Α. Δημιουργία προσωπικού κωδικού ασφαλείας υποψηφίων επαναληπτικών εξετάσεων ΓΕΛ/ΕΠΑΛ.

Β. Ηλεκτρονική υποβολή Μηχανογραφικού Δελτίου υποψηφίων επαναληπτικών πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ/ΕΠΑΛ (Μ.Δ.) 2025.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Οι διαδικασίες για την υποβολή του Μ.Δ. για εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση των υποψηφίων των Επαναληπτικών Πανελλαδικών Εξετάσεων ΓΕΛ/ΕΠΑΛ έτους 2025 αρχίζουν από την Τρίτη 7-10-2025 και λήγουν την Παρασκευή 10-10-2025. Όλοι οι υποψήφιοι των Επαναληπτικών Πανελλαδικών Εξετάσεων ΓΕΛ/ΕΠΑΛ έτους 2025 που ενδιαφέρονται να υποβάλουν Μ.Δ. για εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, θα απευθυνθούν στο Λύκειό τους, για να αποκτήσουν προσωπικό κωδικό ασφαλείας (password). Αν κάποιος υποψήφιος είχε αποκτήσει προσωπικό κωδικό ασφαλείας (password) τον Ιούλιο, μπορεί τώρα να τον χρησιμοποιήσει, αλλιώς θα απευθυνθεί στο Λύκειό του. Με αυτόν τον προσωπικό κωδικό οι υποψήφιοι θα έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν τελικά στην οριστική υποβολή του Μ.Δ. στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://michanografiko-secondexams.it.minedu.gov.gr/.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α.

Α1.Οδηγίες για τους Διευθυντές των Λυκείων

Οι Διευθυντές των Λυκείων χρησιμοποιώντας τον 7ψήφιο κωδικό Σχολικής Μονάδας και τον κωδικό ασφαλείας που ήδη διαθέτουν, αποκτούν πρόσβαση στην ηλεκτρονική εφαρμογή υποβολής του μηχανογραφικού δελτίου στο σύνδεσμο http://school.it.minedu.gov.gr. Με τον κωδικό αυτό ο Διευθυντής ή ο εξουσιοδοτημένος από αυτόν χειριστής, θα ελέγχουν την εξέλιξη της διαδικασίας, σύμφωνα και με τις οδηγίες χρήσης της εφαρμογής.

Επισημαίνεται ότι στην εφαρμογή θα εμφανίζονται μόνο οι υποψήφιοι των επαναληπτικών εξετάσεων.

Στη συνέχεια, ο υποψήφιος που δεν είχε αποκτήσει κωδικό ασφαλείας (password) τον Ιούλιο ή μολονότι απέκτησε το έχει ξεχάσει, θα προσέρχεται στο Λύκειό του (ο ίδιος ή κάποιος εξουσιοδοτημένος από τον ίδιο), θα ταυτοποιείται σε αυτό και κατόπιν θα δημιουργεί, μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής, τον προσωπικό του κωδικό ασφαλείας (password).

Ο υποψήφιος θα μπορεί πλέον, με τον προσωπικό κωδικό ασφαλείας (password), μέσω διαδικτύου να επεξεργαστεί και να οριστικοποιήσει το μηχανογραφικό του δελτίο (Μ.Δ.) στη συγκεκριμένη προθεσμία από την Τρίτη 7-10-2025 έως και την Παρασκευή 10-10-2025 μέχρι τις 24.00, στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://michanografiko-secondexams.it.minedu.gov.gr/. Στην ίδια ηλεκτρονική διεύθυνση θα παρέχονται στους υποψηφίους αναλυτικές οδηγίες χρήσης και υποβολής του μηχανογραφικού, χρήσιμοι σύνδεσμοι, στατιστικά και βάσεις εισαγωγής παλαιότερων ετών. Οι υποψήφιοι θα μπορούν να υποβάλουν οριστικά το μηχανογραφικό τους δελτίο από οποιονδήποτε Η/Υ που έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, χωρίς υποχρεωτικά τη μεσολάβηση της σχολικής μονάδας. Για τους υποψηφίους που, για οποιονδήποτε λόγο, επιλέξουν να οριστικοποιήσουν το μηχανογραφικό τους δελτίο στο Λύκειό τους, θα πρέπει να τους παρέχεται η δυνατότητα χρήσης των Η/Υ του Λυκείου, η ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο και οποιαδήποτε βοήθεια ή συμβουλή ζητήσουν από τους καθηγητές τους.

Οι Δ/ντές των Λυκείων πρέπει να μεριμνήσουν και να επικοινωνήσουν με τους υποψηφίους των επαναληπτικών εξετάσεων (εάν είχαν υποψηφίους επαναληπτικών εξετάσεων), ώστε όλοι να έχουν αποκτήσει password και να έχουν υποβάλει το ΜΔ μέχρι και την Παρασκευή 10-10-2025 μέχρι τις 24.00.

Α2. Δικαιούχοι υποβολής Μηχανογραφικού Δελτίου (Μ.Δ.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕΛ ή ΕΠΑΛ ΕΤΟΥΣ 2025

Δικαίωμα να υποβάλουν φέτος Μηχανογραφικό Δελτίο ΓΕΛ ή ΕΠΑΛ έχουν οι υποψήφιοι που συμμετείχαν στις Επαναληπτικές Πανελλαδικές Εξετάσεις ΓΕΛ ή ΕΠΑΛ έτους 2025 και εξετάστηκαν τουλάχιστον σε δύο μαθήματα.

Η δημιουργία του κωδικού ασφαλείας (password) από αυτούς τους υποψηφίους για υποβολή μηχανογραφικού δελτίου, θα γίνεται στο ΓΕΛ ή ΕΠΑΛ που υπέβαλαν Αίτηση-Δήλωση.

Οι υποψήφιοι για να δημιουργήσουν προσωπικό κωδικό ασφαλείας (password), θα επιδεικνύουν στο Λύκειό τους το δελτίο εξεταζομένου ή την αστυνομική τους ταυτότητα/διαβατήριο. Σε περίπτωση εξουσιοδοτημένου από τον υποψήφιο εκπροσώπου, θα κατατίθεται στο Λύκειο η πρωτότυπη εξουσιοδότηση, θεωρημένη για το γνήσιο της υπογραφής από αρμόδια αρχή. Εξυπακούεται, ότι προϋπόθεση για τη συμμετοχή στη διαδικασία επιλογής είναι η απόκτηση-κατοχή τίτλου απόλυσης για όλους τους υποψηφίους ΓΕΛ και η απόκτηση-κατοχή

Απολυτηρίου και Πτυχίου ειδικότητας για όλους τους υποψηφίους ΕΠΑΛ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β.

Προθεσμία και διαδικασία Ηλεκτρονικής υποβολής του Μηχανογραφικού Δελτίου (Μ.Δ.) για τους υποψηφίους των επαναληπτικών πανελλαδικών εξετάσεων ΓΕΛ/ΕΠΑΛ.

Β1. Με την απόκτηση του προσωπικού κωδικού ασφαλείας (password), και μέσα στην προθεσμία από την Τρίτη

07-10-2025 έως και την Παρασκευή 10-10-2025 μέχρι τις 24.00, όλοι οι υποψήφιοι των επαναληπτικών εξετάσεων ΓΕΛ/ΕΠΑΛ θα πρέπει να υποβάλουν το μηχανογραφικό τους δελτίο στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://michanografiko-secondexams.it.minedu.gov.gr/ χρησιμοποιώντας τον προσωπικό κωδικό ασφαλείας τους (password) που έχουν ήδη αποκτήσει ή που θα αποκτήσουν αυτές τις ημέρες. Αρχικά θα μπορούν να μελετήσουν και να επεξεργαστούν το ΜΔ και να κάνουν προσωρινές προτιμήσεις (Προσωρινή Αποθήκευση) και στη συνέχεια να προχωρήσουν στην οριστική ηλεκτρονική υποβολή του μηχανογραφικού τους δελτίου (ΥΠΟΒΟΛΗ Μ.Δ.). Επισημαίνεται ότι η προθεσμία υποβολής Μ.Δ. είναι αποκλειστική και μετά την παρέλευση της κανένας υποψήφιος δεν θα μπορεί να οριστικοποιήσει το Μ.Δ..

Β2. Στάδια υποβολής Μηχανογραφικού Δελτίου.

Με τον προσωπικό κωδικό ασφαλείας (password) και τον 8ψήφιο κωδικό εξετάσεων, οι υποψήφιοι μπορούν να επισκέπτονται την ηλεκτρονική διεύθυνση https://michanografiko-secondexams.it.minedu.gov.gr/. Εκεί μπορούν να βρουν την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) κάθε τμήματος, τις ΕΒΕ των ειδικών μαθημάτων και των πρακτικών δοκιμασιών, τον αριθμό εισακτέων, βάσεις παλαιότερων ετών, το έντυπο Μ.Δ. με τις οδηγίες του και φυσικά το ηλεκτρονικό Μ.Δ.. Με την είσοδο στο ηλεκτρονικό Μ.Δ., βλέπουν προσυμπληρωμένα τα στοιχεία τους και στη συνέχεια τα τμήματα, ταξινομημένα ανά πεδίο/τομέα. Οι υποψήφιοι θα βλέπουν και θα μπορούν να επιλέξουν

ΜΟΝΟ τα τμήματα, στα οποία θα έχουν πρόσβαση. Αφού κάνουν μια πρώτη επιλογή με κάποιες προτιμήσεις, αρχικά πρέπει να επιλέξουν Προσωρινή Αποθήκευση. Αυτή τη διαδικασία της Προσωρινής Αποθήκευσης μπορούν να την κάνουν όσες φορές θέλουν εντός της προθεσμίας. Στην τελική τους επίσκεψη, θα περάσουν πάλι όλα τα πρώτα βήματα, αν θέλουν θα αλλάξουν πάλι κάποιες προτιμήσεις τους και θα φτάσουν στο τελικό βήμα της «Υποβολής Μηχανογραφικού Δελτίου». Μετά την οριστική ηλεκτρονική υποβολή που πρέπει να γίνει μέσα στην προθεσμία, οι υποψήφιοι δεν μπορούν να αλλάξουν το Μ.Δ.. Με την Υποβολή, το Μ.Δ. αποκτά πλέον αριθμό πρωτοκόλλου (πάνω δεξιά στη σελίδα) και πρέπει αυτό το οριστικοποιημένο Μ.Δ. να το εκτυπώσουν ή/και να το αποθηκεύσουν στον υπολογιστή τους. Σε όλες τις ανωτέρω διαδικασίες, η ηλεκτρονική εφαρμογή με ένα φιλικό για το χρήστη περιβάλλον, δίνει συνέχεια οδηγίες για τα βήματα του υποψηφίου. Για τη διαδικασία και την υποβολή του Μ.Δ., οι εκπαιδευτικοί των Λυκείων θα παρέχουν υποστήριξη στους υποψηφίους και θα διατίθεται κάποιος υπολογιστής του σχολείου, εάν αυτό ζητηθεί.

Επισημαίνεται ότι δεν έχουν δυνατότητα υποβολής μηχανογραφικού δελτίου οι υποψήφιοι που ο μέσος όρος της βαθμολογίας τους είναι μικρότερος από τις ΕΒΕ όλων των τμημάτων καθώς και στην περίπτωση των σχολών που προϋποθέτουν την εξέταση σε ειδικό μάθημα ή πρακτικές δοκιμασίες, η βαθμολογία τους είναι μικρότερη από την αντίστοιχη ΕΒΕ.

