Newsletter

Συμπληρώστε το e-mail σας και διαβάστε το καθημερινό newsletter από το dictyo.gr
  
  
  
Παρασκευή, 08 Μαρτίου 2019 01:01

ΙΟΒΕ: Κρίση, δημογραφικές μεταβολές και επιπτώσεις στην εκπαίδευση

 

Για περαιτέρω ενημέρωση με  κρίσιμες και χρήσιμες  πληροφορίες   ακολουθεί
ΑΝΘΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΙΟΒΕ ΜΕ ΤΙΤΛΟ
«Κρίση, δημογραφικές μεταβολές και επιπτώσεις στην εκπαίδευση»
Η μελέτη αναλύει τις μεταβολές που έχουν σημειωθεί στα βασικά μεγέθη και δείκτες λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος, μετά την έναρξη της κρίσης, καθώς επίσης και τις επιπτώσεις των δημογραφικών μεταβολών που έχουν σημειωθεί, στη μελλοντική εξέλιξη και προοπτική της λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος.
Σύμφωνα με την μελέτη, η σημαντικότερη μεταβολή στα μεγέθη αυτά αφορά στη μείωση του μαθητικού πληθυσμού, που οφείλεται στην εξωτερική μετανάστευση κυρίως αλλοδαπών που σημειώθηκε στη χώρα μετά την έναρξη της κρίσης, αλλά και στη μεγάλη μείωση των γεννήσεων, που έχει σημειωθεί από το 2010 και έπειτα.
Εξέλιξη που έχει πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις.

 

Ως τα σημαντικότερα ευρήματα και συμπεράσματα της μελέτης  ως προς τις επιπτώσεις των δημογραφικών μεταβολών που έχουν σημειωθεί στη χώρα μετά την έναρξη της κρίσης, στη μελλοντική εξέλιξη και προοπτική της λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος αναφέρονται τα εξής:
  • Η σημαντικότερη επίπτωση της κρίσης στη λειτουργία της εκπαίδευσης, που διαπίστωσε η παρούσα μελέτη, αφορά στη μείωση του συνολικού μαθητικού πληθυσμού που σημειώθηκε μετά την έναρξη της κρίσης καθώς από 1.530.000 το 2000 μειώθηκε σε 1.490.000 το 2009 (- 3,1%) και 1.440.000  το 2016 (- 5.9% συγκριτικά με το 2000).
Η εξέλιξη αυτή οφείλεται:
α) στην εξωτερική μετανάστευση, ( δηλαδή την μετανάστευση στο εξωτερικό), οικογενειών από την Ελλάδα,  κυρίως αλλοδαπών μετά την έναρξη της κρίσης, καθώς μεταξύ 2011 και  2015 ο αριθμός των παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών  μειώθηκε κατά 55,9% (από τους 159.500 στους 70.300 ),
β) στη μείωση των γεννήσεων που σημειώθηκε από το 2010 και εντάθηκε από το 2012 και μετά (με εξαίρεση το 2016, όταν σημειώθηκε αύξηση σε σχέση με το 2015).
Η μείωση των γεννήσεων μετά την έναρξη της κρίσης κατά σχεδόν 30%, από 118.300  το 2008 σε 88.500  το 2017, άρχισε ήδη να αποτυπώνεται στον αριθμό των νηπίων στο νηπιαγωγείο (από 162.000  το 2014 σε 155.200  το 2015) και στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου (από 107.200 το 2016 σε 101.900 το 2017).
• Οι μεταβολές αυτές στο μαθητικό πληθυσμό αποτελούν έμμεσες αλλά βαθύτερες επιπτώσεις της κρίσης στην εκπαίδευση, καθώς συνδέονται με τη μεγάλη μείωση της απασχόλησης που σημειώθηκε, τη διάρκεια της ύφεσης της οικονομίας και της καθυστέρησης της ανάκαμψης της απασχόλησης, τις επιπτώσεις στον οικογενειακό προγραμματισμό λόγω της αβεβαιότητας και της έλλειψης οικονομικής εμπιστοσύνης που επήλθε, καθώς και την εξωτερική μετανάστευση αλλοδαπών και Ελλήνων σε αναπαραγωγική ηλικία.
• Αυτές οι επιπτώσεις της κρίσης δεν έχουν ακόμα εκδηλωθεί και αποτυπωθεί πλήρως στη λειτουργία της εκπαίδευσης.
Από τη μια, η μείωση του αριθμού των μαθητών που οφείλεται στην εξωτερική μετανάστευση έχει ήδη συντελεσθεί, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι έχει σταματήσει και ολοκληρωθεί.
Από την άλλη, η μείωση του αριθμού των μαθητών, που οφείλεται στη μείωση των γεννήσεων μετά την έναρξη της κρίσης, έχει μόλις πρόσφατα αρχίσει να αποτυπώνεται στη λειτουργία της εκπαίδευσης.
Οι επιπτώσεις της μείωσης των γεννήσεων, που έχει σημειωθεί από το 2010 και έπειτα, και συνεχίζεται μέχρι και το 2017 αναμένεται να εκδηλωθούν σταδιακά και εντονότερα τα προσεχή χρόνια και να μεταβάλλουν ριζικά το συνολικό τοπίο του εκπαιδευτικού συστήματος.
ΟΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Προκειμένου να καταγράψει και αναδείξει πληρέστερα τις επιπτώσεις της κρίσης στην εκπαίδευση, η μελέτη του ΙΟΒΕ εκπόνησε εναλλακτικά σενάρια μελλοντικής εξέλιξης και προοπτικής του εκπαιδευτικού συστήματος με βάση τις δημογραφικές τάσεις.
Τα εναλλακτικά αυτά σενάρια μελλοντικής προοπτικής δείχνουν ότι, αν στο μεταξύ δεν υπάρξουν ριζικές αλλαγές (τέτοιες ώστε να έχουν ως αποτέλεσμα τη μεγάλη αύξηση των γεννήσεων ή την μαζική επιστροφή Ελλήνων και την εισροή μεταναστών από άλλες χώρες στην Ελλάδα τα προσεχή χρόνια), ο συνολικός αριθμός των μαθητών από 1.480.000  το 2008  θα μειωθεί σε 1.050.000  περίπου (29,2 % ή 423.300  λιγότεροι μαθητές) μέχρι το 2035, όταν δηλαδή θα έχει ενταχθεί στο εκπαιδευτικό σύστημα και η πιο πρόσφατη μείωση γεννήσεων που σημειώθηκε το 2017.
