Newsletter

Συμπληρώστε το e-mail σας και διαβάστε το καθημερινό newsletter από το dictyo.gr
  
  
  

  ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΜΑΣ ΣΤΟ YOUTUBE.

 

Dictyo Press: Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ ΣΤΟ FACEBOOK - ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ dictyo,gr 

 

 
Συνδρομή σε αυτήν την τροφοδοσία RSS
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Δευτέρα, 16 Δεκεμβρίου 2013 00:17

Τούρκοι-Δημητράς έφαγαν πολύ "ξύλο" από τους Έλληνες και τη μειονότητα της Θράκης στη Γενεύη


Απογοητευτικά ήταν τελικά ως φαίνεται τα αποτελέσματα για την Τουρκική πλευρά στο φόρουμ των θρησκευτικών μειονοτήτων στον ΟΗΕ που έγινε προ δύο εβδομάδων στη Γενεύη.
Ασφαλώς παρόντες ήταν και δύο μη Τούρκοι, που μονίμως εμφανίζονται ως υποστηρικτές των θέσεων της Άγκυρας, για υποτιθέμενη καταπίεση των «Τούρκων» της Δυτικής Θράκης. Πρόκειται για τον διευθυντή της ΜΚΟ «Ανθρώπινα Δικαιώματα Χωρίς Σύνορα» κ.Willy Fautre και τον γνωστό κ. Παναγιώτη Δημητρά, εκπρόσωπο του Ελληνικού Παρατηρητητίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι
Η τουρκική αντιπροσωπεία, είχε εξουσιοδοτηθεί να προωθήσει στο Φόρουμ, μια σειρά από θρησκευτικά θέματα όπως ο νόμος των Ιεροδιδασκάλων, αλλά και θέμα τουρκικής μειονότητας σε Ρόδο και Κω, με στόχο να «στριμώξουν» την Ελλάδα. Υπήρξε όμως από ελληνικής πλευράς, άμεση
αντίδραση τόσο από τον Έλληνα Μόνιμο Αντιπρόσωπο στη Γενεύη πρέσβη κ. Αλέξη Αλεξανδρή, ο οποίος ήταν καθόλα προετοιμασμένος, όσο και από τον Γενικό Γραμματέα Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας κ. Γιώργο Καλαντζή.Έκπληξη αποτέλεσε η παρουσία στη Γενεύη του και του νόμιμου Μουφτή Κομοτηνής κ. Μέτσο Τζεμαλή, αλλά και του εκπροσώπου του νεοϊδρυθέντος Συλλόγου Ιεροδιδασκάλων Θράκης, και ιμάμη του τζαμιού της Κομοτηνής, κ.Χουσέ Μουσταφά Χουσεΐν, που αναδείχθηκαν σε εξαιρετικούς ομιλητές και αποδήμησαν πλήρως την τουρκική επιχειρηματολογία για παραβίαση των θρησκευτικών δικαιωμάτων της μειονότητας. Και οι δύο μίλησαν στα αραβικά κερδίζοντας τις εντυπώσεις και προκαλώντας θετικά σχόλια πολλών μουσουλμάνων πρέσβεων.Πολύ θετική ήταν και η παρουσία του κ. Καλαντζή που ως Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων έχει επιδείξει επιστημονική κατάρτιση, γνώση, θάρρος και αποφασιστικότητα, αλλά και ότι έχει ένα όραμα για το Ισλάμ στη Θράκη.Η δυναμική εμφάνιση της ελληνικής πλευράς φαίνεται πως αιφνιδίασε την τουρκική αντιπροσωπεία, γεγονός που αποδεικνύει πως όταν υπάρχει οργάνωση και συντονισμός και κινούμαστε με αυτοπεποίθηση και χωρίς φοβικά σύνδρομα στα διεθνή φόρα, μπορεί και η Ελλάδα να δράσει αποτελεσματικά. Στην τελική ανάλυση πρέπει να πιστέψουμε ότι εμείς έχουμε δίκιο στο θρακικό ζήτημα άρα πρέπει να το διεκδικήσουμε και να το προβάλλουμε.Πηγή: Πρώτο Θέμα
Κατηγορία Πολιτική
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Δευτέρα, 16 Δεκεμβρίου 2013 00:16

ΝΔ: Ο Τσίπρας εκπρόσωπος των περιθωριακών κομμάτων της Ευρώπης


Από το Γραφείο Τύπου της Νέας Δημοκρατίας, για την υποψηφιότητα του κ. Α. Τσίπρα στην Κομισιόν, εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση:«Τα περιθωριακά κόμματα της Ευρώπης αποφάσισαν σήμερα, ότι ο καλύτερος Εκπρόσωπός τους είναι ο κ. Τσίπρας.Κομμουνιστικά, Σταλινικά απολιθώματα, με ακραίες θέσεις, απόγονοι των πιο σκληρών καθεστώτων που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα, βρήκαν στο πρόσωπο του κ. Τσίπρα έναν “άξιο υποψήφιο”.Δεν κάνει σε κανέναν εντύπωση ότι η πλειοψηφία των κομμάτων αυτών δεν έχουν καταφέρει καν να εκλέξουν βουλευτή στα κοινοβούλια των χωρών τους, και τα περισσότερα από αυτά έχουν ακραίες
αντιευρωπαϊκές θέσεις.Ο κ. Τσίπρας υποστηρίζεται μεταξύ άλλων από δύο περιθωριακά κόμματα του ψευδοκράτους (που αυτοαποκαλούνται ως κόμματα της Βορείου Κύπρου), από τους πολιτικούς απόγονους του Τσαουσέσκου, και από άλλα αμιγώς κομμουνιστικά κόμματα όπως της Αυστρίας, του Βελγίου, της Δανίας, Μολδαβίας, Ουγγαρίας, Δανίας, Ιταλίας, Φινλανδίας, Ισπανίας, Γερμανίας, Σαν Μαρίνο, Σλοβακίας, Βοημίας – Μοραβίας κλπ.Αυτά λίγο πολύ είναι γνωστά.Αυτό που δεν είναι γνωστό είναι ότι τα κόμματα αυτά εξουσιοδότησαν τον κ. Τσίπρα να είναι υποψήφιος υπερασπιζόμενος θέσεις, όπως:· την ακύρωση της διατλαντικής εμπορικής συμφωνίας,· την άμεση έξοδο των χωρών από το ΝΑΤΟ και την αντίθεση της Ε.Ε. με τις ΗΠΑ,· την ακύρωση της διασύνδεσης Ε.Ε. – Ισραήλ,· την κατάργηση της Συνθήκης Λισαβόνας και των κριτηρίων για την ΟΝΕ,· την ανύψωση του συνδικαλισμού με δικαίωμα στην αυτοδιαχείριση των επιχειρήσεων, και δικαίωμα του βέτο από τους συνδικαλιστές όταν μια ιδιωτική εταιρία επιλέγει αναδιάρθρωση ή μετεγκατάσταση,· την αύξηση μισθών σε όλη την Ευρώπη, με ταυτόχρονη μείωση των ωρών εργασίας,· την κατάργηση της FRONTEX, ώστε – αν είναι δυνατόν – να επιτρέπεται η αθρόα είσοδος λαθρομεταναστών στην Ε.Ε.· και η υπεράσπιση του τροτσκιστικού Διεθνισμού (κόντρα στον Ιμπεριαλισμό)Στην Ελλάδα ο κ. Τσίπρας δεν μπορεί να κοροϊδέψει κανέναν.Όμως, πλέον, ο κ. Τσίπρας και οι συνιστώσες του, αποκαλύπτονται και στην υπόλοιπη Ευρώπη…».
Κατηγορία Πολιτική
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Δευτέρα, 16 Δεκεμβρίου 2013 00:15

Καραμανλής σε βουλευτές ΝΔ: Το κόμμα μας το μόνο ανάχωμα για να μην έρθει η καταστροφή του ΣΥΡΙΖΑ


"ΟΤσίπραςδεν έχει πρόταση... μόνο αυτιά χαϊδεύει"Ακόμη ένα τραπέζι, από αυτά που συχνά πυκνά στήνονται με τη συμμετοχή του πρώην πρωθυπουργού, έλαβε χώρα την Τετάρτη το βράδυ στη Ραφήνα με τον Κώστα Καραμανλή φυσικά και είκοσι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας.Πρώτο πολιτικό πιάτο η ενότητα της Νέας Δημοκρατίας και δεύτερο οι ευρωεκλογές. Το δείπνο...
κράτησε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, όπως γράφει η «Real News», στο μεζεδοπωλείο «Σειρήνες», με την πολιτική και τα πειράγματα να εναλλάσσονται και το τσίπουρο να ρέει άφθονο.Την πρόσκληση απηύθυνε ο βουλευτής Ηλείας Ανδρέας Μαρίνος για τη γιορτή του. «Το κλίμα ήταν
ενωτικό», λένε όλοι οι παριστάμενοι με μία φωνή. Παρόντες ο εορτάζων και οι προσκεκλημένοι βουλευτές Κώστας Κοντογεώργος, Ανδρέας Κουτσούμπας, Ευθύμης Καρανάσιος, Γιώργος Γεωργαντάς, Δημήτρης Κυριαζίδης, Μαρία Αντωνίου, Γιώργος Βλάχος, Γιώργος Κωνσταντόπουλος, Κώστας Κλειτσιώτης, Γιώργος Στύλος κ.ά.Όταν η συζήτηση ήρθε στην πολιτική επικαιρότητα, ο πρώην πρωθυπουργός προσπάθησε να τονώσει το ηθικό των κυβερνητικών βουλευτών ενόψει της ψηφοφορίας για τα ακίνητα και τους πλειστηριασμούς δίνοντας έμφαση στην «ενότητα».«Παραμένουμε στις επάλξεις. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει ο μόνος πυλώνας για να βγει η χώρα από την κρίση. Το κόμμα μας είναι το μόνο ανάχωμα για να μην οδηγηθεί η χώρα στην καταστροφή. Απόλυτη στήριξη στον πρωθυπουργό» είπε ο Κ. Καραμανλής όχι μία, αλλά πολλές φορές εκείνο το βράδυ. Είχε προηγηθεί το τηλεφώνημα του Αντώνη Σαμαρά προς τον Κώστα Καραμανλή πριν από μία εβδομάδα, όπου ο πρωθυπουργός φέρεται να ενημέρωσε διεξοδικά τον πρώην πρωθυπουργό για τις πολιτικές εξελίξεις, επιχειρώντας να κλείσει έναν κύκλο «ψυχρότητας» ανάμεσα στο Μαξίμου και τη Μαβίλη.Στην έκκληση ενότητα υπήρχε και «δια ταύτα»: ο έντονος προβληματισμός του Κ. Καραμανλή για το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών.«Κάντε τον αγώνα σας για να έχουμε ένα διαχειρίσιμο αποτέλεσμα στις ευρωεκλογές, έτσι ώστε να είμαστε πρώτο κόμμα στις εθνικές εκλογές όποτε κι αν γίνουν», είπε απευθυνόμενος στους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, προφανώς λαμβάνοντας υπόψη τις δημοσκοπήσεις που δείχνουν ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ να εναλλάσσονται στην πρώτη θέση με μικρή διαφορά, αλλά και τη Χ.Α. που κρατάει υψηλά ποσοστά παρά τις προφυλακίσεις.Οι βουλευτές τον ρώτησαν αν υπάρχει ενδεχόμενο να στηθούν τριπλές κάλπες τον Μάιο του 2014. Ο Κ. Καραμανλής απέφυγε να εκφράσει άποψη παραπέμποντας στον Αντώνη Σαμαρά. «Δεν είναι δικό μου θέμα πότε θα γίνουν εκλογές. Ως πρώην πρωθυπουργός μπορεί να έχω μια καλύτερη εικόνα από εσάς αλλά την πραγματική εικόνα τη γνωρίζει ο πρωθυπουργός. Εκείνος ξέρει τι συμφέρει τον τόπο», είπε.Γεγονός είναι, όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, ότι ο Κ. Καραμανλής πιστεύει ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση για τον τόπο, αποκηρύσσοντας ευθέως τον ΣΥΡΙΖΑ. «Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει εναλλακτική λύση. Η αξιωματική αντιπολίτευση πέραν του να χαϊδεύει αυτιά δεν έχει συγκεκριμένη και αξιόλογη πρόταση για τη διακυβέρνηση της χώρας», τόνισε. Για το ΠΑΣΟΚ απέφυγε να μιλήσει διεξοδικά όταν οι βουλευτές εξέφρασαν προβληματισμό για το πόσο μπορεί να αντέξει. «Αυτός ο χώρος ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΔ είναι επιτακτική ανάγκη να διατηρηθεί. Αυτή τη στιγμή τον καλύπτει το ΠΑΣΟΚ. Καλό θα ήταν οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ να παραμείνουν και να διατηρήσει τα ποσοστά του», φέρεται να είπαν ορισμένοι από τους κυβερνητικούς βουλευτές και ο Κ. Καραμανλής συμφώνησε.Όσο για την κίνηση των «58» στο χώρο της Κεντροαριστεράς δεν φάνηκε να τον ενθουσιάζει, «Δεν με ενδιαφέρει» φέρεται να είπε, δείχνοντας ότι δεν ποντάρει στο σημιτογενές εγχείρημα. Προσωπικά για τον Ευάγγελο Βενιζέλο και κατά πόσο είναι ισχυρός στην καρέκλα του, οι βουλευτές υποστηρίζουν ότι δεν έγινε κουβέντα.Κανείς δεν έθεσε στο τραπέζι ζήτημα επιστροφής του Κ. Καραμανλή στην ενεργό πολιτική στο μέλλον. Ωστόσο αρκετοί τον ρώτησαν αν εκ των υστέρων έχει αναθεωρήσει τη στάση του το 2008, όταν κάλυψε στενούς συνεργάτες όπως τον Θ. Ρουσόπουλο και τον Γ. Βουλγαράκη αντί να τους αποπέμψει. «Ίσως επικοινωνιακά να έπρεπε να γίνει. Όμως επί της ουσίας δεν αποδείχθηκε τίποτα στη συνέχεια για το Βατοπέδι ή οτιδήποτε άλλο», υποστήριξε ο πρώην πρωθυπουργός.
Κατηγορία Πολιτική
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Δευτέρα, 16 Δεκεμβρίου 2013 00:14

Τι έχει να πει για την Αργεντινή ο λαλίστατος κ. Τσίπρας;


Ήταν Δεκέμβριος του 2012. Ο Αλέξης Τσίπρας στη Βουλή εξαπέλυε μια ακόμη σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση και προέβλεπε πολιτικές εξελίξεις τον Μάρτιο του 2013. Τότε του είχε απαντήσει ο Γ. Στουρνάρας και του είχε πει ότι αν ακολουθούσαμε το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ θα είχαμε γίνει Αργεντινή.
Διαβάστε τι του είχε απαντήσει ο Τεξανός πλέον κ. Τσίπρας: «Λέτε πως δεν γίναμε Αργεντινή. Μακάρι να είχαμε γίνει: Η Αργεντινή πέρασε μια μεγάλη δυσκολία και οι πολίτες της κατάφεραν με
αξιοπρέπεια να σταθούν στα πόδια τους».Μετά από αυτά, δείτε τις εικόνες από την Αργεντινή που ο κόσμος έχει βγει στους δρόμους και λεηλατεί καταστήματα την ίδια στιγμή που, άκουσον – άκουσον, κάνουν απεργία οι αστυνομικοί. Ο μέχρι σήμερα απολογισμός; Πάνω από 12 νεκροί, δεκάδες τραυματίες και τα νοσοκομεία γεμάτα. Φυσικά, διαλυμένες από τις λεηλασίες επιχειρήσεις, η κυβέρνηση ανύπαρκτη και στους δρόμους επικρατεί το απόλυτο χάος.Ένα χρόνο μετά ο κ. Τσίπρας προαναγγέλλει πολιτικές εξελίξεις μέσα στο 2014, όμως, δεν αναφέρεται καθόλου στην Αργεντινή. Τα συμπεράσματα δικά σας.
www.antinews.gr/2013/12/15/238645
Κατηγορία Πολιτική
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Δευτέρα, 16 Δεκεμβρίου 2013 00:13

ΒΙΝΤΕΟ-Τρελό γέλιο στα Τρίκαλα: Τέλεσε το γάμο με τα... δικά του λόγια

Τους «κούφανε»  όλους  ο Αντιδήμαρχος Τρικκαίων καθώς τέλεσε το Σάββατο το μεσημέρι πολιτικό γάμο με τα… δικά του λόγια!

Όπως θα δείτε και στο βίντεο, ο κ. Θεόδωρος Σπανός παρότρυνε τους νεόνυμφους να κάνουν από 3 παιδιά και πάνω, τις πεθερές να μην....
ανακατεύονται με το ζευγάρι και τους πεθερούς να …ξηλωθούν και να το στηρίξουν οικονομικά!

 Ό, τι να ναι!

Κάντε κλικ και δείτε το βίντεο…

Κατηγορία Νέα από όλη την Ελλάδα
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 17:57

Οι σταλινικές διώξεις κατά των Ελλήνων της ΕΣΣΔ


Με αφορμή σχετικό δημοσίευμα στη Καθημερινή για τις "εκκαθαρίσεις" των Ελλήνων ως "αντισοβιετικών" στη Σοσιαλιστική "δημοκρατία" του Στάλιν σας κοινοποιώ, για όσους ενδιαφέρονται για την ιστορία που αποσιωπά αιδημόνως η "προοδευτική διανόηση" σχετικό παλαιότερο δημοσίευμα του ιδίου συγγραφέα, το link στο οποίο έχει αναρτηθεί.
"Από 25.000 μείναμε 600"!!! 
Tου Βλάση Αγτζίδη[1]
    Μια από τις πλέον άγνωστες σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, αποτελούν οι διώξεις κατά των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης που ξεκινούν το 1937 και τερματίζονται το 1949, με τη μαζική και βίαιη μεταφορά της πλειονότητας των ελληνικών πληθυσμών του

Καυκάσου στην Κεντρική Ασία.