Προϋπόθεση για την εισαγωγή σε κάποια σχολή ή Τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση είναι οι εξεταζόμενοι στις επαναληπτικές εξετάσεις να έχουν επιτύχει βαθμολογία τουλάχιστον ίση με αυτήν του τελευταίου επιτυχόντα των πανελλαδικών εξετάσεων της τακτικής εξεταστικής περιόδου της αντίστοιχης κατηγορίας ημερησίου λυκείου (ΓΕΛ/ΕΠΑΛ) στη συγκεκριμένη σχολή, Τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση.

Β3. Αναίρεση Οριστικοποίησης – εκ νέου Οριστικοποίηση

Με τις ισχύουσες διατάξεις, ο υποψήφιος (ο ίδιος ή νόμιμα εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος), μέσα στην αποκλειστική προθεσμία υποβολής, ακόμα και αν έχει ήδη υποβάλει-οριστικοποιήσει το Μ.Δ., μπορεί να προσέλθει στο Λύκειο, στο οποίο απέκτησε το password και να υποβάλει σχετική αίτηση (με πρωτόκολλο του Λυκείου), ζητώντας να αναιρεθεί το ήδη οριστικοποιημένο Μ.Δ.. Ο εντεταλμένος για την ηλεκτρονική εφαρμογή εκπαιδευτικός θα μπαίνει στην εφαρμογή και θα αποδεσμεύει τον υποψήφιο, αναιρώντας-ακυρώνοντας το ήδη οριστικοποιημένο Μ.Δ. Εν συνεχεία, το Μ.Δ. θα εμφανίζεται μόνο προσωρινά αποθηκευμένο (και ΟΧΙ οριστικοποιημένο). Ο υποψήφιος λοιπόν θα πρέπει να ξαναμπεί στην εφαρμογή εντός των συγκεκριμένων ημερομηνιών, να τροποποιήσει το Μ.Δ. και να το υποβάλει-οριστικοποιήσει εκ νέου (αυτό το τελικό Μ.Δ. θα αποκτήσει αυτόματα νέο αριθμό πρωτοκόλλου), γιατί αλλιώς δεν θα υφίσταται Μ.Δ..

Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΤΡΟΥ

Το θεσμικό πλαίσιο, οι εγκύκλιοι και η θέση του ΥΠΑΙΘΑ

Το θέμα του μειωμένου ωραρίου για τους εκπαιδευτικούς και τα μέλη Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (ΕΒΠ) που είναι γονείς παιδιών με αναπηρία (ΑμεΑ) επανήλθε πρόσφατα στο προσκήνιο, ύστερα από ερώτημα που απευθύνθηκε σε Διεύθυνση Εκπαίδευσης και την επίσημη απάντηση που παρείχε το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (ΥΠΑΙΘΑ).

Σύμφωνα με τη θέση του ΥΠΑΙΘΑ, τα μέλη του ΕΒΠ που είναι γονείς τέκνων με αναπηρία δικαιούνται μειωμένο ωράριο, βάσει του ισχύοντος νομικού πλαισίου και των σχετικών εγκυκλίων του Υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης και του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (Ν.Σ.Κ.).

Η νομική βάση – Γνωμοδότηση 268/2012 του Ν.Σ.Κ.

Η Γνωμοδότηση 268/2012 του Ν.Σ.Κ., η οποία έχει γίνει αποδεκτή από τη Διοίκηση, αποτελεί τη βασική νομική θεμελίωση για το δικαίωμα μειωμένου ωραρίου.
Βάσει αυτής, χορηγείται μείωση του ωραρίου κατά μία (1) ώρα ημερησίως, χωρίς καμία περικοπή αποδοχών, σε:

• Υπαλλήλους του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α.,

• Τακτικούς ή με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου,

• Οι οποίοι έχουν σύζυγο ή τέκνο με αναπηρία 100% και το συντηρούν.

Νομικές αναφορές:

• Ν. 2527/1997, άρθρο 16 παρ. 4,

• Ν. 2880/2001,

• Ν. 3731/2008, άρθρο 30 παρ. 8.

Οι εγκύκλιοι που διευκρινίζουν την εφαρμογή

• Εγκύκλιος ΔΙΑΔΠ/Φ.Β.3/9763/5.4.2013
  Εκδόθηκε από το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και παρέχει διευκρινίσεις για την εφαρμογή της γνωμοδότησης 268/2012, ειδικά σε υπαλλήλους που εργάζονται με ειδικό καθεστώς ωραρίου λόγω των συνθηκών εργασίας τους.

• Εγκύκλιος ΔΙΔΑΔ/Φ69/92/οικ.24248/21.7.2017
  Η μεταγενέστερη εγκύκλιος επεκτείνει την εφαρμογή του μέτρου, επιβεβαιώνοντας ότι το μειωμένο ωράριο ισχύει για όλους τους δημόσιους υπαλλήλους – γονείς τέκνων με αναπηρία, ανεξαρτήτως υπηρεσίας ή φορέα.

Τι προβλέπεται για τους εκπαιδευτικούς και τα μέλη ΕΒΠ

Η επίσημη απάντηση του Υπουργείου Παιδείας επιβεβαιώνει ότι τα μέλη του ΕΒΠ και οι εκπαιδευτικοί που είναι γονείς παιδιών με αναπηρία έχουν δικαίωμα στη μείωση του ωραρίου τους κατά μία ώρα ημερησίως, χωρίς μείωση μισθού.

Η ρύθμιση αυτή έχει κοινωνικό χαρακτήρα, καθώς αναγνωρίζει τις αυξημένες οικογενειακές και φροντιστικές ανάγκες των γονέων παιδιών με αναπηρία και στοχεύει στη στήριξη της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.

Η πρόβλεψη αυτή αποτελεί σημαντικό μέτρο στήριξης και ανακούφισης για τους γονείς εκπαιδευτικούς, ενισχύοντας τη δυνατότητά τους να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις ανάγκες των παιδιών τους και στο εκπαιδευτικό τους έργο. 

Η Τράπεζα Θεμάτων εμπλουτίζεται και αναβαθμίζεται, προσφέροντας νέα, σύγχρονα διδακτικά εργαλεία που ενισχύουν τη μαθησιακή διαδικασία και στηρίζουν εκπαιδευτικούς και μαθητές σε όλες τις βαθμίδες.

Η διαδικτυακή πλατφόρμα Skills4Life λειτουργεί πλέον ως εκπαιδευτική πύλη που προσφέρει πρόσβαση σε θέματα τύπου PISA, με έμφαση στην Κατανόηση Κειμένου (Reading), τα Μαθηματικά (Maths) και τις Φυσικές Επιστήμες (Science). Μέσα από διαδραστικές και πολυμεσικές ασκήσεις, οι χρήστες —μαθητές, εκπαιδευτικοί αλλά και γονείς— μπορούν να μελετήσουν και να αξιολογήσουν γνώσεις και δεξιότητες μέσα από ρεαλιστικά και καθημερινά προβλήματα.

Η εφαρμογή, η οποία έχει ήδη ξεπεράσει τις 30.000 μοναδικές επισκέψεις, έχει εμπλουτιστεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες και πλέον περιλαμβάνει πάνω από 240 θέματα και 800 ερωτήσεις που αξιολογούν διαφορετικές πτυχές του εγγραμματισμού των μαθητών. Για κάθε ερώτηση παρέχεται ανατροφοδότηση, ώστε οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να αξιοποιούν αποτελεσματικά το υλικό στη διδασκαλία τους.

Η Τράπεζα Θεμάτων είναι διαθέσιμη στην ηλεκτρονική διεύθυνση skills4life.gr, ενώ η διαδραστική εφαρμογή της, μέσω της σελίδας simulation.pisa4u.gr, προσφέρει στους εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να δημιουργούν δικά τους φύλλα εργασίας (booklets). Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να συνδυάζουν θέματα διαφορετικών αντικειμένων και επιπέδων δυσκολίας, προωθώντας τη διερευνητική, κριτική και επιστημονική σκέψη των μαθητών.

Παράλληλα, η Τράπεζα Θεμάτων Δυσκολίας (ΤΘΔΔ) της Α΄ Λυκείου ενισχύθηκε με 210 νέα θέματα που ευθυγραμμίζονται με τα νέα προγράμματα σπουδών και ακολουθούν τη «φιλοσοφία PISA», εστιάζοντας στην επίλυση πραγματικών προβλημάτων με τη χρήση κριτικής σκέψης. Αναλυτικά, προστέθηκαν:

• 70 θέματα Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας,
• 70 θέματα Άλγεβρας,
• 35 θέματα Φυσικής,
• 35 θέματα Χημείας,
  όλα με ενδεικτικές απαντήσεις για καθοδήγηση μαθητών και εκπαιδευτικών.

Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι οι μαθητές των Γενικών (ΓΕΛ) και Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) θα εξεταστούν μέσω της Τράπεζας Θεμάτων στα παρακάτω μαθήματα:

• Α΄ ΓΕΛ: Αγγλικά, Αρχαία Ελληνικά, Ιστορία, Άλγεβρα, Γεωμετρία, Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία, Φυσική, Χημεία.
• Β΄ ΓΕΛ: Αγγλικά, Αρχαία Ελληνικά, Ιστορία, Βιολογία, Λατινικά, Άλγεβρα, Γεωμετρία, Μαθηματικά Προσανατολισμού, Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία, Φυσική Προσανατολισμού.
• Γ΄ ΓΕΛ: Αρχαία Ελληνικά, Βιολογία, Ιστορία, Λατινικά, Μαθηματικά, Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία, Πληροφορική, Χημεία, Οικονομία.

Στα ΕΠΑΛ, οι εξετάσεις περιλαμβάνουν αντίστοιχα βασικά μαθήματα γενικής παιδείας και εξειδικευμένα αντικείμενα ανά ειδικότητα, όπως Ηλεκτρολογία, Μηχανολογία, Οικονομία, Ναυτιλιακά, Εφαρμοσμένες Τέχνες, Υγεία και Πρόνοια.

Με αυτές τις πρωτοβουλίες, το υπουργείο Παιδείας επιδιώκει να ενισχύσει την ποιότητα της μάθησης, να προωθήσει την ενεργό συμμετοχή των μαθητών και να αναπτύξει τις δεξιότητες του 21ου αιώνα, συνδέοντας τη θεωρητική γνώση με την πράξη.

Αν είστε γονείς, εκπαιδευτικοί ή ασχολείστε με την εκπαίδευση των νέων, θα έχετε σίγουρα αντιληφθεί το ζήτημα που έχει ανακύψει τα τελευταία χρόνια με τη ραγδαία εξάπλωση των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Πολλοί μαθητές αναθέτουν πλέον τις εργασίες τους σε γλωσσικά μοντέλα, άλλοι συνομιλούν με chatbots μοιράζοντας προσωπικά τους δεδομένα, ενώ δεν λείπουν και περιπτώσεις κακόβουλης χρήσης εφαρμογών που αλλοιώνουν φωτογραφίες ή δημιουργούν ψεύτικες ψηφιακές σχέσεις. Το φαινόμενο έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις και προκαλεί έντονη ανησυχία στους εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων.

Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα φέρνοντας το ChatGPT μέσα στην τάξη. Πρόσφατα υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας με την OpenAI για ένα πιλοτικό πρόγραμμα σε 20 σχολεία, στο πλαίσιο του οποίου οι μαθητές θα καλούνται να ελέγχουν τα αποτελέσματα και τις λεγόμενες «ψευδαισθήσεις» του συστήματος. Ωστόσο, γεννάται το ερώτημα: είναι αυτός ο πραγματικός στόχος της εκπαίδευσης; Θέλουμε οι μαθητές να γίνουν δοκιμαστές μιας ατελούς τεχνολογίας ή να μάθουν να σκέφτονται αυτόνομα, να ερευνούν και να αναπτύσσουν κριτική σκέψη;

Η εκπαίδευση οφείλει να συμβαδίζει με την εποχή της, όμως αυτό πρέπει να γίνεται μεθοδικά και υπεύθυνα. Η άκριτη ή αποσπασματική ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη σχολική διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει. Υπάρχει ο κίνδυνος πολλοί μαθητές να χάσουν την επαφή με τη χαρά της μάθησης, βλέποντας την OpenAI ή τα παρόμοια εργαλεία ως εύκολη λύση, ενώ μόνο λίγοι ίσως καταφέρουν να τα αξιοποιήσουν ουσιαστικά.

Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα πείραμα που βρίσκεται σε εξέλιξη. Η πιο αποτελεσματική άμυνα απέναντι στην ανεξέλεγκτη διείσδυση τέτοιων τεχνολογιών είναι η ενημέρωση και ο ψηφιακός εγγραμματισμός. Αν ενδιαφερόμαστε πραγματικά για το μέλλον των παιδιών, αξίζει να δώσουμε έμφαση στην εκπαίδευση για υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας, καλλιεργώντας στους νέους επίγνωση, κρίση και ισορροπία — δεξιότητες πολύ πιο πολύτιμες από οποιοδήποτε ψηφιακό εργαλείο.

Το υπουργείο Παιδείας εισάγει τρία νέα μαθήματα-«εργαλεία» στο σχολικό πρόγραμμα, με στόχο να προετοιμάσει τους μαθητές για τις προκλήσεις του μέλλοντος. Πρόκειται για το μάθημα της Οικονομίας, το μάθημα της Δικαιοσύνης και τον σύγχρονο Σχολικό Επαγγελματικό Προσανατολισμό. Σκοπός είναι οι μαθητές να αποκτήσουν ουσιαστικές γνώσεις και δεξιότητες, ώστε να μπορούν να εφαρμόζουν στην καθημερινότητά τους έννοιες που σχετίζονται με την οικονομία, τη δημοκρατία και την αγορά εργασίας.

Μία από τις βασικές καινοτομίες της νέας σχολικής χρονιάς είναι η ενίσχυση του επαγγελματικού προσανατολισμού, αλλά και η μείωση της διδακτέας ύλης σε όλες τις βαθμίδες, μετά από εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).

Νέο μάθημα Οικονομίας

Ήδη στη Γ’ Γυμνασίου έχει ενταχθεί νέο μάθημα Οικονομίας, το οποίο στοχεύει στη μείωση του οικονομικού αναλφαβητισμού και στη γνωριμία των μαθητών με βασικές οικονομικές έννοιες όπως το ΑΕΠ, ο πληθωρισμός και η φορολογία. Οι μαθητές θα μάθουν επίσης να διαχειρίζονται πρακτικά ζητήματα, όπως η αποταμίευση και η λειτουργία της αγοράς. Το μάθημα δίνει έμφαση στη βιωματική μάθηση και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, ώστε οι νέοι να μπορούν να χρησιμοποιούν βασικά οικονομικά εργαλεία στην ενήλικη ζωή τους.

Μάθημα για τη Δικαιοσύνη και τους Δημοκρατικούς Θεσμούς

Ένα ακόμα νέο μάθημα που θα προστεθεί σύντομα στο πρόγραμμα αφορά τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και τη διδασκαλία των δημοκρατικών θεσμών. Οι μαθητές θα ενημερώνονται για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους ως ενεργοί πολίτες, αλλά και για τον ρόλο των θεσμών στη δημοκρατική κοινωνία. Το υπουργείο Παιδείας, σε συνεργασία με το Συμβούλιο της Επικρατείας και το ΙΕΠ, στοχεύει να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των νέων στη Δικαιοσύνη. Εκπαιδευτικοί θα παρακολουθούν συνεδριάσεις του ΣτΕ, ενώ δικαστές θα επισκέπτονται σχολεία για να συνομιλήσουν με μαθητές.

Σύγχρονος Επαγγελματικός Προσανατολισμός

Από το σχολικό έτος 2025-2026 θα ξεκινήσει ένα ανανεωμένο πρόγραμμα Επαγγελματικού Προσανατολισμού στα Γυμνάσια, που θα συνδέει τη σχολική εκπαίδευση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Το πρόγραμμα θα βοηθά τους μαθητές να ανακαλύπτουν τα ενδιαφέροντά τους, να ενημερώνονται για τις επαγγελματικές επιλογές και να γνωρίζουν τις τάσεις της αγοράς.

Το υπουργείο σχεδιάζει επίσης την εισαγωγή εκπαιδευτικών ομίλων στα δημόσια Γυμνάσια και τη συνεργασία με τον ΕΟΠΠΕΠ για την ανάπτυξη ειδικών εργαλείων, όπως ερωτηματολόγια που θα βοηθούν στην καταγραφή δεξιοτήτων και ενδιαφερόντων. Παράλληλα, θα υπάρχει η δυνατότητα να επισκέπτονται τα σχολεία ειδικοί επαγγελματίες, ώστε να απαντούν στις απορίες των μαθητών σχετικά με τα επαγγέλματα του παρόντος και του μέλλοντος.

Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, τόνισε πως η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα στοίχημα για τα έτη 2025-2026, με στόχο να προσφερθούν περισσότερα και καλύτερα εκπαιδευτικά εργαλεία στους μαθητές και τις οικογένειές τους, ώστε να λαμβάνουν πιο ενημερωμένες αποφάσεις για το μέλλον τους.

1. Σκοπός και Αντικείμενο

Το παρόν έργο αφορά στη διάθεση και λειτουργία διαδικτυακών υπηρεσιών που υποστηρίζουν το Πληροφοριακό Σύστημα e-Schools του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.).
Στόχος είναι η αποτελεσματική οργάνωση, παρακολούθηση και διαχείριση των διοικητικών, εκπαιδευτικών και λειτουργικών διαδικασιών όλων των σχολικών μονάδων της δημόσιας πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

2. Περιγραφή Υπηρεσιών

Οι διαδικτυακές υπηρεσίες που διατίθενται μέσω του e-Schools καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα λειτουργιών, όπως:

• Διαχείριση στοιχείων σχολικών μονάδων, μαθητών και εκπαιδευτικών.

• Παρακολούθηση φοίτησης, βαθμολογίας και προόδου μαθητών.

• Καταχώριση, επεξεργασία και υποβολή διοικητικών στοιχείων προς τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης.

• Διασύνδεση με υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου και άλλων δημόσιων φορέων.

• Παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικής αναφοράς και στατιστικών στοιχείων.

3. Τεχνολογική Υποδομή

Το σύστημα λειτουργεί σε ασφαλές περιβάλλον φιλοξενίας με δυνατότητες υψηλής διαθεσιμότητας και κλιμάκωσης.
Η πρόσβαση στις υπηρεσίες γίνεται μέσω ασφαλών πρωτοκόλλων επικοινωνίας (HTTPS, SSO, OAuth2), ενώ η αρχιτεκτονική του συστήματος βασίζεται σε σύγχρονα πρότυπα διαλειτουργικότητας και επεκτασιμότητας.

4. Ασφάλεια και Προστασία Δεδομένων

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία προσωπικών δεδομένων σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR).
Όλες οι διαδικτυακές υπηρεσίες ενσωματώνουν μηχανισμούς ελέγχου ταυτότητας χρηστών, καταγραφής ενεργειών (logging) και κρυπτογράφησης δεδομένων.

5. Οφέλη και Αντίκτυπος

Η διάθεση των υπηρεσιών του e-Schools συμβάλλει:

• Στον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας εκπαίδευσης.

• Στη μείωση της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών.

• Στην ενίσχυση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας στη διαχείριση εκπαιδευτικών δεδομένων.

• Στην υποστήριξη λήψης αποφάσεων με βάση αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία.

6. Μελλοντικές Επεκτάσεις

Το Υπουργείο προγραμματίζει τη συνεχή αναβάθμιση του συστήματος, με την προσθήκη νέων λειτουργικοτήτων, τη βελτίωση της εμπειρίας χρήστη και την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας με άλλα ψηφιακά εργαλεία του Δημοσίου Τομέα.

ΤΟ ΦΕΚ ΕΔΩ 

Η Πρόταση για το Εθνικό Απολυτήριο

Η πρόταση για το Εθνικό Απολυτήριο εισάγει ένα σύγχρονο και αξιόπιστο σύστημα αξιολόγησης στο Λύκειο, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο τη διαφάνεια, την εγκυρότητα και τη μείωση του άγχους των μαθητών.

Ψηφιακή Διαχείριση και Διασφάλιση Εγκυρότητας

Τα γραπτά των μαθητών θα μπορούν πλέον να ψηφιοποιούνται και να αποθηκεύονται σε ειδικό αποθετήριο, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια και τη δυνατότητα ελέγχου.
Ένα εξωτερικό σώμα έμπειρων βαθμολογητών θα έχει τη δυνατότητα να διενεργεί δειγματοληπτικούς ελέγχους, ενισχύοντας την αξιοπιστία της διαδικασίας.

Τρόπος Διεξαγωγής των Εξετάσεων

Οι εξετάσεις στο Λύκειο δεν θα αυξηθούν — αλλάζει μόνο ο τρόπος διεξαγωγής τους.
Όλα τα θέματα των προαγωγικών εξετάσεων θα επιλέγονται με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας και θα συνοδεύονται από σαφείς οδηγίες βαθμολόγησης.
Η διαδικασία θα είναι ανοικτή και προσβάσιμη σε όλους, χωρίς αιφνιδιασμούς από άγνωστα θέματα, ενώ η υποστήριξη από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης θα εξασφαλίζει ακεραιότητα και διαφάνεια, τόσο για μαθητές όσο και για γονείς.
Το σύστημα αυτό είναι πλήρως εναρμονισμένο με τις διεθνείς πρακτικές άλλων χωρών που εφαρμόζουν αντίστοιχες διαδικασίες.

Υπολογισμός του Εθνικού Απολυτηρίου

Ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου θα μπορεί να συνυπολογίζει τις επιδόσεις και των τριών τάξεων του Λυκείου, ώστε η τελική αποτίμηση να μην εξαρτάται από μια τρίωρη εξέταση, χωρίς όμως να μετατραπεί το σχολείο σε εξεταστικό κέντρο.
Οι βαθμοί τετραμήνου θα μπορούν επίσης να αναπροσαρμόζονται με βάση την τελική γραπτή επίδοση, ώστε να περιορίζεται η υποκειμενικότητα της προφορικής αξιολόγησης.
Στόχος είναι κάθε μέρα στο σχολείο να έχει πραγματική αξία για τον μαθητή — έστω και λίγο, αλλά να “μετράει”.

Αναβάθμιση της Εκπαιδευτικής Διαδικασίας

Η θεσμοθέτηση ενός πιο έγκυρου, αξιόπιστου και αδιάβλητου συστήματος αξιολόγησης στο Λύκειο θεωρείται πλέον ώριμη επιλογή.
Το νέο πλαίσιο εντάσσεται στο γενικότερο σύστημα διοίκησης, παιδαγωγικής εποπτείας και αξιολόγησης σχολείων και εκπαιδευτικών.
Ήδη έχουν ετοιμαστεί 166 νέα προγράμματα σπουδών, νέα σχολικά βιβλία, ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό, καθώς και διαδραστικοί πίνακες για κάθε τάξη, με επιμορφωμένους εκπαιδευτικούς να υποστηρίζουν την εφαρμογή τους.