Όπως προαναφέρθηκε, η επίδραση της εξωτερικής μετανάστευσης των αλλοδαπών, μαζί με τα εξαρτώμενα τέκνα τους που φοιτούσαν στα ελληνικά σχολεία, και της μείωσης των γεννήσεων που προκάλεσε ο συνδυασμός, από τη μια, της εξωτερικής μετανάστευσης αλλοδαπών και Ελλήνων σε αναπαραγωγική ηλικία και, από την άλλη, η οικονομική αβεβαιότητα που επικράτησε τα τελευταία χρόνια στη χώρα φαίνονται καλύτερα όταν αναλυθεί η εξέλιξη των μεγεθών στο σύνολο της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Ο αριθμός του συνόλου των μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, την περίοδο 2019-2035  παρουσιάζει συνεχή πτώση (Διάγραμμα 4.8 της μελέτης).
Στα Δημόσια σχολεία
Την περίοδο 2019-2035 ο αριθμός των μαθητών δημοσίων σχολείων παρουσιάζει πτώση κατά 387.000 μαθητές (από τους 1.380.000 στους 989.200 μαθητές).
Στα Ιδιωτικά σχολεία
 Ο αριθμός των μαθητών την περίοδο 2019-2035 εμφανίζεται μειωμένος κατά 23.400 μαθητές (από τους 81.900 στους 58.500 ).
Ειδικότερα :
Ήδη καταγράφεται μείωση του αριθμού νηπίων στα Νηπιαγωγεία (από 162.000  το 2014 σε 155.200  το 2015) καθώς και του αριθμού μαθητών στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού σχολείου (από 107.200 το 2016 σε 101.900 το 2017). Συγκεκριμένα, η μείωση που αποτυπώνεται στον αριθμό μαθητών του Δημοτικού σχολείου από το 2016 θα φτάσει στην τελευταία τάξη (Στ΄ Δημοτικού) το 2021.
Μέχρι τότε, όμως θα συνεχίσουν να αποτυπώνονται στις εγγραφές μαθητών στις χαμηλότερες τάξεις του Δημοτικού οι ακόμα μεγαλύτερες μειώσεις γεννήσεων που σημειώθηκαν από το 2011 και έπειτα (με εξαίρεση το 2016 οπότε σημειώθηκε αύξηση γεννήσεων σε σχέση με το 2015).
Αντίστοιχα οι επιπτώσεις της έναρξης μείωσης των γεννήσεων που σημειώθηκε το 2010 θα αρχίσουν να αποτυπώνονται στη λειτουργία του Γυμνασίου από το 2022,
ενώ στα Γενικά και τα Επαγγελματικά Λύκεια από το 2025.
Στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση οι επιπτώσεις αυτές θα αρχίσουν να εκδηλώνονται από το 2028 και έπειτα.
  • Επιπλέον, η κρίση είχε σημαντικές επιπτώσεις και στην Ιδιωτική εκπαίδευση, καθώς
ο αριθμός των μαθητών στην Ιδιωτική εκπαίδευση από 94.200  το 2000 και 93.400  το 2009 μειώθηκαν σε 70.700 το 2015 ( – 24,9% σε σχέση με το 2000).
Οι εκπαιδευτικοί στην Ιδιωτική εκπαίδευση από 9.000 το 2000 και 8.900 το 2009 μειώθηκαν σε 8.300  το 2014 (- 8,4% σε σχέση με το 2000).
……………………
Οι δημογραφικές επιπτώσεις
  στη διαχείριση του δικτύου σχολικών υποδομών, του εκπαιδευτικού προσωπικού, και του σχολικού προγράμματος.
Συγκεκριμένα, ανάλογα και με την κατεύθυνση και τις επιλογές της κρατικής εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαχείριση του εκπαιδευτικού προσωπικού, του δικτύου σχολικών υποδομών και του σχολικού προγράμματος που θα εφαρμοστεί τα προσεχή χρόνια ( 1.αδράνεια, 2. προσαρμογή ή 3.ευρωπαϊκή σύγκλιση της λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος), στο πλαίσιο της παραπάνω προοπτικής μείωσης του μαθητικού πληθυσμού από την μελέτη προκύπτουν τα εξής:
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
α) ο αριθμός των σχολικών μονάδων ενδέχεται να μειωθεί έως τις 10.700 το 2035 από 15.500  το 2008 και 13.870 το  2015 (μείωση κατά 30,8% ή 4.800  σχολικές μονάδες μεταξύ 2008 και 2035),
  • Ο αριθμός των σχολικών μονάδων, έβαινε μειούμενος με αργό ρυθμό την περίοδο πριν από την κρίση από 15.714 το 2000 σε 15.547 το 2009 (μείωση 1,1%) και επιταχύνθηκε έτσι ώστε το 2015 μειώθηκε σε 13.870 (μείωση 10,8%), στο πλαίσιο του εξορθολογισμού και της δημοσιονομικής προσαρμογής που ακολούθησε την έναρξη της κρίσης.
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ  ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ
  • Μετά την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ μέχρι το ξέσπασμα της κρίσηςο αριθμός των εκπαιδευτικών στην δημόσια πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αυξήθηκε σημαντικάαπό 145.000 το 2000 σε 180.000 το 2010 (αύξηση 24%).
Στο πλαίσιο της δημοσιονομικής προσαρμογής που ακολούθησε την έναρξη της κρίσης, ο αριθμός των εκπαιδευτικών σημείωσε σημαντική μείωση από 180.000  το 2010 σε 152.000 το 2017 (μείωση 15,6%).
• Οι αυξομειώσεις του αριθμού των εκπαιδευτικών που σημειώθηκαν πριν και μετά την έναρξη της κρίσης, μετέβαλαν σημαντικά τις αναλογίες εκπαιδευτικών-μαθητών στο σύνολο πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Ειδικότερα, πριν από την κρίση, η αναλογία εκπαιδευτικών-μαθητών από 1 : 10,6 (2000) μειώθηκεσε 1 : 8,2 (2009).
Μετά την έναρξη της κρίσης, οι αναλογίες εκπαιδευτικών-μαθητών αυξήθηκαν εκ νέου σε 1: 9,5(2017).