    Οι πολυάνθρωπες ελληνικές κοινότητες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, υπήρξαν καρπός της πανάρχαιας ελληνικής παρουσίας στον παρευξείνιο χώρο και της έντονης ρωσοτουρκικής αντιπαράθεσης, που καθόρισε και την τελική μορφή της περιοχής αυτής. Η οριστική διαμόρφωση της φυσιογνωμίας των ελληνικών κοινοτήτων συμπίπτει με τη Μικρασιατική Καταστροφή, όταν χιλιάδες πρόσφυγες από το Μικρασιατικό Πόντο κατακλύζουν τις ρωσικές περιοχές. Η άρνηση των κυβερνήσεων της Ελλάδας μετά το 1928, να επιτρέψουν την κάθοδο των προσφύγων αυτών –κάτι που ήταν επιβεβλημένο, εφόσον οι πρόσφυγες αυτοί καλύπτονταν από τη Συνθήκη της Λωζάννης- οδήγησε στον εγκλωβισμό τους στη σοβιετική επικράτεια.[2]
    Οι Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης, ακολούθησαν και συμμετείχαν σε όλες τις φάσεις του πρωτότυπου σοβιετικού πειράματος. Απόλαυσαν τους καρπούς της Νέας Οικονομικής Πολιτικής και της πολυπολιτισμικής αντίληψης που επικράτησε κατά την πρώτη περίοδο της Σοβιετικής Ένωσης. Δημιούργησαν πλήρες δίκτυο ελληνικής παιδείας, θεατρικές ομάδες, εκδοτικούς οίκους, εξέδοσαν πλήθος ελληνικών εντύπων, συνέστησαν Αυτόνομες Ελληνικές Περιοχές στα πλαίσια του σοβιετικού διοικητικού συστήματος και ανέπτυξαν μιαν ιδιαίτερη ελληνική γραμματεία και έναν αυτόνομο ελληνικό λόγο. Υπέστησαν όμως με οδυνηρό τρόπο τις συνέπειες της βίαιης κολεκτιβοποίησης και, στη συνέχεια, της εκρωσιστικής, αφομοιωτικής πολιτικής του σταλινισμού.
    Σημείο καμπής για την αλλαγή της εσωτερικής πολιτικής της Σοβιετικής Ένωσης, υπήρξαν οι Δίκες της Μόσχας, το συμβολικό μήνυμα των οποίων ήταν ότι, ο μοναδικός και αδιαμφισβήτητος ηγέτης της αχανούς κομμουνιστικής Αυτοκρατορίας ήταν πλέον ο Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Στάλιν. Η αντίστροφη μέτρηση για τις μικρές εθνότητες, αλλά και για όση κοινωνική και πολιτική αντιπολίτευση είχε απομείνει, είχε αρχίσει! Ο ακαδημαϊκός Θεοχάρης Κεσσίδης υποστηρίζει ότι στο βαθμό που εδραιωνόταν το διοικητικό-γραφειοκρατικό σύστημα που βρήκε την έκφρασή του στην προσωπολατρεία του Στάλιν, καθώς και στις παραβιάσεις της νομιμότητας και τους άγριους διωγμούς που απλώθηκαν σ’ όλη τη χώρα, έφτασε η ώρα για την πολιτιστική γενοκτονία μερικών μικρών λαών, μαζί και των Ελλήνων της ΕΣΣΔ.[3]
    Οι μαζικές διώξεις εντάθηκαν μετά το Σεπτέμβριο του 1936, όταν σε τηλεγράφημα με τις υπογραφές του Στάλιν και του Ζντάνοφ προς τον Καγκανόβιτς και τον Μολότοφ διατυπώθηκε η κατηγορία κατά της μυστικής αστυνομίας NKVD[4], ότι καθυστέρησε τέσσερα χρόνια στην εξαπόλυση μαζικών διωγμών και υποδείχτηκε η σύντομη αναπλήρωση του χαμένου χρόνου. Οι προαναφερόμενοι ηγέτες ζητούσαν την εξόντωση των “εχθρών του λαού” και την κατάσχεση των περιουσιών τους. Άρχισαν έτσι οι μαζικές συλλήψεις και εκτελέσεις κάτω από το σύνθημα της πάλης κατά των τροτσκιστών. Μόνο στο στρατό συνελήφθησαν 20.000 περίπου αξιωματικοί, οι οποίοι αντιστοιχούσαν στο 25% του σώματος. Τα αναρίθμητα κενά που άφησαν οι εκκαθαρίσεις συμπληρώθηκαν από τη νέα “διανόηση” των αφοσιωμένων στον Στάλιν.[5]
    Το 1937 χαρακτηρίζεται από την πλήρη εκκαθάριση των εσωκομματικών αντιπάλων του Στάλιν. Τον Ιούνιο δικάστηκε μυστικά ο στρατάρχης Τσουχατσέφσκι και μια ομάδα ανώτερων αξιωματικών του Κόκκινου Στρατού. Το κατηγορητήριο διαμορφώθηκε από τον Γιάκοντα και τον Γιέζοφ, τους αρχηγούς της μυστικής αστυνομίας. Η βασικές κατηγορίες ήταν: απόπειρα δολοφονίας του Στάλιν και πρόθεση καταστροφής της στρατιωτικής και οικονομικής δύναμης της χώρας με στόχο την παλινόρθωση του καπιταλισμού. Ολοι κατηγορήθηκαν ότι απ’ τις αρχές της επανάστασης εργάζονταν στις υπηρεσίες κατασκοπείας της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ιαπωνίας και της Γερμανίας και ότι είχαν έρθει σε μυστικές συμφωνίες με τους ναζί για το διαμελισμό της Σοβιετικής Ένωσης. Οι ομολογίες αποσπάστηκαν από τους κατηγορούμενους με βασανιστήρια. Στην απόφαση που τους καταδίκασε σε θάνατο με τουφεκισμό αναφέρεται ότι “… εκρίθησαν ένοχοι προδοσίας κατά της πατρίδος”.[6]
    Την περίοδο αυτή είχαν αρχίσει να επικρατούν και εθνικά κριτήρια στις διώξεις. Η αρχή έγινε με τους Κορεάτες της Άπω Ανατολής, που εκτοπίστηκαν από το Ντάλνι Βοστόκ στα εδάφη της Κεντρικής Ασίας. Η επίσημη κατηγορία ήταν ότι ολόκληρη η κορεάτικη εθνότητα της ΕΣΣΔ ήταν κατάσκοπος των Γιαπωνέζων. Ολόκληρος ο πληθυσμός, ακόμα και τα μέλη του κόμματος εκτοπίστηκαν.[7]
Οι διώξεις του ’37-’38
    Το κλίμα άρχισε να βαραίνει και πάνω από τους Έλληνες. Στην απογραφή του 1937 καταγράφηκαν 268.889 άτομα.[8]Το πραγματικό όμως μέγεθος της ελληνικής μειονότητα ήταν αρκετά μεγαλύτερο και πιθανότητα πλησίαζε τις 450.000.[9]Από αυτούς το ένα τρίτο περίπου είχε την ελληνική υπηκοότητα.[10]
    Με την έναρξη των διώξεων, ολόκληρη η ελληνική ηγεσία και μαζί της και η πλειονότητα των ενηλίκων Ελλήνων συνελήφθη και εξοντώθηκε. Πραγματοποιήθηκαν τέσσερα διαδοχικά κύματα μαζικών διώξεων, τα οποία ξεκίνησαν στις παρακάτω ημερομηνίες: 30 Οκτωβρίου 1937, 8 Φεβρουαρίου 1938, 29 Ιουλίου 1938 και 26 Φεβρουαρίου 1939.[11]Στην πρώτη περίοδο των διώξεων οι μαζικές συλλήψεις των Ελλήνων κορυφώθηκαν στις 17 Δεκεμβρίου 1937 και συνεχίστηκαν έως το τέλος Φεβρουαρίου 1938.[12]
    Για να αντιμετωπίσει η μυστική αστυνομία τον τεράστιο όγκο των περιπτώσεων, της παραχωρείται επίσημα το δικαίωμα από την Κεντρική Επιτροπή του ΚΚ(μπ.) να βασανίζει τους υπόπτους. Της παραχωρήθηκε επίσης το δικαίωμα να συλλαμβάνει ως ομήρους τους συγγενείς των κατηγορουμένων. Υπεύθυνη υπηρεσία για όλα αυτά ήταν μια ειδική επιτροπή της NKVD, η OSSO. Η υπηρεσία αυτή έφερε την ευθύνη για τις εκτοπίσεις των οικογενειών, όσων είχαν καταδικαστεί με το άρθρο 58 του ποινικού κώδικα. Συνήθως τα μέλη της οικογένειας ενός “προδότη της πατρίδας” εκτοπίζονταν για πέντε χρόνια και καταγράφονταν στα μητρώα ως TCHIR, με την ένδειξη “μέλος οικογένειας προδότη της πατρίδας”. Δεν είχαν δικαίωμα να κατέχουν το εσωτερικό διαβατήριο και αντ’ αυτού είχαν ένα βιβλιάριο, στο οποίο αναγράφονταν οι ημερομηνίες ελέγχου τους από τα όργανα της μυστικής αστυνομίας, δύο φορές το μήνα[13]
    Το 1937 εκδόθηκε διαταγή, η οποία επέτρεπε τη σύλληψη παιδιών ως 12 ετών και την καταδίκη τους, ακόμα και με τις βαρύτερες ποινές. Αυτή η διαταγή διευκόλυνε την εξόντωση των παιδιών των “εχθρών του λαού”. Τα παιδιά των συλληφθέντων οδηγούνταν σε ορφανοτροφεία. Αναγκάζονταν να αλλάξουν το όνομά τους, αρνούμενα έτσι τους κατάδικους γονείς τους. Αν δε δέχονταν την αλλαγή του ονόματος, τα κακομεταχειρίζονταν και τα περνούσαν από δίκη, σαν “παιδιά εχθρών του λαού” ή σαν “συγγενείς εχθρών του λαού”. Ανήλικοι βασανίστηκαν σκληρά για υποτιθέμενη συμμετοχή τους σε συνωμοσίες. Υπήρχαν περιπτώσεις ανηλίκων, 16-17 χρόνων, που δικάστηκαν και εκτελέστηκαν. Ορισμένες φορές, ενώ η ποινή ήταν 2-3 χρόνια φυλάκιση, τελικά παρέμειναν έγκλειστοι για 15-20 χρόνια.[14]
    Οι διώξεις κατά των Ελλήνων του Πόντου πραγματοποιήθηκαν με εθνικά κριτήρια. Μεγάλες περιοχές με συμπαγή ελληνικό πληθυσμό εκκαθαρίστηκαν. Δεν εξαιρέθηκαν από τις διώξεις ούτε τα μέλη του κόμματος. Χιλιάδες Έλληνες εκτελέστηκαν με την κατηγορία του “εχθρού του λαού” ή εξορίστηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Σιβηρίας. Τα κύρια επιχειρήματα των κατηγόρων ήταν ότι υποστήριζαν πολιτικά το “τροτσκιστικο-μπουχαρινικό κέντρο” και ότι συμμετείχαν σε μυστικές οργανώσεις, με στόχο “την ανατροπή της σοβιετικής εξουσίας και την εγκαθίδρυση ελληνικής δημοκρατίας στα νότια παράλια της Ρωσίας”. Οι ομολογίες αποσπάστηκαν με φρικτά βασανιστήρια. Η εφημερίδαΚόκκινος Καπνας, δίνει τη πληροφορία ότι ομάδα Ελλήνων φοιτητών του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου που έδρευε στο Σοχούμι της Αμπχαζίας, συνελήφθη με την κατηγορία των “αντεπαναστατικών στοιχείων” για “τροτσκιστικο-μπουχαρινική δράση”.[15]Το σύνολο σχεδόν της ελληνικής διανόησης, ακόμα και τα μέλη του κόμματος, εξοντώθηκαν.[16]
    Τον Αύγουστο του 1938, δίχως να έχει προηγηθεί δημόσια ανακοίνωση, έκλεισαν όλα τα ελληνικά σχολεία, τα οποία ανέρχονταν σε 104.[17]Η διδασκαλία άρχισε να γίνεται κυρίως στη ρωσική γλώσσα, αλλά αρκετές φορές στη γλώσσα της Δημοκρατίας στην οποία ζούσαν. Τα ελληνικά σχολεία των χωριών της Αμπχαζίας μετατράπηκαν, κατά την πρώτη περίοδο, κυρίως σε γεωργιανά.[18]Παράλληλα άλλαξε και η ονομασία των σχολείων. Έτσι για παράδειγμα, το Ελληνικό Σχολείο στο Βατούμι μετονομάστηκε 8ο Σχολείο. Η διδασκαλία γινόταν μόνο στη ρωσική, ενώ η σύνθεση των μαθητών ήταν πλέον πολυεθνική.[19]Μερικά από τα ελληνικά εκπαιδευτήρια άλλαξαν χρήση. Αυτό συνέβη με το Ελληνικό Παιδαγωγικό Τέχνικουμ του Σοχούμι, μέρος του οποίου παραχωρήθηκε αργότερα για κατοικία στην Αμπχαζία ηθοποιό Αικατερίνα Ζαχάριεβνα Σακιρμπάϊ. Το ελληνικό σχολείο του χωριού Καμπαρντίνκα παραχωρήθηκε στην αστυνομία και στέγασε τις υπηρεσίες της. Το ελληνικό δεκατάξιο σχολείο του ίδιου χωριού μετατράπηκε σε ρωσικό.[20]
    Με τον ίδιο τρόπο, σταμάτησε η έκδοση των ελληνικών εφημερίδων και περιοδικών, ενώ έκλεισαν και οι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι. Τα τυπογραφεία καταστράφηκαν. Χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος καταστροφής του εκδοτικού οίκου “Κολεκτιβιστής”. Τα τυπογραφικά στοιχεία του πετάχτηκαν στην Αζοφική Θάλασσα συμβολικά, “ώστε να μην ξανατυπωθεί στη Ρωσία ελληνικό βιβλίο”.[21]Έκλεισαν επίσης και οι ελληνικές θεατρικές σκηνές. Kαταστράφηκαν σκόπιμα τα περισσότερα στοιχεία της πολιτιστικής δράσης των Ελλήνων. Πολλοί Έλληνες, επίσης, από φόβο, κατέστρεψαν μόνοι τους πολλά στοιχεία, ένα μέρος των οποίων αφορούσε στην ίδια τη θεατρική παραγωγή.[22]Αντίστοιχη ήταν και η τύχη των ελληνικών εκκλησιών. Οι ιερείς ήταν από τους πρώτους που συνελήφθησαν. Αρκετοί από αυτούς εξαναγκάστηκαν να ποδοπατήσουν τις εικόνες. Μια τέτοια περίπτωση ήταν ο ιερέας Βασίλειος Τρανταφυλλίδης, που εγκαταστάθηκε ως πρόσφυγας στη Θεοδόσια της Κριμαίας το 1922. Το 1937 συνελήφθη και υποχρεώθηκε από τα όργανα του σταλινικού καθεστώτος να ποδοπατήσει μια εικόνα που είχαν πετάξει κάτω. Αυτός αρνήθηκε, λέγοντας “Εγώ εικόνας ‘κι πατώ”.[23]Την τελευταία του πνοή ο ιερέας Τριανταφυλλίδης την άφησε το 1939, εξορισμένος κάπου στα Ουράλια.[24]
    Οι εκκλησίες άλλαξαν χρήση. Η μεγάλη ελληνική εκκλησία στο Σοχούμι μετατράπηκε σε κοινόβιο μαθητών.[25]Η μητρόπολη του Γελεντζίκ έγινε αποθήκη σιτηρών και στο τέλος στέγασε την Κomsomol. Η εκκλησία του χωριού Ντάκγβα ανατινάχτηκε. Το ίδιο έγινε και με την εκκλησία του χωριού Μερτσάν στην Ελληνική Περιοχή. Στη θέση της χτίστηκε σχολείο. Η εκκλησία του χωριού Αχαλσιόν μετατράπηκε και αυτή σε αποθήκη σιτηρών, ενώ ο ιερέας και ο ψάλτης συνελήφθησαν και στάλθηκαν στη Σιβηρία. Το ίδιο συνέβη και με την εκκλησία της Καμπαρτίνκα στην περιοχή Κρασνοντάρ, όπου πολλές εικόνες σώθηκαν, γιατί μια Ελληνίδα, καθαρίστρια στην κοινότητα του χωριού, άκουσε τα σχέδια για την κατεδάφισή της. Πρόλαβαν οι κάτοικοι και πήραν τις καλύτερες εικόνες στα σπίτια τους, φυλλάσσοντάς τες με κίνδυνο της ζωής τους. H εκκλησία του Αγ. Ιωάννου στο χωριό Κούμα μετατράπηκε σε σταύλο. Παρόμοια ήταν η τυχή των περισσότερων ελληνικών εκκλησιών. Οι εικόνες και τα εκκλησιαστικά σκεύη καταστράφηκαν, εκτός από ελάχιστα που σώθηκαν από πολίτες.[26]
    Οι καταστάσεις των υποψήφιων συλληφθέντων συντάσσονταν στα κομματικά γραφεία των οργανώσεων των περιοχών. Τα κριτήρια επιλογής σχετίζονταν σε μεγάλο βαθμό με τα προσωπικά αισθήματα των υπεύθυνων κομματικών. Στους καταλόγους περιλαμβάνονταν όσοι στα παλιότερα χρόνια εξασκούσαν κάποιο ελεύθερο επάγγελμα και οι πλέον ευκατάστατοι. Επίσης, ανάμεσα στους πρώτους συλληφθέντες ήταν όσοι εξακολουθούσαν να έχουν την ελληνική υπηκοότητα. Άλλο κριτήριο αποτελούσε και η πιθανή αλληλογραφία με συγγενείς στην Ελλάδα. Το “αδίκημα” της αλληλογραφίας με άτομα που ζούσαν σε καπιταλιστική χώρα, οδήγησε πολλούς Έλληνες στο να απαγορεύσουν στην οικογένειά τους να στέλνει ή να δέχεται γράμματα από την Ελλάδα.[27]Ο αριθμός των προσώπων που θα έπρεπε να περιλαμβάνει η κατάσταση οριζόταν από τις περιφερειακές οργανώσεις. Η συνολική διαδικασία άγγιζε τα όρια του παραλόγου, εφόσον οι κεντρικές υπηρεσίες έδιναν μόνο τον αριθμό αυτών που θα έπρεπε να συλληφθούν: “… έπαιρναν ένα τηλεγράφημα που έγραφε: 500 άτομα, δίχως να έχει ονόματα. Ο αριθμός αυτός μοιραζόταν. Εχουμε 20 ραγιόνια, άρα αντιστοιχούν 25 άτομα σε κάθε ραγιόνι. Αλλες φορές έρχονταν τηλεγράφημα για 100 άτομα. Το έστελναν στο σοβιέτ. Εκείνοι με τον αστυνομικό, συνολικά πέντε άτομα, έλεγαν ποιον θα δώσουν, εκείνον, εκείνον, εκείνον! Τους συγγενείς τους δεν τους πείραζαν. Στον κατάλογο δεν έβαζαν γέρους, αλλά μόνο ανθρώπους που μπορούσαν να δουλεύουν”.[28]Για όσους τελικά συμπεριλάμβαναν στην κατάσταση, εφεύρισκαν διάφορες κατηγορίες, όπως “έβρισε τον Στάλιν” ή “ανατίναξε ένα γεφύρι” ή “έκανε σαμποτάζ σε εργοστάσιο” ή “συμμετείχε σε εθνικιστική ομάδα” κ.λπ.[29]Τις συλλήψεις τις έκαναν βράδυ. Ο λαός είχε ονομάσει το μαύρο αυτοκίνητο της μυστικής αστυνομίας “μαύρο κοράκι” και τους πράκτορες της μυστικής αστυνομίας “μισαφιρέους”.[30]
    Από το 1934, ένα τριμελές ειδικό συμβούλιο της NKVD είχε τη δικαιοδοσία να συλλαμβάνει, να ανακρίνει, να δικάζει, να καταδικάζει και να επιβάλλει ποινές. Το ειδικό αυτό συμβούλιο συνεδρίαζε μυστικά δίχως την παρουσία του κατηγορουμένου και την ύπαρξη δικηγόρου. Η απόφαση της Ειδικής Σύσκεψης, όπως αποκαλείται η συνεδρίαση του τριμελούς συμβουλίου, ήταν αμετάκλητη και δεν επιδεχόταν έφεση. Οι περισσότεροι δικάζονταν σύμφωνα με το άρθρο 58 του ποινικού κώδικα. Ο ποινικός κώδικας του 1926 έκανε διάκριση μεταξύ των κοινών εγκλημάτων και των “αντιεπανα­στατικών”, τα οποία τιμωρούσε πολύ αυστηρότερα: “Όποιος ήταν φυλακισμένος με το άρθρο 58 του ποι­νικού κώδικα δεν είχε κανένα δικαίωμα. Κι αν πέθαινες και αν σε σκότωναν δεν έδιναν λογαριασμό σε κανένα”.[31]Το άρθρο 58 του Ποινικού Κώδικα της ΕΣΣΔ, που αποτελούνταν από δεκατέσσερα αρθρίδια, αναφερόταν σε “εγκλή­ματα κατά του κράτους”. Ο Ποινικός Κώδικας κατασκευάστηκε σαν “ταξικό όπλο” κατά του οιουδήποτε ήταν ακόμη και ελάχιστα ύποπτος για το σοβιετικό καθεστώς. Με βάση αυτόν τον Ποινικό Κώδικα όλοι οι πολιτικοί κρατούμενοι κατηγορούνταν για ποινικά αδικήματα. Για παράδειγμα το 58-9 ήταν το “στρατιωτικό σαμποτάζ”, το 58-10-11 σήμαινε “στοιχείο βλαβερό για την κοινωνία”. Η παράγραφος β’ του αρθριδίου 1 του άρθρου 58 (58 1-β) αναφερόταν στο αδίκημα της “προδοσίας της Πατρίδας”. Σύμφωνα με αυτήν, οι πράξεις που συντελούσαν στη μείωση της στρατιωτικής ισχύος της ΕΣΣΔ τιμωρούνταν με τουφεκισμό. Το αρθρίδιο 11 αναφερόταν σε δράση προετοιμασμένη από κάποια οργάνωση και στη σύσταση συμμορίας για την τέλεση αδικήματος Συνήθως το αρθρίδιο 11 συμπλήρωνε τις βασικές κατηγορίες του αρθριδίου 1. Το άρθρο 58 χρησιμοποιήθηκε για όλες τις περιπτώσεις εξόντωσης των εσωκομματικών αντιπάλων της κυρίαρχης ομάδας στο Κομμουνιστικό Κόμμα.[32]
    Στις καταδικαστικές αποφάσεις υπήρχαν χαρακτηρισμοί σε κωδικοποιημένη μορφή, όπως “Κοινωνικά επιβλαβές στοιχείο” ή “Κοινωνικά επικίνδυνο στοιχείο” ή “Αντεπαναστατική προπαγάνδα” ή “Αντισοσιαλιστική προπαγάνδα” ή “Προδοσία πατρίδας” ή “Αντε­παναστατική δράση” ή “Τρομοκρατική δράση” ή “Υποψία κατασκοπείας” κ.λπ.. Με τον τελευταίο καταδικάζονταν όσοι είχαν ζήσει κάποτε στο εξωτερικό ή είχαν συγγενείς και διατηρούσαν μαζί τους αλληλογραφία. Ειδικά για πολλούς Έλληνες, η αλληλογραφία που διατηρούσαν με συγγενείς τους στην Ελλάδα, στάθηκε ο κύριος λόγος της σύλληψής τους.[33]Συνελάμβαναν ακόμα και συλλέκτες γραμματοσήμων, οι οποίοι αλληλογραφούσαν με την Ελλάδα για τις ανάγκες της συλλογής τους.[34]Μερικές διατάξεις του κώδικα του 1926 νομιμοπ­οιούσαν τη σύλληψη και την καταδίκη ανθρώπων που δεν είχαν διαπράξει κανένα έγκλημα. Πολλές φορές, πλάι στον χαρακτηρισμό, έμπαινε η επιπλέον ένδειξη “Τροτσκιστής”.[35]Απ’ ότι γνωρίζουμε, για την πλειονότητα των συλληφθέντων Ελλήνων στην Αμπχαζία χρησιμοποιήθηκε αυτή η κατηγορία.[36]
Η εξόντωση της ελληνικής ηγεσίας
    Oι μεγαλύτερης έκτασης συλλήψεις Ελλήνων έγιναν στην κοιλάδα του Κουμπάν, στη Νότια Ρωσία, όπου υπήρχε μια σμαντική Αυτόνομη Ελληνική Περιοχή.[37]Η Ελληνική Περιοχή εξακολουθούσε να υπάρχει τυπικά μέχρι την άνοιξη του 1938, οπότε αποφασίστηκε η πλήρης κατάργησή της και επανασυστάθηκε η Περιοχή Κριμσκ (Κρίμσκι Ραγιόν) και εδραιώθηκε η απόλυτη κυριαρχία των Κοζάκων. Η μυστική αστυνομία συνέλαβε μαζικά τους Έλληνες άνδρες από 16 ετών και άνω. Στην περιοχή αυτή δεν υπήρχε ελληνική οικογένεια που να μην είχε θύματα.[38]Οι επιζώντες θυμούνται έντονα τις σκηνές των συλλήψεων και των πορειών των συλληφθέντων με τη συνοδεία έφιππων αστυνομικών.[39]Οι αρχές γύριζαν από σπίτι σε σπίτι στις ελληνικές κοινότητες και κατείσχαν τα πάντα, ελληνικά διαβατήρια, φωτογραφίες και γράμματα από την Έλλάδα. Οι Έλληνες κάτοικοι της περιφέρειας του Κρασνοντάρ, όπου έγιναν οι μεγαλύτερες συλλήψεις, εγκατέλειπαν τα σπίτια τους τρομοκρατημένοι και κατέφευγαν σε σπίτια ντόπιων για να σωθούν. Η κύρια κατηγορία που απαγγέλθηκε στην Ελληνική Περιοχή ήταν ότι οι κάτοικοί της ανήκαν σε παράνομες ελληνικές εθνικιστικές οργανώσεις, που στόχευαν στη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και στη δημιουργία ελληνικής δημοκρατίας στη νότια Ρωσία. Τα στοιχεία των περισσότερων από τα 77 μέλη μιας από τις ομάδες που συνελήφθησαν, έχουν έρθει ήδη στο φως. Ολοι κατηγορήθηκαν και καταδικάστηκαν σε θάνατο, εκτός από δύο οι οποίοι καταδικάστηκαν σε δεκαετή κάθειρξη σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. H κατηγορία ήταν ότι ίδρυσαν μια “Ελληνική, αντεπαναστατική, εθνικιστική, αποσχιστική, τρομοκρατική, κατασκοπευτική οργάνωση”[40]. Οι ηγέτες της Ελληνικής Περιοχής δεν ανήκαν στη συγκεκριμένη ομάδα αλλά σε κάποια άλλη με τους ίδιους στόχους, όπως φαίνεται από τα ντοκουμέντα αποκατάστασης που δόθηκαν πολύ αργότερα στις οικογένειές τους. Οι συλληφθέντες βασανίζονταν για να ομολογήσουν τη συμμετοχή τους. Οι καταθέσεις που αποσπάστηκαν με βασανιστήρια ήταν ένα σύνολο ομολογιών και κατηγοριών κατά των άλλων συγκρατουμένων. Όλοι ομολόγησαν ότι με κάθε τρόπο προσπαθούσαν να σαμποτάρουν και να διαλύσουν το σοβιετικό κράτος και ότι επιθυμούσαν την ίδρυση ελληνικής δημοκρατίας στη νότια Ρωσία.[41]Με τον ίδιο τρόπο καταστράφηκαν και οι ολιγομελείς ελληνικές κοινότητες της Κεντρικής Ασίας, απ’ όπου συνέλαβαν σχεδόν όλους τους άνδρες.[42]
    Η πρακτική των προληπτικών συλλήψεων, δίχως να υπάρχει συγκεκριμένη δράση κατά του κράτους, έβρισκε την τεκμηρίωσή της από σταλινικούς νομομαθείς. Ένας από αυτούς, ο Α. Piontkowsky, αναφέρει: “… είναι απαραίτητο να εφαρμόζονται αναγκαστικά μέτρα σε άτομα που δεν έχουν διαπράξει έγκλημα, αλλά που για τον ένα ή άλλο λόγο, όπως την προηγούμενη δράση τους ή τους δεσμούς τους με κάποιο εγκληματικό περιβάλλον, είναι κοινωνικά επικίνδυνα”.[43]Οι συνέπειες αυτής της άποψης ήταν εξαιρετικά οδυνηρές για τον ελληνικό πληθυσμό. Ένα ποντιακό τραγούδι εκείνης της περιόδου περιγράφει την εφαρμογή της συγκεκριμένης άποψης:
 
                  Στείλνε σε και την παβέσκα
                  προσκαλούνε σε.
                  Πας λες τα παράπονα σ’,
                  ατοίν ‘κι ακούνε σε.
                  Στείλνε σε σην εξορίαν
                  σο Σιμπήρ μακρά
                  ορφανίουνταν οι γυναίκ’ς,
                  τα μικρά”.[44]
 