Προοπτική

Με την πλήρη εφαρμογή του συστήματος τα επόμενα χρόνια, το Εθνικό Απολυτήριο ενδέχεται να καταστήσει περιττές τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Ωστόσο, αυτό το ενδεχόμενο δεν αποτελεί αντικείμενο του τρέχοντος διαλόγου, ο οποίος θα επικεντρωθεί στη θεσμοθέτηση και υλοποίηση του νέου συστήματος αξιολόγησης.

Το Διοικητικό Εφετείο Κομοτηνής απέρριψε τις προσφυγές νεοδιόριστων εκπαιδευτικών του 2021, οι οποίοι ζητούσαν την ακύρωση των αποφάσεων των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Έβρου, Ξάνθης και Δράμας σχετικά με τη μη μονιμοποίησή τους, λόγω μη ολοκλήρωσης της διαδικασίας αξιολόγησης.

Σύμφωνα με την απόφαση του δικαστηρίου, οι εν λόγω Διευθύνσεις ενήργησαν νομίμως, καθώς η μη μονιμοποίηση των εκπαιδευτικών στηρίχθηκε στο γεγονός ότι δεν είχαν αξιολογηθεί εντός της διετούς δοκιμαστικής περιόδου, όπως προβλέπει η νομοθεσία.

Το Εφετείο έκρινε ότι το γεγονός πως κατά τον Αύγουστο του 2023, οπότε και συμπληρώθηκε η διετής δοκιμαστική υπηρεσία των αιτούντων, δεν είχαν εκδοθεί όλες οι απαραίτητες εγκύκλιοι για την εφαρμογή της αξιολογικής διαδικασίας μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας, είναι αδιάφορο και νομικά ανίσχυρο.
Το δικαστήριο επισήμανε ότι, μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, οι εκπαιδευτικοί που θα κριθούν κατάλληλοι θα μονιμοποιηθούν αναδρομικά από τον χρόνο συμπλήρωσης της διετούς δοκιμασίας τους.

Κατά συνέπεια, το δικαστήριο υπογράμμισε ότι δεν έχει ματαιωθεί το δικαίωμα των εκπαιδευτικών προς μονιμοποίηση, όπως αβάσιμα ισχυρίστηκαν οι αιτούντες.

Οι εκπαιδευτικοί, στην προσφυγή τους, υποστήριξαν ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο δεν είχαν εκδοθεί οι αναγκαίες εφαρμοστικές εγκύκλιοι — η τελευταία εκ των οποίων εκδόθηκε τον Μάρτιο του 2024 — με αποτέλεσμα να εκκρεμούν τα στάδια Α2 και Β της διαδικασίας αξιολόγησης, χωρίς δική τους υπαιτιότητα.

Επικαλέστηκαν, επίσης, ότι η καθυστέρηση του νομοθέτη στην έκδοση των σχετικών κανονιστικών πράξεων παραβιάζει το δικαίωμα μονιμοποίησής τους, το οποίο, όπως τόνισαν, απορρέει από το άρθρο 103, παρ. 4 του Συντάγματος και συνδέεται άμεσα με την αρχή της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων.

Ωστόσο, το Διοικητικό Εφετείο απέρριψε τους ισχυρισμούς αυτούς, κρίνοντας ότι δεν υπάρχει παράβαση της συνταγματικής επιταγής, καθώς η διαδικασία αξιολόγησης μπορεί να ολοκληρωθεί μεταγενέστερα και να παράξει πλήρως τα έννομα αποτελέσματά της, χωρίς απώλεια δικαιωμάτων για τους εκπαιδευτικούς.

Αντιστοιχίες ειδικοτήτων δευτεροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης με ειδικότητες Σ.Α.Ε.Κ. 

ΤΟ ΦΕΚ ΕΔΩ 

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Την Κυριακή 5 Οκτωβρίου θα εορτάσουμε την Παγκόσμια Ημέρα για την Εκπαίδευση και τους λειτουργούς της που καθιερώθηκε από την UNESCOπριν από 31 έτη. Είναι Ημέρα τιμής και αναγνώρισης του σημαντικότατου ρόλου που διαδραματίζουν οι εκπαιδευτικοί    παγκόσμια.     

Η ΟΛΜΕ συνεχίζοντας την εκατονταετή αγωνιστική της πορεία αναγνωρίζει και τιμά το έργο των Ελληνίδων και Ελλήνων καθηγητριών -καθηγητών. Στηρίζει το δημόσιο δωρεάν σχολείο, είναι αντίθετη σε κάθε ανισότητα, καταγγέλλει τις αντιδραστικές αλλαγές στα πειθαρχικά συμβούλια και τις παραπομπές όσων συμμετέχουν στην απεργία-αποχή που έχει κηρύξει η ΑΔΕΔΥ , αναδεικνύει τη γκρίζα-αβίωτη-γραφειοκρατική σχολική πραγματικότητα, διεκδικεί αξιοπρεπείς μισθούς και επαναφορά των δώρων,ζητά την πλήρη εξίσωση μονίμων-αναπληρωτών, απαιτεί μια Παιδεία Δημόσια που θα προβάλει τις αρχές της Δημοκρατίας ,της Ισότητας και της Αξιοκρατίας.                                                                      

Θ.ΤΣΟΥΧΛΟΣ

Νέα δεδομένα τίθενται σε ισχύ από το σχολικό έτος 2025-2026 για τους μαθητές της Γ΄ Λυκείου που θα συμμετάσχουν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Οι ρυθμίσεις αφορούν τον τρόπο εισαγωγής στις Στρατιωτικές Σχολές, την αναδιάρθρωση τμημάτων στα ΑΕΙ, αλλά και το νέο πλαίσιο για την Ειδική Αγωγή.

Α. Αλλαγές στις Στρατιωτικές Σχολές

Σύμφωνα με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Νίκο Δένδια, οι Στρατιωτικές Σχολές εκσυγχρονίζονται και εντάσσονται σε νέο πλαίσιο λειτουργίας:

• Σύσταση Διοίκησης Ακαδημαϊκής Εκπαίδευσης: Ενοποίηση όλων των Στρατιωτικών Σχολών, με στόχο τον ενιαίο συντονισμό, τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη σύνδεση με την ακαδημαϊκή έρευνα.
• Ελεύθερη εισαγωγή χωρίς επιλογή κατεύθυνσης: Οι υποψήφιοι θα μπορούν να δηλώνουν τις Στρατιωτικές Σχολές ανεξάρτητα από το επιστημονικό πεδίο στο οποίο ανήκουν.
• Νέα πτυχία:

1. Κατεύθυνση Όπλων: Πτυχίο Διοικητικής Επιστήμης & Τεχνολογίας.
2. Κατεύθυνση Σωμάτων: Πτυχίο Διαχείρισης Εφοδιαστικής Αλυσίδας (Logistics).
3. Κατεύθυνση Μηχανικών: Πτυχία Ηλεκτρονικών & Επικοινωνιών, Δομικών Έργων & Υποδομών, Μηχανολόγων, Ηλεκτρολόγων, Χημικών Μηχανικών.

• Πενταετής διάρκεια σπουδών με αντιστοίχιση στα Πολυτεχνεία και πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα.
• Μεταπτυχιακοί τίτλοι: Καθιέρωση προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών εντός των Στρατιωτικών Σχολών.
• Ίδρυση Τμήματος Περιφερειακής και Οικονομικής Ανάπτυξης στην Άμφισσα (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο).
• Ίδρυση Τμημάτων Θεατρικών Σπουδών σε Αθήνα (ΕΚΠΑ), Ναύπλιο (Παν. Πελοποννήσου), Πάτρα (Παν. Πατρών).
• Νέο Τμήμα Διοίκησης Γεωργικών Επιχειρήσεων & Συστημάτων Εφοδιασμού στη Θήβα.
• Ένταξη Στρατιωτικών Σχολών:

Β. Νέα Τμήματα και Μεταβολές στα Επιστημονικά Πεδία

1ο Πεδίο (Ανθρωπιστικές, Νομικές & Κοινωνικές Επιστήμες)

2ο Πεδίο (Θετικές & Τεχνολογικές Επιστήμες)

3ο Πεδίο (Επιστήμες Υγείας & Ζωής)

1. Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων (ΣΣΕ).
2. Σχολή Ικάρων (ΣΙ): Ιπτάμενοι, Μηχανικοί, Ελεγκτές, Μετεωρολόγοι.
3. Σχολή Ναυτικών Δοκίμων (ΣΝΔ).
4. ΣΜΥ, ΣΜΥΑ, ΣΜΥΝ: Υπαξιωματικοί Στρατού, Αεροπορίας και Ναυτικού.

• Ενίσχυση των Σχολών Θεατρικών Σπουδών (σε συνάφεια με το 2ο Πεδίο).
• Νέο Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος στο Καρπενήσι.
• Συμμετοχή Στρατιωτικών Σχολών με διοικητικό/τεχνολογικό προσανατολισμό.
• Ενίσχυση των καλλιτεχνικών σπουδών με Τμήματα Θεάτρου.
• Το Τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών (Πάντειο) μετονομάζεται σε Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών.
• Το Τμήμα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης (Παν. Μακεδονίας) μετονομάζεται σε Στατιστικής.

4ο Πεδίο (Οικονομίας & Πληροφορικής)

Μετονομασίες Τμημάτων

Γ. Αλλαγές στην Ειδική Αγωγή

Το Υπουργείο Παιδείας εξέδωσε νέα εγκύκλιο για την ισότιμη συμμετοχή όλων των μαθητών στη σχολική ζωή, με επίκεντρο τα Τμήματα Ένταξης και την Παράλληλη Στήριξη.

• Ενίσχυση θεσμών: Επιτροπές Διεπιστημονικής Υποστήριξης (ΕΔΥ), ΚΕΔΑΣΥ, ΕΔΕΑ, Τμήματα Ένταξης και Παράλληλη Στήριξη.
• Ρόλος Τμημάτων Ένταξης & Παράλληλης Στήριξης: Θεσμοί που προάγουν την ισότιμη συμμετοχή και όχι «υποστηρικτικά μέτρα».
• Εξατομικευμένα Προγράμματα Εκπαίδευσης (ΕΠΕ): Κάθε μαθητής με Τμήμα Ένταξης/Παράλληλη Στήριξη θα διαθέτει δικό του φάκελο και πρόγραμμα με γνωστικούς, κοινωνικούς και ψυχοσυναισθηματικούς στόχους.
• Συνεργασία: Υποχρεωτική σύνδεση σχολείου – οικογένειας – ΚΕΔΑΣΥ με συνεχή διάλογο και αξιολόγηση.
• Διδασκαλία: Προβλέπεται διαφοροποιημένη διδασκαλία και συνδιδασκαλία εντός της τάξης.
• Στελέχωση Τμημάτων Ένταξης:

1. Νηπιαγωγείο/Δημοτικό: έως 2 εκπαιδευτικοί.
2. Γυμνάσιο/ΓΕ.Λ.: έως 3 εκπαιδευτικοί διαφορετικών ειδικοτήτων.
3. ΕΠΑ.Λ.: έως 4 εκπαιδευτικοί.