Επιπρόσθετα στην εν λόγω Ανάλυση αναφέρονται  και τα εξής ειδικότερα στοιχεία:
Ως προς το διδακτικό προσωπικόο αριθμός του την περίοδο 2002-2007 περιορίστηκε κατά 14,9%,ακολουθώντας την πτώση του αριθμού των μαθητών κατά 30,6%.                                                                                        Στη συνέχεια, και μέχρι το 2015 ο αριθμός των διδασκόντων περιορίστηκε κατά 28,6% σε σχέση με το 2011, ενώ την ίδια περίοδο η πτώση στον αριθμό των μαθητών διαμορφώθηκε σε 18,5%.                                                                                                                                                          Την τριετία 2008-2010 το προσωπικό στα σχολεία Δευτεροβάθμιας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης αυξήθηκε κατά 28,5% ενώ την ίδια περίοδο η ποσοστιαία άνοδος στον αριθμό των μαθητών ήταν χαμηλότερη (7,5%).
Σχετικά με την κατανομή των διδασκόντων κατά κατάσταση απασχόλησης, πάνω από 7 στους 10 (72,3%) είναι διδάσκοντες με πλήρες ωράριο και στη συνέχεια ακολουθούν αυτοί με μη πλήρες ωράριο – μειωμένου ωραρίου (12,3%)1 στους 10 διδάσκοντες (10,2%) είναι απών και τέλος ακολουθούν οι διευθυντές (3%) καθώςεπίσης με ίδιο ουσιαστικά ποσοστό και οι υποδιευθυντές (2,9%).
Ως προς την κατανομή των διδασκόντων με βάση το καθεστώς εργασίας, την περίοδο 2001-2015 πάνω από 8 στους 10 διδάσκοντες ήταν μόνιμοιμε το ποσοστό τους από το 66,6% το 2001 να ανέρχεται στο 85,6% το 2015.                                                                                                Αντίθετα, το ποσοστό των αποσπασμένων βαίνει μειούμενο (από 26,1% το 2001 στο 5,5% το 2015) ενώ το ποσοστό των αναπληρωτών – με κάποιες αυξομειώσεις – την υπό εξέταση περίοδο κινείται στην περιοχή του 6,8%.
  • Ύστερα από την έναρξη της κρίσης και ως αποτέλεσμα της διακοπής των προσλήψεων, η αναλογία μονίμων / αναπληρωτών εκπαιδευτικών μεταβλήθηκε σημαντικά.
Στο Δημοτικό σχολείο από 7% το 2004 και 6,6% το 2008 σε 18,7% το 2015,
στο Λύκειο το ποσοστό των αναπληρωτών από 3,1% το 2002 και 3,6% το 2009 ανήλθε σε 6,8% το 2015, ενώ
στην Επαγγελματική Εκπαίδευση από 7,4% το 2002 και 4,8% το 2009 ανήλθε σε 8,9 το 2015.
  • Ότι παρά την έκταση της δημοσιονομικής προσαρμογής που εφαρμόστηκε από το 2010 και έπειτα, οι αναλογίες εκπαιδευτικών – μαθητών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση παραμένουν στην Ελλάδα μικρότερες από το μέσο όρο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΟΣΑ.
Επιπλέον δε ότι οι αναλογίες αυτές είναι μικρότερες από τον μέσο όρο των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, είτε στις κεντρικές περιφέρειες της χώρας (Αττική, Κεντρική Μακεδονία), όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος του μαθητικού πληθυσμού, είτε στις περισσότερο απομακρυσμένες περιοχές με μικρότερο πληθυσμό και γεωγραφικές ιδιαιτερότητες (π.χ. δυσπρόσιτα σχολεία νησιωτικών ή ορεινών περιοχών).
• Προκύπτει επομένως το συμπέρασμα, ( σύμφωνα πάντοτε με την εν λόγω ανάλυση – μελέτη ), ότι  οι ελλείψεις και τα κενά εκπαιδευτικών που παρουσιάζονται κάθε χρόνο στα ελληνικά σχολεία, οφείλονται περισσότερο σε διαχειριστικές αδυναμίες της κεντρικής διοίκησηςστην αξιοποίηση και διαχείριση του προσωπικού της εκπαίδευσηςτου δικτύου σχολικών υποδομών και του σχολικού προγράμματος
Συνολική εξέλιξη μεγεθών 
Παράλληλα οι επιπτώσεις της μείωσης των μαθητών στις ανάγκες σε εκπαιδευτικούς που απαιτούνται για τη λειτουργία των σχολείωνανάλογα και με το σενάριο εκπαιδευτικής πολιτικής που θα εφαρμοστεί τα προσεχή χρόνιααναμένεται να εκδηλωθούν σταδιακά  στις διαφορετικές ειδικότητες εκπαιδευτικών.
Κατ’ αρχήν η σταδιακή επέκταση της 2ετούς υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης (από το 2018) μετριάζει τις επιπτώσεις των δημογραφικών μεταβολών και αναβάλει προσωρινά για το 2019 την έναρξη εκδήλωσής τους στον αριθμό των νηπίων και στις ανάγκες για νηπιαγωγούς.
 Οι επιπτώσεις  των δημογραφικών μεταβολών αναμένεται ότι θα εκδηλωθούν πρώτα (2018) στην ειδικότητα
των Δασκάλων καθώς και
των εκπαιδευτικών ειδικοτήτων που διδάσκουν στα Δημοτικά σχολεία (Αγγλικής, Γαλλικής, Γερμανικής, Φυσικής Αγωγής, Μουσικής, Καλλιτεχνικών, Πληροφορικής).
Από το 2022 όμως, οι επιπτώσεις αυτές θα αρχίσουν να εκδηλώνονται και στις υπόλοιπες ειδικότητες εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσηςκαι θα εντείνονται τα επόμενα χρόνια καθώς ο αριθμός των μαθητών θα μειώνεται σταδιακά και εντονότερα.
Η έκταση του πλεονάσματος εκπαιδευτικών, συνολικά και ανά ειδικότητα που ενδέχεται να δημιουργηθεί τα προσεχή χρόνια, λόγω των δημογραφικών μεταβολών θα εξαρτηθεί και από τον αριθμό και την εξέλιξη των συνταξιοδοτήσεων / αποχωρήσεων εκπαιδευτικών καθώς και από την πολιτική προσλήψεων εκπαιδευτικών τα προσεχή χρόνια.
