Επείγουσα εγκύκλιο προς όλες τις σχολικές μονάδες της χώρας απέστειλε το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, επισημαίνοντας την ανάγκη αυξημένης προσοχής σχετικά με την παρουσία της πικροδάφνης στους χώρους των σχολείων.

Η εγκύκλιος εφιστά την προσοχή των διευθυντών σχολικών μονάδων, των εκπαιδευτικών και των αρμόδιων φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης για την επικινδυνότητα του φυτού Nerium oleander (πικροδάφνη), το οποίο συναντάται συχνά σε σχολικές αυλές, πάρκα και δημόσιους χώρους λόγω της ανθεκτικότητάς του στις δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες και των περιορισμένων απαιτήσεων συντήρησης.

Τοξικό φυτό με ισχυρές χημικές ουσίες

Παρά την ευρεία χρήση του ως καλλωπιστικού φυτού, η πικροδάφνη θεωρείται ιδιαίτερα τοξική. Όλα τα μέρη του φυτού — φύλλα, άνθη, μίσχοι και ακόμη και ο χυμός του — περιέχουν γαλακτώδη ουσία με υψηλή συγκέντρωση τοξικών ενώσεων.

Μεταξύ των ουσιών αυτών περιλαμβάνονται καρδιακές γλυκοσίδες, όπως:

• η ολεανδρίνη (oleandrin)

• η νεριίνη (neriine)

Οι ουσίες αυτές μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά τη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος, προκαλώντας διαταραχές στον καρδιακό ρυθμό.

Πιθανά συμπτώματα δηλητηρίασης

Η επαφή με την πικροδάφνη ή η κατάποση μέρους του φυτού μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα υγείας.

Μεταξύ των συνηθέστερων συμπτωμάτων που έχουν καταγραφεί περιλαμβάνονται:

• ναυτία και έντονος εμετός

• κοιλιακός πόνος

• ζάλη και αδυναμία

• διαταραχές στον καρδιακό ρυθμό

• πτώση της αρτηριακής πίεσης

Σε σοβαρές περιπτώσεις δηλητηρίασης, ιδιαίτερα σε μικρά παιδιά, υπάρχει κίνδυνος σοβαρών καρδιακών επιπλοκών, ενώ έχουν καταγραφεί ακόμη και περιστατικά αιφνίδιου καρδιακού θανάτου.

Κίνδυνος ακόμη και από τον καπνό καύσης

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και σε περιπτώσεις κοπής ή καύσης των κλαδιών της πικροδάφνης. Η καύση του φυτού απελευθερώνει τοξικές ουσίες στον καπνό, οι οποίες μπορούν να μεταφερθούν μέσω του αέρα και να εισπνευστούν, προκαλώντας ερεθισμό του αναπνευστικού συστήματος ή άλλα προβλήματα υγείας.

Για τον λόγο αυτό επισημαίνεται ότι τα υπολείμματα του φυτού δεν πρέπει να καίγονται, αλλά να απομακρύνονται με ασφαλή τρόπο.

Οδηγίες προς τις σχολικές μονάδες

Στο πλαίσιο της πρόληψης και της προστασίας των μαθητών, η εγκύκλιος καλεί τις σχολικές μονάδες:

• να καταγράψουν την παρουσία πικροδάφνης στους χώρους των σχολείων

• να εξετάσουν, σε συνεργασία με τους δήμους, τη δυνατότητα απομάκρυνσης ή περιορισμού του φυτού από σημεία όπου κινούνται μαθητές

• να ενημερώσουν τους μαθητές για τους πιθανούς κινδύνους

• να αποφεύγεται η επαφή των παιδιών με τα φύλλα ή τα άνθη του φυτού

Παράλληλα επισημαίνεται ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά τη διάρκεια εργασιών κλαδέματος ή συντήρησης, ώστε να αποφεύγεται η άμεση επαφή με τον χυμό του φυτού.

Μέτρα πρόληψης και ενημέρωσης

Η εγκύκλιος εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πρόληψης και ασφάλειας στους σχολικούς χώρους. Η ενημέρωση της εκπαιδευτικής κοινότητας για φυτά που ενδέχεται να είναι επικίνδυνα αποτελεί σημαντικό μέτρο προστασίας, ιδίως σε χώρους όπου καθημερινά κινούνται παιδιά.

Η πικροδάφνη, αν και αποτελεί χαρακτηριστικό φυτό της μεσογειακής χλωρίδας και χρησιμοποιείται εκτενώς στον αστικό σχεδιασμό, απαιτεί ιδιαίτερη διαχείριση όταν βρίσκεται σε χώρους όπου δραστηριοποιούνται μαθητές.

Στόχος της παρέμβασης του Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού είναι η ενίσχυση της πρόληψης και η διασφάλιση ενός ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος για μαθητές και εκπαιδευτικούς.