση μη κρατικού πανεπιστημίου πρέπει να αντικατοπτρίζουν την οικονομική ευρωστία του και τη δυνατότητα απρόσκοπτης συνέχειας των σπουδών και χορήγησης υποτροφιών. Συνεπώς, οι προβλεπόμενες εγγυήσεις που αντιστοιχούν στο κόστος ενός πολυτελούς διαμερίσματος στην Αθήνα (τουλάχιστον 2 εκατ. ευρώ) χρειάζεται να επανεξεταστούν.

 kathimerini.gr

Το 2024 θα είναι μια χρονιά θεσμοθέτησης και εφαρμογής μεγάλων τομών σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Διαθέτουμε ήδη από την προηγούμενη τετραετία μια εργαλειοθήκη σημαντικών μεταρρυθμίσεων, τις οποίες είμαστε αποφασισμένοι να ολοκληρώσουμε και να πλαισιώσουμε με νέες. Ταυτόχρονα, καθώς η Παιδεία αποτελεί ένα κατεξοχήν δυναμικό πεδίο, η επανεξέταση της στρατηγικής μας οφείλει να είναι εξίσου δυναμική και διαρκής, οδηγώντας σε επιμέρους αλλαγές που θα συμβάλουν αποτελεσματικά στην υλοποίηση των στόχων που έχουμε θέσει.

Σε Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση επιδίωξή μας είναι το «ανοιχτό σχολείο». Για αυτόν τον λόγο, θα εξετάσουμε πώς μπορούμε να κάνουμε κάθε μάθημα πιο ενδιαφέρον και πιο εύκολα αφομοιώσιμο από τους μαθητές. Παράλληλα, θα αξιοποιήσουμε ψηφιακά εργαλεία για να ενισχύσουμε το έργο των δασκάλων: Οι διαδραστικοί πίνακες, η ψηφιακή ενισχυτική διδασκαλία και άλλες δράσεις έρχονται να «μιλήσουν στη γλώσσα» των μαθητών. Η φιλοσοφία μας για το «ελεύθερο πανεπιστήμιο» κινείται σε δύο κατευθύνσεις: Αφενός, στην απελευθέρωση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης από το κρατικό μονοπώλιο και, αφετέρου, στην απελευθέρωση των δημόσιων πανεπιστημίων μας από αγκυλώσεις και γραφειοκρατία.

Θα δημιουργήσουμε τις συνθήκες για την εγκατάσταση και τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων ως παραρτημάτων ξένων ΑΕΙ, θέτοντας ένα απαιτητικό πλέγμα ακαδημαϊκών και υλικοτεχνικών προδιαγραφών. Την ίδια στιγμή, το δημόσιο πανεπιστήμιο παραμένει η αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητά μας, με πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν την καθημερινότητα της ακαδημαϊκής κοινότητας, δίνοντας έμφαση στην έρευνα, στην καινοτομία και τη διεθνοποίηση των ιδρυμάτων.

Και τέλος, ο εκσυγχρονισμός της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης περιλαμβάνει μια σειρά από θεσμικές και οργανωτικές καινοτομίες. Οι κυριότερες από αυτές είναι η ίδρυση των Κέντρων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, όπου θα συστεγάζονται και θα αλληλεπιδρούν ΙΕΚ, ΕΠΑΛ και Επαγγελματικά Εργαστήρια, η συνολική αναδιάρθρωση των ΙΕΚ με τη μετονομασία τους σε Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης και την προσθήκη 130 νέων ειδικοτήτων, η διασύνδεση με την αγορά εργασίας και τις τοπικές κοινωνίες και η δημιουργία της ψηφιακής πύλης της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης.

Οι παραπάνω παρεμβάσεις συνιστούν τους τρεις πυλώνες της στρατηγικής μας, η οποία περιλαμβάνει πλήθος επιμέρους και ειδικότερων δράσεων, που θα ανακοινώσουμε σύντομα. Πρόκειται για μια στρατηγική που αντανακλά τόσο την πίστη μας στις ικανότητες των μαθητών και των διδασκόντων όσο και την πεποίθησή μας ότι, για να καλλιεργήσουμε και να αξιοποιήσουμε στο έπακρο αυτές τις ικανότητες, οφείλουμε να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο και ανοιχτό περιβάλλον εκπαίδευσης.

Τα κριτήρια για τα μη κρατικά πανεπιστήμια που θα ιδρυθούν στην Ελλάδα θα είναι τα αυστηρότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τόνισε ο υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης, σημειώνοντας ότι τα πτυχία που θα παρέχουν θα προσφέρουν πλήρη ακαδημαϊκά και επαγγελματικά δικαιώματα.