    Με εντολή του γενικού εισαγγελέα της ΕΣΣΔ Βισίνσκι οι θανατικές καταδίκες συμπληρώνονταν με την υπόδειξη: “Με κατάσχεση όλων των περιουσιακών τους στοιχείων”. Έτσι άνοιξαν πολλά κρατικά καταστήματα, στα οποία πωλούνταν τα υπάρχοντα των καταδικασμένων.[45]Συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν ακόμα και επιστήμονες που ήταν αναγκαίοι στη στρατιωτική έρευνα, όπως ο Έλληνας Κ. Τσελπάν, ο οποίος είχε σχεδιάσει την περίφημη μηχανή του τανκ Τ-34.[46]
   Οι συλληφθέντες βασανίζονταν σκληρά για να δεχτούν να υπογράψουν την κατηγορία που τους βάραινε.[47]Άλλους τους κατηγορούσαν ότι έβρισαν τον Στάλιν,[48]άλλους ότι έκαναν κάποιο σαμποτάζ, ότι επιδείκνυαν αντισοβιετική συμπεριφορά ή ότι ήταν μέλη αντισοβιετικής οργάνωσης που είχε ως στόχο την ανατροπή της σοβιετικής κυβέρνησης.[49]Τα βασανιστήρια περιελάμβαναν σωματική και ψυχική βία.[50]Στα “πιστο­ποιητικά αποκατάστασης” που εκδόθηκαν μετά το 1956, όσοι εκτελέστηκαν ή καταδικάστηκαν σε πολυετείς καθείρξεις αποκαταστάθηκαν και οι κατηγορίες ακυρώθηκαν.[51]Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μαρτυρίες όσων επέζησαν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης: “Πρώτα συνέλαβαν τους Ελληνες Πόντιους κομμουνιστές. Τους έβαζαν τα χέρια στη μέγγενη και τους έλεγαν: εσείς κάνετε τους κομμουνιστές για να δίνετε μυστικά στην Ελλάδα… Εμένα μόλις με έπιασαν, με πήγαν στη φυλακή του Κρασνοντάρ. Μου ζητούσαν να υπογράψω ότι ανατίναξα το γεφύρι στο Ταγκανρόκ. Εγώ δεν ήξερα ούτε που βρισκόταν αυτό… Το πόσο ξύλο έφαγα να υπογράψω ότι χάλασα το γεφύρι δε λέγεται. Με έβαλαν γυμνό σε μια μικρή κάμαρα να στέκω όρθιος. Οι τοίχοι γύρω ήταν γεμάτοι καρφιά. Δεν μπορούσες να ακουμπήσεις πουθενά. Εριχναν κρύο νερό πάνω μου. Πρήστηκα. Με έβγαλαν έξω να υπογράψω. Εγώ δεν υπόγραφα. Τότε άρχιζε το ξύλο… Με χτύπαγε ο ένας και μετά με πέταγε στον άλλο. Τα ίδια και αυτός, μέχρι που σωριαζόμουνα κάτω…”[52]
    Γενικά, οι Έλληνες που θεωρήθηκαν ότι ανήκαν στην ηγεσία της μειονότητας συνελήφθησαν ξαφνικά, χωρίς να ενημερωθούν οι συγγενείς τους γι’ αυτό. Οι συλληφθέντες δεν προσπαθούσαν να αποφύγουν τη σύλληψη. Η αιτία της παθητικής τους συμπεριφοράς ήταν ότι τα θύματα δεν μπορούσαν να κατανοήσουν το μηχανισμό των συλλήψεων, εφ’ όσον ήταν πιστοί στο κόμμα. Συνελήφθησαν με την κατηγορία ότι ήταν δραστήρια μέλη αντεπαναστατικής κεφαλαιοκρατικής εθνικιστικής ομάδας, και κατά συνέπεια “εχθροί του λαού.’ Έτσι, όλους όσους δούλευαν στο τυπογραφείο του “Κομμου­νιστή” τους εμφάνισαν σαν ελληνική εθνικιστική ομάδα με επικεφαλής τον Χριστόφορο Κατσάλοφ, η οποία δρούσε εναντίον του σοβιετικού κράτους. Τους κατηγόρησαν ότι είχαν σχέσεις με τους Ιταλούς, τους Γιαπωνέζους και τους Γερμανούς κατασκόπους. Ότι χρησιμοποιούσαν το τυπογραφείο για να εξυπηρετούν αντεπαναστατικούς σκοπούς.[53]Στις προσπάθειες των συγγενών τους να ενημερωθούν για την τύχη των προσφιλών τους προσώπων συναντούσαν την αδιαφορία των αρμοδίων. Ήταν αδύνατον να πληροφορηθούν οτιδήποτε για την τύχη των συλληφθέντων. Μόνο με την αποσταλινοποίηση δόθηκαν κάποιες πληροφορίες, οι οποίες τις περισσότερες φορές ήταν ανακριβείς. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της εκτέλεσης του συλληφθέντος αμέσως μετά τη σύλληψη, πληροφορούσαν την οικογένειά του ότι πέθανε από φυσικά αίτια στο στρατόπεδο συγκέντρωσης.[54]
    Η σύλληψη και η εκτέλεση ή η καταδίκη σε πολύχρονη κάθειρξη στα στρατόπεδα συγκέντρωσης δεν ήταν αρκετή στο καθεστώς. Οι οικογένειες των καταδικασμένων χαρακτηρίζονταν, ως “οικογένειες του εχθρού του λαού”, με αποτέλεσμα να υφίσταται διώξεις, όπως απόλυση από την εργασία, συλλήψεις και καταδίκες για ασήμαντους λόγους.[55]Την ίδια περίοδο εξοντώθηκε και ο Δ. Σακαρέλλος, ο οποίος είχε διατελέσει διευθυντής της εφημερίδαςΣπάρτακος,που εκδιδόταν στο Νοβοροσίσκ στις αρχές της δεκαετίας του ’20. Ο Σακαρέλλος είχε αναλάβει, επίσης, επικεφαλής του ελληνικού δελτίου ειδήσεων στο ραδιοσταθμό της Μόσχας. Αργότερα είχε συμμετάσχει ως εθελοντής στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο και εξαφανίστηκε με τις σταλινικές εκκαθαρίσεις.[56]Την περίοδο αυτή εξοντώθηκαν οι περισσότεροι από τους Ελλαδικούς κομμουνιστές, που είχαν καταφύγει για ιδεολογικούς λόγους στη Σοβιετική Ένωση.[57]
    Ακόμα και ασήμαντοι λόγοι χρησιμοποιούνταν για την καταδίκη κάποιου. Η Β. Μουρατίδου περιγράφει τη σύλληψη ενός Ρώσου, ο οποίος περίμενε τον Έλληνα φίλο του που είχε πάει στην ελληνική πρεσβεία της Μόσχας για ανανέωση των διαβατηρίων της οικογένειάς του. Ο Ρώσος συνελήφθη, και με την κατηγορία της κατασκοπείας καταδικάστηκε και εξορίστηκε στη Σιβηρία.[58]Ενας Έλληνας γιατρός, ο Αλεξανδρόπουλος, καταδικάστηκε με την κατηγορία ότι είχε αποκαλύψει στις ελληνικές μυστικές υπηρεσίες ένα μικρό ψάρι, το οποίο χρησιμοποιούνταν για την εξάλειψη των κουνουπιών σε περιοχές με έλη. Αυτό πoυ είχε συμβεί είναι ότι απλά είχε γράψει γι’ αυτό σε γράμμα που έστειλε στους συγγενείς του.[59]
    Είναι πιθανόν, κάποιες συζητήσεις στους κόλπους της ελληνικής διανόησης, που σχετίζονταν με την ύπαρξη ελληνικών αυτονομιών (Ελληνικές Περιοχές), να ερμηνεύτηκαν από τις σταλινικές αρχές ως σχέδιο συνομωσίας με στόχο τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Δεν αποκλείεται, οι συζητήσεις μεταξύ των Ελλήνων στα πλαίσια της όξυνσης των σχέσεων μεταξύ των εθνοτήτων, να είχε οδηγήσει και στη διατύπωση απόψεων που υπερέβαιναν τα διοικητικά όρια του σοβιετικού συστήματος μεσα στα οποία είχαν θεσμοθετηθεί οι ελληνικές αυτονομίες. Είναι όμως απίθανο οι σκέψεις αυτές να έπαψαν να έχουν περιθωριακό χαρακτήρα. Πάντως η ομάδα του “Κολεκτιβιστή” στη Μαριούπολη εξοντώθηκε με αυτή την κατηγορία. Η κατηγορία με την οποία καταδικάστηκε σε 10ετή καταναγκαστικά έργα ο Α. Δημητρίου ήταν ότι ήταν μέλος παράνομης οργάνωσης, η οποία προετοίμαζε την ανατροπή της Σοβιετικής εξουσίας και την εγκαθίδρυση στις νότιες περιοχές της χώρας μιας Ελληνικής Δημοκρατίας. Ο Δημητρίου πέθανε το 1938 στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, δουλεύοντας στα ορυχεία ουρανίου της Σιβηρίας.[60]Παρόμοια ήταν και η τύχη του μεγάλου Έλληνα Μαριουπολίτη ποιητή Γιώργου Κοστοπραφ.[61]Oι Έλληνες θρήνησαν:
 
                  Θε’μ’ το μιρ έκρυψες αφκακές σα λιθάρια
                  Ερούξαν και αραεύ’ ατό όλα τα παληκάρια.
                  Σ’ Ουκρανίας τα στέπια είναι πολλά ταφία,
                  ανοίξτε και τερέστε ‘τα, όλα νέϊκα παιδία.[62]
    Στην Αμπχαζία οι συλλήψεις ξεκίνησαν αμέσως μετά τον εορτασμό των 15 χρόνων από τη δημιουργία της αυτόνομης δημοκρατίας. Είχε προηγηθεί το Δεκέμβριο του ’36 η δολοφονία του προέδρου της Αμπχαζίας Νέστορα Λακόπα του Απόλλωνα. Ο Λακόπα ήταν φιλελεύθερος και φιλέλληνας. Από πολλά χρόνια βρισκόταν σε σύγκρουση με τον Λ. Μπέρια. Η σύγκρουση των δύο ανδρών αντανακλά την σύγκρουση των εθνικών ομάδων στην Αμπχαζία, εφ’ όσον ο Λακόπα ήταν Αμπχάζιος και ο Μπέρια Γεωργιανός, της ομάδας των Μιγγρέλων.[63]H κατάργηση της αυτονομίας της Αμπχαζίας ήταν ένας από τους στόχους της ομάδας Μπέρια και μεθοδεύτηκε με τον εξής τρόπο: καταργήθηκε το καθεστώς σοσιαλιστικής δημοκρατίας και τέθηκε στους κατοίκους της Αμπχαζίας το δίλημμα αν θα ενσωματωθεί η περιοχή τους στην περιφέρεια Κρασνοντάρ της Ρωσίας ή θα εισέλθει στη Γεωργία με αυτόνομο καθεστώς. Επελέγη η δεύτερη λύση, η οποία θεωρήθηκε ως η λιγότερο κακή. Το επόμενο βήμα ήταν η απόπομπή του Λακόπα από την ηγεσία.[64]Ενας βοηθός του Μπέρια, ο Μαμούλοφ, ομολόγησε αργότερα ότι ένας από τους λόγους που ο Μπέρια είχε διαφωνήσει με τον Λακόπα, ήταν η προώθηση στελεχών από εθνότητες, όπως οι Έλληνες και οι Αρμένιοι.[65]
    Μετά το θάνατο του Λακόπα άνοιξε ο δρόμος για την ανοιχτή εξόντωση των ανεπιθύμητων εθνοτήτων. Σε σύσκεψη καθοδηγητικών στελεχών δόθηκε εντολή στα στελέχη της NKVD να παρακολουθούν τους ελληνικής καταγωγής πολίτες. Η μυστική αστυνομία διαβεβαιώθηκε ότι ήταν καλυμμένη για οποιαδήποτε παράνομη πράξη εις βάρος των Ελλήνων. Έτσι, απαγορεύτηκε κατηγορηματικά η πρόσληψή τους σε υπεύθυνες θέσεις. Σε μεγάλο ποσοστό Ελλήνων αφαιρέθηκαν τα σοβιετικά διαβατήρια και στη θέση τους δόθηκαν ταυτότητες ατόμων απροσδιόριστης υπηκοότητας. Οι αρχές δε δέχονταν αιτήσεις Ελλήνων για απόκτηση της σοβιετικής υπηκοότητας. Ετσι άρχισαν οι μαζικές συλλήψεις και εκτελέσεις.[66]Τον Aύγουστο του 1937 απαγγέλθηκαν οι κατηγορίες κατά της προηγούμενης ηγεσίας της Αμπχαζίας. Μεταξύ των πρώτων που συνελήφθησαν ως “εχθροί του λαού”, ήταν οι Έλληνες που κατείχαν κυβερνητικές θέσεις. Με την κατηγορία ότι συνομώτησαν να δολοφονήσουν το Στάλιν, συνελήφθησαν οι ακόλουθοι: Ο Κ. Σεμερτζίεφ, μέλος του ΚΚΣΕ, ο Φ. Αναστασιάδης, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της Γεωργίας, ο Νικόλας Δελαβέρης, απόφοιτος του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας, οργανωτής και καθηγητής του πρώτου πανεπιστημίου της Αμπχαζίας, ο Κ. Παρωτίδης, υπουργός Εμπορίου της δημοκρατίας αυτής, ο Ι. Σεμερτζίεφ, υπουργός Υγείας κ.α.[67]Ο γενικός γραμματέας της Αμπχαζίας Ν. Λακόπα και μαζί του οι Μ. Τσαλμάζ, Μ. Λακόπα, Π. Ζαντάρια και οι τρεις Έλληνες χαρακτηρίστηκαν “τροτσκιστικο-φασιστικοί κακούργοι και πράχτορες, σπιούνοι και αντιπερισπαστές”[68]. Η θέση τους, καθώς και στη θέση των απολυμένων στελεχών, καλύφθηκε από Γεωργιανούς.[69]
  Στις συλλήψεις συμμετείχαν και Έλληνες συνεργάτες της μυστικής αστυνομίας. Το κύμα συλλήψεων εξαπλώθηκε και στα ελληνικά χωριά της περιφέρειας. Μόνο από το χωριό Κούμα συνέλαβαν 75 άτομα. Για τις συλλήψεις αυτές οι κάτοικοι θεωρούν υπεύθυνο κάποιο Η. Παπαδόπουλο, “νατσάλνικ”, δηλαδή “αρχηγό”, τηςGPU, ο οποίος επίσης εξορίστηκε δύο χρόνια αργότερα.[70]Οπως γράφουν οι ίδιοι οι καταδιωγμένοι, “… είχαν κοπεί οι γέφυρες της επιστροφής στην εθνική μας πατρίδα και ο λαός μας ζούσε χωρίς ελπίδα για σωτηρία, η μοίρα του ήταν προδιαγραμμένη”.[71]Όσοι καταδικάστηκαν σε καταναγκαστικά έργα, στάλθηκαν στη Σιβηρία, όπου οι κρατούμενοι ζούσαν σε άθλιες συνθήκες ζωής, αντιμετώπιζαν το υπερβολικό κρύο και τη βία των φυλάκων. Χρησιμοποιούνταν σαν δωρεάν εργατική δύναμη.[72]Οι κρατούμενοι στα στρατόπεδα δούλευαν σκληρά, από 12 έως 16 ώρες, κάθε μέρα.[73]Η έλλειψη ικανοποιητικής διατροφής τους αποδεκάτιζε. Οι κρατούμενοι που έχαναν το φως τους ή αρρώσταιναν βαριά, εκτελούνταν από τους φρουρούς.[74]Τα περισσότερα στρατόπεδα βρίσκονταν στην Βορκουτά, στην Καμτσάτκα, στη Σαχαλίνη, στο Ιρκούτσκ και στο Μαγκαντάν της Κολιμά.[75]Ενας από τους επιβιώσαντες, ο Παύλος Κερδεμελίδης, περιγράφει το πώς μεταφέρθηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Βορκουτά:
   “Το 1939 μας φόρτωσαν 25.000 άτομα και μας πήγαν στη Σιβηρία. Εκεί ήταν δάση. Μας έβαλαν και ανοίξαμε δρόμο και φτάσαμε σε μια πεδιάδα. “Εδώ θα μείνετε” μας είπαν. Μέσα στο δάσος, δίχως σπίτια, δίχως τίποτα, μέσα στο χιόνι…Ετσι σε έξη μήνες από 25.000 μείναμε 600… Μας πήγαιναν για δουλειά τέσσερις-τέσσερις. Γύρω ήταν φαντάροι με όπλα και σκυλιά. Αν έκανες ένα βήμα δεξιά ή ένα βήμα αριστερά πυροβολούσαν χωρίς προειδοποίηση.”
    Σε μερικές περιοχές της Σιβηρίας, της Σαχαλίνης και της Κεντρικής Ασίας δημιουργήθηκαν ελληνικές κοινότητες, με βάση τους Έλληνες που είχαν επιζήσει από τα στρατόπεδα και δεν επέστρεψαν μετά την απελευθέρωσή τους. Ίσως το μεγαλύτερο παράδειγμα κοινότητας τέτοιου τύπου να είναι στο Κιζίλ Κιά του Κιργιζιστάν, που δημιουργήθηκε από εξόριστους της περιοχής Κρασνοντάρ.[76]Εμφανίστηκαν περιπτώσεις Ελλήνων οι οποίοι, φοβούμενοι ότι συμπεριλαμβάνονταν στους καταλόγους των εκτοπισμένων στη Σιβηρία, δραπέτευσαν από την Σοβιετική Ένωση και έφτασαν στην Ελλάδα με περιπετειώδη τρόπο. Σ’ αυτή την κατηγορία ανήκουν οι αδελφοί Στρατηγόπουλοι, παλιοί ευγενείς από την Ουκρανία. Διέφυγαν από την Πολωνία και κατάφεραν να φθάσουν στην Ελλάδα μετά από επεισοδιακό ταξίδι πολλών μηνών.[77]
    Στην Αθήνα το Σωματείο των εκ Ρωσίας Ελλήνων κάλεσε, το Φεβρουάριο του 1938, την “Σεβαστήν Κυβέρνησιν” να ασχοληθεί με το τεράστιο προσφυγικό πρόβλημα και να “… στρέψη το πατρικόν, το στοργικόν βλέμμα και προς το τμήμα τούτο του Πανελληνίου, το οποίον εσυνήθισεν από της υπάρξεώς του να προσφέρει πάντοτε υπέρ της Εθνικής ιδέας χωρίς να ζητή τίποτε”. Το σωματείο ανέφερε ότι ο ανδρικός πληθυσμός από ηλικία 17 ετών και άνω, κυρίως των παράλιων πόλεων και χωριών του Καυκάσου, εκτοπίσθηκε ολόκληρος, οι φυλακές γέμισαν από δεκάδες χιλιάδες και οι οικογένειές τους βρίσκονται σε πολύ άσχημες συνθήκες. Το σωματείο ζητούσε την κατάργηση της απόφασης του υπουργικού συμβούλιου που περιόριζε τις αφίξεις των Ελλήνων από τη Ρωσία και παράλληλα την άρση κάθε περιοριστικού μέτρου για την κάθοδο στην Ελλάδα όλων των ομογενών. Δήλωνε ότι κάθε άλλη λύση που θα είχε έστω και χαλαρούς περιορισμούς, “… δεν θα είναι ανάλογος προς την σοβαρότητα του ζητήματος, το οποίον αφορά την υπόστασιν δεκάδων χιλιάδων ομογενών”.[78]
    Σε υπόμνημα που επιδόθηκε στον τότε πρωθυπουργό δινόταν η πληροφορία ότι μόνο από τις φυλακές Οδησσού είχαν ήδη αποσταλεί στην Σιβηρία 1.500 Έλληνες. Οι διώξεις ερμηνεύτηκαν ως συνέπεια της επικράτησης του καθεστώτος του Μεταξά στην Ελλάδα. Το υπόμνημα καλούσε τον πρωθυπουργό να ακούσει το “ρόγχον… των θνησκόντων εν ταις απαισίαις φυλακαίς των εις Σιβηρίαν εξορίστων”. Στο υπόμνημα ζητούσαν, επίσης, την άμεση κάθοδο στην Ελλάδα των οικογενειών των εξορισμένων στη Σιβηρία. Τέλος, καταγγέλονταν οι προηγούμενες κυβερνήσεις, οι οποίες “… επιμελώς απέφευγον να θίγωσι το ζήτημα της απορροφήσεως βαθμιαίως μερικών δεκάδων χιλιάδων προσφύγων της Ρωσίας”.[79]
    To Σωματείο προειδοποιούσε ότι “… θα ευρεθώμεν τάχιστα προ του τρομακτικού γεγονότος να ίδωμεν όλας τας Ελληνικάς εν Ρωσία οικογενείας ακεφάλους, των αρχηγών φυλακιζομένων ή εξορισμένων”.[80]Το φαινόμενο του αποκεφαλισμού των ελληνικών οικογενειών και της διάλυσής τους ήταν έντονο κατά την περίοδο των διώξεων.[81]Αυξήθηκε, επίσης, η ανεργία στους κόλπους των Ελλήνων, καθώς οι Έλληνες, σε μεγαλύτερο ποσοστό από τις υπόλοιπες εθνότητες, είχαν χάσει τις δουλειές τους.[82]Οι Έλληνες δάσκαλοι αναγκάστηκαν να αλλάξουν επάγγελμα. Για παράδειγμα ο Μανόλης Μυταφίδης, ο οποίος ήταν διευθυντής στο 10τάξιο ελληνικό σχολείο του Σοχούμι αφού απολύθηκε από τη θέση του διορίστηκε σαν λογιστής σε κολχοζ στο ελληνικό χωριό Αζάντα.[83]H πλειοψηφία των Ελλήνων του Πόντου θεωρούσε τις σταλινικές διώξεις συνέχεια της γενοκτονίας που είχε υποστεί στην ιστορική του πατρίδα, τον Πόντο, από τους νεότουρκους εθνικιστές. Για πολλά χρόνια τραγουδούσαν οι πρόσφυγες στα γλέντια τους και τα πικρά τραγούδια για τις διώξεις που υπέστησαν από το σταλινισμό.[84] Ένα απ’ αυτά είναι το παρακάτω.
 