• Υποχρεωτική επιμόρφωση: Όλοι οι εκπαιδευτικοί θα χρησιμοποιούν το υλικό του ΙΕΠ («Καθολικός Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Προσβάσιμου Ψηφιακού Υλικού»).

Οι αλλαγές στοχεύουν στη διεύρυνση των επιλογών των υποψηφίων, στον εκσυγχρονισμό των στρατιωτικών και πανεπιστημιακών σπουδών, αλλά και στη διασφάλιση της ισότιμης συμμετοχής όλων των μαθητών στη σχολική ζωή.

Η άδεια αυτή, που θεσμοθετήθηκε για να ενισχύσει τον ρόλο των γονέων στη μαθησιακή διαδικασία, κατοχυρώνεται από το άρθρο 53, παρ. 6 του Ν. 3528/2007 (Υπαλληλικός Κώδικας) και εξειδικεύεται με σχετικές εγκυκλίους και υπουργικές αποφάσεις.

Πόσες ημέρες δικαιούνται οι γονείς-εκπαιδευτικοί

• Για 1 παιδί: έως 4 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο
• Για 2 ή περισσότερα παιδιά: έως 5 εργάσιμες ημέρες τον χρόνο
• Αν τα παιδιά φοιτούν σε διαφορετικές βαθμίδες εκπαίδευσης (π.χ. ένα στο δημοτικό και ένα στο λύκειο): προστίθεται 1 επιπλέον ημέρα

Η άδεια αυτή:

• Χορηγείται συνήθως για μερικές ώρες (π.χ. ώστε ο γονέας να παραστεί σε ενημέρωση γονέων στο σχολείο).
• Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να καλύψει ολόκληρη ημέρα, χωρίς όμως να είναι δυνατό να δοθεί για συνεχόμενες ημέρες.
• Δεν είναι υποχρεωτικό να εξαντληθεί στο σύνολό της.
• Δεν μπορεί να μεταφερθεί στο επόμενο σχολικό έτος.

Δικαιούχοι

• Η άδεια παραχωρείται ανεξάρτητα από το αν ο άλλος γονέας εργάζεται ή όχι.
• Όταν και οι δύο γονείς είναι δημόσιοι υπάλληλοι ή και οι δύο εκπαιδευτικοί, μοιράζονται το συνολικό δικαίωμα ημερών και δεν δικαιούνται ο καθένας χωριστά 4 ή 5 ημέρες.

Διαδικασία χορήγησης για τους εκπαιδευτικούς

• Η αίτηση για τη χρήση της άδειας υποβάλλεται στον Διευθυντή της σχολικής μονάδας όπου υπηρετεί ο εκπαιδευτικός.
• Ο Διευθυντής εγκρίνει την άδεια με γνώμονα:Ο εκπαιδευτικός οφείλει να ενημερώνει έγκαιρα τη Διεύθυνση για το αίτημά του, ώστε να υπάρχει η κατάλληλη προσαρμογή στο πρόγραμμα.
  • τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του σχολείου
  • τη μη διατάραξη του ωρολογίου προγράμματος και των μαθημάτων.

Σημασία της ρύθμισης

Η άδεια παρακολούθησης σχολικής επίδοσης:

• Αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο του γονέα στη σχολική ζωή του παιδιού.
• Δίνει στους εκπαιδευτικούς-γονείς τη δυνατότητα να βρίσκονται κοντά στα παιδιά τους, χωρίς να υφίστανται απώλειες στα εργασιακά τους δικαιώματα.
• Συμβάλλει στην ισορροπία ανάμεσα στην οικογενειακή και την επαγγελματική ζωή.

Με τον τρόπο αυτό, οι εκπαιδευτικοί που είναι ταυτόχρονα και γονείς ενισχύονται ουσιαστικά, ώστε να συμμετέχουν ενεργά στη σχολική πρόοδο των παιδιών τους, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η απρόσκοπτη λειτουργία των σχολικών μονάδων.

Ανάκληση πρόσληψης αναπληρωτών εκπαιδευτικών κλάδου ΠΕ04.01 και ΠΕ06 - Πρόσληψη εκπαιδευτικών κλάδου ΠΕ04.01, με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, πλήρους ωραρίου, από τον ενιαίο πίνακα προσωρινών αναπληρωτών εκπαιδευτικών, σε σχολεία αρμοδιότητας Διεύθυνσης Θρησκευτικής Εκπαίδευσης και Διαθρησκευτικών Σχέσεων για το διδακτικό έτος 2025-2026

Η ΥΑ ΕΔΩ

Τι αλλάζει – Ποιους αφορά – Τι πρέπει να κάνετε

Τι αλλάζει από το 2025;

Με βάση τον ν. 4957/2022 και τον ν. 5094/2024, καταργείται η «αιώνια φοίτηση». Από το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026, κάθε φοιτητής έχει συγκεκριμένο χρονικό όριο να ολοκληρώσει τις σπουδές του:

• Κανονική διάρκεια προγράμματος + 2 έτη.

1. 4ετές τμήμα → μέγιστο 6 χρόνια.
2. 5ετές τμήμα (π.χ. Πολυτεχνικές Σχολές) → μέγιστο 7 χρόνια.
3. 6ετές τμήμα (π.χ. Ιατρική) → μέγιστο 8 χρόνια.

Όσοι ξεπεράσουν το όριο, διαγράφονται εκτός αν δικαιούνται παράταση.

Ποιους αφορά άμεσα;

• Όσους φοιτητές βρίσκονται ήδη εγγεγραμμένοι πάνω από το ανώτατο όριο (ν+2).
• Οι πρώτες διαγραφές θα γίνουν τον Δεκέμβριο του 2025.

Παράδειγμα: Αν κάποιος μπήκε το 2017 σε τετραετές τμήμα, το όριό του λήγει το 2023 (ν+2 = 6 χρόνια). Αν παραμένει ενεργός το 2025, θα διαγραφεί, εκτός αν ανήκει σε εξαίρεση.

Πώς θα μάθω αν κινδυνεύω με διαγραφή;

• Η γραμματεία του τμήματός σας θα αναρτήσει κατάλογο με φοιτητές που έχουν υπερβεί το όριο.
• Ο κατάλογος θα είναι διαθέσιμος από Οκτώβριο 2025.
• Αν το όνομά σας είναι στη λίστα, πρέπει:

1. είτε να καταθέσετε αίτηση παράτασης (αν ανήκετε σε εξαίρεση),
2. είτε να ενταχθείτε σε εμβόλιμη εξεταστική αν χρωστάτε λίγα μαθήματα,
3. διαφορετικά θα διαγραφείτε αυτόματα.

Ποιες είναι οι εξαιρέσεις (ποιοι δικαιούνται παράταση);

Οι φοιτητές δεν διαγράφονται και μπορούν να ζητήσουν παράταση αν ανήκουν σε μία από τις παρακάτω κατηγορίες:

1. Εργαζόμενοι
   1. Πρέπει να εργάζεστε τουλάχιστον 20 ώρες την εβδομάδα.
   2. Δεκτά γίνονται: ΙΚΑ ένσημα, συμβάσεις, βεβαίωση εργοδότη.
2. Γονείς ανηλίκων
   1. Ισχύει για μητέρες και πατέρες.
   2. Χρειάζονται ληξιαρχικές πράξεις γέννησης των παιδιών.
3. Φοιτητές με αναπηρία ≥ 50%
   1. Απαιτείται πιστοποίηση από ΚΕΠΑ.
4. Σοβαρά προβλήματα υγείας
   1. Βεβαιώνεται με ιατρικές γνωματεύσεις δημόσιου νοσοκομείου / υγειονομικής επιτροπής.
5. Στρατευμένοι
   1. Όσο διαρκεί η στρατιωτική θητεία, «παγώνει» ο χρόνος φοίτησης.

Πώς ζητάω παράταση;

• Καταθέτετε αίτηση στη γραμματεία του τμήματός σας.
• Μαζί με την αίτηση προσκομίζετε τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
• Η αίτηση εξετάζεται από Επιτροπή του Ιδρύματος, η οποία αποφασίζει αν εγκρίνεται η παράταση.
• Η απόφαση αναρτάται επίσημα και καταχωρίζεται στο φάκελό σας.

Ποια δικαιολογητικά χρειάζομαι;

Ανά περίπτωση:

• Εργαζόμενοι → Βεβαίωση εργοδότη, αντίγραφο σύμβασης, ασφαλιστικά στοιχεία (ΕΦΚΑ).
• Γονείς → Ληξιαρχική πράξη γέννησης παιδιών.
• ΑμεΑ → Απόφαση ΚΕΠΑ.
• Σοβαρά προβλήματα υγείας → Ιατρική γνωμάτευση δημόσιου νοσοκομείου / υγειονομικής επιτροπής.
• Στρατευμένοι → Στρατολογική βεβαίωση.
• Αν χρωστάτε λίγα μόνο μαθήματα για το πτυχίο, το τμήμα μπορεί να σας εντάξει σε εμβόλιμη εξεταστική.
• Είναι μια έκτακτη περίοδος εξετάσεων που δίνει την ευκαιρία να ολοκληρώσετε τις σπουδές πριν τη διαγραφή.
• Οι όροι συμμετοχής καθορίζονται από κάθε τμήμα ξεχωριστά.
• Οκτώβριος 2025 → Οι γραμματείες αναρτούν λίστες φοιτητών που υπερβαίνουν το όριο.
• Νοέμβριος 2025 → Υποβολή αιτήσεων παράτασης με δικαιολογητικά.
• Δεκέμβριος 2025 → Λήψη αποφάσεων επιτροπών – Ολοκλήρωση διαγραφών.

Τι είναι η εμβόλιμη εξεταστική;

Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα;

Τι πρέπει να κάνω άμεσα;

• Ελέγξτε πόσα χρόνια φοίτησης έχετε.
• Συγκρίνετε με το όριο (ν+2).
• Ετοιμάστε εγκαίρως τα δικαιολογητικά αν ανήκετε σε εξαίρεση.
• Μείνετε σε επαφή με τη γραμματεία του τμήματός σας για προθεσμίες και οδηγίες.

Μην περιμένετε την τελευταία στιγμή. Αν έχετε ήδη ξεπεράσει το όριο, επικοινωνήστε άμεσα με τη γραμματεία για να δείτε αν δικαιούστε παράταση ή εμβόλιμη εξεταστική.