«Το πτυχίο των Μη Κρατικών-Μη Κερδοσκοπικών πανεπιστημίων που θα ιδρυθούν στην Ελλάδα με το υπό ψήφιση νομοσχέδιο, αποκλειστικά ως παραρτήματα ξένων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, θα προσφέρει πλήρη επαγγελματικά και ακαδημαϊκά δικαιώματα, ισοδύναμα με αυτά του “μητρικού” πανεπιστημίου του εξωτερικού» ανέφερε χαρακτηριστικά μιλώντας στον ΣΚΑΪ.

Την ίδια ώρα, σημείωσε ότι χρειάζονται ταχύτερες διαδικασίες για να αντιμετωπιστούν φαινόμενα γραφειοκρατίας στην ίδρυση που υφίστανται σήμερα και προσδιόρισε την έναρξη λειτουργίας των Μη Κρατικών-Μη Κερδοσκοπικών ΑΕΙ «στην έναρξη της περιόδου 2025/2026, δηλαδή τον Σεπτέμβριο 2025 και σε κάθε περίπτωση εντός της τετραετίας που η κυβέρνηση θα διανύσει» και υποσχέθηκε «να δει την προοπτική να δηλώνεται στην φορολογική δήλωση το φοιτητικό επίδομα».

«Δεν υπάρχει άλλη επιλογή, θα τα καταφέρουμε» απάντησε ο υπουργός για την πιθανότητα να προκύψουν προβλήματα στη διαδικασία ψήφισης του νομοσχεδίου, για να διευκρινίσει ότι «και άτομα τρίτης ηλικίας θα μπορούν να φοιτήσουν σε αυτής της μορφής τα πανεπιστήμια, όπως μπορούν και στο δημόσιο πανεπιστήμιο να φοιτούν».

Τέλος, ο κ. Πιερρακάκης ανακοίνωσε πως η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, στην οποία η κυβέρνηση αποδίδει τεράστια σημασία, θα ολοκληρωθεί «με το νομοσχέδιο για την σχολική εκπαίδευση που θα ακολουθήσει αυτά για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και για την τριτοβάθμια  εκπαίδευση».

Για παράδειγμα, σύμφωνα με τον αποκαλυπτικό πίνακα που δημοσιεύει ο «Ελεύθερος Τύπος» και αφορά στις πληρωμές μέχρι και Οκτώβριο του 2023:

* Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου που προέρχονται από τα ειδικά μισθολόγια παίρνουν κατά μέσο όρο εφάπαξ 40.154 ευρώ.

* Για συνταξιούχους εκπαιδευτικούς το μέσο εφάπαξ ανέρχεται στις 25.837 ευρώ.

* Για συνταξιούχους πολιτικούς υπαλλήλους υπουργείων και άλλων δημοσίων οργανισμών το εφάπαξ είναι στις 23.714 ευρώ.

* Στον ΟΣΕ το μέσο εφάπαξ φτάνει στις 57.755 ευρώ.

* Για συνταξιούχους υπαλλήλους από δημόσια νοσοκομεία το μέσο εφάπαξ ανέρχεται στις 24.352 ευρώ.

* Για τους κληρικούς το μέσο εφάπαξ κυμαίνεται στις 12.484 ευρώ. Σημειώνεται ότι οι κληρικοί μπορούν να παίρνουν το εφάπαξ πριν βγουν στη σύνταξη υποβάλλοντας σχετική αίτηση σε ηλικία 70 ετών, με τον όρο ότι, εφόσον συνεχίσουν το λειτούργημά τους, θα σταματήσουν να πληρώνουν εισφορά για εφάπαξ και δεν θα δικαιούνται κάτι επιπλέον από το βοήθημα όταν αποφασίσουν να πάρουν τη σύνταξή τους.

* Για τους συμβολαιογράφους το μέσο εφάπαξ κατά τη συνταξιοδότησή τους ανέρχεται στις 29.962 ευρώ.

* Για τους υγειονομικούς το μέσο εφάπαξ κυμαίνεται στις 3.200 ευρώ.

Σε… πτώση

Η γενική εικόνα, πάντως, είναι πως το εφάπαξ βαίνει αργά και σταθερά μειούμενο όσο περισσότερα είναι τα χρόνια που προσθέτουν οι ασφαλισμένοι από το 2014 και μετά.

Για τα χρόνια ασφάλισης μετά το 2014, αντί να παίρνουν το εφάπαξ με κάποια σχετική ανταποδοτικότητα (όπως συμβαίνει για το κομμάτι ως το 2013), οι ασφαλισμένοι παίρνουν πίσω τις εισφορές που κατέβαλαν με μηδενική απόδοση.

Το θετικό στοιχείο όμως που αμβλύνει την όποια μείωση του εφάπαξ είναι ότι πλέον πληρώνεται σε χρόνο-ρεκόρ όσον αφορά στο Δημόσιο, που έχει και τους περισσότερους δικαιούχους.