                  Από πα’ κι ασό κρεβάτ’ εμέν έσκωσαν.
                  Χωρίς λόγο, χωρίς κρισ’
                  εμέν μάνα σο καπίσ’ έχωσαν.
                  Ήβρα σύντροφους πολλούς
                  φίλ’ς και συγγενούς,
                  γεροντάδες, νεοντάδες
                  χωρίς χράμ’, χωρίς παράδες.
                  Τρεις την ώραν κουβαλούνε μας.
                  Σύρνε πάνω μας την φθείρα.
                  Ντο ‘κι ξέρω, ντο και ‘κι είδα ερωτούνε μας.
                  Κάθα γης πολλά άλλος το κορμίν ατ’ ξύζ’
                  άλλος αίμα φτύν’ άλλος ξεροβύχ’.
                  Ετελέθεν και ατό.
                  Η καμπανία: Δέκα χρόνια κάθε ίναν
                  εδέκανε σην κοτύλαν να γαζανίεν.[85]
 
    Οι διώξεις κατά των Ελλήνων πήραν τέτοια έκταση, ώστε ο πρέσβης της Βρετανίας στη Μόσχα δήλωσε ότι εάν η κυβέρνηση της Σοβιετικής Ένωσης δεν άλλαζε πολιτική και δε σταματούσε τις συλλήψεις και τον εκτοπισμό των Ελλήνων, σύντομα θα έκλεινε το κεφάλαιο του ελληνισμού που είχε ανοίξει επτά αιώνες προ Χριστού.[86]
    Όσον αφορά τον αριθμό των θυμάτων, ο υπολογισμός του πραγματικού μεγέθους θα συναρτηθεί με τη δυνατότητα πράσβασης στα πρώην σοβιετικά αρχεία, καθώς και με τη μελέτη, τόσο των ελληνικών κοινοτήτων που ακόμα παραμένουν στον παλιό σοβιετικό χώρο, όσο και των διαφόρων προσφυγικών πληθυσμών που κατά καιρούς μετακινήθηκαν προς της Ελλάδα. Οι υποθέσεις που έχουν διατυπωθεί μέχρι σήμερα, βασίζονται περισσότερο σε σχηματικές αναπαραστάσεις αφηγήσεων. Πάντως, οι υποθέσεις αυτές της σοβιετικής πλευράς, συμπίπτουν με αντίστοιχες ελληνικές,[87] και δίνουν τον αριθμό των 50.000 για τους Έλληνες θύματα των σταλινικών διώξεων.[88]
 
Η φυγή στην Ελλάδα
 
    Υπολογίζεται ότι την περίοδο αυτή περίπου 20.000 Ελληνίδες με τα παιδιά τους υφίσταντο πιέσεις από τις σοβιετικές αρχές να εγκαταλείψουν την ΕΣΣΔ. Η ελληνική κυβέρνηση, αλλάζοντας την πολιτική αποθάρυνσης της μετανάστευσης που είχε ακολουθήσει ως το 1938, πρόσφερε κάθε δυνατή βοήθεια στους πρόσφυγες στην προσπάθειά τους αυτή. Η ελληνική πρεσβεία στη Μόσχα προσπάθησε να βοηθήσει τους Έλληνες που είχαν συλληφθεί, δίχως αποτέλεσμα.[89]Η πίεση για εγκατάλειψη της Σοβιετικής Ένωσης εξασκήθηκε κυρίως στις οικογένειες των συλληφθέντων.[90]Εκτός από την πίεση των αρχών επανεμφανίστηκε τάση φυγής στην Ελλάδα “… ως μια λύτρωση από την δημιουργηθείσα κατάσταση”.[91]Η τάση αναχώρησης ήταν εντονότατη. Πολλοί κατέφευγαν στην ελληνική πρεσβεία της Μόσχας και κατέθεταν τις οικονομίες τους σε συνάλλαγμα, ζητώντας τη μεταφορά τους στην Ελλάδα με το διπλωματικό σάκο.[92]Υπάρχουν πολλές καταγγελίες ότι αρκετές από τις καταθέσεις αυτές δεν έφτασαν ποτέ στην Ελλάδα.[93]Όσες απ’ αυτές στάλθηκαν στην Ελλάδα, τελικά χάθηκαν λόγω πολέμου. Έτσι, όταν οι κληρονόμοι, τις περισσότερες φορές, των καταθετών κατάφεραν να φτάσουν στην Ελλάδα, στα τέλη της δεκαετίας του ’80, δεν δικαιούνταν τίποτα. Τέτοιες περιπτώσεις υπήρχαν δεκάδες. Παρατηρούνται επίσης και άλλες περιπτώσεις κατάθεσης χρηματικών ποσών στην πρεσβεία, που στέλνονταν στην Ελλάδα αλλά εκεί δεν τους αποδίδονταν με διάφορες προφάσεις.[94]Η κατάθεση αυτή των χρημάτων των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης στην πρεσβεία, συνεχιζόταν μέχρι την δεκαετία του ’70.[95]
    Από την άνοιξη του 1938 άρχισαν να καταφθάνουν σε ελληνικούς λιμένες ομάδες Ελλήνων από τη Σοβιετική Ένωση. Τον Οκτώβριο του ιδίου έτους ο αριθμός αυξήθηκε. Η ελληνική πρεσβεία της Μόσχας είχε εντολές να χορηγεί άδεια σε όποιον επιθυμούσε να εγκαταλείψει τη Σοβιετική Ένωση. Το Σωματείον των εκ Ρωσίας Ελλήνων ανέφερε σε υπόμνημά του την αλλαγή αυτής της στάσης των ελληνικών αρχών. Επισήμανε ότι η δυνατότητα εξόδου δεν είχε γίνει γνωστή στους ελληνικούς πληθυσμούς. Το Σωματείο επανέλ­αβε την έκκληση να δραστηριοποιηθεί η ελληνική κυβέρνηση για να σωθούν οι “… χιλιάδες των φυλακισμένων συμπατριωτών”.[96]
    Οι πρόσφυγες αυτής της περιόδου εγκατατάθηκαν στις περιοχές όπου είχαν εγκατασταθεί οι πρόσφυγες του ΄22, καθώς και σε διάφορα μέρη της Κεντρικής Ελλάδας, όπως η Λαμία και η Χαλκίδα και της Πελοποννήσου, όπως το Άργος.
    Όπως θυμούνται οι πρόσφυγες αυτής της περιόδου, οι ελληνικές αρχές τους αντιμετώπιζαν ως ύποπτους. Το αποκορύφωμα αυτής της στάσης ήταν η υποχρεωτική απομάκρυνση, κατά τη διάρκεια του πολέμου με τον Αξονα, των “ρωσοπροσφύγων”, όπως τους αποκαλούσαν, από τη Χαλκίδα, όπου υπήρχε η στρατηγικής σημασίας γέφυρα.[97]Οι πρόσφυγες ζούσαν σε άθλιες συνθήκες. Πολλοί διέμεναν αρχικά κάτω από στέγαστρα για καπνά. Με ανύπαρκτη κρατική μέριμνα και έντονο ρατσισμό από τους γηγενείς, περνούσαν βασανιστικά την πρώτη περίοδο. Δούλευαν όλη τη μέρα στα τσιφλίκια για ελάχιστη αμοιβή.[98]Με την κατάκτηση της Ελλάδας από τις δυνάμεις του Άξονα, η πλειοψηφία των προσφύγων εντάχθηκε στις αντιστασιακές αντιναζιστικές δυνάμεις. Αρκετοί εκτελέστηκαν κατά τη διάρκεια των μαζικών εκκαθαρίσεων που έκαναν οι Βούλγαροι στην αν. Μακεδονία.[99]
Εν μέσω του «Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου»
    Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος επηρέασε άμεσα τη ζωή της ελληνικής εθνότητας. Oι Έλληνες που είχαν σοβιετική υπηκοότητα επιστρατεύτηκαν και στάλθηκαν στην πρώτη γραμμή. Από τη Γεωργία μόνο πολέμησαν στα διάφορα μέτωπα 13.000 Έλληνες στρατιώτες.[100]Χιλιάδες έπεσαν στα πεδία των μαχών.[101]Όσοι διατηρούσαν την ελληνική υπηκοότητα, καθώς και οι σοβιετοϋπήκοοι, οι οποίοι δεν επιστρατεύτηκαν λόγω μεγάλης ηλικίας, εντάχτηκαν σε τάγματα εργασίας και δραστηριοποιήθηκαν στα μετόπισθεν.[102]Πολλοί πέθαναν από τις άθλιες συνθήκες που επικρατούσαν σ’ αυτά. Ο ελληνικός πληθυσμός βρισκόταν κυριολεκτικά στο έλεος της εξουσίας.[103]
    Η προέλαση των Γερμανών και οι σκληρές μάχες, κυρίως στην κοιλάδα του Κουμπάν, κατέστρεψαν πολλά ελληνικά χωριά.[104]Tην κατάσταση αποδίδει η παρακάτω περιγραφή που αναφέρεται στο χωριό Μερτσάν, στον αγώνα για την απελευθέρωση του οποίου συμμετέχουν και οι κάτοικοί του: “Μπροστά στα μάτια των στρατιωτών απελευθερωτών εμφανίστηκε η εικόνα της καταστροφής και της ερήμωσης. Το χωριό ήταν σε ερείπια. Τα χωράφια ήταν σκαμμένα με χαρακώματα Δίπλα γίνονταν ακόμα μάχες για το χωριό Κριμσκ…”[105]Πολλές φορές οι Γερμανοί συμπληρώνουν τους σταλινικούς στις εκκαθαρίσεις κατά του πληθυσμού. Δεν είναι λίγες οι οικογένειες που είχαν θύματα και κατά τη διάρκεια των σταλινικών διώξεων και κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής.[106]Οι Έλληνες, που υπέστησαν λίγα χρόνια πριν τις φοβερές σταλινικές εκκαθαρίσεις δε συντάχτηκαν με τους Γερμανούς. Αντίθετα, πολλοί έγιναν παρτιζάνοι.[107]Το ίδιο έγινε και στην Κριμαία. Εδώ η παραδοσιακή σύγκρουση των Ελλήνων με τους Τάταρους οδήγησε τους Έλληνες στα παρτιζάνικα σώματα, εφόσον μεγάλο μέρος των Τατάρων συνεργάστηκε με τους Γερμανούς. Η νότια διοίκηση των παρτιζάνων της Κριμαίας υπό την ηγεσία του Έλληνα Μ. Α. Μακεντότση, απαρτίστηκε από Έλληνες.[108]Η συμμετοχή των Ελλήνων στην αντίσταση κατά των Ναζί είναι ακόμα ζωντανή στη μνήμη τους. Θυμούνται μέχρι σήμερα ότι στους Έλληνες της Κριμαίας δεν βρέθηκαν συνεργάτες των Γερμανών κατακτητών. Αντίθετα, κάθε δεύτερη ελληνική οικογένεια είχε έναν αντάρτη.[109]Ο συγγραφέας Pristavkin αναφέρει ότι μεταξύ των Ελλήνων δεν υπήρξαν προδότες αλλά μόνο ήρωες.[110]
    Ο ελληνικός πληθυσμός συμμετείχε με κάθε τρόπο στον πόλεμο. Οργάνωσε εράνους και συγκέντρωσε μεγάλα ποσά, τα οποία διατέθηκαν για το σοβιετικό στρατό. Ένας διευθυντής κολχόζ στην Τσάλκα συγκέντρωσε ποσό ικανό για την κατασκευή μιας φάλαγγας από τανκς.[111]Mόνο από την Τσάλκα, όπου οι Έλληνες ανέρχονταν στο 62% του πληθυσμού, τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν από εράνους και κατατέθηκαν στο Ταμείο της Άμυνας της Πατρίδας, ανέρχονταν σε περισσότερα από δύο εκατομμύρια ρούβλια περίπου εξακόσιες χιλιάδες ασημένια και χρυσά ρούβλια. Επιπλέον, κατέβαλαν για την κατασκευή ίλης τανκς, που πήρε το όνομα “Κολχόζνικοι Γεωργίας”, 3.283.000 ρούβλια και για την κατασκευή του σμήνους αεροπλάνων, που πήρε το όνομα “Σοβιετική Γεωργία” 1.616.380 ρούβλια.[112]
    Παρ’ όλο που η Ελλάδα βρισκόταν στο αντίθετο στρατόπεδο από τον Άξονα και ήταν κατεχόμενη από τους Γερμανούς, εν τούτοις οι σοβιετικές αρχές αντιμετώπιζαν τους ελληνοϋπήκοους ως ύποπτους προδοσίας. Έτσι άρχισαν να τους εκτοπίζουν ανατολικά, όσο προήλαυναν τα γερμανικά στρατεύματα. Η πολιτική της εκτόπισης των θεωρούμενων ύποπτων εθνοτήτων οδήγησε στη δέσμευση μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων και στη σπατάλη σημαντικών οικονομικών πόρων. Οι νέοι διωγμοί κατά των εθνών άρχισαν με την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολ­έμου. Ολόκληροι λαοί θεωρήθηκαν ύποπτοι για προδοσία. Το 1939-1941 εκτοπίστηκαν μεγάλοι πληθυσμοί από τις πρόσφατα προσαρτημένες περιοχές της Βαλτικής, της δυτικής Ουκρανίας κ.λπ. Στη διάρκεια του καλοκαιριού του 1941 Γερμανοί πολίτες της ΕΣΣΔ από τη διαλυμένη Σοβιετική Δημοκρατία του Βόλγα μεταφέρθηκαν μαζικά στην Κεντρική Ασία.[113]
Οι μαζικές εκτοπίσεις των Ελλήνων
    Οι πρώτοι Έλληνες που μετατοπίστηκαν ανατολικά ήταν οι κάτοικοι με ελληνική υπηκοότητα της κοιλάδας του Κουμπάν, περιοχής της νότιας Ρωσίας. Οι αρχές ενημέρωναν τις υπό εκτόπιση οικογένειες ένα 24ωρο πριν.[114]Ενα μέρος τους μεταφέρθηκε στις περιοχές κοντά στο Βλαδιβοστόκ. Οι υπόλοιποι εκτοπίστηκαν στο σιβηρικό Καζακστάν. Η μετατόπιση έγινε λίγο πριν την κατάληψη της περιοχής από τα ναζιστικά στρατεύματα. Η πλειοψηφία των Ελλήνων υπηκόων που κατοικούσαν στη νότια Ρωσία εκτοπίστηκε το 1941-1942, κυρίως στις περιοχές του σιβηρικού Καζακστάν. Ενδεικτικοί είναι οι αριθμοί στο χωριό Μερτσάν. Σε σύνολο 1.000 Ελλήνων, συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν 175 στις διώξεις του ’37-’38. Το 1941 εκτοπίστηκαν 132 οικογένειες στην Κεντρική Ασία, ενώ το 1949 εκτοπίστηκαν άλλες 39.[115]Υπήρχαν επίσης εκτοπισμένοι και στη Σιβηρία, στο χωριό Μιχαήλοφκα της περιφέρειας Σβερντλόφσκ, στην πόλη Σβερντλόφσκ, στην Ουφά και στο Κρασνογιάρσκ.[116]Οι εκτοπισμένες οικογένειες στη Σιβηρία αποδεκατίζονταν κυριολεκτικά από την παγωνιά και τις άθλιες συνθήκες. Ενδεικτικά, οι συνθήκες ζωής στο Κρασνογιάρσκ της Σιβηρίας ήταν άθλιες: “Το πρωί, με 50-60 βαθμούς κάτω από το μηδέν, έπρεπε να μαζέψεις τέσσερα κυβικά μέτρα ξύλα για να σου δώσουν 800 γραμμάρια ψωμί. Αυτά τα ξύλα τα πήγαιναν στα σχολεία. Αλογα δεν υπήρχαν. Τα έβαζαν απάνω μας και εμείς τα πηγαίναμε εκεί”.[117]
    Στο Καζακστάν, οι εκτοπισμένοι Έλληνες μεταφέρθηκαν στα χωριά Τεκάλοβο της περιφέρειας Τζαμπούλ, Καρά Κεμίρ κοντά στην πρωτεύουσα Άλμα Άτα (σήμερα Αλμάτι), Οσακάροβα της περιφέρειας Καραγαντά, στην ίδια την Άλμα Άτα, Αρίκ Μπαλίκ της περιφέρειας Κοκτσετάβ, Οκτιάμπρσκογε της περιφέρειας Τσιλίκ, Λουγκοβόε της περιφέρειας Τζαμπούλ, Πανφίλοβα, Τσιλίκ και Ισσίκ κοντά στην Άλμα Άτα, Αστάχοβκα, στο Καρατάου, στο Κουστανάϊ κ.α. Επίσης μεταφέρθηκαν και στην Κιργιζία, στα χωριά Κίροφσκογε και Ισκίτ Ναουκάτ της περιφέρειας Ος.[118]
    Παρότι οι Έλληνες που παρέμειναν στις κατεχόμενες από τους Γερμανούς περιοχές συμμετείχαν στην Αντίσταση, οι θυσίες τους, όπως και θυσίες των άλλων “τιμωρημένων λαών” στον αντιναζιστικό πόλεμο, αποσιωπήθηκαν μετά την απελευθέρωση.[119]Αντίθετα, εγκαινιάστηκε μια τεράστια επιχείρηση παραχάραξης της ιστορικής μνήμης. Το 1944, μετά την αποχώρηση των Γερμανών, αποφασίστηκε η εκτόπιση των Ελλήνων της Κριμαίας μαζί με τους Τούρκους, τους Βούλγαρους, τους Ιρανούς κ.ά. με το επιχείρημα της συνεργασίας τους με τους κατακτητές.[120]Το 1941 είχε προηγηθεί η εκτόπιση των ελληνοϋπήκοων από το Κερτς της ανατολικής Κριμαίας στην περιοχή Άλμα Άτα του Καζακστάν.[121]Τον Ιούνιο του ’44 εξορίστηκαν οι Έλληνες της Κριμαίας στο Ουζμπεκιστάν και στη Σιβηρία.[122]Από την Κριμαία εκδιώχθηκαν όλες οι εθνότητες εκτός από τους Ρώσους και τους Ουκρανούς.[123]Η μεταφορά του συνόλου των εκτοπισμένων εθνοτήτων της Κριμαίας και της νότιας Ρωσίας απαίτησε 40.000 βαγόνια προορισμένα για μεταφορά εμπορευμάτων. Οι άθλιες συνθήκες ζωής των εκτοπισμένων φαίνονται από το γεγονός ότι, από τις 31.000 οικογένειες που είχαν εκτοπιστεί στην Κιργιζία μόνο οι 5.000 βρήκαν στέγη. Στην περιοχή Φρούνζε, σήμερα Μπισκέκ, αντιστοιχούσε ένα δωμάτιο σε πέντε οικογένειες.[124]
    Οι Έλληνες της Κριμαίας μεταφέρθηκαν κυρίως στην περιοχή γύρω από την πόλη Κοκάντ στο Ουζμπεκιστάν. Αλλοι μεταφέρθηκαν στο Καζακστάν και διασπάρησαν σε τεράστιες εκτάσεις, στο Κεντάου της περιφέρειας Τσιμκέντ, στο χωριό Τσου της περιφέρειας Τζαμπούλ, στην Άλμα Άτα, στο χωριό Μέρκε της περιφέρειας Μερκένσιι, στο χωριό Οκτιάμπροσκογε, στο χωριό Λουγκοβόε, στην πόλη Τζαμπούλ, , στο Καρατάου. Επίσης Έλληνες από την Κριμαία μεταφέρονται στην Κιργιζία, στα χωριά Κίροφκα και Ποκρόφκα της περιφέρειας Ταλάς και στο χωριό Κίροφσκογε. Ο συγγραφέας Αnatoli Pristavkin γράφει για τους Έλληνες της Κριμαίας: “Ποιός ξέρει για τα βάσανα των Ελλήνων της Κριμαίας, οι οποίοι εφοδίαζαν την πολιορκημένη Σεβαστούπολη (σ.τ.σ. εννοεί την πολιορκία από τους Γερμανούς στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο) με νερό και μεταξύ των οποίων δεν υπήρχαν προδότες; Αυτούς εξόρισαν στο Καζακστάν και στη Σιβηρία!”[125]
    Οι εξορίες του 1944 ερμηνεύονται από το γεγονός ότι τη χρονιά αυτή ο Στάλιν διατύπωσε μια θεωρία, σύμφωνα με την οποία η ταξική πάλη εντείνεται όσο εδραιώνεται ο σοσιαλισμός, με αποτέλεσμα τη δημιουργία “επιθετικών λαών” και “ειρηνικών λαών”. Έτσι η εκτόπιση των επιθετικών λαών ήταν αναγκαία συνέπεια της ταξικής πάλης.[126]Ως “επιθετικοί λαοί” κηρύχθηκαν μερικές μικρές εθνότητες με το επιχείρημα ότι συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς κατακτητές, γεγονός εντελώς αναπόδεικτο, και στην περίπτωση των Ελλήνων παράλογο.[127]Οι μαζικές εκτοπίσεις των λαών της Κριμαίας δημιούργησε σημαντικό ανθρώπινο κενό. Μέχρι και το 1975 η πυκνότητα του πληθυσμού στην Κριμαία, και ειδικά στις στέππες της, ήταν μικρότερη από την πυκνότητα πολλών άλλων δημοκρατιών της Σοβιετικής Ένωσης.[128]
    Οι σταλινικές αρχές δεν αρκέστηκαν στην εκδίωξη των ντόπιων πληθυσμών από την Κριμαία, αλλά με μυστικό διάταγμα της 20ης Οκτωβρίου 1944, άλλαξαν όλα τα τοπωνύμια που είχαν ελληνική, γερμανική ή τατταρική καταγωγή. Η απόφαση υλοποιήθηκε μετά από μυστικό διάταγμα του προεδρείου του ανώτατου σοβιέτ της Ρωσίας. Στην περιοχή της Αζοφικής άλλαξαν δέκα ονόματα, στην περιοχή της Αλούστας δέκα, στην περιφέρεια Κουϊμπίσεφ δεκαεννιά και στην περιοχή της Γιάλτας δέκα. Ο σοβιετικός συγγραφέας Κ. Παουστόφσκι γράφει ότι η αλλαγή των ονομάτων μαρτυρά την έλλειψη της πιο στοιχειώδους κουλτούρας και την περιφρόνηση προς το λαό και τη χώρα.[129]Το 1944 εξορίστηκαν από την Ατζαρία οι Κούρδοι και οι Λαζοί. Οι περιουσίες των εκτοπισμένων δόθηκαν στα κολχόζ και λεηλατήθηκαν από τους υπεύθυνους. Τα κοπάδια των Κούρδων δεν μπόρεσαν να επιβιώσουν, επειδή οι νέοι ιδιοκτήτες αγνοούσαν πως να τα προφυλάξουν. Υπήρχαν περιπτώσεις Ελλήνων κομματικών, που κατέλαβαν σπίτια εξορισμένων. Οι ελάχιστοι αυτοί Έλληνες εξαιρέθηκαν, λίγα χρόνια αργότερα, από την εκτόπιση του ελληνικού πληθυσμού.[130]
    Το 1946 εξορίστηκε στο Καζακστάν, στην περιοχή ανάμεσα στην Άλμα Άτα και στη Τζαμπούλ, ένα μεγάλο μέρος από τους Έλληνες του Κουμπάν που είχε αποφύγει την πρώτη εκτόπιση. Οι συνθήκες μεταφοράς ήταν άθλιες. Τρεις μήνες έκαναν οι εξορισμένοι να φτάσουν στους τόπους της εξορίας τους. Μεγάλο μέρος τους πέθανε από τις κακουχίες στο δρόμο. Λίγες οικογένειες κατόρθωσαν να πάρουν το 1946 άδεια μετανάστευσης από το Καζακστάν για την Ελλάδα.[131]Η αντίδραση των Ελλήνων εκφράστηκε στους θρήνους τους:
 
                  Ανάθεμά σε Ρούσια
                  τον νόμον ντο εξέγκες
                  σο Κριμ και σ’ όλον το Καυκάς
                  Ρωμαίον ξάϊ κι εφέκες.[132]
 