 Η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ 

ΘΕΜΑ: «Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄ 141) περί ανώτατης διάρκειας φοίτησης»

Στο άρθρο 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141), ως ισχύει μετά την τροποποίησή του από τον. 5224/2025 (Α΄142), ρυθμίζονται, μεταξύ άλλων, τα ζητήματα ανώτατης διάρκειας φοίτησης σε προγράμματα πρώτου κύκλου σπουδών των Α.Ε.Ι.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 76 ορίστηκε ότι «Με την επιφύλαξη της παρ. 2, η ανώτατη διάρκεια φοίτησης σε ένα πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου με ελάχιστη διάρκεια οκτώ (8) ακαδημαϊκών εξαμήνων για την απονομή του τίτλου σπουδών, είναι ο χρόνος αυτός, προσαυξημένος κατά τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Σε πρόγραμμα σπουδών του οποίου ο ελάχιστος χρόνος υπερβαίνει τα οκτώ (8) ακαδημαϊκά εξάμηνα, η ανώτατη διάρκεια φοίτησης είναι ο ελάχιστος χρόνος σπουδών, προσαυξημένος κατά έξι (6) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Για τους φοιτητές που συμπληρώνουν την ανώτατη διάρκεια φοίτησης και δεν έχουν καταστεί πτυχιούχοι, επέρχεται αυτοδικαίως η διαγραφή από το Τμήμα ή τη Μονοτμηματική Σχολή του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) δύο (2) μήνες μετά την ανάρτηση των αποτελεσμάτων της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου». Περαιτέρω, σύμφωνα με την παρ. 2 του ιδίου άρθρου ορίστηκε ότι «Ο χρόνος ολοκλήρωσης των σπουδών και πέραν της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης της παρ. 1 παρατείνεται για δύο (2) επιπλέον ακαδημαϊκά εξάμηνα, κατόπιν υποβολής αίτησης, σε φοιτητές οι οποίοι πληρούν τις εξής προϋποθέσεις: α) κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης έχουν αξιολογηθεί επιτυχώς σε ποσοστό τουλάχιστον εβδομήντα τοις εκατό (70%) των πιστωτικών μονάδων (ECTS) του ισχύοντος προγράμματος σπουδών και β) έχουν συμμετάσχει σε τουλάχιστον δύο (2) ακαδημαϊκές δοκιμασίες σύμφωνα με το πρόγραμμα σπουδών, εκ των οποίων στη μία επιτυχώς, όπως εξέταση μαθήματος, υποστήριξη διπλωματικής, πρακτική άσκηση, σε ένα από τα τέσσερα (4) προηγούμενα ακαδημαϊκά εξάμηνα πριν από την υποβολή της αίτησης.

Εάν το πρόγραμμα σπουδών περιλαμβάνει την υποχρεωτική εκπόνηση πρακτικής άσκησης ή πτυχιακής ή διπλωματικής εργασίας, η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί, και συντρέχουν οι προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου, η διάρκεια της φοίτησης παρατείνεται για τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Για φοιτητές που έχουν αξιολογηθεί επιτυχώς στο σύνολο των μαθημάτων του ισχύοντος προγράμματος σπουδών και εκκρεμεί μόνο η εκπόνηση πρακτικής άσκησης ή πτυχιακής ή διπλωματικής εργασίας για τη λήψη πτυχίου δεν απαιτείται η πλήρωση των προϋποθέσεων της περ. β).

Η αίτηση υποβάλλεται στη Γραμματεία του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την έκδοση των βαθμολογίων της εξεταστικής περιόδου του Σεπτεμβρίου κατά την οποία συμπληρώνεται η ανώτατη χρονική διάρκεια φοίτησης της παρ. 1. Κατά τη διάρκεια της παράτασης, δεν είναι δυνατή η υποβολή αίτησης για μερική φοίτηση της παρ. 5 και η διακοπή της φοίτησης της παρ. 6». Επιπλέον, σύμφωνα με την παρ. 3 του ιδίου άρθρου ορίστηκε ότι «Φοιτητές για τους οποίους εκκρεμεί η επιτυχής εξέταση σε έως δύο (2) μαθήματα για τη λήψη πτυχίου, μετά από την πάροδο του χρονικού διαστήματος της παράτασης σύμφωνα με την παρ. 2, δύνανται, εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών από την έκδοση των αποτελεσμάτων της τελευταίας εξεταστικής περιόδου, να υποβάλουν αίτημα διενέργειας έκτακτης εμβόλιμης εξεταστικής αποκλειστικά για τα οφειλόμενα μαθήματα και αναστολής της αυτοδίκαιης διαγραφής τους έως την έκδοση των αποτελεσμάτων της εμβόλιμης εξεταστικής. Το Τμήμα ή η Μονοτμηματική Σχολή διοργανώνει έκτακτη εμβόλιμη εξεταστική, τα αποτελέσματα της οποίας εκδίδονται το αργότερο έως τη 15η Δεκεμβρίου κάθε έτους.

Αν οι φοιτητές δεν αξιολογηθούν επιτυχώς και δεν καταστούν πτυχιούχοι έως τη 15η Δεκεμβρίου του οικείου έτους, διαγράφονται αυτοδικαίως». Αντίστοιχα, με τις μεταβατικές διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 454 του ν. 4957/2022 (Α΄141), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 153 του ν. 5224/2025 (Α΄142) ορίστηκε ότι: «3. Η ανώτατη χρονική διάρκεια σπουδών όπως ορίζεται στο άρθρο 76 καταλαμβάνει τους φοιτητές που εισάγονται στα Α.Ε.Ι. από το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023 και εξής. Για τους φοιτητές που είναι εγγεγραμμένοι σε προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου των Α.Ε.Ι. κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος και δεν είχαν υπερβεί την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης του προγράμματος σπουδών τους κατά τη δημοσίευση του ν. 4777/2021 (Α` 25), εφαρμόζεται ο υπολογισμός της ανώτατης διάρκειας φοίτησης της παρ. 1 του άρθρου 76 από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2021-2022 και έπειτα. Οι φοιτητές που ήταν εγγεγραμμένοι σε προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου των Α.Ε.Ι., κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4777/2021 και είχαν υπερβεί την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης, διαθέτουν για την ολοκλήρωση των σπουδών τους χρόνο ίσο προς την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης, από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2021-2022 και εξής, χωρίς δικαίωμα προσαύξησης του χρόνου φοίτησης κατά την παρ. 1 του άρθρου 76.

Για την κατηγορία των φοιτητών του προηγούμενου εδαφίου η αίτηση της παρ. 2 του άρθρου 76 υποβάλλεται εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την έκδοση των αποτελεσμάτων της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου κατά την οποία συμπληρώνεται η ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης, από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2021-2022». Με Απόφαση με θέμα: «Ρύθμιση διαδικαστικών ζητημάτων ανώτατης διάρκειας φοίτησης του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141)» που υπεγράφη από τον Υφυπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και εκκρεμεί η δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ρυθμίζονται ειδικότερα ζητήματα σχετικά με την ανώτατη διάρκεια φοίτησης, το δικαίωμα παράτασης φοίτησης και τη διαδικασία διαγραφής των φοιτητών που υπερέβησαν την ανώτατη διάρκεια φοίτησης.

Έχοντας υπόψη τις ανωτέρω ρυθμίσεις και ερωτήματα που έχουν υποβληθεί προς την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με σκοπό την ομοιόμορφη ερμηνεία και εφαρμογή του ως άνω θεσμικού πλαισίου, διευκρινίζονται τα εξής:

1. Η ανώτατη διάρκεια φοίτησης σε πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου ορίζεται κατά τα ως άνω αναλυτικώς αναφερόμενα, καταλαμβάνει δε σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 454 του ν. 4957/2022 (Α΄141) τους φοιτητές που εισάγονται στα Α.Ε.Ι. από το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023 και εξής. Για παράδειγμα φοιτητής που εισήχθη σε τετραετές πρόγραμμα σπουδών το ακαδημαϊκό έτος 2023 - 2024 υποχρεούται να ολοκληρώσει τις σπουδές του μέχρι και την επαναληπτική εξεταστική του ακαδημαϊκού έτους 2028 - 2029, φοιτητής που εισήχθη σε πενταετές πρόγραμμα σπουδών το ακαδημαϊκό έτος 2023 - 2024, υποχρεούται να ολοκληρώσει τις σπουδές του μέχρι και την επαναληπτική εξεταστική του ακαδημαϊκού έτους 2030 - 2031, και φοιτητής που εισήχθη σε εξαετές πρόγραμμα σπουδών το ακαδημαϊκό έτος 2023 - 2024, υποχρεούται να ολοκληρώσει τις σπουδές του μέχρι και την επαναληπτική εξεταστική του ακαδημαϊκού έτους 2031 - 2032.

2. Φοιτητής που ήταν εγγεγραμμένος σε πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου, κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4957/2022 (Α΄141) και δεν είχε υπερβεί την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης του προγράμματος σπουδών του, κατά τη δημοσίευση του ν. 4777/2021 (Α΄25), ήτοι την 17η Φεβρουαρίου 2021, εφαρμόζεται ο υπολογισμός της ανώτατης διάρκειας φοίτησης από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2021 - 2022 και εξής. Για παράδειγμα φοιτητής που εισήχθη σε τετραετές πρόγραμμα σπουδών τα ακαδημαϊκά έτη από 2017 - 2018 έως και 2020-2021, έχει τη δυνατότητα ολοκλήρωσης των σπουδών του μέχρι και την επαναληπτική εξεταστική του ακαδημαϊκού έτους 2026 - 2027. Φοιτητής που εισήχθη σε πενταετές πρόγραμμα σπουδών τα ακαδημαϊκά έτη από 2016-2017 έως και 2020-2021, έχει τη δυνατότητα ολοκλήρωσης των σπουδών του μέχρι και την επαναληπτική εξεταστική του ακαδημαϊκού έτους 2028 - 2029 και φοιτητής που εισήχθη σε εξαετές πρόγραμμα σπουδών τα ακαδημαϊκά έτη 2015-2016 έως και 2020-2021, έχει τη δυνατότητα ολοκλήρωσης των σπουδών του μέχρι και την επαναληπτική εξεταστική του ακαδημαϊκού έτους 2029 - 2030.

3. Φοιτητής που ήταν εγγεγραμμένος σε πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4957/2022 (Α΄141) και είχε υπερβεί την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης του προγράμματος σπουδών του, κατά τη δημοσίευση του ν.4771/2021 (Α΄25), διαθέτει για την ολοκλήρωση των σπουδών του χρόνο ίσο προς την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης, από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2021 - 2022 και εξής χωρίς δικαίωμα προσαύξησης της παρ. 1 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141). Για παράδειγμα φοιτητής που εισήχθη σε τετραετές πρόγραμμα σπουδών, έχει τη δυνατότητα ολοκλήρωσης των σπουδών του μέχρι και την επαναληπτική εξεταστική του ακαδημαϊκού έτους 2024 - 2025, φοιτητής που εισήχθη σε πενταετές πρόγραμμα σπουδών θα έχει τη δυνατότητα ολοκλήρωσης των σπουδών του μέχρι και την επαναληπτική εξεταστική του ακαδημαϊκού έτους 2025 - 2026 και φοιτητής που εισήχθη σε εξαετές πρόγραμμα σπουδών θα έχει τη δυνατότητα ολοκλήρωσης των σπουδών του μέχρι και την επαναληπτική εξεταστική του ακαδημαϊκού έτους 2026 - 2027. Επισημαίνεται ότι η μη δυνατότητα προσαύξησης της συγκεκριμένης κατηγορίας φοιτητών δεν συγχέεται με τη δυνατότητα παράτασης της παρ. 2 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141).