Προκειμένου μάλιστα να καταγράψει και αναδείξει πληρέστερα τις επιπτώσεις της κρίσης στην εκπαίδευση, εξαιτίας της μείωσης των γεννήσεων, που έχει σημειωθεί από το 2010 και έπειτα, και  η οποία συνεχίζεται,  η μελέτη του ΙΟΒΕ εκπόνησε εναλλακτικά σενάρια μελλοντικής εξέλιξης  γενικάτου αριθμού των σχολικών μονάδων, του αριθμού των διδασκόντων εκπαιδευτικών,  αλλά και ειδικότερα του αριθμού των τμημάτων στις σχολικές μονάδες κάθε βαθμίδας.  Ο αριθμός αυτός διαφοροποιείται με βάση το σενάριο που λαμβάνεται υπόψη.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ
Αναλυτικότερα και σύμφωνα πάντα με καθένα από τα παρακάτω σενάρια:
 Σενάριο της αδράνειας
Το σενάριο αυτό περιλαμβάνει τη διερεύνηση των επιπτώσεων της δημογραφικής εξέλιξης και της μείωσης του αριθμού των μαθητών από την έναρξη της κρίσης μέχρι την πλήρη αποτύπωσή της στις δύο βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος και την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (2008-2035).
Στο σενάριο της αδράνειας θεωρείται ότι  δεν λαμβάνει χώρα καμία αλλαγή της τρέχουσας κρατικής πολιτικής και επομένως  δεν συμπεριλαμβάνεται καμία αλλαγή της τρέχουσας κρατικής πολιτικής που να μεταβάλλει τα δεδομένα λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος την εξεταζόμενη περίοδο.
Για τούτο, το σενάριο αυτό αποτελεί απλή προβολή στα προσεχή χρόνια.
Επομένως γίνεται η υπόθεση πως την περίοδο 2015-2035 ο αριθμός των εκπαιδευτικών σε κάθε σχολείο της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης  θα παραμείνει στα επίπεδα του τελευταίου διαθέσιμου έτους από την ΕΛΣΤΑΤ, δηλαδή του έτους 2014.
Σενάριο «προσαρμογής»
Το δεύτερο σενάριο αφορά στη διερεύνηση των επιπτώσεων της δημογραφικής εξέλιξης και της μείωσης του αριθμού των μαθητών, ενώ η κρατική πολιτική προσαρμόζεται διαρκώς έτσι ώστε να διατηρούνται σταθεροί οι δείκτες λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος που ισχύουν σήμερα.
Ειδικότερα, στο σενάριο της προσαρμογής, στην περίπτωση των μαθητών, διατηρείται η αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό το έτος 2014 αμετάβλητη για όλη την υπό εξέταση περίοδο 2015-2035.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ
Με τη χρήση αυτής της αναλογίας υπολογίζεται για τη συγκεκριμένη περίοδο ο αριθμός των διδασκόντων σε όλες τις σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Κατά το σενάριο αυτό ο αριθμός των εκπαιδευτικών από 180.300  το 2009 ενδέχεται να μειωθεί το 2035 σε 110.500  (μείωση 38,7%).
Στην περίπτωση των Δημόσιων νηπιαγωγείων ο αριθμός των νηπιαγωγών από τις 11.700 το 2015 μέχρι το 2035 περιορίζεται στους 10.600.
Στα Ιδιωτικά νηπιαγωγεία ο αριθμός των νηπιαγωγών από τους 876  το 2015 στους 792 το 2035.
Στα Δημόσια δημοτικά σχολεία, ο αριθμός των δασκάλων  από τους 62.000  το 2015 το 2035 περιορίζεται κατά 21.500 , στους 41.400.
Στα Ιδιωτικά δημοτικά σχολεία ο αριθμός των δασκάλων από τους 3.862 το 2015 το 2035 διαμορφώνεται στους 2.579.
Στα Δημόσια γυμνάσια ο αριθμός των καθηγητών από τους 36.600 το 2015 το 2035 περιορίζεται στους 26.500.
Στα Ιδιωτικά γυμνάσια ο αριθμός των διδασκόντων από τους 2.011 το 2015 το 2035 περιορίζεται στους 1.455.
Στα Δημόσια Γενικά Λύκεια ο αριθμός των διδασκόντων από τους 19.300 το 2015 τελικά το 2035 περιορίζεται στους 15.100.
Στα Ιδιωτικά Γενικά Λύκεια ο αριθμός των εκπαιδευτικών από τους 1.408 το 2015 περιορίζεται το 2035 στους 1.098 (310 λιγότεροι εκπαιδευτικοί).
Στην Επαγγελματική Εκπαίδευση ο αριθμός των διδασκόντων στο σύνολο των σχολείων από τους 14.100 2015 περιορίζεται το 2035 στους 11000.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ
Σε σχέση με τις σχολικές μονάδες, και στο πλαίσιο του σεναρίου «προσαρμογής», υπό την προϋπόθεση ότι  θα διατηρηθεί η αναλογία μαθητών ανά σχολική μονάδα το έτος 2014 αμετάβλητη για την περίοδο 2015-2035.
Οι αντίστοιχες μειώσεις στην περίπτωση των Δημοσίων νηπιαγωγείων από 5.100 το 2014 σε 4.400 το 2035.
Στα Ιδιωτικά νηπιαγωγεία, ο αριθμός τους από 599 το 2014 σε 519 το 2035.
Τα Δημόσια δημοτικά σχολεία, από 4.359 το 2015 το 2035 περιορίζονται κατά 1.500, στα 2.900.
Τα Ιδιωτικά Δημοτικά σχολεία από 329 το 2015 το 2035 περιορίζονται στα 220.
Ο αριθμός των Δημοσίων Γυμνασίων από 1.680 το 2015, το 2035 περιορίζονται στα 1.210.
Τα Ιδιωτικά Γυμνάσια, από 94 το 2015 το 2035 περιορίζονται σε μόλις 68.
Στα Δημόσια Γενικά Λύκεια οι σχολικές μονάδες περιορίζονται από τις 1.095 το 2015 στις 854 το 2035.
Στα Δημόσια σχολεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης οι σχολικές μονάδες από τις 557 το 2015 μειώνονται στις 434 το 2035.
 Σενάριο «ευρωπαϊκής σύγκλισης»
Το τρίτο σενάριο περιλαμβάνει τη διερεύνηση των επιπτώσεων της δημογραφικής εξέλιξης και της μείωσης του αριθμού των μαθητών, σε συνδυασμό με παρεμβάσεις της κρατικής εκπαιδευτικής πολιτικής, έτσι ώστε οι βασικοί δείκτες λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος να συγκλίνουν με τον μέσο όρο των αντίστοιχων δεικτών στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το σενάριο βασίζεται στα διεθνή συγκριτικά στοιχεία της μελέτης που έδειξαν ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα εμφανίζει χαμηλότερες τιμές σε κρίσιμους δείκτες λειτουργίας, όπως η αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό και μαθητών ανά τάξη.