    Στις 26 Νοεμβρίου 1946 το Ανώτατο Σοβιέτ ψήφισε ένα μυστικό διάταγμα, σύμφωνα με το οποίο οι εκτοπισμένοι δε μπορούσαν σε καμιά περίπτωση να πάρουν άδεια για να επιστρέψουν στις περιοχές καταγωγής τους. Για τους εκτοπισμένους δημιουργήθηκαν ειδικές ζώνες εγκατάστασης. Κάθε παραβίαση των διαδικασιών εκτόπισης ή των κανονισμών, που είχαν θεσπιστεί, τιμωρούταν με ποινές φυλάκισης ή καταναγκαστικά έργα που έφταναν τα 25 χρόνια.[133]Ο κανονισμός τόνιζε ότι κάθε εκτοπισμένος, από το νεογνό έως το γέροντα, έπρεπε να δηλώνει κάθε μήνα τη διεύθυνσή του. Οι ζώνες εγκατάστασης, οι περιφέρειες και οι περιοχές όπου ζούσαν οι εκτοπισμένοι, χωρίστηκαν από τις ελεύθερες περιοχές με φράγματα στους δρόμους, από φυλάκια και από περιπόλους. Αυτοί οι κα-νονισμοί έγιναν ακόμα πιο σκληροί το 1948.[134]Μερικές όμως οικογένειες Ελλήνων από την Κριμαία, εκτοπισμένες στο Κοκάντ του Ουζμπεκιστάν, κατάφεραν να αναχωρήσουν για την Ελλάδα.[135]
    Η ήττα των κομμουνιστικών στρατευμάτων στην Ελλάδα το 1949, οδήγησε σε νέο κύμα εκτοπίσεων κατά του ελληνικού πληθυσμού της παραλίας και του Καυκάσου. Η Έλλάδα πλέον εντασσόταν οριστικά στο δυτικό στρατόπεδο. Με βάση τη σταλινική λογική, οι Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης ήταν δυνάμει πράκτορες του εχθρού και γι’ αυτό θα έπρεπε να μεταφερθούν από τις συνοριακές περιοχές και να χρησιμοποιηθούν εκεί που είχε ανάγκες η σοβιετική οικονομία. Την ίδια χρονιά είχε ανακοινωθεί το πεντάχρονο σχέδιο βιομηχανικής ανάπτυξης της Κεντρικής Ασίας, όπου τα ειδικευμένα εργατικά χέρια ήταν λίγα, λόγω της νομαδικής κατάστασης των γηγενών κατοίκων.[136]Παρ’ όλη την προσπάθεια την Komsomol να κινητοποιήσει κομσομόλους εθελοντές που θα εργάζονταν στην υπό ανάπτυξη περιοχή, δεν εξασφαλίστηκε ικανοποιητικός αριθμός εργατών. Παράλληλα στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας υπέβοσκαν οι εθνικές αντιθέσεις και οι συγκεκριμένες προτεραιότητες στη σκέψη των τοπικών ηγεσιών. Στην περιοχή της Γεωργίας υπήρχαν εθνικιστικές ομάδες που ήθελαν να ξεφορτωθούν τους “ξενόφερτους”, όπως απ­οκαλούσαν τους Έλληνες και να γεωργιανοποιήσουν την παραλία της Μαύρης Θάλασσας, την Αμπχαζία κυρίως. Στους “ξενόφερτους” συμπεριλαμβάνοντας και άλλες εθνότητες, όπως Αρμένιοι, Αμπχάζιοι, ακόμα και Ρώσοι. Την εποχή εκείνη η γεωργιανή ηγεσία ήταν πανίσχυρη, εφόσον η γεωργιανή ομάδα κυριαρχούσε στο Κρεμλίνο. Το 1948 οι γεωργιανές αρχές έκλεισαν το ρωσικό θέατρο του Σοχούμι και πήραν μέτρα υποβάθμισης του χωριού Ψχου, που ήταν το μοναδικό ρωσικό χωριό της Αμπχαζίας.[137]
    Οι Έλληνες, που ήταν οι πρώτοι που εκτοπίστηκαν μαζικά, χαρακτηρίζονταν από τους σταλινικούς “απάτριδες κοσμοπολίτες” και από αυτή την άποψη η εκτόπισή τους ικανοποιούσε το στρατηγικό στόχο της δημιουργίας ενός “εμπίστου συνοριακού πληθυσμού”.[138]Τον Ιούνιο του 1949 ο βοηθός του Μπέρια, Μγκελάτζε, υπό την άμεση καθοδήγησή του, συγκάλεσε σύσκεψη στελεχών γι’ αυτό το σκοπό. Στη σύσκεψη δόθηκαν οδηγίες για το μαζικό εκτοπισμό του ελληνικού πληθυσμού.[139]Για το σύνολο των εκτοπίσεων υπεύθυνος ήταν ο Λ. Μπέρια. Την άμεση ευθύνη για την υλοποίηση των επιχειρήσεων έφεραν οι βοηθοί του Μ. Κομπούλοφ και Γ. Σέροφ. Οι επιχειρήσεις προετοιμάζονταν με βάση την αρχή του αιφνιδιασμού. Στρατεύματα προωθούνταν προς το σημείο που είχε υποδειχθεί. Η διαδρομή των φορτηγών αυτοκινήτων καθοριζόταν από πολύ πριν. Οι επιχειρήσεις γίνονταν από αποσπάσματα της NKVD, που είχαν την ονομασία Τμήματα Επιτήρησης των Δρόμων και από στρατεύματα επιτήρησης των συνόρων.[140]
    To 1949 δεκάδες χιλιάδες Έλληνες Πόντιοι του Καυκάσου, κατατάχτηκαν στην κατηγορία των “ειδικώς απελαθέντων” και εξορίστηκαν στις 13 Ιουνίου 1949 στην Κεντρική Ασία.[141]Ειδικές δυνάμεις της Κρατικής Ασφάλειας περικύκλωναν τη νύχτα τα ποντιακά χωριά και υποχρέωναν με τα όπλα τους χωρικούς να ετοιμαστούν μέσα σε λίγες ώρες.[142]Δίνοντας διορία σαράντα λεπτών στους κατοίκους, τους ανέβαζαν σε στρατιωτικά φορτηγά. Τους μετέφεραν σε κοντινούς σιδηροδρομικούς σταθμούς, απ’ όπου τους επιβίβαζαν σε τραίνα και τους έστελναν στην Κεντρική Ασία.[143]Επίσημα δε διατυπώθηκε καμιά, έστω και τυπική, αιτία της τιμωρίας αυτής.[144]
    Οι προετοιμασίες των αρχών για την εκτόπιση άρχισε τον Ιανουάριο του 1949. Οι σοβιετικές υπηρεσίες κατέγραψαν όλες τις οικογένειες Ελλήνων που δεν είχαν σοβιετική υπηκοότητα. Το περιστατικό αυτό δημιούργησε υποψίες στους κατοίκους και άρχισαν να διαδίδονται φήμες ότι ο εκτοπισμός θα γίνει στην Ελλάδα. Η φήμη αυτή εύκολα έγινε πιστευτή, εφόσον η επιθυμία μετανάστευσης στην Ελλάδα ήταν πολύ έντονη σε όσους είχαν μεταναστεύσει πρόσφατα από τον Πόντο. Οι φήμες οργίαζαν όσο περνούσε ο καιρός. Το κράτος επίσημα απαγόρευε τη διασπορά τέτοιων ειδήσεων. Πολλοί άρχισαν, δειλά στην αρχή, να πουλούν οικιακά αντικείμενα και μερικά από τα ζώα τους για να συγκεντρώσουν κάποιο χρηματικό ποσό για ώρα ανάγκης.[145]Η φήμη της απέλασης στην Ελλάδα μέσω Ιράν, ακόμα και όταν βρέθηκαν στην Κεντρική Ασία, εξακολούθησε να υπάρχει τις πρώτες μέρες.[146]Μια περιγραφή της απελπισμένης έκφρασης του πληθυσμού τις τελευταίες μέρες πριν από την εκτόπιση είναι η παρακάτω: “Στο χορό Ομάλ εκείνη την ημέρα, με μάτια βουρκωμένα, χόρευαν ακόμη και γέροι και γριές 80 και 90 χρόνων. Τον χορό, που κατέλαβε ολόκληρο το προαύλιο της εκκλησίας, το μεγάλο σαν πλατεία, και τον κύκλο του αποτελούσαν πολλές εκατοντάδες χορευτών, τον συνόδευαν και τον καθοδηγούσαν εννέα λυριτσήδες. Ο χορός εκείνος, γεμάτος μεγαλοπρέπεια, αλλά και αφάνταστη τραγικότητα, ήταν το ύστατο χαίρε όλων μας”.[147]
    Ο χορός αποτελούσε ανέκαθεν σημαντικό μέσο έκφρασης των Ελλήνων του Πόντου. Μια συγκλονιστική στιγμή ήταν αυτή που συνέβη στον κεντρικό Καύκασο, όταν συναντήθηκαν τα τρένα, που ήταν φορτωμένα με Έλληνες εκτοπισμένους από το Σοχούμι και το Μπακού του Αζερμπαϊτζάν. Κλαίγοντας, άρχισαν να χορεύουν με τους σκοπούς της λύρας όλοι μαζί οι εκτοπισμένοι.[148]Για την εξορία αυτή τραγούδησαν:
 
         Σα χίλια εννιακόσια στα σαράνταεννέα
         και τι Ρωμαί­οις εξώρτσανε ση Καζακστάν μερέα.
         Εφέκαμεν τ’ οσπίτια μουν ατά τα μερακλία
         εφέκαμεν τα χτινια μουν δεμένα σα μαντρία.
         Τα χωρία εσουσλάεψαν θάρεις εκοιμούσαν
         τα χτήνοπά μουν έκραζαν τα σκυλία εγουρνούσαν.[149]
 
    Τραγούδησαν επίσης:
 
         Σα χίλια εννιακόσια και σα σαράντα εννέα
         να πάει και άλλο να μην έρτεν εκείνη η χρονία.
         Ατοίν εμάς εκλείδωσαν σ’ έρημα τα βαγόνια
         και ση σειράν πα έστεκαν κα εξ’εφτά σαλόνια.
         Μικροί, τρανοί εβάρκιζαν “εκάγαμε, ανοίξτε
         εγκλήματα κ’ εποίκαμε εσείς εμάς αφήστε”.
         Εμάς ατοίν επέρανε και φέρανε σην Ντράντα
         και τι Ρωμαίοις εξώρτσανε μικρούς, τρανούς για πάντα.
         Το Τσιν, το Τσαλ, το Παλ εμάζεψαν και όλα τα χωρία
         επήγανέ μας σο Καζακστάν/μακρά σην ερημία.[150]
 
    Στους εκτοπισμένους συμπεριλαμβάνονταν μέλη του κόμματος, πολεμιστές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οικογένειες των σκοτωμένων στρατιωτών στο μέτωπο. Δεν εκτοπίστηκαν οι Έλληνες που ήταν εγκατεστημένοι στην κεντρική Γεωργία. Από την περιοχή αυτή εκτοπίστηκαν μόνο οι ελληνικές οικογένειες που είχαν εγκατασταθεί εκεί ως πρόσφυγες το 1918.[151]Οι εκτοπισμένοι δικαιούνταν να πάρουν μαζί τους λίγα μόνο ρούχα και στρώματα σε μπαούλα. Σε πολλές αποστολές έδιναν φαγητό μόνο δύο φορές, ενώ προβλεπόταν δαπάνη 5 ρουβλίων για κάθε εκτοπισμένο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού και γάλα για τα παιδιά.[152]
    Δεκαπέντε μέρες μετά τον εκτοπισμό των ελληνοϋπηκόων από την Αμπχαζία, οι Έλληνες που είχαν τη σοβιετική υπηκοότητα υποχρεώθηκαν να δηλώσουν ότι φεύγουν εθελοντικά. Τους εξανάγκασαν επιπλέον να πληρώσουν εισιτήριο για τη μεταφορά τους στη Κεντρική Ασία. Υπήρχαν πολλές περιπτώσεις μεικτών γάμων, όπου εκτόπιζαν μόνο τον Έλληνα ή την Ελληνίδα, διαλύοντας την οικογένεια.[153]Οι ηγέτες των Ελλήνων της Αμπχαζίας υποστήριξαν ότι 20.000 ελληνικές κατοικίες απαλλοτριώθηκαν το 1949 και παραχωρήθηκαν στους εποίκους, τους οποίους εγκατέστησε η τοπική κυβέρνηση στις ελληνικές περιοχές.[154]Δεν έχει υπολογιστεί ο ακριβής αριθμός των εκτοπισμένων από την Αμπχαζία. Οι εκτιμήσεις κυμαίνονται μεταξύ 40.000 ατόμων και 70.000.[155]
    `Την ίδια περίοδο εκτοπίστηκαν και οι τελευταίοι Έλληνες που είχαν απομείνει στην περιοχή του Κρασνοντάρ. Ο πληθυσμός μεταφέρθηκε με κλειστά τρένα στους τόπους της εξορίας. Το ταξίδι της εξορίας διαρκούσε περίπου δεκαπέντε μέρες. Υπάρχουν μαρτυρίες για συγκρούσεις με τα στρατεύματα της Κρατικής Ασφάλειας που τους συνόδευαν, με θύματα πολλούς από τους εκτοπισμένους.[156]Εκατοντάδες άτομα έχασαν τη ζωή τους στο ταξίδι της εξορίας. Στους τελικούς τόπους διαμονής πέθαναν τα περισσότερα μικρά παιδιά και οι γέροντες.[157]Υπολογίζεται ότι το ποσοστό των θανάτων έφτανε το 20-25% των εκτοπισμένων, δηλαδή στα 40-50.000 άτομα.[158]Τους εξόριστους θέριζε ο κοιλιακός τύφος, ο μελιταίος πυρετός, η ιλαρά και η φυματίωση. Οι αρχές απαγόρευαν ακόμα και στους ασθενείς να απομακρυνθούν από τους τόπους εγκατάστασης και να νοσηλευτούν σε κάποιο νοσοκομείο.[159]
Η ζωή στην Κεντρική Ασία
    Οι εξόριστοι Έλληνες μεταφέρθηκαν σε περιοχές του Καζακστάν και του Ουζμπεκιστάν, όπου υπήρχαν μεταλλεία μολύβδου και βαμ­βακοφυτείες. Οι περιοχές αυτές είχαν πρωτοκατοικηθεί μόλις το 1925, αφού υδροδοτήθηκαν με τα νερά του ποταμού Σιρ Νταριά. Το τοπίο είναι ιδιαίτερα απωθητικό. Για εκατοντάδες χιλιόμετρα δεν υπάρχει βλάστηση. Τα διάφορα κολχόζ και σοβχόζ άρχισαν να κατοικούνται από τη στιγμή που αποπερατώθηκαν τα κανάλια που μεταφέρουν νερό. Οι Έλληνες βρήκαν στις περιοχές αυτές ντόπιους Καζάκους ή Ουζμπέκους, Ρώσους, Τάταρους και Γερμανούς, που είχαν εκτοπιστεί από το 1941. Συνάντησαν επίσης και άλλους λαούς του Καυκάσου που είχαν εκτοπιστεί μετά τον πόλεμο, όπως Τσετσένους, Καρατσάεβους, Οσετίνους, Τάταρους από την Κριμαία κ.ά.[160]Οι υπεύθυνοι όλων των εκτοπίσεων, για τις “εξαιρετικές υπηρεσίες” που πρόσφεραν σ’ αυτό τον τομέα και για τις “μεγάλες ικανότητες στρατιωτικού ηγέτη” που επέδειξαν κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων εκτόπισης παρασημοφορήθηκαν. Ο Σέροφ ειδικά, παρασημοφορήθηκε με το μεγαλύτερο στρατιωτικό παράσημο Σουβάροφ Α’ τάξης, το οποίο γενικά απονέμεται σε στρατιωτικούς ηγέτες που διευθύνουν νικηφόρες επιχειρήσεις στο μέτωπο.[161]
    Τους εκτοπισμένους τους κατέβαζαν σε διάφορους σταθμούς. Από εκεί, οι εκπρόσωποι των γειτονικών κολχόζ έρχονταν και έπαιρναν όσους χρειάζονται. Κάθε κολχόζ βρισκόταν σε μια απόσταση 3-5 χιλιομέτρων από το επόμενο. Οι εκτοπισμένοι έμεναν αρχικά είτε σε γιούρτες είτε σε θαλάμους φυλακισμένων, εάν υπήρχαν στο κολχοζ τέτοιοι από προηγούμενες εκτοπίσεις πληθυσμών, είτε έσκαβαν τη γη και κατασκεύαζαν μόνοι τους πρόχειρες τρώγλες. Οι περιορισμοί μετακίνησης ήταν πολύ αυστηροί.[162]Οι περιοχές που μεταφέρθηκαν οι νέοι Έλληνες εκτοπισμένοι στο Καζακστάν ήταν το Τσιμκέντ και η περιφέρεια, το Παχτά Αράλ και το Κεντάου, το Τζαμπούλ και τα χωριά Τσου και Άσα, το χωριό Γεώργιεφκα, το Ζανάτας, η Άλμα Άτα, το Μέρκε, το Καρατάου. Στην Κιργιζία, η περιοχή Ταλάς, η περιοχή Ος και στη Σιβηρία στην περιοχή Σβερντλόφσκ.[163]Οι Έλληνες άργησαν να προσαρμοστούν, γιατί οι συνθήκες ήταν πολύ διαφορετικές απ’ αυτές του Καυκάσου. Όσους τους πήγαν στα ορυχεία μολύβδου του Μεργκαλιμσάι, τους εγκατέστησαν σε στάβλους αλόγων ή προβάτων, οι οποίοι είχαν διαστάσεις τρία επί τρία και πόρτες ύψος ενός μέτρου. Το δάπεδο ήταν χωμάτινο, όπως και η οροφή, πάνω από τα κλαδιά άγριων καλαμιών. Για καύσιμη ύλη χρησιμοποιούσαν πετροκάρβουνο, το οποίο το μάζευαν γύρω από τις γραμμές του τρένου, όπου έπεφτε από τα τρένα που το μετέφεραν. Στη συνέχεια οι εκτοπισμένοι στο Μεργκαλιμσάι έχτισαν διώροφα ξύλινα σπίτια με οκτώ διαμερίσματα συνολικά. Το κάθε διαμέρισμα ήταν 40 τετραγωνικά μέτρα.[164]Οι ντόπιοι, οι Καζάκοι, οι Κιργίζιοι, οι Ουζμπέκοι, καθώς και οι από παλιότερα εξορισμένοι Κορεάτες, Γερμανοί κ.α. βοήθησαν αποφασιστικά τους εκτοπισμένους Έλληνες να επιβιώσουν.[165]
    Οι Έλληνες έγραψαν τραγούδια για τους τόπους εξορίας τους:
 
                  Ανάθεμα σο Τουρκεστάν
                  και σο Μεργκαλιμσάι
                  το χρόνο δώδεκα μήνας
                  πάντα αέρας φυσάει.[166]
 
    Όσον αφορά την εργασιακή ένταξη των εκτοπισμένων, δεν υπήρχε καμιά μέριμνα αξιοποίησης των ειδικοτήτων. Για παράδειγμα, ειδικευμένους σε μηχανολογικά ζητήματα τους εγκαθιστούσαν σε αγροτικά κολχόζ. Μεγάλο πρόβλημα αντιμετώπιζαν οι Έλληνες που υποχρεώνονταν να εγκατασταθούν σε κολχόζ κοντά στη λίμνη Αράλη. Η περιοχή ήταν εξαιρετικά μολυσμένη από την αλόγιστη χρήση χημικών φυτοφαρμάκων. Χαρακτηριζόταν από τη μεγάλη παιδική θνησιμότητα και την εξαφάνιση μερικών ευαίσθητων ειδών, όπως οι μέλισσες.[167]Το μεγαλύτερο πρόβλημα το είχαν όσοι εγκαταστάθηκαν σε σοβχόζ, τα οποία μόλις είχαν διοργανωθεί. Δεν υπήρχαν κατοικίες και ο κόσμος εγκαθίστατο σε σκηνές, μέχρι να χτιστούν μικρά πλινθόκτιστα σπίτια.[168]
    Οι υπεύθυνοι της μυστικής αστυνομίας σε διάφορες περιοχές υποχρέωναν τους εκτοπισμένους να υπογράψουν συμβόλαια παραμονής για 20 χρόνια.[169]Κατείσχαν τα διαβατήρια αλλοδαπών που είχαν οι ελληνοϋπήκοοι και μαζί μ’ αυτά την άδεια παραμονής. Προσπαθούσαν να πείσουν τους εκτοπισμένους να δεχτούν τη σοβιετική υπηκοότητα με το επιχείρημα ότι το ελληνικό κράτος “πούλησε” τους Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης. Οι ελληνοϋπήκοοι δεν είχαν το δικαίωμα να απομακρυνθούν από τα κολχόζ σε απόσταση μεγαλύτερη των πέντε χιλιομέτρων και υποχρεώνονταν να δηλώνουν παρουσία μια φορά την εβδομάδα και, μερικές φορές, κάθε τρεις ημέρες στην Κομεντατούρα.[170]
    Η άσχημη μοίρα των εκτοπισμένων έγινε τραγούδι-καταγγελία:
 
                  Ας λέγω σας ε παιδία
                  ντο έντον ση Ρουσία
                  το μίλλετ ετοπλάεψαν
                  άμον κωσσούς πουλία.
                  Τη Καζακστάν τα δρόμια
                  έρημα απομένε’
                  έφαγαν το καρδόπο μου
                  και ολίγον επέμνε.[171]
 