4. Φοιτητές οι οποίοι έχουν υπερβεί την ανώτατη διάρκεια φοίτησης, δικαιούνται υπό τις προϋποθέσεις της παρ. 2 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄ 141), οι οποίες πρέπει να πληρούνται σωρευτικά, να αιτηθούν παράταση της ανώτατης διάρκειας φοίτησης. Για παράδειγμα, φοιτητής τετραετούς προγράμματος σπουδών, ο οποίος έχει αξιολογηθεί επιτυχώς σε μαθήματα ή λοιπές εκπαιδευτικές δραστηριότητες που αντιστοιχούν τουλάχιστον σε εκατόν εξήντα οκτώ (168) πιστωτικές μονάδες (ECTS) έως και την επαναληπτική εξεταστική του Σεπτεμβρίου του ακαδημαϊκού έτους, κατά το οποίο συμπληρώνει την ανώτατη διάρκεια φοίτησης, και έχει συμμετάσχει τουλάχιστον σε δύο (2) ακαδημαϊκές δοκιμασίες, εκ των οποίων σε μία (1) επιτυχώς, σε ένα (1) από τα τελευταία τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα, δικαιούται να υποβάλει αίτημα παράτασης της διάρκειας φοίτησης. Ως επιτυχής ακαδημαϊκή δοκιμασία νοείται η επιτυχής αξιολόγηση σε μάθημα, η υποστήριξη διπλωματικής ή πτυχιακής εργασίας και η διεξαγωγή πρακτικής άσκησης. Για τους φοιτητές πενταετούς προγράμματος σπουδών απαιτείται η επιτυχής αξιολόγηση σε μαθήματα και εκπαιδευτικές δραστηριότητες του προγράμματος σπουδών που αντιστοιχούν σε διακόσιες δέκα (210) πιστωτικές μονάδες (ECTS) έως και την επαναληπτική εξεταστική του Σεπτεμβρίου του ακαδημαϊκού έτους, κατά το οποίο συμπληρώνει την ανώτατη διάρκεια φοίτησης, ενώ για τους φοιτητές εξαετούς προγράμματος σπουδών απαιτείται η επιτυχής αξιολόγηση σε μαθήματα και εκπαιδευτικές δραστηριότητες του προγράμματος σπουδών που αντιστοιχούν σε διακόσιες πενήντα δύο (252) πιστωτικές μονάδες (ECTS). Το δικαίωμα παράτασης της διάρκειας της ανώτατης διάρκειας παρέχεται σε όλες τις κατηγορίες φοιτητών που αναφέρονται στα στοιχεία με αριθμό 1) έως 3) της παρούσας εγκυκλίου, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις που αναλύθηκαν ανωτέρω.

5. Ο χρόνος παράτασης που παρέχεται μετά την έγκριση της αίτησης διαμορφώνεται ως εξής: α) δύο (2) ακαδημαϊκά εξάμηνα για τους φοιτητές όλων των προγραμμάτων σπουδών, β) τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα για τους φοιτητές προγραμμάτων σπουδών που η εκπόνηση πρακτικής άσκησης ή πτυχιακής ή διπλωματικής εργασίας είναι υποχρεωτική και δεν έχει ολοκληρωθεί** έως τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

6. Φοιτητές που έχουν αξιολογηθεί επιτυχώς στο σύνολο των μαθημάτων του ισχύοντος προγράμματος σπουδών και εκκρεμεί μόνο η εκπόνηση πρακτικής άσκησης ή πτυχιακής ή διπλωματικής εργασίας για τη λήψη πτυχίου, δεν απαιτείται η συμμετοχή σε δύο (2) ακαδημαϊκές δοκιμασίες, εκ των οποίων σε μία (1) επιτυχώς, σε ένα (1) από τα τελευταία τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Διευκρινίζεται ότι και στην εν λόγω περίπτωση ο χρόνος παράτασης είναι τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα.

7. Φοιτητές, οι οποίοι οφείλουν ένα (1) ή περισσότερα μαθήματα και δεν έχουν συμμετάσχει σε τουλάχιστον δύο (2) ακαδημαϊκές δοκιμασίες σε κανένα από τα τελευταία τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα πριν την υποβολή της αίτησης, δεν δικαιούται να ασκήσουν το δικαίωμα παράτασης και διαγράφονται αυτοδικαίως (όπως προκύπτει από την συνδυασμένη ανάγνωση των παρ. 1 και 2 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022).

8. Διευκρινίζεται, ότι για την εφαρμογή του κριτηρίου της περ. (α) της παρ. 2 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141) σχετικά με τον υπολογισμό του αριθμού πιστωτικών μονάδων που έχει συγκεντρώσει κάθε φοιτητής για πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου σπουδών πριν την εφαρμογή του ευρωπαϊκού συστήματος μεταφοράς και σώρευσης πιστωτικών μονάδων (ECTS) απαιτείται η προηγούμενη αντιστοίχιση του προγράμματος σπουδών κατά τις ειδικότερες προβλέψεις που έχει ορίσει το Τμήμα ή Μονοτμηματική Σχολή σύμφωνα με το ειδικότερο κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας κάθε Α.Ε.Ι.

9. Τα Α.Ε.Ι. στο πλαίσιο της αρχής της χρηστής διοίκησης οφείλουν να μεριμνούν για την ταχύτερη δυνατή έκδοση των αποτελεσμάτων της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου, προς τον σκοπό της απρόσκοπτης άσκησης των δικαιωμάτων των φοιτητών. Η Γραμματεία του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής υποχρεούται αμελλητί και με κάθε πρόσφορο μέσο να ενημερώσει τους φοιτητές που έχουν υπερβεί την ανώτατη διάρκεια φοίτησης για την έναρξη της αποκλειστικής προθεσμίας υποβολής της αίτησης παράτασης (π.χ. ενημέρωση στην ιστοσελίδα του Τμήματος, αποστολή ομαδικού e-mail προς τους φοιτητές).

10. Φοιτητές για τους οποίους, μετά την πάροδο του χρονικού διαστήματος της παράτασης, εκκρεμεί η επιτυχής εξέταση σε έως δύο (2) μαθήματα για τη λήψη πτυχίου, δύνανται κατ΄ εξαίρεση να αιτηθούν από το Τμήμα ή τη Μονοτμηματική Σχολή τη διενέργεια έκτακτης εμβόλιμης εξεταστικής και αναστολή της αυτοδίκαιης διαγραφής. Η Γραμματεία του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής οφείλει αμέσως μετά την έκδοση των αποτελεσμάτων της τελευταίας εξεταστικής περιόδου και με κάθε πρόσφορο μέσο να ενημερώσει τους ενδιαφερόμενους φοιτητές για την έναρξη της προβλεπόμενης αποκλειστικής προθεσμίας (10 ημερών) για την υποβολή αιτήματος έκτακτης εμβόλιμης εξεταστικής και αναστολής της αυτοδίκαιης διαγραφής τους εφόσον πληρούν τις ανωτέρω προϋποθέσεις. Το δικαίωμα αιτήματος διενέργειας εμβόλιμης εξεταστικής παρέχεται αποκλειστικά μετά την άσκηση του δικαιώματος παράτασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141). Η διενέργεια της εμβόλιμης εξεταστικής είναι υποχρεωτική, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις. Αν οι φοιτητές δεν αξιολογηθούν επιτυχώς στην εμβόλιμη εξεταστική και δεν καταστούν πτυχιούχοι έως τη 15η Δεκεμβρίου του οικείου έτους, διαγράφονται αυτοδικαίως.

11. Κατ΄ εξαίρεση φοιτητής δύναται, υπό τις προϋποθέσεις της παρ. 4 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141), να αιτηθεί υπέρβαση της ανώτατης διάρκειας φοίτησης για σοβαρούς λόγους υγείας που ανάγονται στο πρόσωπο του ιδίου ή σε πρόσωπο συγγενούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προσώπου με το οποίο ο φοιτητής έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Διευκρινίζεται ότι κατά το διάστημα αυτό η φοιτητική ιδιότητα καθίσταται ανενεργής με εξαίρεση τα δικαιώματα φοιτητικής μέριμνας που δεν έχουν ήδη εκλείψει λόγω υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης (στέγαση στις εστίες των Α.Ε.Ι.) και ο διαδραμών χρόνος δεν προσμετράται στη συνολική διάρκεια φοίτησης και στον τυχόν χρόνο παράτασης της φοίτησης. Συνεπώς τυχόν δικαιώματα που έχουν ήδη εκλείψει λόγω υπέρβασης του ανώτατου ορίου φοίτησης, όπως η χρήση δελτίου ειδικού εισιτηρίου για τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς δεν επηρεάζονται από την παρούσα ρύθμιση. Με τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας, κάθε Α.Ε.Ι. καθορίζονται οι διαδικαστικές λεπτομέρειες, η διαδικασία υποβολής αίτησης καθώς και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την απόδειξη της συνδρομής του σοβαρού λόγου υγείας. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται μόνο όταν ο φοιτητής έχει υπερβεί την ανώτατη διάρκεια φοίτησης, καθώς κατά το χρονικό διάστημα που ο φοιτητής είναι εντός της ανώτατης διάρκειας φοίτησης δύναται να ενταχθεί είτε σε καθεστώς μερικής φοίτησης σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141), είτε να διακόψει προσωρινά τη φοίτησή τους σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 76 του ιδίου νόμου.

12. Φοιτητές που είχαν εισαχθεί στα καταργηθέντα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Τ.Ε.Ι.) με τους ν. 4559/2018 (Α΄142), 4589/2019 (Α΄13) και 4610/2019 (Α΄ 70), ολοκλήρωσαν το πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Τ.Ε.Ι. και επέλεξαν να ενταχθούν σε Πανεπιστημιακό Τμήμα, παρακολουθώντας επιπλέον μαθήματα, προκειμένου να λάβουν πτυχίο Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, διαθέτουν για την ολοκλήρωση των σπουδών τους χρόνο ίσο προς την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης του πανεπιστημιακού τμήματος, ο οποίος υπολογίζεται από το ακαδημαϊκό έτος ένταξής τους στο Πανεπιστημιακό Τμήμα.

13. Φοιτητές πρώτου κύκλου σπουδών που συμπληρώνουν την ανώτατη διάρκεια της παρ. 1 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141), καθώς και φοιτητές που καταλαμβάνονται από τη μεταβατική διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 454 του ν. 4957/2022 (Α΄141) και υπερβαίνουν την ανώτατη διάρκεια φοίτησης, όπως αυτή εξειδικεύεται ανά περίπτωση, και δεν καθίστανται πτυχιούχοι, διαγράφονται αυτοδικαίως από το Τμήμα ή τη Μονοτμηματική Σχολή δύο (2) μήνες μετά την ανάρτηση των αποτελεσμάτων της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου. Περαιτέρω, φοιτητές οι οποίοι παρατείνουν την ανώτατη διάρκεια φοίτησης κατ΄ εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141) και δεν καθίστανται πτυχιούχοι κατά το χρονικό διάστημα της παράτασης και της τυχόν διενεργηθείσας εμβόλιμης εξεταστικής διαγράφονται αυτοδικαίως μετά το πέρας της χορηγηθείσας παράτασης. Τέλος φοιτητές, οι οποίοι αξιοποιούν την δυνατότητα διενέργειας εμβόλιμης εξεταστικής και αναστολή της αυτοδίκαιης διαγραφής σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 76, και δεν αξιολογηθούν επιτυχώς, διαγράφονται αυτοδικαίως μετά την ανάρτηση των αποτελεσμάτων. Συνακόλουθα, φοιτητές που έχουν υπερβεί την ανώτατη διάρκεια φοίτησης της παρ. 1 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄141) διαγράφονται αυτοδικαίως εφόσον δεν ασκήσουν κάποιο από τα δικαιώματα των παρ. 2 ή και 3 του άρθρου 76 του ίδιου νόμου.

14. Ο Προϊστάμενος της Γραμματείας του Τμήματος ή της Μονοτμηματικής Σχολής καταρτίζει, ετησίως, κατάλογο που περιλαμβάνει το σύνολο των φοιτητών που έχουν διαγραφεί λόγω υπέρβασης της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης.