Αυτόματα

Με την αυτοματοποιημένη διαδικασία οι υπάλληλοι -εν προκειμένω του Δημοσίου- που αποχωρούν για σύνταξη, με το που υποβάλουν την αίτηση παραίτησης στην υπηρεσία τους, γίνεται αυτόματα και η ηλεκτρονική υποβολή του δελτίου με τις υπηρεσιακές τους μεταβολές (e-ΔΑΥΚ), στο οποίο αποτυπώνεται όλος ο ασφαλιστικός τους βίος από την ημέρα πρόσληψής τους στο Δημόσιο μέχρι την έξοδό τους από την τελευταία υπηρεσία που βρίσκονται.

Περίπου 1.500 από τα εφάπαξ που βγαίνουν κάθε μήνα εκδίδονται μέσω του e-ΔΑΥΚ, που σημαίνει ότι το βοήθημα πληρώνεται μέσα σε πολύ σύντομο διάστημα μετά την απονομή της οριστικής σύνταξης και χωρίς λάθη. Αυτή τη στιγμή, η αυτόματη έκδοση του εφάπαξ καλύπτει περίπου το 60% των νέων αποφάσεων και κάθε μήνα το ποσοστό αυτό αυξάνεται, καθώς βελτιώνεται η εφαρμογή του ηλεκτρονικού ΔΑΥΚ.

Δύσκολες περιπτώσεις

Υπάρχουν όμως και δύσκολα πεδία, που θα πάρουν χρόνο για να μπουν στη γρήγορη ταχύτητα απονομής, και αυτά αφορούν υπαλλήλους με διαδοχική ασφάλιση, υπαλλήλους που άλλαξαν δύο ή και τρία ταμεία πρόνοιας λόγω μετακίνησής τους σε άλλη υπηρεσία, καθώς και περιπτώσεις που τα στοιχεία του ΔΑΥΚ έχουν λάθη και θα πρέπει να διορθωθούν εκ των υστέρων.

Το συνολικό ποσό που θα διαθέσει ο ΕΦΚΑ για τα εφάπαξ του 2023 αγγίζει το 1 δισ. ευρώ, καθώς μέσα στη χρονιά πληρώθηκαν πολλά εκκρεμή εφάπαξ. Για το 2024, ο προϋπολογισμός του κλάδου εφάπαξ παροχών εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί χαμηλότερα, περίπου στα 700 εκατ. ευρώ, καθώς οι εκκρεμότητες μειώνονται και δεν θα ξεπεράσουν σε ποσό τα 250 εκατ. ευρώ.

Τι ισχύει για όσους αποχωρούν μετά το 2014

Ο κανόνας που εισήγαγε ο νόμος 4387/2016 είναι ότι το εφάπαξ για τα ίδια έτη ασφάλισης βαίνει μειούμενο κάθε χρόνο για όσους συνταξιοδοτούνται από 1ης/1/2014 και μετά.

Για να ισοφαρίσουν οι ασφαλισμένοι τις απώλειες, θα πρέπει να παραμείνουν περισσότερα χρόνια. Για να πάρουν δηλαδή ένα εφάπαξ των 35.000 ευρώ από το Δημόσιο, θα πρέπει να συμπληρώσουν 40ετία, ενώ τα προηγούμενα χρόνια έπαιρναν το ίδιο ποσό με 35ετία.

Για παράδειγμα:

Υπάλληλος που συνταξιοδοτήθηκε από το Δημόσιο το 2013 με 37 έτη και μισθό 1.600 ευρώ πήρε εφάπαξ 35.520 ευρώ, ενώ ένας υπάλληλος που αποχώρησε το 2022 με 37ετία και τον ίδιο περίπου μισθό πήρε εφάπαξ 27.372 ευρώ.

Υπάλληλος που θα συνταξιοδοτηθεί το 2023 από το Δημόσιο με 37 έτη και μέσο μισθό 1.600 ευρώ θα πάρει εφάπαξ 26.544 ευρώ, ενώ ένας υπάλληλος που θα βγει στη σύνταξη το 2029, έχοντας τότε 37ετία και τον ίδιο περίπου μισθό, θα πάρει εφάπαξ 21.740 ευρώ.

Η μείωση που προκαλεί ο νόμος Κατρούγκαλου με την άτοκη επιστροφή εισφορών στο εφάπαξ είναι σχεδόν 10.000 ευρώ σε μία 10ετία (2023 έναντι 2013) και όσο αυξάνονται τα έτη με τις άτοκες επιστροφές από το 2014 και μετά οι απώλειες θα μεγαλώνουν.

 (*) Πληρωμές από 1ης/1/2023 ως και 31/10/2023