   Το 1949 στην πρωτεύουσα του Ουζμπεκιστάν, στη Τασκένδη, έφτασε και μια άλλη ομάδα Ελλήνων. Αυτή των πολιτικών προσφύγων. Οι ηγεσίες των πολιτικών προσφύγων αντιμετωπίζαν τους εξορισμένους Πόντιους ως “εχθρούς του λαού”.[172]Τα πρώτα δύο χρόνια ήταν μαρτυρικά για τους εκτοπισμένους Έλληνες. Στη συνέχεια όμως κατάφεραν να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής τους. Δανειοδοτήθηκαν από το κράτος, έχτισαν σπίτια, απόκτησαν ζώα, καλλιέργησαν τον κήπο των δύο στρεμμάτων στον καθένα, που τους παραχωρήθηκε. Σε 4-5 χρόνια από την εγκατάστασή τους άλλαξε η μορφή του τόπου. Σιγά σιγά άρχισαν να ασκούν τα πραγματικά τους επαγγέλματα.[173]Τους γάμους, τα βαφτίσια και τις λειτουργίες τα έκαναν παράνομα με επίσης εκτοπισμένους Έλληνες ιερείς, οι οποίοι γύριζαν τα χωριά που ζούσαν εκτοπισμένοι.[174]
    Ο συνολικός αριθμός των Ελλήνων που εκτοπίστηκε στην Κεντρική Ασία και στη Σιβηρία τη δεκαετία του ’40, είναι δύσκολο να υπολογιστεί με ακρίβεια. Οι διάφορες, πρόχειρες, εκτιμήσεις των ερευνητών υπολογίζουν το συνολικό αριθμό των εκτοπισμένων Ελλήνων σε 200.000.[175]Σε υπόμνημα που υπέβαλε το 1986 η Επιτροπή για την Αποκατάσταση των Δικαιωμάτων των Ελλήνων από τον Πόντο που ζούν στην ΕΣΣΔ, αναφέρεται ο υπερβολικός αριθμός των 350.000.[176]Μόνο για την Αμπχαζία έχουμε κάποια στοιχεία για τους αριθμούς των εκτοπισμένων, τα οποία όμως μας δίνουν τελικούς αριθμούς που απέχουν αρκετά μεταξύ τους. Από την περιοχή της Γκάγκρας εκτοπίστηκαν 256 νοικοκυριά, από την περιοχή της Κουταούτα 320, από την περιοχή του Σοχούμι 2.734, από την περιοχή του Γκουλρίπσι 1.525 και από την περιοχή του Οτσαμτσίρι 127. Τα νοικοκυριά αυτά, με τους μετριοπαθέστερους υπολογισμούς αντιστοιχούν σε έναν αριθμό 34.000 ατόμων, εκ των οποίων οι 6.121 ήταν ελληνοϋπήκοοι.[177]
    Άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό των εκτοπισμένων από την Αμπχαζία σε 50.000 και από την Ατζαρία σε 20.000.[178]Κάποιοι υπολογισμοί, μόνο για τους ελληνοϋπήκοους, μπορούν να γίνουν από τον αριθμό των συρμών που χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά των εκτοπισμένων. Ο Σ. Πιπερίδης γράφει ότι από τις 13 Ιουνίου 1949 έως 20 Ιουνίου αναχώρησαν 40 συρμοί με 30 βαγόνια ο καθένας.[179]Ο Χ. Σιδηρόπουλος δίνει συνολικά τον αριθμό των 68 συρμών με 25 βαγόνια ο καθένας.[180]Στα βαγόνια επιβιβάζονται από 15 άτομα έως 45. Η μεγάλη αυτή απόκλιση, εκτός από την υποκειμενικότητα των εκτιμητών, οφείλεται στο μέγεθος του βαγονιού και στο εκάστοτε πλήθος των υπό εκτόπιση Ελλήνων. Στην εκτίμηση του Πιπερίδη, ο μικρότερος αριθμός των εκτοπισμένων ελληνοϋπηκόων στο οκταήμερο, 13 έως 20 Ιουνίου, είναι 18.000 και ο μεγαλύτερος 54.000, ενώ στην εκτίμηση του Σιδηρόπουλου ο μικρότερος αριθμός είναι 25.500 και ο μεγαλύτερος 76.500.
    Η αποζημίωση που δόθηκε στους εκτοπισμένους ήταν ασήμαντη. Κατ’ αρχάς, εξαιρέθηκαν από την αποζημίωση οι ελληνοϋπήκοι. Για παράδειγμα, σε 1.074 νοικοκυριά των Ελλήνων της περιοχής του Σοχούμι έδωσαν, κατά μέσον όρο στο καθένα αποζημίωση για τα βοηθητικά οικήματα, τις καλλιέργειες και τον αγροτικό εξοπλισμό, 616 ρούβλια και 22 καπίκια με τις τιμές του 1961, που αντιστοιχούν σε 61 ρούβλια και 22 καπίκια σε τιμές του 1989.[181]Τα μεγάλα ζώα τα εκτιμούν 100 ρούβλια ή 10 σε τιμές του 1989. Τα μικρά ζώα δεν υπολογίστηκαν καθόλου. Κάθε οικογένεια είχε περίπου 3 κερασφόρα ζώα. Η συνολική αποζημίωση που δόθηκε στους εκτοπισμένους από το Σοχούμι ανήλθε σε 290.930 ρούβλια για τα ζώα και 664.915 ρούβλια για τα βοηθητικά οικήματα, για τα αγροτικά μηχανήματα καθώς και για τις καλλιέργειες. Συνολικά 995.845 ρούβλια.[182]
    Στη θέση των εκτοπισμένων το υπουργικό συμβούλιο της Γεωργίας και η Κεντρική Επιτροπή του Κ.Κ. Γεωργίας αποφάσισαν : “Να μεταφερθούν τον Ιούνιο του 1949 από τις άγονες περιοχές της Γεωργίας 2.000 νοικοκυριά κολχόζνικων στην Αμπχαζία στις περιοχές που έμειναν ελεύθερες από την ειδική μετανάστευση”. Σ’ αυτά προστέθηκαν άλλες 500 οικογένειες νέων εποίκων. Με την απόφαση υποχρεώθηκε “… το υπουργικό συμβούλιο της Αμπχαζίας, η περιφερειακή επιτροπή του Κ.Κ. Γεωργίας καθώς επίσης και το υπουργείο Γεωργίας: 1. Nα παραδώσει στα κολχόζ των εποίκων όλα τα περιουσιακά στοιχεία των κολχόζ στα οποία ήσαν μέλη οι ειδικοί μετανάστες, δηλαδή τις καλλιέργειες, τα κτίρια, τον εξοπλισμό, τα αγροτικά εργαλεία, τα ζώα, τους χρηματικούς και άλλους πόρους χωρίς καμία απαίτηση, 2. Να παραχωρήσει στους κολχόζνικους για ιδιωτική καλλιέργεια από 0,5 έως 1 εκτάριο, 3. Να παραδώσουν στους νέους αγρότες τα σπίτια και τα άλλα βοηθητικά οικήματα καθώς επίσης και τις καλλιέργειες και τα ζώα, τα οποία αγοράσθηκαν από τους ειδικούς μετανάστες στην τιμή με την οποίαν είχαν εκτιμηθεί… 6. Να υποχρεωθεί το γεωργιανό γραφείο της αγροτικής τράπεζας να παραχωρήσει μακροχρόνια δάνεια στους νέους εποίκους, υπολογίζοντας για κάθε οικογένεια 10.000 ρούβλια, 7. Η μεταφορά των νέων εποίκων και της περιουσίας τους στους νέους τόπους κατοικίας να γίνει με φροντίδα του υπουργικού συμβουλίου της Γεωργίας.[183]
    Εκτός από τα παραπάνω, για τις ανάγκες των νέων κατοίκων δόθηκαν 720.000 ρούβλια, καθώς και χρήματα για την κατασκευή υδραγωγών μήκους 15 χλμ. Επίσης υπήρξε πρόβλεψη για τη δημιουργία 344 σπιτιών στην Αμπχαζία και για τη παροχή οικοδομικών υλικών. Στους νέους έποικους δόθηκαν αρκετοί τόνοι τροφίμων. Για την περιοχή του Σοχούμι απαιτήθηκε συνολικά ποσό ύψους 12.028.500 ρουβλίων, για την αποκατάσταση των νέων εποίκων. Στην περιοχή του Γκουρλίψι δόθηκαν 6.210.000 ρούβλια.[184]Στους νέους εποίκους παραχωρήθηκαν και τα σπίτια των Ελλήνων “ειδικών μεταναστών” στην Κεντρική Ασία.[185]
    Οι Έλληνες που εκτοπίστηκαν έβλεπαν τους νέους εποίκους να καταφθάνουν με τραγούδια και κόκκινες σημαίες.[186]Σε έρευνα που έγινε αργότερα για τις περιουσίες των Ελλήνων και την αποζημίωσή τους, μια έκθεση του υπουργείου Εσωτερικών αναφέρει: “Στην όλη επιχείρηση δεν είχαν τηρηθεί πάντα οι ηθικοί κανόνες. Τα σπίτια των Ελλήνων είχαν αξιολογηθεί σε πολύ χαμηλές τιμές και είχαν αποκτηθεί για προσωπική χρήση από κομματικά και σοβιετικά στελέχη”. Στην έκθεση κατονομάζονται συγκεκριμένα άτομα που καταπάτησαν ελληνικές περιουσίες, όπως ο δήμαρχος της πόλης Κουταούτα, ο γραμματέας της κομματικής οργάνωσης του Σοχούμι, ο υποδιευθυντής του υπουργείου κρατικής ασφάλειας κ.α.[187]
    Στο ερώτημα γιατί υπάρχει αυτή η τόσο διαφορετική αντιμετώπιση της σοβιετικής εξουσίας απέναντι σε δύο σοβιετικούς πληθυσμούς, τους Έλληνες και τους Γεωργιανούς -δίχως να λάβουμε υπ’ όψιν στο ερώτημα αυτό τους ελληνοϋπήκοους- η απάντηση μπορεί να δοθεί μόνο με την παραδοχή ότι η εξουσία δανειζόμενη το τσαρικό μοντέλο, χώριζε τα έθνη σε ένοχα και μη. Αυτή τη θέση διατυπώνει ο Ν. Ιωαννίδης, συμπληρώνοντας επί πλέον ότι υπήρχαν τρεις ακόμα λόγοι: οι Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης θεωρήθηκαν ύποπτοι μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού στην Ελλάδα, η ηγετική ομάδα στη Γεωργία είχε εθνικιστικές απόψεις και θεωρούσε τους Έλληνες ξενόφερτους και τέλος τότε άρχιζε η βιομηχανική ανάπτυξη της Κεντρικής Ασίας.[188]
    Οι Έλληνες της Αμπχαζίας ερμήνευσαν τις μαζικές εκτοπίσεις ως υλοποίηση του σχεδίου των Γεωργιανών εθνικιστών να εγκατασταθούν στην Αμπχαζία γεωργιανές ομάδες και να εξασφαλίσουν έτσι την πληθυσμιακή τους υπεροχή, να αφομοιώσουν την Αμπχαζία και να θέσουν τέρμα στην αμπχάζικη εθνότητα. Με ένα χτύπημα να τελειώσουν με τους Έλληνες, τους Αρμένιους και τους Αμπχάζιους, οι οποίοι βασικά εμπόδιζαν την επεκτατική πολιτική του Ι. Στάλιν, του Λ. Μπέρια και των συνεργατών τους.[189]
    Ο R. Gordeziani, διευθυντής του Ινστιντούτου Μεσογειακών Μελετών του Πανεπιστημίου της Τιφλίδας, αναφέρει ότι η εκτόπιση των Ελλήνων εντάσσεται στην προσπάθεια του Στάλιν για εκκαθάριση των συνοριακών περιοχών με στόχο την καλύτερη προετοιμασία της επίθεσης της ΕΣΣΔ κατά της Δύσης.[190]O G. Zorzoliani, διευθυντής ενός συμβουλευτικού οργάνου της γεωργιανής κυβέρνησης για θέματα μειονοτήτων, αναφερόμενος στο κλείσιμο των ελληνικών σχολείων υποστήριξε μια άποψη που βρίσκεται εγγύτερα στην κυρίαρχη άποψη της γεωργιανής εξουσίας. Αναφέρει ότι το κλείσιμο των σχολείων προκλήθηκε, επειδή οι ίδιοι οι Έλληνες δεν ήθελαν να έχουν μια μόρφωση αποκλειστικά ελληνική, γιατί έτσι δεν μπορούσαν να είναι μέλη της κοινωνίας και αποκλείονταν από την ανώτατη εκπαίδευση. Ομολογεί ότι την περίοδο εκείνη “… άρχισε ο σωβινισμός από τη Ρωσία, διαμορφώθηκε και εδώ (σ.τ.σ. στη Γεωργία) ο γεωργιανός εθνικισμός”.[191]Ο Ρώσος ιστορικός Ν. Boukai υποστηρίζει ότι η εκτόπιση του ελληνικού πληθυσμού έγινε με απόφαση του ίδιου του Στάλιν, για να εκτονώσει την εθνικιστική ένταση που επικρατούσε στο βόρειο Καύκασο και στην Κριμαία, όπως επίσης για να απομακρύνει από τις συνοριακές περιοχές τους εκπροσώπους των “μη έμπιστων” εθνικοτήτων[192]
    Η πολιτική κατά του ελληνικού πληθυσμού σ’ όλη τη Σοβιετική Ένωση ήταν ενιαία. Ακόμα και στις περιοχές όπου υπήρχε σημαντικός ελληνικός πληθυσμός που δεν εκτοπίστηκε, όπως στη Μαριούπολη της νότιας Ουκρανίας, ασκήθηκε μια πολιτική που στόχευε στην καταστροφή της συμπαγούς ελληνικής κοινωνίας. Ενώ μέχρι το 1937 ο ελληνικός πληθυσμός χαρακτηρίζεται από συντηρητισμό, όσον αφορά το συγχρωτισμό του με άλλες εθνότητες,[193]στη συνέχεια έγινε προσπάθεια να υποχωρήσει ο συντηρητισμός αυτός με το μαζικό εποικισμό και τους μεικτούς γάμους, οι οποίοι ενισχύονταν με διάφορους τρόπους. Για παράδειγμα, οι Έλληνες αποβλήθηκαν από τις διευθυντικές θέσεις, οι οποίες καταλήφθηκαν από μη Έλληνες. Οι νέοι διευθύνοντες τις διάφορες υπηρεσίες άρχισαν να τρομοκρατούν τον ελληνικό πληθυσμό, απειλώντας τον συνεχώς με το παράδειγμα των εκτοπισμένων. Επιπλέον, η επαγγελματική σταδιοδρομία των νέων συνδέθηκε με την αλλαγή της δήλωσης της εθνικότητας.[194]Καλλιεργήθηκε στους συνοίκους των Ελλήνων, μια υπεροπτική συμπεριφορά που περιείχε ένα συναίσθημα περιφρόνησης: “… μας φερόντουσαν σαν σε όντα δεύτερης κατηγορίας που είχαν καπιταλιστικές τάσεις… Ήμασταν φθηνά και καλά εργατικά χέρια αυτών που μας κυβερνούσαν χωρίς να έχουμε κανένα δικαίωμα”.[195]
    Οι Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης αποκάλεσαν “γενοκτονία και εθνοκτονία μαζί…” τις διώξεις, οι οποίες άλλαξαν ριζικά την δημογραφική κατάσταση στις παραθαλάσσιες περιοχές του Κουμπάν, της ανατολικής Κριμαίας, του Δονμπάς και άλλων περιοχών όπου παραδοσιακά κατοικούσαν οι Έλληνες. Ετσι οι Έλληνες, που κάποτε αποτελούσαν την πλειοψηφία σ’ αυτά τα μέρη, κατέληξαν να είναι η μειοψηφία.[196]Θεώρησαν ότι έτσι επιτυγχάνονταν ο κύριος στόχος του ολοκληρωτικού καθεστώτος, η αφομοίωση του ελληνικού πληθυσμού: “… εξοντώθηκαν όλοι σχεδόν οι Έλληνες διανοούμενοι και ο λαός εκτοπίστηκε στις στέππες του Καζακστάν και της Κεντρικής Ασίας, στα Ουράλια, στη Σιβηρία, στην περιοχή του Πόλου. Οι άνθρωποι χάσαν τα σπίτια τους, την περιουσία τους, τις πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες, τη γλώσσα τους, την ιστορία, τον πολιτισμό. Αρχισε η παρακμή και η αφομοίωση του ελληνικού πληθυσμού”.[197]Σε υπόμνημα που έστειλαν το 1991 οι ελληνικές οργανώσεις της ΕΣΣΔ στον πρόεδρο της Ρωσίας έγραφαν: “… Οι διώξεις του 1938, 1944, 1949, κατάφεραν σκληρό χτύπημα στον ελληνικό λαό. Τον άφησαν δίχως τη δυνατότητα φυσιολογικής πνευματικής ανάπτυξης, εκδιώκοντάς τον από τους τόπους της ιστορικής του κατοικίας. …Κατά τις διώξεις εξολοθρεύτηκαν δεκάδες χιλιάδες Έλληνες και κυρίως οι πιο επιφανείς εκπρόσωποι της διανόησης…”[198]Η τάση φυγής προς την Ελλάδα έγινε πλέον ο μόνομος στόχος των εκτοπισμένων, οι οποίοι πλέον δεν είχαν χάσει κάθε εμπιστοσύνη προς το σοβιετικό κράτος. Η Ελλάδα γίνεται στόχος ζωής, μοναδική διέξοδος φυγής από μια καταθλιπτική και καταπιεστική καθημερινότητα. Η κατάσταση αυτή αποτυπώνεται και στα τραγούδια των εκτοπισμένων:
 
                  Θα κόφτομεν το μουχτερόν
                  θα τρώγωμεν τη σάλα
                  αν αξιώνει ο θεός
                  θα πάμε σην Ελλάδα.
                  Σην Ελλάδαν ευρίουνται
                  όλα τα ευλογίας,
                  σο Καζακστάν θα τρώνε μας
                  τα φτείρας και τα μυίας.[199]
Mετά το θάνατο του Στάλιν
    Μέχρι το θάνατο του Στάλιν, το 1953, οι συνθήκες που αντιμετώπιζαν οι εκτοπισμένοι πληθυσμοί θύμιζαν στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το θάνατο του Στάλιν ακολούθησε μια περίοδος που χαρακτηρίζεται από την άγρια διαμάχη για την εξουσία. Ο Μπέρια, στην προσπάθειά του να επικρατήσει δυναμικά, συγκρούστηκε με όλα τα άλλα μέλη της ηγεσίας. Στην αποφασιστική συνεδρίαση του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΣΕ[200], πήγε συνοδευόμενος από ισχυρές δυνάμεις ασφαλείας, οι οποίες περικύκλωσαν το κτίριο. Ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις, όμως, περικύκλωσαν τις δυνάμεις του Μπέρια και συνέλαβαν τον ίδιο. Την παραμονή των Χριστουγέννων ανακοινώθηκε η εκτέλεσή του. Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι αποδείχτηκε πράκτορας των ιμπεριαλιστών και εχθρός του λαού.[201]Μαζί με τον Μπέρια εκτελέστηκε και Μ. Κομπούλοφ, που ήταν υπεύθυνος για τις εκτοπίσεις των εθνοτήτων. Ο άλλος υπεύθυνος των εκτοπίσεων, ο Σέρωφ, χάρη στο ρόλο που έπαιξε κατά τη σύλληψη του Μπέρια και χάρη στην προστασία του Χρουτσόφ, έγινε αρχηγός της ΚGB και στη συνέχεια υπαρχηγός του γενικού Επιτελείου Στρατού. Αργότερα πήρε το βαθμό του στρατηγού στρατιάς και ανακηρύχτηκε ήρωας της Σοβιετικής Ένωσης.[202]
    Με το θάνατο του Στάλιν, άλλαξε η αντιμετώπιση των αγροτών. Οι υπερβολικοί φόροι που έπνιγαν την ύπαιθρο καταργήθηκαν. Οι τιμές διάθεσης των προϊόντων των κολχόζ αυξήθηκαν, με ευεργετικά αποτελέσματα στη ζωή των αγροτών.[203]Ο Χρουτσόφ επέτρεψε τη μαζική αποφυλάκιση των κατάδικων από τη Σιβηρία. Τον Ιούλιο του 1954, το υπουργικό συμβούλιο της ΕΣΣΔ ψήφισε μια απόφαση για την “άρση ορισμένων περιορισμών στο νομικό καθεστώς των μετακινημένων προσώπων”. Όσοι θεωρούνταν ότι συμμετείχαν σε κοινωνικά χρήσιμη εργασία, έπαιρναν άδεια να πηγαίνουν ελεύθερα στη δουλειά τους και να δηλώνουν μόνο μια φορά το χρόνο τη διεύθυνσή τους στην MVD. Επιτράπηκε στα παιδιά που ήταν μικρότερα των δέκα ετών να σβηστούν από τους καταλόγους των εκτοπισμένων, ενώ τα πιο μικρά παιδιά απελευθερώθηκαν από την επιτήρηση και τους διοικητικούς περιορισμούς. Δεν έγινε όμως πουθενά λόγος για την επιστροφή των εκτοπισμένων, πληθυσμών στις πατρίδες τους. Αντίθετα, ένα διάταγμα συνιστούσε “την εντατικοποίηση της μαζικής αγκιτάτσιας και της μορφωτικής δουλειάς” για τους εκτοπισμένους.[204]
    Στις 17 Σεπτεμβρίου 1955, ψηφίστηκε από το Ανώτατο Σοβιέτ το διάταγμα”Για την αμνηστία των σοβιετικών πολιτών που συνεργάστηκαν με τις κατοχικές δυνάμεις κατά την περίοδο του μεγάλου πατριωτικού πολέμου 1941-1945″. Οι Έλληνες ζήτησαν αμέσως να εφαρμοστεί και γι’ αυτούς το διάταγμα, ώστε να μπορέσουν να επιστρέψουν. Στις 7 Μαρτίου 1956, ο υπουργός Ν. Ντουντάροφ και τα μέλη της Επιτροπής για την Κατάργηση των Περιορισμών, έστειλαν ένα υπόμνημα στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΣΕ, στο οποίο αναφέρουν τα εξής: “Σύμφωνα με το υπ’ αριθμ. 5984 διάταγμα της Κρατικής Επιτροπής Αμυνας από την 2α Ιουνίου 1944 είχαν εκτοπιστεί από την Κριμαία οι συνεργάτες των Γερμανών γερμανικής, ελληνικής, βουλγαρικής και αρμενικής εθνότητας… Στα κομματικά όργανα καταφθάνουν αιτήσεις από εκτοπισμένους Έλληνες, Βούλγαρους και Αρμενίους που ζητούν την κατάργηση των εις βάρος τους περιορισμών, λόγω της ψήφισης στις 17 Σεπτεμβρίου 1955 από το ανώτατο σοβιέτ του διατάγματος…”[205]
    Στις 27 Μαρτίου το ανώτατο σοβιέτ πήρε μια απόφαση, με την οποία προβλεπόταν να εφαρμοστεί και στην περίπτωση των Ελλήνων, Βουλγάρων και Αρμενίων που εκτοπίστηκαν από την Κριμαία το 1944 το διάταγμα, να αρθούν οι περιορισμοί για τη μετακίνησή τους από τους τόπους εγκατάστασης και να απαλλαγούν από την διοικητική επιτήρηση των οργάνων του υπουργείου εσωτερικών και να ορισθεί ότι οι απαλλαγμένοι Έλληνες, Βούλγαροι και Αρμένιοι και τα μέλη των οικογενειών τους μπορούσαν να κατοικήσουν σε οποιοδήποτε σημείο της χώρας εκτός από την περιοχή της Κριμαίας. Πριν την υπογραφή του παραπάνω διατάγματος, που πάντως εξαιρούσε την Κριμαία, υπήρχαν μερικές μεμονωμένες περιπτώσεις επιστροφής. Πρώτος επιστρέφει στο Σοχούμι από το Καζακστάν ο γιατρός Π. Μπουμπουρίδης τον Οκτώβριο του 1954. Μετά την υπογραφή του διατάγματος επιτρέπεται σε όλους τους Έλληνες με σοβιετική υπηκοότητα να επιστρέψουν στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας. Οι τοπικές αρχές του Καζακστάν υψώσαν πολλά γραφειοκρατικά εμπόδια για να αποτρέψουν την αναχώρηση των Ελλήνων που θεωρούνταν καλοί εργάτες.[206]
    Παρ’ όλες τις συνεχείς απολύσεις των κρατουμένων μετά το 1953, το Φεβρουάριο του 1956 βρίσκονταν ακόμη στις φυλακές και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης εκατομμύρια πολιτικοί κρατούμενοι. Δίχως να μπει στο 20ο Συνέδριο το ζήτημα της αποκατάστασης, ο Χρουτσόφ άρχισε την μαζική αποφυλάκιση των κρατουμένων.[207]Το πρόβλημα που πρόκυψε με την αποκατάσταση των εκτοπισμένων, εφόσον κλήθηκε να αποκαταστήσει τις αδικίες ο ίδιος μηχανισμός που είχε διενεργήσει τις εκτοπίσεις λίγα χρόνια πριν. Τα διατάγματα δεν μπόρεσαν να διαμορφώσουν ένα σαφές νομοθετικό πλαίσιο για την επιστροφή των εκτοπισμένων.[208]Εξάλλου, τα ίδια τα διατάγματα καθόριζαν ότι ένα σημαντικό μέρος των εκτοπισμένων δε θα μπορούσε να πάρει πίσω την περιουσία του. Με αυτό τον τρόπο απέτρεπαν την επιστροφή σημαντικού αριθμού ατόμων, τα οποία δεν είχαν πλέον πού να επιστρέψουν.[209]
    Η επιστροφή των Ελλήνων άρχισε να επιβραδύνεται στο τέλος του 1956, και τις αρχές του 1957. Αιτία ήταν ακριβώς το γεγονός της μη επιστροφής των καταπατημένων τους περιουσιών.[210]Σύμφωνα με την επίσημη απογραφή του 1957, ο ελληνικός πληθυσμός της ΕΣΣΔ αριθμούσε 309.308 άτομα και αποτελούσε το 0,15% του συνολικού πληθυσμού.[211]Υπάρχει η εκτίμηση ότι στην Αυτόνομη Δημοκρατία της Αμπχαζίας επέστρεψαν συνολικά 15.000 άτομα ξεκινώντας τη ζωή τους και πάλι από το μηδέν.[212]Περίπου 100 οικογένειες κατάφεραν να αναχωρήσουν το 1957 από την Κεντρική Ασία για την Ελλάδα. Οι πρόσφυγες αυτοί εγκαταστάθηκαν στη Νέα Βίγλα της Άρτας και στον Καρέα της Αττικής.[213]Ήδη, από τα μέσα της δεκαετίας του ’40, μερικές δεκάδες ελληνικών οικογενειών εκτοπισμένων στην Κεντρική Ασία είχαν καταφέρει να αναχωρήσουν για την Ελλάδα. Αυτό συνέβη το 1946 και το 1948, εξ αιτίας της κατ’ εξαίρεσιν θετικής στάσης των τοπικών αρχών που επέτρεψαν την αναχώρηση. Για να αντιμετωπίσουν το παρατεταμένο πρόβλημα στέγης, οι πρόσφυγες ίδρυσαν στην Αθήνα, το 1951, τον Οικοδομικό Συνεταιρισμό Ελλήνων Προσφύγων εκ Ρωσίας με την ονομασία Στέγη Προσφύγων.[214]Μέλη του συνεταιρισμού μπορούσαν να γίνουν “Οι εν τη περιφερεία Αθηνών-Πειραιώς ευρισκόμενοι ομογενείς εκ Ρωσσίας πρόσφυγες, μέλη του Εθνικού Συνδέσμου Ελλήνων Προσφύγων Ρωσσίας… οι διαβιούντες εις στέγαστρα ακατάλληλα για κατοικίαν, δεν διαθέτουν άλλην ιδιόκτητον στέγην και δεν δύνανται δι’ ιδίων των μέσων να αποκτήσουν κατάλληλον στέγην”.[215]
    Η σχετική φιλελευθεροποίηση της χρουτσοφικής περιόδου επέτρεψε να αναβιώσουν τα ελληνικά θέατρα στον Καύκασο και στην Κεντρική Ασία. Το 1958 οργανώθηκε στο Σοχούμι ελληνικό θέατρο με επικεφαλής τον Δ. Μπουμπουρίδη. Ανέβασε τηνΗλέκτρατου Ευριπίδη, τοΖητείται ψεύτηςκαιΤο Στραβόξυλοτου Ψαθά,Τη Λύρα του γερο Νικόλα,Τη Τρίχας το γεφύρ’του Θ. Κανονίδη κ.α. Η προσπάθεια αυτή διήρκησε πέντε περίπου χρόνια και σταμάτησε λόγω της στάσης των τοπικών αρχών.[216]Την ίδια περίοδο, στο Τσιμκέντ του Καζακστάν οργανώθηκε μια μικρή θεατρική κίνηση γύρω από τον Ξυνόπουλο. Ανέβασε το θεατρικόΤη Τρίχας το γεφύρ’και περιόδευσε μ’ αυτό στις ελληνικές κοινότητες του Καζακστάν. Οι εκτοπισμένοι άρχισαν να προμηθεύονται την εφημερίδα των πολιτικών προσφύγωνΠρος την νίκη,που αργότερα θα μετονομασθείΝέος Δρόμος.[217].
    Εμφανίστηκε επίσης, μια μικρή κίνηση στη Τιφλίδα γύρω από τον Γεωργιανό ελληνιστή Καουχτσισβίλι για την επαναφορά της ελληνικής γλώσσας στην εκπαίδευση. Εκδόθηκε το 1958, από το εκδοτικό “Τσόδνα” της Τιφλίδας τοΑλφαβητάριοσε 24γράμματο αλφάβητο και άρχισε η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας σε αρκετά σχολεία της Τσάλκας. Με αφορμή την επαναφορά του 24γράμματου αλφάβητου εμφανίστηκαν έντονες διαφωνίες στους κόλπους των Ελλήνων. Η κίνηση όμως της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας είχε μικρή εμβέλεια και σταμάτησε τη μπρεζνιεφική περίοδο.[218]Τη δεκαετία του ’60, παρατηρήθηκαν αυθόρμητες προσπάθειες για οργάνωση των Ελλήνων. Τέτοια περίπτωση ήταν οι σύνδεσμοι που δημιουργήθηκαν, το 1968, στο Ρουστάβι της κεντρικής Γεωργίας κάτω από την επωνυμία “Παιδαγωγική Εταιρεία”. Η δομή της οργάνωσης στηριζόταν στη δημιουργία κλειστών ομάδων-πυρήνων πέντε ατόμων το πολύ. Στην “Παιδαγωγική Εταιρεία” οργανώθηκαν 250 Έλληνες.[219]
   Οι μικρές αυτές προσπάθειες σταμάτησαν την περίοδο του Μπρέζνιεφ λόγω της κατασταλτικής πολιτικής που ακολούθησε η σοβιετική εξουσία. Για παράδειγμα, η οργάνωση στο Ρουστάβι σταμάτησε τη δράση της μετά από παρέμβαση της KGB. Τα χρήματα της οργάνωσης κατατέθηκαν σε λογαριασμό υπέρ των φυλακισμένων της δικτατορίας στην Ελλάδα. Οι Έλληνες αντιμετωπίζονταν όλη τη Μπρεζνιεφική περίοδο ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Κατά την περίοδο αυτή, επιβίωσαν μόνο τα ελληνικά μουσικά συγκροτήματα: Το συγκρότημα “Συρτάκι”, που ιδρύθηκε το 1967, και το συγκρότημα “Ελλάδα”, που ιδρύθηκε το 1974.[220]Μέχρι την εποχή της περεστρόικα στη Σοβιετική Ένωση υπήρχε μυστικό διάταγμα που απαγόρευε την προώθηση Ελλήνων σε υψηλές θέσεις στην κομματική, την κρατική, τη συνδικαλιστική και τη στρατιωτική ιεραρχία. Ακόμα και στην επιστημονική ιεραρχία ήταν πολύ δύσκολο να ανέλθει ένας Έλληνας.[221]
    Στη δεκαετία του ’60 αρκετές εκτοπισμένες οικογένειες στη Σιβηρία, μετακινήθηκαν νοτιότερα, σε περιοχές του Καζακστάν που κατοικούσαν μεγαλύτερες ομάδες εκτοπισμένων Ελλήνων[222]. Από το 1965 άρχισε η αναχώρηση αρκετών εκτοπισμένων οικογενειών Ελλήνων για την Ελλάδα.[223]Μαζί τους αναχώρησαν και αρκετοί επιζήσαντες από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, οι οποίοι προσπαθούσαν να μεταναστεύσουν από τις αρχές της δεκαετίας του ’50.[224]Oι πρόσφυγες από τη Ρωσία εγκαταστάθηκαν προσωρινά στις παράγκες του συνοικισμού γερμανικών παραπηγμάτων στον Ταύρο και στην οδό Δοϊράνης στην Καλλιθέα Αττικής. Οι εγκαταστάσεις αυτές απείχαν λίγες εκατοντάδες μέτρα από το συνοικισμό Σκοπευτηρίου, που υπήρξε ο κύριος χώρος συγκέντρωσης στην Αττική των Ποντίων προσφύγων του 1918-1923. Οι παράγκες αυτές είχαν χτιστεί χρόνια πριν, για να στεγάσουν πρόσφυγες από τη Ρουμανία και τη Σοβιετική Ένωση. Η παραχώρηση των παραγκών αυτών στους νέους πρόσφυγες-μετανάστες συνδυάστηκε με οικονομικούς εκβιασμούς μιας ιδιότυπης υπαλληλικής μαφίας. Η ελλαδική γραφειοκρατία ελάχιστα ενδιαφέρθηκε για την τακτοποίηση των προσφύγων αυτής της περιόδου. Οπως καταγγέλλουν οι ίδιοι, οι αρμόδιες υπηρεσίες του ελληνικού κράτους αγνοούσαν τις σαφείς και δημιουργικές προτάσεις τους.[225]Πενήντα επτά άτομα που κατοικούσαν στα παραπήγματα της οδού Δοϊράνης, συνέταξαν στις 11 Ιουνίου 1966 υπόμνημα προς τον τότε πρωθυπουργό Σ. Στεφανόπουλο, ζητώντας, δίχως αποτέλεσμα, τη συνταξιοδοτική εξομοίωσή τους με τους Αιγυπτιώτες και Κωνσταντινουπολίτες.[226]
    Το στεγαστικό πρόβλημα των προσφύγων αντιμετωπίστηκε με την απόφαση του υπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας να τους περιλάβει στο “πρόγραμμα στεγάσεως παραπηγματούχων 1963-1965″.[227]Το υπουργείο συγκρότησε Επιτροπή Στεγάσεως, η οποία βεβαίωνε αναγνώριζε το δικαίωμά τους να τύχουν μέριμνας, ως “βασικό Προσφυγικό δικαίωμα στεγάσεως”.[228]Οι πρόσφυγες-μετανάστες, πολλοί από τους οποίους ήταν κρατούμενοι σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και ενέπιπταν στην αρμοδιότητα των οργάνων του ΟΗΕ, κατήγγειλλαν ότι ο απεσταλμένος του διεθνούς οργανισμού στην Ελλάδα δεν δέχτηκε να τους ακούσει. Σε υπόμνημα που έστειλαν στον ΟΗΕ σημείωναν ότι “… εδώ κανείς δεν ενδιαφέρεται και κανείς δεν διαθέτει χρόνο για να μας δώσει ελάχιστη προσοχή”. Ανέφεραν μια πολύ σοβαρή πρόταση που έκαναν στην ελληνική κυβέρνηση ζητώντας τη μεταφορά τους εκτός Αθηνών, χωρίς να πάρουν καμιά απάντηση. Αποτέλεσμα της κυβερνητικής αδιαφορίας ήταν η συγκέντρωση των νεοαφιχθέντων στο Μενίδι, στον Ασπρόπυργο, στην Ελευσία, στο Λαύριο κ.ά., το οποίο συνδύαζε το αγροτικό τοπίο με τις επαγγελματικές δυνατότητες της Αττικής. Η έλλειψη ενδιαφέροντος δημιουργούσε κλίμα απόγνωσης σε πολλούς. Όπως γράφουν οι ίδιοι στο υπόμνημα: “… πολλοί από εμάς χάνουν κάθε ψυχική ισορροπία, χάνουν τον εαυτό τους και θέλουν να επιστρέψουν πίσω. Αυτό το ομολογούν οι ουρές στη ρωσική πρεσβεία. Είναι ντροπή, αλλά είναι πραγματικότητα”.[229]Η έλλειψη κάθε κρατικής βοήθειας οφειλόταν εν μέρει στο βασιλικό διάταγμα 330/1960, με το οποίο οι πρόσφυγες από τη Σοβιετική Ένωση αποστερούνταν του δικαιώματος διεκδίκησης της ανταλλάξιμης περιουσίας, παρ’ ότι εντάσσονταν στην ομάδα εκείνη που συμπεριλαμβανόταν στη συμφωνία ανταλλαγής των πληθυσμών που υπεγράφη στη Λωζάνη το 1923. Το βασιλικό διάταγμα όριζε ότι δικαίωμα αποκατάστασης είχαν μόνο όσοι είχαν υποβάλλει σχετικές αιτήσεις μέχρι τις 21 Φεβρουαρίου 1934.[230]Στα μέσα της δεκαετίας το ’70, οι πρόσφυγες δημιούργησαν το Σύλλογο Ελλήνων Προσφύγων εκ Ρωσίας “Η Αργώ” με έδρα την Καλλιθέα Αττικής, με στόχο τη διεκδίκηση μέτρων αποκατάστασης και εξομοίωσής τους με τους ομογενείς πρόσφυγες από την Αίγυπτο, Κωνσταντινούπολη και Ρουμανία.[231]Η υιοθέτηση μέρους των αιτημάτων τους από τη δικτατορική κυβέρνηση, οδήγησε στη χορήγηση περιορισμένου αριθμού αδειών ταξί στους πρόσφυγες.[232]
    Το κύμα καθόδου από τη Σοβιετική Ένωση μειώθηκε την περίοδο 1967-1974, λόγω της επιβολής της δικτατορίας στη Ελλάδα. Περιορισμένος αριθμός προσφύγων έφτασε στην Ελλάδα από την πόλη Κεντάου του Καζακστάν το 1971. Υπολογίζεται ότι οι πρόσφυγες από το 1965 μέχρι το 1985, πριν αρχίσει το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα ανέρχονται σε 30.000.[233]Οι πρόσφυγες και αυτής της περιόδου εγκαταστάθηκαν στο πολεοδομικό συγκρότημα Αθήνας-Πειραιά.
 