Ο κατάλογος επέχει θέση διαπιστωτικής πράξης διαγραφής και περιλαμβάνει κατ΄ ελάχιστον αριθμό μητρώου, Τμήμα/Μονοτμηματική Σχολή, έτος έγγραφης/εισαγωγής και αιτία διαγραφής, αναρτάται ανωνυμοποιημένα στην ιστοσελίδα του Τμήματος και αποστέλλεται στη Γενική Διεύθυνση Ανώτατης Εκπαίδευσης έως την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους στο e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..">Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.. 15. Από τη ρύθμιση της ανώτατης διάρκειας φοίτησης και της υποχρεωτικής διαγραφής εξαιρούνται οι φοιτητές έχουν πιστοποιημένη αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%). Ως απαιτούμενο δικαιολογητικό για την υπαγωγή στην κατηγορία εξαίρεσης, ο φοιτητής υποχρεούται να προσκομίσει γνωμάτευση από υγειονομική επιτροπή του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) ή γνωμάτευση των Ανώτατων Υγειονομικών Επιτροπών του Στρατού (Α.Σ.Υ.Ε.), του Ναυτικού (Α.Ν.Υ.Ε.), της Αεροπορίας (Α.Α.Υ.Ε.), της Ελληνικής Αστυνομίας ή του Πυροσβεστικού Σώματος από την οποία προκύπτει η πιστοποιημένη αναπηρία και το ακριβές ποσοστό αυτής.

Εάν η γνωμάτευση του αρμόδιου φορέα αφορά συγκεκριμένο χρονικό διάστημα για την πιστοποίηση της αναπηρίας, οι φοιτητές υποχρεούνται να προσκομίζουν νέα γνωμάτευση για τη χρήση του δικαιώματος εξαίρεσης από την ανώτατη διάρκεια φοίτησης. Διευκρινίζεται ότι σε περιπτώσεις όπου η πιστοποίηση αναπηρίας είναι ορισμένης διάρκειας και δεν προσκομίζεται νέα γνωμάτευση, το χρονικό διάστημα της πιστοποιημένης αναπηρίας δεν προσμετρείται για τη συμπλήρωση της ανώτατης χρονικής διάρκειας. 16. Επισημαίνεται ότι όλα τα Α.Ε.Ι. οφείλουν να μεριμνήσουν για την επικαιροποίηση των εσωτερικών κανονισμών τους, ώστε να εναρμονιστούν με τις διατάξεις του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.

Παρακαλούμε όπως λάβετε κάθε αναγκαίο μέτρο για την ενημέρωση της ακαδημαϊκής κοινότητας για τις ρυθμίσεις των άρθρων 76 και 454 του ν. 4957/2022 (Α΄141), όπως τροποποιήθηκαν και ισχύουν μετά την ψήφιση του ν. 5224/2025 (Α΄ 142), καθώς και για τις άμεσες ενέργειές σας εντός των τιθέμενων προθεσμιών για την ορθή και ενιαία εφαρμογή των ως άνω διατάξεων.

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΝΟΥ

Ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας, κ. Γιάννης Παπαδομαρκάκης, συγκαλεί σήμερα έκτακτη σύσκεψη με τους 13 Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης. Στόχος της σύσκεψης είναι η πλήρης αποτύπωση της κατάστασης των σχολικών μονάδων μετά τη Β΄ φάση πρόσληψης αναπληρωτών, ώστε να ξεκινήσει άμεσα η Γ΄ φάση και να καλυφθούν όλα τα εναπομείναντα κενά.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον εξορθολογισμό της κατανομής του εκπαιδευτικού προσωπικού, με τον κ. Παπαδομαρκάκη να τονίζει:

• Κάθε εκπαιδευτικός οφείλει να καλύπτει το πλήρες διδακτικό του ωράριο.

• Όσοι δεν το συμπληρώνουν, θα συμβάλλουν στη γραμματειακή υποστήριξη των σχολικών μονάδων, προκειμένου να αξιοποιούνται πλήρως όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις.

Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η υποχρέωση καθημερινής ενημέρωσης του πληροφοριακού συστήματος myschool, με σαφές χρονοδιάγραμμα:

• Οι σχολικές μονάδες θα επικυρώνουν τα δεδομένα δύο φορές τον μήνα (1η και 15η ημέρα).

• Οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης (ΔΠΕ, ΔΔΕ, ΠΔΕ) θα πραγματοποιούν την ίδια διαδικασία μία φορά τον μήνα (1 έως 5 του μηνός).

• Σε περίπτωση αργιών ή Σαββατοκύριακου, η καταχώριση θα μεταφέρεται στην πρώτη επόμενη εργάσιμη ημέρα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται και στην καταγραφή των απουσιών των μαθητών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του ολοήμερου προγράμματος, ώστε να υπάρχει πλήρης και αξιόπιστη εικόνα φοίτησης.

Ο κ. Παπαδομαρκάκης σημείωσε ότι οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης οφείλουν να πραγματοποιούν συνεχείς ελέγχους και διασταυρώσεις δεδομένων καθ’ όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους, εξασφαλίζοντας έτσι την αξιοπιστία των στοιχείων και την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων.

Σχετικά με την απεργία της 1ης Οκτωβρίου, ο Γενικός Γραμματέας επενέβη άμεσα, ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε καθυστέρηση στη μισθοδοσία των νεοπροσληφθέντων αναπληρωτών. Με σαφείς οδηγίες προς τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, ζήτησε:

• Την ηλεκτρονική παραλαβή των δικαιολογητικών των νεοπροσληφθέντων αναπληρωτών την ημέρα της απεργίας.

• Την παρουσία τους στις υπηρεσίες στις 2 Οκτωβρίου, ώστε να ενεργοποιηθεί κανονικά η διαδικασία μισθοδοσίας.

Κλείνοντας, ο κ. Παπαδομαρκάκης τόνισε:
«Αν θέλουμε σοβαρά να μιλάμε για στήριξη του δημόσιου σχολείου, το πρώτο που πρέπει να εξασφαλίσουμε είναι το αυτονόητο: οι άνθρωποι που διδάσκουν τα παιδιά μας να πληρώνονται στην ώρα τους. Και αυτό αποτελεί μόνιμη μέριμνα της Υπουργού και του Υπουργείου Παιδείας».

Η συνδιδασκαλία αποτελεί μια σύγχρονη διδακτική πρακτική που βασίζεται στη συνεργασία δύο εκπαιδευτικών μέσα στην ίδια τάξη, με στόχο την καλύτερη υποστήριξη όλων των μαθητών, ιδιαίτερα όσων έχουν διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες. Στη διεθνή βιβλιογραφία περιγράφονται διάφορα μοντέλα εφαρμογής, καθένα από τα οποία έχει πλεονεκτήματα και περιορισμούς.

1. Ένας διδάσκει, ένας παρατηρεί

Σε αυτό το μοντέλο, ο ένας εκπαιδευτικός έχει την ευθύνη της παρουσίασης του μαθήματος, ενώ ο άλλος παρατηρεί συστηματικά τη συμμετοχή και τις αντιδράσεις των μαθητών. Μέσα από αυτή τη διαδικασία συλλέγονται δεδομένα για τη μαθησιακή πρόοδο, τις δυσκολίες και τις ανάγκες υποστήριξης των μαθητών. Η εναλλαγή ρόλων είναι κρίσιμη ώστε κανείς από τους δύο να μην περιοριστεί στον ρόλο του «βοηθού».

2. Ένας διδάσκει, ένας υποστηρίζει

Ο ένας εκπαιδευτικός αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο της διδασκαλίας, ενώ ο δεύτερος λειτουργεί υποστηρικτικά. Κινείται μέσα στην τάξη, βοηθά μαθητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, λύνει απορίες και ενισχύει την ενεργή συμμετοχή. Το μοντέλο αυτό δίνει άμεση στήριξη στους μαθητές, αλλά ενδέχεται να ενισχύσει την αίσθηση «ιεραρχίας» αν εφαρμόζεται συνεχώς χωρίς εναλλαγή ρόλων.

3. Ομαδική διδασκαλία (Team teaching)

Και οι δύο εκπαιδευτικοί μοιράζονται ισότιμα όλα τα στάδια της διδακτικής διαδικασίας: τον σχεδιασμό, την παρουσίαση, την καθοδήγηση των δραστηριοτήτων και την αξιολόγηση. Συνεργάζονται ως «ομάδα διδασκαλίας» μπροστά στους μαθητές, κάτι που προάγει τη συνεργατικότητα και ενισχύει το μαθησιακό κλίμα. Πολλοί ερευνητές θεωρούν αυτό το μοντέλο το πιο αποτελεσματικό και ολοκληρωμένο.

4. Εναλλακτική διδασκαλία (Alternative teaching)

Ο ένας εκπαιδευτικός αναλαμβάνει μια μικρότερη ομάδα μαθητών που χρειάζονται πρόσθετη ή διαφοροποιημένη διδασκαλία, ενώ ο άλλος συνεχίζει το μάθημα με το υπόλοιπο τμήμα. Η προσέγγιση αυτή είναι ευέλικτη και επιτρέπει στοχευμένη παρέμβαση. Ωστόσο, ελλοχεύει ο κίνδυνος να στιγματιστούν οι μαθητές που απομακρύνονται από το κυρίως τμήμα.

5. Παράλληλη διδασκαλία (Parallel teaching)

Οι δύο εκπαιδευτικοί χωρίζουν την τάξη σε μικρότερες ομάδες και διδάσκουν το ίδιο αντικείμενο ταυτόχρονα. Οι ομάδες είναι ετερογενείς, ώστε να ενσωματώνουν μαθητές με και χωρίς ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Το μοντέλο αυτό επιτρέπει πιο άμεση επαφή με τους μαθητές, αλλά απαιτεί πολύ καλό συντονισμό, ώστε όλοι να λαμβάνουν παρόμοιες οδηγίες και να επιτυγχάνεται ενιαίος μαθησιακός στόχος.

6. Διδασκαλία σε σταθμούς μάθησης (Station teaching)

Οι εκπαιδευτικοί οργανώνουν διαφορετικές δραστηριότητες σε «σταθμούς» ή «κέντρα μάθησης» μέσα στην τάξη. Οι μαθητές εργάζονται εκ περιτροπής σε κάθε σταθμό, αναπτύσσοντας διαφορετικές δεξιότητες ή προσεγγίζοντας ποικίλες πλευρές του μαθήματος. Ο ρόλος των εκπαιδευτικών είναι καθοδηγητικός, καθώς υποστηρίζουν και παρακολουθούν την πρόοδο των ομάδων. Το μοντέλο αυτό ενισχύει την ενεργητική μάθηση και την αυτονομία των μαθητών.

7. Ένας διδάσκει, ένας περιφέρεται

Το μοντέλο αυτό μοιάζει με το «ένας διδάσκει, ένας υποστηρίζει», αλλά με μεγαλύτερη κινητικότητα. Ο ένας εκπαιδευτικός παρουσιάζει το μάθημα, ενώ ο άλλος κινείται συνεχώς στην τάξη, εντοπίζει μαθητές που δυσκολεύονται και παρέχει άμεση, εξατομικευμένη βοήθεια. Έτσι, εξασφαλίζεται γρήγορη παρέμβαση και υποστήριξη χωρίς να διακόπτεται η ροή του μαθήματος.

Συμπερασματικά, κάθε μοντέλο έχει διαφορετικό σκοπό και λειτουργία. Η αποτελεσματική εφαρμογή τους προϋποθέτει συνεργασία, καλή επικοινωνία και ευελιξία από τους εκπαιδευτικούς, καθώς και εναλλαγή ρόλων ώστε να διασφαλίζεται η ισοτιμία.