Ουσιαστικά πρόκειται για δεύτερο σενάριο με μόνη διαφοροποίηση ότι οι λόγοι μαθητές ανά διδάσκοντα (14 μαθητές στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, 11 στα Γυμνάσια και 13 στην Ανώτερη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση) και μαθητές ανά τμήμα (20 μαθητές στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και 21 στα Γυμνάσια) του έτους 2014 αφορούν πλέον τους αντίστοιχους λόγους που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι οποίοι είναι διαθέσιμοι από την ετήσια έκδοση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) “Education at a Glance”.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ
Με τη χρήση αυτής της αναλογίας υπολογίζεται για τη συγκεκριμένη περίοδο ο αριθμός των διδασκόντων σε όλες τις σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Κατά το σενάριο αυτό ο αριθμός των εκπαιδευτικών από 180.300  το 2009 ενδέχεται να μειωθεί το 2035 σε και σε 80,700  (μείωση 55,2%). 
Στην περίπτωση των Δημόσιων Νηπιαγωγείων ο αριθμός των νηπιαγωγών μέχρι το 2035 περιορίζεται στους 10.000.
Στα Ιδιωτικά Νηπιαγωγεία ο αριθμός των νηπιαγωγών περιορίζεται στους 699 το 2035.
Στα Δημόσια Δημοτικά σχολεία, ο αριθμός των δασκάλων  το 2035 περιορίζεται στους 28.961.
Στα Ιδιωτικά Δημοτικά σχολεία ο αριθμός των δασκάλων το 2035 διαμορφώνεται στους 1.803 .
 Στα Δημόσια Γυμνάσια ο αριθμός των καθηγητών το 2035 περιορίζεται στους 19.932.
Στα Ιδιωτικά Γυμνάσια ο αριθμός των διδασκόντων το 2035 περιορίζεται στους 1.095.
Στα Δημόσια Γενικά Λύκεια ο αριθμός των διδασκόντων τελικά το 2035 περιορίζεται στους 11.814.
Στα Ιδιωτικά Γενικά Λύκεια ο αριθμός των εκπαιδευτικών περιορίζεται το 2035 στους 861.
Στην Επαγγελματική Εκπαίδευση ο αριθμός των διδασκόντων στο σύνολο των σχολείων  περιορίζεται το 2035 στους 6194.
ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΒΑΘΜΙΔΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Σενάριο αδράνειας
Το σενάριο αυτό, όπως προαναφέρθηκε,  περιλαμβάνει τη διερεύνηση των επιπτώσεων της δημογραφικής εξέλιξης και της μείωσης του αριθμού των μαθητών από την έναρξη της κρίσης μέχρι την πλήρη αποτύπωσή της στις δύο βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος και την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (2008-2035).
Στο σενάριο της αδράνειας θεωρείται ότι  δεν λαμβάνει χώρα καμία αλλαγή της τρέχουσας κρατικής πολιτικής και επομένως  δεν συμπεριλαμβάνεται καμία αλλαγή της τρέχουσας κρατικής πολιτικής που να μεταβάλλει τα δεδομένα λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος την εξεταζόμενη περίοδο.
Για τούτο, το σενάριο αυτό αποτελεί απλή προβολή στα προσεχή χρόνια.
Αναφορικά με τις σχολικές μονάδες και τα τμήματα στο παρόν σενάριο γίνεται η υπόθεση ότι την περίοδο 2015-2035 ο αριθμός τους θα είναι ίσος με τον αριθμό των σχολικών μονάδων του έτους 2014 και θα παραμείνει σταθερός μέχρι το 2035, λόγω της μείωσης του αριθμού των μαθητών και της αδράνειας της κρατικής πολιτικής.
Επιπρόσθετα  στη μελέτη αναφέρονται ειδικότερα για τα τμήματα των σχολείων και τα εξής: «Ο αριθμός τους την περίοδο 2001-2007 περιορίστηκε κατά 1.800  ακολουθώντας την πτώση του αριθμού των μαθητών (53.800  μαθητές). Την επόμενη τριετία (2008-2010) ο αριθμός των τμημάτων αυξήθηκε κατά 210, όταν ο αριθμός των μαθητών επίσης παρουσίασε άνοδο η οποία έφτασε τους 7.900  μαθητές.                                                                                                                                                          Στην συνέχεια, την τετραετία 2011-2014 ο αριθμός των  τμημάτων περιορίστηκε σημαντικά, κατά 35,3%, ενώ η πτώση του αριθμού των μαθητών έφτασε το 17,4%».
……………………………………………………………………………………………………………
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ APLF DU : Το ποσοστό μείωσης των τμημάτων είναι ΔΙΠΛΑΣΙΟ (35,3%),  από αυτό της μείωσης  των μαθητών  (17,4%), γεγονός που παρήγαγε  τις «παρενέργειες» στη συμπλήρωση του Υποχρεωτικού Διδακτικού Ωραρίου, την απασχόληση σε αντικείμενα διαφορετικά της ειδικότητας των συγκεκριμένων εκπαιδευτικών και ανεπιθύμητες υπηρεσιακές μεταβολές όπως η απώλεια οργανικών θέσεων και η μετάπτωση μονίμων εκπαιδευτικών στην υπηρεσιακή κατάσταση της διάθεσης με ότι αυτό συνεπάγεται για το εργασιακό τους μέλλον.
……………………………………………………………………………………………………………
   Σενάριο προσαρμογής
Το δεύτερο σενάριο που αφορά στη διερεύνηση των επιπτώσεων της δημογραφικής εξέλιξης και της μείωσης του αριθμού των μαθητών, ενώ η κρατική πολιτική προσαρμόζεται διαρκώς έτσι ώστε να διατηρούνται σταθεροί οι δείκτες λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος που ισχύουν σήμερα χρησιμοποιείται και για τον καθορισμό του αριθμού των τμημάτων.
Κατά το σενάριο αυτό,  υπό την προϋπόθεση ότι  θα διατηρηθεί η αναλογία μαθητών ανά τμήμα του 2014 αμετάβλητη για την περίοδο 2015-2035, ο αριθμός των τμημάτων την περίοδο 2015-2035 :
Στην περίπτωση των Νηπιαγωγείων.