Αντί Επιλόγου
 

         Οι σταλινικές διώξεις είχαν πολλαπλές συνέπειες στους Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης. Δεν ήταν μόνο η φυσική εξόντωση της ηγεσίας και η αποδιάρθρωση των κοινοτήτων, αλλά και η καταστροφή της τελευταίας απόπειρας να συγκροτηθούν οι Έλληνες του Εύξεινου Πόντου, ανεξάρτητα από το κράτος της Ελλάδας. Οι σταλινικές διώξεις πραγματοποιήθηκαν μόλις δεκαπέντε χρόνια μετά το τέλος της μεγάλης ανθρωποσφαγής που πραγματοποίησε ο τουρκικός εθνικισμός στο μικρασιατικό Πόντο. Ολοκληρώθηκε έτσι η εξόντωση ενός ακμαίου ελληνικού κόσμου, ο οποίος διακρινόταν από ιστορική συνέχεια στο χώρο και από την αίσθηση της εντοπιότητας. Δεν είναι τυχαίο, ότι ακόμα και σήμερα, ο αρχαιότερος επιζών λαός της Μαύρης Θάλασσας, είναι οι Έλληνες. Όμως, τα τελευταία υπολείμματά του εξακολουθούν να υπάρχουν και να συμμετέχουν στα μετασοβιετικά δρώμενα, προσφέροντας στους ελλαδικούς το, μη συνειδητοποιημένη ακόμα, συγκριτικό πλεονέκτημα, να διατηρούν μειονότητες ακόμα και στη μακρινή Κεντρική Ασία, καθώς και στους ιστορικούς, την απόλαυση να μελετούν ζωντανές διαδικασίες, όπως η επανεμφάνιση του ελληνικού προσφυγικού ζητήματος και της ανθρώπινης ροής από τον Εύξεινο Πόντο προς τη βαλκανική Ελλάδα, και της συμμετοχής των Ελλήνων στις διαδικασίες διαμόρφωσης των νέων εθνών-κρατών που χαρακτηρίζουν το μετασοβιετικό κόσμο.

 
 
 
 
Η σύγχρονη έρευνα για τις σταλινικές διώξεις
 
Η έρευνα για τα ιστορικά αυτά γεγονότα βρίσκεται ακόμα σε αρχικά στάδια. Οι πρώτες μελέτες ξεκίνησαν περίπου μια εικοσαετία πριν και αξιοποίησαν αρχικά μεθόδους προφορικής Ιστορίας. Βαθμιαία, από το 1989 άρχισε η μελέτη σε σοβιετικά αρχεία. Κάτι που ήταν δύσκολο και επικίνδυνο εκείνη την εποχή. Απαιτούσε τη «συνομωτική» βοήθεια από σοβιετικούς Έλληνες, οι οποίοι είχαν δυνατότητες και διέθεταν πρόσβαση σε αρχεία. Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης άρχισαν περισσότεροι πια μελετητές να ασχολούνται με την έρευνα και τη συλλογή υλικού. Παρόλα αυτά όμως, οι ιστορικοί που ασχολήθηκαν με το συγκεκριμένο θέμα παρέμειναν εξαιρετικά λίγοι.   
 
         Η αλλαγή άρχισε να έρχεται από τους Έλληνες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Εμφανίστηκαν νέοι ερευνητές της σκοτεινής αυτής περιόδου, οι οποίοι έχουν καλύτερες προϋποθέσεις για έρευνα στα ιστορικά αρχεία. Άρχισαν να αναπτύσσονται και συνεργασίες μεταξύ Ελλήνων ερευνητών από Ελλάδα και από τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας συνεργασίας εργάστηκαν στο Κρατικό Αρχείο Αποκατάστασης των Πολιτικών Κρατουμένων το καλοκαίρι του 2006 ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης και ο Ιβάν Τζουχά. Στην περιοχή Κολιμά, με πρωτεύουσα το Μαγκαντάν, που βρίσκεται στην Ανατολική Σιβηρία, υπήρχε συστάδα με δεκάδες στρατόπεδα συγκέντρωσης. Τα στρατόπεδα αυτά δημιουργήθηκαν το 1932 και έκλεισαν με την αποσταλινοποίηση του 1956. Συνολικά «φιλοξενήθηκαν» περισσότερα από 800.000 άτομα. Αποδεδειγμένα έχασαν τη ζωή τους σ’ αυτά περίπου 120.000. Οι φάκελοι αυτών των θυμάτων υπάρχουν και αξιοποιούνται πλήρως από τους ερευνητές του Αρχείου. Η επεξεργασία 50.000 απ΄αυτούς απέδωσε μια κατάσταση 450 Ελλήνων, που έχασαν τη ζωή τους τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Θεωρώντας ότι το δείγμα που μελετήθηκε ήταν τυχαίο, μπορεί να υποτεθεί ότι με την περάτωση της διαδικασίας επεξεργασίας πιθανότατα θα βρεθεί ένας αριθμός της τάξης των 1100 θυμάτων Ελλήνων.

Παρουσιάζει ενδιαφέρον η κατηγοριοποίηση των θυμάτων αυτών:
 
-        ντόπιοι Έλληνες [Πόντιοι (μετανάστες του 19ουαι. και Μαριουπολίτες]
-        Μικρασιάτες πρόσφυγες (κυρίως πρόσφυγες από τον Πόντο μετά το 1912).
-        κομμουνιστές [Ελλαδικοί (που κατέφυγαν στην ΕΣΣΔ την περίοδο της δικτατορίας Μεταξά), Πόντιοι και Μαριουπολίτες]
 
Τέτοιες μεγάλες συστάδες υπήρχαν άλλες δύο: στη Βορκουτά και στο Νορίλσκ. Στρατόπεδα όμως υπήρχαν σε κάθε γωνιά της αχανούς χώρας. Ο ακριβής απολογισμός των θυμάτων θα απαιτήσει μεγάλες ερευνητικές προσπάθειες και ακόμα μεγαλύτερη σύσφιξη των επιστημονικών σχέσεων μεταξύ ερευνητών από Ελλάδα, Ρωσία, Ουκρανία, Γεωργία κ.ά.
 
 
 