 Συγκριτικά με το 2014 μέχρι το 2035 οι μειώσεις διαμορφώνονται ως εξής:  Για τα τμήματα Δημοσίων Νηπιαγωγείων  από 8.500  τμήματα το 2014 σε 7400 έως το 2035
Για τα τμήματα Ιδιωτικών Νηπιαγωγείων από 816 τμήματα το 2014 σε 707 έως το 2035.
Στην περίπτωση των Δημοτικών.
Ολοκληρώνοντας την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, ο αριθμός των τμημάτων στο σύνολο των δημοτικών από τα 39.800 το 2018 και στο τέλος της υπό εξέτασης περιόδου το 2035  συρρικνώνεται σταδιακά στα 26.200  (13.600  λιγότερα τμήματα).
Ίδια ως προς την πορεία είναι η εξέλιξη του αριθμού των τμημάτων στα Δημόσια Δημοτικά σχολεία. Ο αριθμός τους  από τα 38.500  το 2018,  μέχρι το 2035 περιορίζεται σημαντικά κατά 13.100, στα 25.400 τμήματα.
Τέλος, στα Ιδιωτικά Δημοτικά σχολεία, ο αριθμός των τμημάτων από τα 1.230 το 2018  το 2035συρρικνώνεται στα 810 (420 λιγότερα τμήματα).
Η ανάλυση για τα Γυμνάσια ολοκληρώνεται με τις προβλέψεις για τον αριθμό των τμημάτων τους.
Το σύνολο αυτών από τα 15.600 το 2015 με σταδιακή μείωση έως το 2035 περιορίζεται στα 11.300 .
Οι χρονοσειρές που αφορούν τα γυμνάσια στο δεύτερο σενάριο, σε όλα τα μεγέθη εμφανίζουν χαμηλότερες τιμές σε σχέση με τις αντίστοιχες χρονοσειρές του πρώτου σεναρίου έως το 2035.
Στα Δημόσια Γενικά Λύκεια τα τμήματα από 8.800  το 2015 περιορίζονται σταδιακά έως το 2035  στα 6.900.
Στα Ιδιωτικά Γενικά Λύκεια ο αριθμός των τμημάτων από 544 το 2015 διαμορφώνεται σε μόλις 425 το 2035
Προχωρώντας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση που μαζί με το Γενικό Λύκειο αποτελούν το τελευταίο μέρος της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
Τα τμήματα στο σύνολο των σχολείων από τα 4.900  το 2015 περιορίζονται σταδιακά στα 3.800 το 2035.
……………………………………………………………………………………………………………
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ APLF DU :Το ποσοστό μείωσης των τμημάτων και οι  ανάγκες εκπαιδευτικών  στο Γενικό Λύκειο και την Επαγγελματική εκπαίδευση θα εξαρτηθούν ΑΜΕΣΑ από τις επιλογές των μαθητών  και τις αντίστοιχες ροές  στις προαναφερθείσες κατευθύνσεις του Λυκείου  μετά τις πρόσφατες  ριζικές αλλαγές που εξαγγέλθηκαν στη βαθμίδα του Λυκείου και τον τρόπο εισαγωγής των αποφοίτων του στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
……………………………………………………………………………………………………………
Σενάριο «ευρωπαϊκής σύγκλισης»
Το τρίτο σενάριο, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, περιλαμβάνει τη διερεύνηση των επιπτώσεων της δημογραφικής εξέλιξης και της μείωσης του αριθμού των μαθητών, σε συνδυασμό με παρεμβάσεις της κρατικής εκπαιδευτικής πολιτικής, έτσι ώστε οι βασικοί δείκτες λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος να συγκλίνουν με τον μέσο όρο των αντίστοιχων δεικτών στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το σενάριο βασίζεται στα διεθνή συγκριτικά στοιχεία της μελέτης που έδειξαν ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα εμφανίζει χαμηλότερες τιμές σε κρίσιμους δείκτες λειτουργίας, όπως η αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό και μαθητών ανά τάξη.
Ουσιαστικά πρόκειται για δεύτερο σενάριο με μόνη διαφοροποίηση ότι οι λόγοι μαθητές ανά διδάσκοντα (14 μαθητές στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, 11 στα Γυμνάσια και 13 στην Ανώτερη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση) και μαθητές ανά τμήμα (20 μαθητές στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και 21 στα Γυμνάσια) του έτους 2014 αφορούν πλέον τους αντίστοιχους λόγους που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι οποίοι είναι διαθέσιμοι από την ετήσια έκδοση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) “Education at a Glance”.
Κατά το σενάριο αυτό :
Nηπιαγωγεία
Αναφορικά με τον αριθμό των τμημάτων, στο σύνολο τους, από τα 7.800 το 2015 θα περιοριστούν το 2035 στα 7.000.
Όπως και στην περίπτωση των νηπιαγωγών, τα μεγέθη των τμημάτων και οι μεταβολές τους στα δημόσια νηπιαγωγεία είναι παρόμοια με το σύνολο, καθώς η πολύ μεγάλη πλειοψηφία του συνόλου των τμημάτων αφορά Δημόσια Νηπιαγωγεία.
Στα Ιδιωτικά Νηπιαγωγεία, τα τμήματα από 680 το 2015 το 2035 περιορίζονται σταδιακά  στα 615.
Σε σύγκριση με το πρώτο σενάριο, η προσαρμογή προς τα κάτω των μεγεθών, με βάση το τρίτο σενάριο της «ευρωπαϊκής σύγκλισης» ξεκινάει από την αρχή της περιόδου 2015-2035.
Δημοτικά σχολεία
Τα τμήματα στο σύνολο των Δημοτικών σχολείων από τα 32.300  το 2015 μέχρι το 2035 περιορίζονται κατά 11.300  διαμορφούμενα στα 21.500.
Έτσι, ο αριθμός τους το 2035 είναι κατά 16.700 (- 43,7%) μικρότερος σε σχέση με τον αριθμό των τμημάτων το 2014 (38.300 ). Το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των μεταβολών αφορά τα Δημόσια Δημοτικά  σχολεία.
Στην περίπτωση των Ιδιωτικών Δημοτικών σχολείων, ο αριθμός των τμημάτων από 997 το 2015 ανέρχεται στα 1.014 το 2017 (+17) και το 2035 περιορίζεται κατά 518 (ή 43,7%) σε σχέση με το 2014 (1.184).
Επομένως, με βάση το σενάριο της «ευρωπαϊκής σύγκλισης», οι μειώσεις στον αριθμό των εκπαιδευτικών και στον αριθμό των τμημάτων είναι πολύ μεγάλες και κυμαίνονται από 36,8% μέχρι 70,5%.
Όπως και στην περίπτωση των νηπιαγωγείων, σε συγκριτικά με το πρώτο σενάριο, η προσαρμογή των μεγεθών προς τα κάτω ξεκινάει από το πρώτο έτος της περιόδου 2015-2035.
Γυμνάσια
Σε ότι αφορά τα τμήματα, η εικόνα είναι παρόμοια, καθώς στο σύνολο των σχολείων ο αριθμός τους από τα 15.200 το 2015 έως το 2035 περιορίζεται στα 11.000.
Και πάλι τα μεγέθη και οι μεταβολές τους είναι ουσιαστικά ίδιες στην περίπτωση των τμημάτων Δημοσίων σχολείων.
Στα Ιδιωτικά Γυμνάσια ο αριθμός των τμημάτων από 637 το 2015  μειώνεται σταδιακά μέχρι το 2035  σε 460.
Επομένως και στην περίπτωση του Γυμνασίου, με το τρίτο σενάριο επέρχονται σημαντικές μειώσεις στον αριθμό των διδασκόντων και των τμημάτων.
Επίσης, όπως και στην περίπτωση των νηπιαγωγείων και των δημοτικών, σε συγκριτικά με το πρώτο σενάριο, η προσαρμογή των μεγεθών προς τα κάτω ξεκινάει από το πρώτο έτος της περιόδου 2015-2035.
 Γενικό Λύκειο – Επαγγελματική εκπαίδευση
Αναφορικά με το Γενικό Λύκειο, υπενθυμίζεται πως είναι δυνατή μόνο η κατασκευή της χρονοσειράς που αφορά τους διδάσκοντες καθώς από την έκδοση “Education at a Glance” δεν υπάρχει διαθέσιμος ο λόγος μαθητές ανά τμήμα προκειμένου μέσω αυτού να υπολογιστεί ο αριθμός των τμημάτων.
Εν κατακλείδι, στην περίπτωση του σεναρίου της «ευρωπαϊκής σύγκλισης» και με βάση την ανάλυση που προηγήθηκε προκύπτουν πολύ χαμηλότερες ανάγκες εκπαιδευτικών και τμημάτων σε όλα τα επίπεδα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σε σύγκριση τόσο με το σενάριο της αδράνειας (πρώτο σενάριο) όσο και με το σενάριο της προσαρμογής (δεύτερο σενάριο) στα τωρινά δεδομένα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.
……………………………………………………………………………………………………………
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ APLF DU :Το ποσοστό μείωσης των τμημάτων και οι  ανάγκες εκπαιδευτικών  στο Γενικό Λύκειο και την Επαγγελματική εκπαίδευση θα εξαρτηθούν ΑΜΕΣΑ από τις επιλογές των μαθητών  και τις αντίστοιχες ροές  στις προαναφερθείσες κατευθύνσεις του Λυκείου  μετά τις πρόσφατες  ριζικές αλλαγές που εξαγγέλθηκαν στη βαθμίδα του Λυκείου και τον τρόπο εισαγωγής των αποφοίτων του στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
……………………………………………………………………………………………………………
ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Η μείωση των αναγκών σε εκπαιδευτικούς  για τη λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος, που προβλέπεται τα προσεχή χρόνια, θα έχει επίσης δυσμενείς επιπτώσεις στη σύνδεση της ανώτατης εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και την απασχόλησηκαθώς ο κλάδος της εκπαίδευσης(δημόσια και ιδιωτικά σχολεία, φροντιστήρια κλπ.) απορροφά μεγάλο μέρος των αποφοίτων ανώτατης εκπαίδευσης και ιδιαίτερα των αποφοίτων πανεπιστημίων.
Ακόμα, η προοπτική μείωσης του μαθητικού πληθυσμού που διαγράφεται με τα σημερινά δεδομένα θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην εισαγωγή μαθητών στην ανώτατη εκπαίδευση, καθώς οι απόφοιτοι Λυκείου που διεκδικούν την εισαγωγή τους στην ανώτατη εκπαίδευση από 71.800  (2008) θα μειωθούν σε 54.200 το 2035 (- 24,5% ή 17.600  λιγότεροι), ενώ οι εισερχόμενοι στην ανώτατη εκπαίδευση από 68.000 θα μειωθούν σε 51.800  το 2035 (- 23,8% ή -16.200  λιγότεροι), αν διατηρηθεί η σημερινή αναλογία αποφοίτων-εισερχόμενων.
Οι πρώτες επιπτώσεις στην εισαγωγή στην ανώτατη εκπαίδευση και στο πρώτο έτος των Ιδρυμάτων Ανώτατης Εκπαίδευσης αναμένεται να εκδηλωθούν από το 2027 και έπειτα.
Σχετικά με τις επιπτώσεις από την προοπτική μείωσης του μαθητικού πληθυσμού και τα σύνθετα προβλήματα που προκαλούνται από αυτήν, στην μελέτη του Ι.Ο.Β.Ε. περαιτέρω επισημαίνονται και τ’ ακόλουθα :
Α. Για την μείωση των αναγκών σε εκπαιδευτικούς για τη λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος, που προβλέπεται τα προσεχή χρόνια.
Για το παραπάνω θέμα η Ανάλυση του Ι.Ο.Β.Ε. επισημαίνει κατ’ αρχήν  επί λέξει ότι «Για την ακριβέστερη εκτίμηση της έκτασης των πλεονασμάτων εκπαιδευτικών απαιτείται ξεχωριστή μελέτη που θα λάβει, επιπλέον, υπόψη τις επιπτώσεις της γήρανσης του εκπαιδευτικού προσωπικού και των μεταρρυθμίσεων του ασφαλιστικού συστήματος. Αξίζει ωστόσο, να αναφερθεί ότι κάποιες πρώτες τέτοιες εκτιμήσεις τονίζουν ότι, με βάση τα δεδομένα των προσφάτων μεταρρυθμίσεων του ασφαλιστικού συστήματος των δημοσίων υπαλλήλων, ο αριθμός των αποχωρήσεων εκπαιδευτικών αναμένεται να μειωθεί σημαντικά από το 2022 και έπειτακαθώς ολοκληρώνεται η μεταβατική περίοδος για τη συνταξιοδότηση των υπαλλήλων του δημοσίου που καθορίστηκε με τις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις.» και συνεχίζει :
Η μείωση των αναγκών σε εκπαιδευτικούς για τη λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος, που προβλέπεται τα προσεχή χρόνια, θα έχει επίσης δυσμενείς επιπτώσεις στη σύνδεση της ανώτατης εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και την απασχόληση, καθώς ο κλάδος της εκπαίδευσης (δημόσια και ιδιωτικά σχολεία, φροντιστήρια κλπ.) απορροφά μεγάλο μέρος των αποφοίτων ανώτατης εκπαίδευσης και ιδιαίτερα των αποφοίτων πανεπιστημίων.
 Όπως έδειξε και η πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ (ΙΟΒΕ, 2018), ο κλάδος της εκπαίδευσης απασχολεί το μεγαλύτερο μερίδιο των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και αναλογικά μεγαλύτερο από άλλες χώρες της Ε.Ε.
Ειδικότερα, όπως εκτιμά η παρούσα μελέτη,( Κρίση, δημογραφικές μεταβολές και επιπτώσεις στην εκπαίδευση), αν διατηρηθεί τα προσεχή χρόνια σταθερός ο αριθμός εισακτέων στις σχολές/τμήματα που συνδέονται, πρωτίστως, με την απασχόληση στον κλάδο της εκπαίδευσης, ο αριθμός αποφοίτων από σχολές/τμήματα εκπαιδευτικών ειδικοτήτων (π.χ. φιλόλογοι, μαθηματικοί, φυσικοί, θεολόγοι, δάσκαλοι, κ.λπ.) θα αποκλίνει σημαντικά από τις προβλεπόμενες ανάγκες σε εκπαιδευτικούς των αντίστοιχων ειδικοτήτων.
Στην προοπτική αυτή, πέρα από τα ποσοστά ανεργίας, υποαπασχόλησης και ετεροαπασχόλησης των αποφοίτων ανώτατης εκπαίδευσης, που περιορίζουν την αποτελεσματικότητα και την απόδοση της δημόσιας και ιδιωτικής επένδυσης στην εκπαίδευση, ενισχύεται επιπλέον η πιθανότητα συνέχισης της εξωτερικής μετανάστευσης και της ‘’διαρροής εγκεφάλων’’ (“brain-drain”) από την Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.
Η προοπτική αυτή πέρα των άλλων οικονομικών επιπτώσεων που έχει, εντείνει περαιτέρω και το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, καθώς αφορά σε εξωτερική μετανάστευση νέων σε αναπαραγωγική ηλικία.
Β.  Ακόμα, η προοπτική μείωσης του μαθητικού πληθυσμού που διαγράφεται με τα σημερινά δεδομένα θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην εισαγωγή μαθητών στην ανώτατη εκπαίδευση, καθώς οι απόφοιτοι Λυκείου που διεκδικούν την εισαγωγή τους στην ανώτατη εκπαίδευση από 71.800  (2008) θα μειωθούν σε 54.200  το 2035 (- 24,5% ή 17.600  λιγότεροι), ενώ οι εισακτέοι στα Α.Ε.Ι. από 68.000 θα μειωθούν σε 51.800  το 2035 (- 23,8% ή – 16.200 ), αν διατηρηθεί η σημερινή αναλογία αποφοίτων-εισακτέων.
Αν οι αριθμός των πρωτοετών φοιτητών στην ανώτατη εκπαίδευση παραμείνει την περίοδο 2015-2035 στα επίπεδα του 2014 (75.200), η διαφορά του με τον αριθμό των τελειόφοιτων Γεν. Λυκείου μετά το 2026 διευρύνεται σημαντικά.
Οι πρώτες επιπτώσεις στην εισαγωγή στην ανώτατη εκπαίδευση και στο πρώτο έτος των ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης θα εκδηλωθούν από το 2027 και έπειτα και θα εντείνονται τα επόμενα χρόνια, μέχρι τουλάχιστον το 2035.
Η παραπάνω προοπτική που διαγράφεται για την ανώτατη εκπαίδευση, σε συνδυασμό με το ήδη διαμορφωμένο συνολικό μέγεθός της (δέχεται περισσότερους από το 60% κάθε γενιάς) που την καθιστά ένα από τα πλέον «ανοικτά» και «προσβάσιμα» συστήματα ανώτατης εκπαίδευσης στην Ευρώπη και τον κόσμο, καθώς και την περιφερειακά κατακερματισμένη διάρθρωσή της, δημιουργεί νέες προκλήσεις για την κρατική πολιτική και τα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης.
Γ. Οι προκλήσεις αυτές δεν αφορούν μόνο στην ανάγκη αναπροσανατολισμού των προγραμμάτων σπουδών και της εκπαίδευσης που παρέχουν. Αφορούν, επιπλέον, και στον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία και αγορά εργασίας, και στις δυνατότητες τους να αξιοποιήσουν τις διευρυνόμενες ευκαιρίες των παγκοσμιοποιημένων εκπαιδευτικών υπηρεσιών για την προσέλκυση αλλοδαπών φοιτητών.
Δ. Τέλος, οι δημογραφικές μεταβολές που έχουν σημειωθεί και η προοπτική μείωσης του μαθητικού πληθυσμού που διαγράφεται, αν δεν αναστραφούν σύντομα, θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην αγορά εργασίας και την οικονομία, λόγω μειωμένης προσφοράς νέων αποφοίτων, προσόντων και δεξιοτήτων.
Και δεν αναφέρονται οι προαναφερθείσες επιπτώσεις ΜΟΝΟ στον αριθμό των  αποφοίτων ανώτατης εκπαίδευσης αλλά και στον αριθμό αποφοίτων επαγγελματικής εκπαίδευσης.
Ειδικότερα, αν στο μεταξύ δεν υπάρξουν ριζικές αλλαγές στις εκπαιδευτικές ροές και τις επιλογές των μαθητών, ο ήδη ισχνός συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες αριθμός των μαθητών της δευτεροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης θα μειωθεί από 106.500  το 2008 σε 80.500 το 2035(- 26.000 ή -24,4%), ενώ ο αριθμός των αποφοίτων κατ’ έτος από 37.300 το 2010 σε 24.100  το 2035 (- 5.300 ή -18,1%).
Διαβάστηκε 441 φορές

E-mail Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

Εκπαιδευτικά Νέα