[1]     Ο Βλάσης Αγτζίδης είναι διδάκτωρ σύγχρονης ιστορίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έχει εκδόσει έξη βιβλία για την παρευξείνιο διασπορά και έχει τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών.
[2]     Για τη διαμόρφωση των ελληνικών κοινοτήτων στη Ρωσία και τη Σοβιετική Ένωση βλ.: Ι. Κ. Χασιώτης (επιμέλεια), Οι Έλληνες της Ρωσίας και της Σοβιετικής Έωσης,Θεσσαλονίκη, εκδ.UniversityStudioPress, 1997, Βλάσης Αγτζίδης, Παρευξείνιος Διασπορά. Οι ελληνικές εγκαταστάσεις στις βορειοανατολικές ακτές του Εύξεινου Πόντου,Θεσσαλονίκη, εκδ. Κυριακίδη, 1997.
[3]     Θεοχάρης Κεσίδης, “Εν αρχή ήσαν οι Έλληνες. Οι Ελληνοπόντιοι του Καυκάσου και τα προβλήματα πουαντιμετωπίζουν σήμερα”, εφημ.Νέα της Μόσχας,Νοέμβριος 1988, σ. 22-23.
[4]     Τα αρχικά σημαίνουν: Λαϊκό Κομισαριάτο Εσωτερικών Υποθέσεων. Το 1946 μετονομάσθηκε σε MVD (Μinisterstvo Vnutrenih Del, δηλαδή υπουργείο Εσωτερικών Υποθέσεων.)
[5]     Νικήτα Χρουστσώφ,Η μυστική έκθεση στο 20ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ,Αθήνα, εκδ. Θεμέλιο, χ.χ., σ. 54, Ισαάκ Ντώυτσερ, ό.π., σ. 357.
[6]     Πιερ Γιακίρ,Αναμνήσεις από τα παιδικά χρόνια. Από τις μεγάλες εκκαθαρίσεις του Στάλιν,Αθήνα, εκδ. Σύγχρονοι Ανεμοι, χ.χ., σ. 19, Ισαάκ Ντώυτσερ, ό.π., σ. 354, Λεβ Ραζγκόν,Χωρίς επινοήσεις,Αθήνα, εκδ. Γνώση, σ. 118-120.
[7]     Roza Tzarilgasinova, “Kareitsi”, περ.Novoe Vremia,Δεκέμβριος 1989, σ. 11-12, Γκεόργκι Τραπέζνικοφ, “Εδαφικές ζώνες στην ΕΣΣΔ δικαιούται η ελληνική μειονότητα”, εφημ.Νέα της Μόσχας,αριθ. 12, Μαϊος 1989, σ. 22 Ν. Μ. Hvan,Materiali i Vsesoyiouznogo Grekof SSSR,Γελεντζίκ, 29-31 Μαρτίου 1991, σ. 14-15, Αρχείο Προφορικής Ιστορίας (ΑΠΙ), φάκ. Τασκένδη,μαρτυρίαΈλιαΚεν, 3-9-89.
[8]     Vestnik Statistikiνο. 7,Μόσχα, 1990,σ. 41.
[9]     Apostolos Karpozilos, “Pontic Culture in the USSR between the wars”,Journal of Refugee Studies,τόμ. 4 1991,σ. 364-371.Για τον ελληνικό πληθυσμό της Σοβιετικής Ένωσης και τα για τα συγκεκριμένα προβλήματα ακριβούς υπολογισμού του πραγματικού αριθμού βλ.: Βλάσης Αγτζίδης,Παρευξείνιος Δασπορά. Οι ελληνικές εγκαταστάσεις στις βορειοανατολικές περιοχές του Εύξεινου Πόντου,Θεσσαλονίκη, εκδ. Κυριακίδη, 1997, σ. 82-87, 243-252.
[10]   N. N. Ioanidi,Greki v Abhazii,Σοχούμι,εκδ.Alatsara, 1990,σ. 35.
[11]   Vlasis Agtzidis, “The persecution of Pontic Greeks in the Soviet Union”,Journal of Refugee Studies,τόμ. 4,αριθ. 4 1991,σ. 172-381.
[12]   F. Beck (pseud)-W. Gobin (pseud),Russian Purge and the Ex­traction of Confession,ΝέαΥόρκη, 1951,σ. 139-140.Βάλια Μουρατίδου,Εκατόχρονη Οδύσσεια,Θεσσαλονίκη, 1992, σ. 86. Βασίλης Μάος, “Πληθυσμιακές εξελίξεις των Ελληνοποντίων στην πρώην Σοβιετική Ένωση και στην Ελλάδα”,Μετανάστες Πόντιοι από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Κοινωνική και Οικονομική τους ένταξη,επιμ. Κ. Κασιμάτη, εκδ. Υπουργείο Εξωτερικών-Πάντειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα 1992, σ. 90-91.
[13]   Πιερ Γιακίρ, ό.π., σ. 21, Λεβ Ραζγκόν, ό.π., σ. 154-155.
[14]   Ισαάκ Ντώυτσερ, ό.π., σ. 54.
[15]   Κ. Σπαθάρος, “Για τιν πολιτικι διαπεδαγόγιςι τον δασκάλον”, εφημ.Κόκινος Καπνας,αριθ. 31(992), 30 Ιουνίου 1937.
[16]   Ι. Raefskayia, “Potomki Argonaftof”, εφημ.Komsomolets Koumpani,26 Αυγούστου 1989.
[17]   Πέτρος Ανταίος, “Συνέντευξη του Θ. Κεσσίδη”, εφημ.Νέα της Μόσχας,αριθ. 9, 9 Απριλίου 1989, σ. 22, Svetlana Grisko, “Pontitsi. Κτο όni;”, εφημ.Primboi,2 Φεβρουαρίου 1991, Yioulia Ιvanov­na, “Greki”, περ.Novoe Vremia, Δεκέμβριος 1989, σ. 10-11.
[18]   Πολυχρόνης Μπουμπουρίδης, “Η τραγωδία των Ελλήνων Ποντίων επί σταλινισμού”, β’ μέρος, περ.Ρωμανία,τεύχ. 4, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1990, σ. 4-5.
[19]   Μουρατίδου Βάλια, ό.π., σ. 165.
[20]   Βλάσης Αγτζίδης, “Ελληνική αναγέννηση στην παλαιά Σοβ. Ένωση”, περ.Πειραϊκή Εκκλησία,τεύχ.13(120),Ιανουάριος1992,σ. 28- 31.
[21]   Vlasis Agtzidis, “The Persecution of Pontic Greeks in the Soviet Union”,περ.Journal of Refugee Studies,τόμ. 4, 1991, σ. 372-381, Θεοχάρης Κεσίδης, “Εν αρχή ήσαν οι Έλληνες. Οι Ελληνοπόντιοι του Καυκάσου και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα”, εφημ.Νέα της Μόσχας,αριθ. 1, Νοέμβριος 1988, Γκεόοργκι Τραπέζνικωφ, “Εδαφικές ζώνες στην ΕΣΣΔ δικαιούται η ελληνική μειονότητα”, εφημ.Νέα της Μόσχας, 21 Μαϊου 1988, Γεώργιος Πολιτίδης, “Αυτονομία των Ποντίων της ΕΣΣΔ. Μια πρόταση στο Ανώτατο Σοβιέτ”, εφημ.Ποντιακή Φλόγα,αριθ. 4 Μάϊος-Ιούνιος 1989, σ. 1, 6.
[22]   Ερμής Μουρατίδης, “Το ποντιακό θέατρο στην ΕΣΣΔ”, περ.Ελλοπία,τεύχ. 4 χειμώνας ’90, σ. 31-35.
[23]   Το “‘κι” είναι αρνητικό μόριο, αντίστοιχο με το νεοελληνικό “δεν” και προέρχεται από το “ουκί”.
[24]   Την ώρα που τον συνέλαβαν είπε στην μητέρα του: “Μάνα μη κλαις που θα παίρνε με και πάνε χάνε με. Εγώ χριστιανός γεννήθηκα και χριστιανός θ’ αποθάνω”. (“Ένας ακόμα άγνωστος νεομάρτυρας”, περ.Ποντιακή Εστία,τεύχ. 83 Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1990, σ. 368.)
[25]   Χριστόφορος Σεϊτόπουλος, ό.π., σ. 127.
[26]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Φωτεινής Καλαϊτσίδου, 8-8-91, Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 243.
[27]   ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Ελένη Μυταφίδη, 17-8-91.
[28]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Κοσμάς Τσιμιάνοφ, 7-8-91.
[29]   AΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Κοσμά Τσιμιάνωφ, 7-8-91, Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 162-169.
[30]   Ν. Ilinova, “Stsitat Kommounistom Posmertno”,εφημ.Prizif,27 Ιουλίου 1989, ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χ. Σιδηρόπουλου, 17-4-90.
[31]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Γιάννη Καραμανίδη, 15-7-90.
[32]   A. Σολζενίτσιν,Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ, Αθήνα, εκδ. Πάπυρος, 1974, σ. 88-96, Πιερ Γιακίρ,Αναμνήσεις από τα παιδικά χρόνια, Αθήνα εκδ. Eπαγρύπνησις, σ. 44, 37, 75,Φυλακισμένοι μάρτυρες και ήρωες στην Ε.Σ.Σ.Δ., Αθήνα, εκδ. Σιδέρης, 1977, σ. 25- 37, Patrick Meney,Κραυγή απ’ τις στέππες, Αθήνα, εκδ. Ροές, 1985, Γιούλια Βοσνέσκαγια,Η γυναίκα είναι ‘ίση’ με τον άντρα (σ’ ένα στρατόπεδο της Σιβηρίας)”, Αθήνα, εκδ. Κομμούνα, 1983, Michel Heller & Aleksandr Nekrich, ό.π., σ. 277- 315, “Στο ανωτατο δικαςτιριο τις ΕΣΣΔ”, εφημ.Κόκινος Καπνας,αριθ.29, 18 Ιουνίου 1937, σ.2.
[33]   Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 229.
[34]   ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Γιάννης Απατσίδης, 17-8-91.
[35]   Λεβ Ραζγκόν, ό.π., σ. 151-155.
[36]   ΑΠΙ φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Ελισάβετ Μυταφίδη-Κόκκα, 18-8-91.
[37]   K. G. Dimitriev,Problemi Ethnitseskoi Istorii Grekov Kavka­za,Κρασνοντάρ, 1991, σ. 61-63.
[38]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Παναγιώτη Νικολαϊδη, 10-7- 90.
[39]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Γιάννη Πεχλιβανίδη, 15-7- 90. Η ένταση των διωγμών φαίνεται από το γεγονός ότι μόνο από το χωριό Μερτσάν της κοιλάδας του Κουμπάν συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν ή πέθαναν στη Σιβηρία 175 Έλληνες από 1.500 συνολικά. Στο Μερτσάν, με απόφαση της συνέλευσης των κατοίκων to 1990, αποφασίστηκε να στηθεί το πρώτο μνημείο για “τα θύματα της καταπίεσης των δεκαετιών ’30 και ’40″ (N. Ilinova, ό.π.) Στην περιοχή του Σότσι, σε διάστημα έξη μηνών, συνελήφθη το 70% των ενήλικων ανδρών Ελλήνων. Απ’ αυτούς, το σύνολο σχεδόν βασανίστηκε και στη συνέχεια τουφεκίστηκε. (Materiali i Bsesoyiounogo svezda Grekof SSSR,Γελεντζίκ, 29-31 Μαρτίου 1991, σ. 42.) Εκατοντάδες επίσης ήταν τα θύματα από την πόλη του Γελεντζίκ. (T. Pavlov, “B Mratsniyie Gondi Stalinisma”, εφημ.Primboi,Γελεντζίκ, 2 Μαρτίου 1991.)
[40]   “Gretseskoi Kontrrevoloutsioni Natsionalistitseski Pofstatsen­ski Ntiversion-Spionski i Terroristitseski Organizatsii”.
[41]   “Zertνi Represii”, εφημ.Πόντος,Ανάπα,αριθ. 2, Ιούλιος 1992, σ. 7. Από τη συγκεκριμένη ομάδα το 33% καταγόταν από τον Πόντο και το 40% από χωριά της Ελληνικής Περιοχής. Οι υπόλοιποι κατάγονταν από άλλα μέρη της Σοβιετικής Ένωσης, εκτός από τρεις που προέρχονταν από την Ελλάδα. Για τους δύο από τους τρεις δηλώνονται ως χώροι προέλευσης η Νεάπολη και η Θάσος αντίστοιχα. Από τους συλληφθέντες το 76% είχε μόρφωση δημοτικού, το 13% μέση και το 4% ανώτατη. Οι αναλφάβητοι αποτελούσαν το 4% του συνόλου. Όσον αφορά την επαγγελματική τους κατάσταση, το 32% ήταν κολχόζνικοι, το 27% βρισκόταν σε εξειδικευμένες θέσεις, το 13% κατείχε διευθυντικές θέσεις, το 10% ήταν υπάλληλοι, το 6% εκπαιδευτικοί και μόνο το 3% εργάτες. Μεταξύ των εκτελεσμένων βρίσκονταν δύο γυναίκες. Το 30% των εκτελεσμένων ήταν από 30 έως 40 ετών, το 33% από 40 έως 50 ετών, το 20% από 20 έως 30 ετών κ.λπ. Αναφορικά με το χρόνο εκτέλεσης, το 26% εκτελέστηκε 70-80 ημέρες μετά τη σύλληψη, το 23% 30-40 ημέρες, το 13% 40-50 ημέρες, το 12% 50-60 ημέρες. Ένας εκτελέστηκε 16 ημέρες μετά τη σύλληψή του και ο τελευταίος έντεκα μήνες μετά. Οι διώξεις αυτής της περιόδου ήταν εξαιρετικά έντονες κυρίως στη Ρωσία, την Ουκρανία και την Κριμαία.
[42]   ΑΠΙ, φάκ. Ασχαμπάντ, μαρτυρία Λεφ Γιαννουλίδη, 5-11- 91. ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χρήστου Σιδηρόπουλου, 17-4-90.
[43]   A. A. Piontkowsky,Stalinskaya Konstitutsia i Proyekt Ugolov­nogo Kodeska SSSR,Mόσχα1974,σ. 14-16.
[44]   “Σου στέλνουν την ειδοποίηση/ σε προσκαλούν./ Πας λες τα παράπονά σου/ αυτοί δεν ακούν. Σε στέλνουν στην εξορία/ στη Σιβηρία μακριά/ ορφανεύουν οι γυναίκες/ τα μικρά παιδιά” (Βλάσης Αγτζίδης, , ο.π., σ. 212.)
[45]   Λεβ Ραζγκόν, ό.π., σ. 151-155.
[46]   L Tselpan, “Ogenoe “Tserntse” Tank T-34″,εφημ.Λόγος,Μαριούπολη, 15 Οκτωβρίου 1990.
[47]   RSSSRKK, νο. 13-041-91/ 19/02/91, και RSSSRKK, νο. 13-041-91/ 26-03-91. Τον τρόπο αυτό απόσπασης της “Ομολογίας” θα καταδίκαζε αργότερα το 20ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ: “H απόσπαση των ομολογιών ήταν έργο των ανακριτών. Και με τι τρόπο μπορεί ένας άνθρωπος να ομολογήσει εγκλήματα που δεν έχει διαπράξει; Με ένα και μοναδικό: την άσκηση μέσων βίας, τα βασανιστήρια, αποτέλεσμα των οποίων ήταν να χάνει ο βασανιζόμενος τις αισθήσεις του, να χάνει τα λογικά του, να χάνει την ανθρώπινη αξιοπρέπειά του. Μ’ αυτόν το τρόπο επιτυγχάνονται οι δήθεν ‘ομολογίες’”. (Nικήτα Χρουτσώφ, ο.π. Επίσης βλ.:Η προσωπολατρεία.Απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ενώσεως,Αθήνα, εκδ. Φλόγα 1956.)
[48]   Για συγκεκριμένες μαρτυρίες βασανισμένων από τη μυστική αστυνομία Ελλήνων βλ.: Βλάσης Αγτζίδης, Πόντος.Ένα ανοιχτό ζήτημα,Αθήνα, εκδ. Εναλλακτικές Εκδόσεις, 1996. Του ίδιου,Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Οι συνέπειες για τον ελληνισμό,Αθήνα, εκδ. Ελλοπία, 1992.
[49]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Γιάννη Καραμανίδη, 15 Ιουλίου 1990. ΑΠΙ, φάκ. Κριμαία, μαρτυρία Παύλου Κερδεμελίδη, 10 Σεπτεμβρίου 1990. ΑΠΙ, φάκ. Οδησσός, μαρτυρία Ολυμπίας Σεγιέροβα, 5 Αυγούστου 1992.
[50]   Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 169-172.
[51]   Tα πιστοποιητικά αυτά, άρχισαν να δίνονται σε συγγενείς εκτελεσμένων, αλλά και σε αποφυλακισμένους. Σε αυτά βεβαιωνόταν ότι κακώς καταδικάστηκε και ότι ήταν τελικά αθώος. Τα πιστοποιητικά αποκατάστασης άρχισαν να χορηγούνται στα πλαίσια της αποσταλινοποίησης μετά το 20ο συνέδριο του 1956.
[52]ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Γιάννη Καραμανίδη, ό.π. Ο Γιάννης Καραμανίδης είναι ένας από τους ελάχιστους
Έλληνες που επιβιώνει μετά δεκαετή κάθειρξη από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, της περιοχής Καλυμά.   Στη Ρωσία είχε καταφύγει το 1923 αφού είχε πολεμήσει πέντε χρόνια συνεχώς για τη δημιουργία Ελληνικής Δημοκρατίας στο Μικρασιατικό Πόντο. Συνελήφθη στις 17 Δεκεμβρίου 1937 στο Αντλερ της Νότιας Ρωσίας.
[53]   Η κατηγορία ήταν, ότι ο Κατσάλοφ μαζί με τους “εχθρούς του λαού” Ζαράβοφ, Αντωνιάδη, Αμανάτοφ κ.α. έκαναν εχθρική δουλειά στην Ελληνική Περιοχή. Με απόφαση της πρώην επιτροπής της N.K.V.D. και του εισαγγελέα της ΕΣΣΔ στις 21 Φεβρουαρίου 1938, ο Κατσάλοφ εκτελέστηκε στις 19 Μαρτίου 1938. (KPSS, Ελεκτική επιτροπή ΚΚΡ περ. Κρασνοντάρ, αριθ.2/κ-576, 8 Ιουλίου 1991.)
[54]   ΑΠΙ, φάκ. Γελεντζίκ, μαρτυρία Μαρίας Κατσάλοφ, 13-8-1991. AΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Κοσμά Τσιμιάνωφ, 7-8-91. N. Ilinova, ό.π.
[55]   KGBSSSR, Διοίκηση KGB περιοχής Κρασνοντάρ, 4/11/57, αριθ. 2/1382. ΑΠΙ, φάκ. Γελεντζίκ, μαρτυρία Μαρίας Κατσάλοφ, ό.π.
[56]   “Η κυρία ΄Εδώ Μόσχα΄”, εφημ.Κόσμος,Σίδνεϊ, 28 Απριλίου 1992, σ. 20. Την ίδια άποψη θεωρεί ως πιθανότερη και ο Παλαιολογόπουλος. Βλ.: Δημήτρης Παλαιολογόπουλος,Έλληνες αντιφασίστες εθελοντές στον Ισπανικό εμφύλιο πόλεμο (1936-1939),Αθήνα, εκδ. Φιλιππότη, 1986.
[57]   V. N. Nikolskii, “Grazdane Gretsii, repressirovanie v Donbas v 1937-1938 gg”, Εισήγηση στο Επιστημονικό Συνέδριο “Ελλάδα-Ουκρανία: Η εμπειρία των φιλικών σχέσεων και οι προοπτικές συνεργασίας”. Οργάνωση: Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Σπουδών Μαριούπολης. Μαριούπολη-Ουκρανία. 24-26 Μαϊου 1996.
[58]   Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 157.
[59]   F. Beck(pseud)-W.Goobin,ό.π.,σ. 140.
[60]   Βίκτορ Σοκολιούκ, “Η μαρτυρική Οδύσσεια του ποιητή Αμφικτύωνα Δημητρίου”, εφημ.Νέα της Μόσχας,αριθ. 5(32), Μάϊος 1990, σ. 20.
[61]   Βλάσης Αγτζίδης,Ποντιακός Ελληνισμός. Από τη γενοκτονία και το σταλινισμό στην περεστρόικα,Θεσσαλονίκη, εκδ. Κυριακίδης, 1990, σ. 198.
[62]   “Θεέ μου την ειρήνη έκρυψες από κάτω στα λιθάρια./ Επεσαν και την ψάχνουνε όλα τα παληκάρια. Στης Ουκρανίας τις στέππες είναι πολλοί τάφοι,/ ανοίξτε και κοιτάξτε τα όλα νέα παιδιά” (S. Popando­poulo,Moyia Malayia Rodina.Kratkii otserk istorii sela Dubovayia Balka,Σταυρούπολη, εκδ. Stavropolkoe Kinznoe Izndatelstvo, 1990, σ. 28.)
[63]   Σάββας Ι. Κανταρτζής,Νίκη χωρίς ρομφαία,Κατερίνη, 1976, σ. 542-545.
[64]   Stanislav Lakopa,Otserki Polititskaya Istoria Abhazii,Σοχούμι,εκδ. Alasara, 1990,σ. 135.
[65]   Stanislav Lakopa,ό.π.,σ. 125.
[66]   ΟμογενήαπόΡωσία,ό.π.,σ. 10-11.
[67]   Stanislav Lakopa,ό.π.,σ. 125, N. N. Ioanidi,ό.π.,σ. 49,ΠολυχρόνηςΜπουμπουρίδης,ό.π.,σ. 5, “Στοεργοςταςιοπςομιυτιςπολις-μας“,εφημKόκινοςKαπνας,αριθ.49, 31 Αυγούστου 1937, σ. 1.
[68]   “Ι ανιπςοςι τις μπολςεβικικις επαγριπνιςις ινε ιποχρεοςι καθε ςοβιετικυ πατριοτι”, εφημKόκινος Kαπνας,αριθ. 44, 15 Αυγούστου 1937, σ. 1.
[69]   Stanislav Lakopa, ό.π., σ. 125, N. N. Ioanidi, ό.π., σ. 49, Πολυχρόνης Μπουμπουρίδης, ό.π., σ. 5.
[70]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Γιάννη Καραμανίδη, 15-7-90, Χριστόφορος Σεϊτόπουλος, ό.π., σ. 128.
[71]   Ομογενή από Ρωσία, ό.π., σ. 10.
[72]   ΑΠΙ, φάκ. Κριμαία, μαρτυρία Π. Κερδεμελίδης, 10-9-90.
[73]   Γιούλια Βοσνέσένσκαγια,Η γυναίκα είναι “ίση” με τον άνδρα σ’ ένα στρατόπεδο της Σιβηρίας,Αθήνα, 1983, σ. 15.
[74]   ΑΠΙ, φάκ. Ασχαμπάντ, μαρτυρία Λεφ Γιαννουλίδη, 5-11- 91.
[75]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Γιάννη Καραμανίδη, 15-7-90.
[76]   Οι πληροφορίες αυτές πάρθηκαν κατά τη διάρκεια μελέτης για τους συλλόγους στα πλαίσια του ερευνητικού προγράμματος, στο Α’ Συνέδριο των Ελλήνων της πρώην ΕΣΣΔ που έγινε στο Γελεντζίκ της Νότιας Ρωσίας τον Μάρτιο του 1991.
[77]   Ο Πάρις και ο Μάρκος Στρατηγόπουλος, ευγενείς στην τσαρική Ρωσία με καταγωγή από τη Μυτιλήνη, κατοικούσαν στη Μαριούπολη. Μετά την Ελλάδα κατέφυγαν τελικά στη Νέα Ζηλανδία, όπου και πέθαναν. (ΑΠΙ, φάκ. Ουκρανία, μαρτυρία Θεόδωρου Σπαθόπουλου, 14 Μϊου 1992.)
[78]   Ελευθέριος Παυλίδης,Ο Ελληνισμός της Ρωσίας και τα 33 χρόνια του εν Αθήναις Σωματείου των εκ Ρωσίας Ελλήνων,Αθήνα., σ. 404-405.
[79]   Ελευθέριος Παυλίδης, ό.π., σ. 409-411.
[80]   Ελευθέριος Παυλίδης, ό.π., σ. 409-411.
[81]   ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χρήστου Σιδηρόπουλου, 17-4-90.
[82]   Χριστόφορος Σεϊτόπουλος, ό.π., σ. 184.
[83]   ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Ελένης Μυταφίδη, 17-8-91.
[84]   Ε. Σαβουλίδης, ό.π., σ. 22.
[85]   “Aπό πάνω από το κρεβάτι εμένα σήκωσαν/ χωρίς λόγο, χωρίς κρίση/ εμένα, μάνα, στη φυλακή έχωσαν. Βρήκα σύντροφους πολλούς/ φίλους και συγγενείς/ γέρους, νέους/ χωρίς χράμι, χωρίς παράδες. Τρεις την ώρα μας κουβαλούν./ Σύρουν πάνω μας την κατηγορία/ Τι δεν ξέρω, τι δεν είδα/ μας ρωτούν. Καθισμένοι στη γη πολλοί/ άλλος το κορμί του ξύνει/ άλλος αίμα φτύνει/ άλλος ξεροβήχει. Τέλειωσε και αυτό./ Η ποινή: Δέκα χρόνια κάθε ένα/ δώσανε στο κεφάλι/ να μαζέψουμε” (Βλάσης Αγτζίδης,Ποντιακός ελληνισμός. Από τη γενοκτονία και το σταλινισμό στην περεστρόικα,ό.π., σ. 232-233.)
[86]   Ανδρέας Ζαπάντης, ό.π., σ. 341.
[87]   Βλάσης Αγτζίδης, “Οι Πόντιοι στην ΕΣΣΔ”, περ.Τότε,τεύχ. 31, Φεβρουάριος 1988, σ. 35-40.
[88]   Γκεόργκι Τραπέζνικοφ, “Εδαφικές ζώνες στην ΕΣΣΔ δικαιούται η ελληνική μειονότητα”, εφημΝέα της Μόσχας,τεύχ. 12, 21 Μαϊου 1989, σ. 22.
[89]   Ανδρέας Ζαπάντης, ό.π., σ. 341.
[90]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Παναγιώτης Νικολαϊδης, 10-7-90, Ε. Σαββουλίδης, “Ενα τραγούδι των Ποντίων της Ρωσίας”, περ.Ποντιακό Βήμα,Κοζάνη, τεύχ. 13, Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 1988, σ. 22-25.
[91]   Χριστόφορος Σεϊτόπουλος, ό.π., σ. 185.
[92]   Στο έγγραφο του ελληνικού προξενικού γραφείου της Μόσχας που δημοσιεύεται στην 495 σελίδα, φαίνεται ότι η Μαραντίδου Ουρανία του Χαραλάμπους κατέθεσε σε δύο δόσεις το σημαντικό για την εποχή ποσό των 844 δολλαρίων ΗΠΑ, 100 χρυσών ρουβλίων, 4.200 ρουβλίων εποχής, 45 λιρών Αγγλίας, και από μία χρυσή λίρα Αγγλίας και Τουρκίας. Το ποσό αυτό στάλθηκε στην τράπεζα της Ελλάδος. Η κάτοχός του δεν κατάφερε να έρθει ποτέ στην Ελλάδα. [Πρεσβεία Ελλάδας στη Μόσχα/Προξενικό Γραφείο (ΠΕΜ/ΠΓ), βεβαίωση για τις καταθέσεις της Ο. Μαραντίδου, 14-5-1991]
[93]   ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτ. Κώστα Πιπερίδη, 15-4-1990
[94]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Παναγιώτη Νικολαϊδη, 10-7-1990. Ο πληροφορητής αναφέρει ότι κατέθεσαν στην πρεσβεία λίγι πριν αναχωρήσουν για την Ελλάδα 9.000 ρούβλια και 3.352 χρυσές λίρες.
[95]   ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Κώστα Πιπερίδη, 15-4-1990
[96]   Ελευθέριος Παυλίδης, ό.π., σ 411-414.
[97]   Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 181.
[98]   ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Παναγιώτη Νικολαϊδη, 10-7-90
[99]   Νόρα Κωνσταντινίδου, “Ιορδάνης Στεφανίδης: Το νεώτερο θύμα στις σφαγές της Δράμας από την οικογένεια των Ρωσοποντίων”, περ.Ελλοπία,τεύχ. 9, Φεβρουαρίος-Μάρτιος ’92, σ. 46.
[100]  Sergo Tabagiyia,Kolhoz cela Dagva,Βατούμι, εκδ. Savtsota Adzara, 1982, σ. 32-49. Sokrat Agelov,Greki v Gruzia,Tιφλίδα, 1990, σ. 39-45, Αχιλλέας Τσεπίδης, “Οι Έλληνες της Γεωργίας στην Οκτωβριανή Επανάσταση”, περ.Ρωμανία,αριθ. 4, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1990, σ. 16- 18.
[101]  Ομογενή από Ρωσία, “Το κοινωνικό πρόβλημα των Ελλήνων της ΕΣΣΔ”, περ.Ποντιακή Εστία,τεύχ. 80, Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 1990, σ. 11.
[102]  ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χρήστου Ζαπουνίδη, 15-4-90.
[103]  Η κόρη του Μανόλη Μυταφίδη, ο οποίος ήταν πλέον λογιστής σε κολχοζ στην Αζάντα θυμάται τον πατέρα της: “… ερχότανε από το κολχόζ και έκλαιγε, όταν έβλεπε τους Έλληνες εκεί πάνω. Ο πρόεδρος του χωριού ήταν Γεωργιανός. Και αυτός καθισμένος πάνω στο άλογο χτυπούσε με το μαστίγιο τους Έλληνες χωρικούς, γιατί μέσα στον πόλεμο ήτανε πείνα και εκείνοι οι καημένοι δύναμη δεν είχανε. Έπεφταν από τη δουλειά. Και αυτός, πάνω στο άλογο, τους χτυπούσε σαν σκλάβους με το μαστίγιο. ΄Δουλέψτε΄, τους φώναζε. ~Γιατί δε δουλεύετε γαϊδούρια;~ Τους πρόσβαλε. Ήταν πολύ κακή εποχή”. (ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Ελένης Μυταφίδη, 17-8-91.)
[104]  K. X. Ihdzibeli,Drebniyia Gorgippia, Anapa i Sovetskie Greki,Μόσχα,εκδ. Moskovkoe Obsestvo Sovietskix Grekof, 1990,σ. 16- 17.
[105]  L. Lisaia,, “Selo Mertsanskoge”,εφημ.Prizif,30Δεκεμβρίου1982.
[106]  K. Bereznova, “A Siaste Boule Riandom”,εφημ.Γοργιπία ,24 Αυγούστου 1991.
[107]  ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Παναγιώτη Νικολαϊδη, 10-7-90.
[108]  I. Paraskevopoulos,Materiali i Vsesoyiouznogo sezda Grekof SSSR,Γελεντζίκ, 1991,σ. 42.ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χαράλαμπου Κεσανίδη, 18-8-91.
[109]  AΠΙ, φάκ. Κριμαία, μαρτυρία Γεωργίου Φωτιάδη, 29-3-91.
[110]  Πέτρος Ανταίος, “Συνέντευξη του Θεοχάρη Κεσσίδη”, εφημ.Νέα της Μόσχας,9 Απριλίου 1990, σ. 22.
[111]  Σημαντικές πληροφορίες για την περιοχή τη Τσάλκας υπάρχουν στο: D. Τsitlof-T. Tsitlof-D. E. Gurieli,Tsal­kinski-Deti Gruzii,Τιφλίδα, εκδ. Zakavkazkie Voennie Vebomosti, 1992.
[112]  Sokrat Agelov, ό.π., σ. 45-46, Αχιλλέας Τσεπίδης, ό.π.
[113]  Alexader Nekritch, ό.π., σ. 86-98, Νικήτα Χρουτσώφ, ό.π., σ. 54.
[114]  ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Ιωάννη Ανδρεάδη, 24-8-91
[115]  ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Κοσμάς Τσιμιάνοφ, 7-8-91
[116]  Από την έρευνα των συλλόγων στο Γελεντζίκ
[117]  ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, Σοφία Παπαδοπούλου, 22-8-91
[118]  Οι πληροφορίες αυτές πάρθηκαν κατά τη διάρκεια της έρευνας που έγινε για τους συλλόγους στο Α’ Συνέδριο των Ελλήνων της πρώην ΕΣΣΔ που έγινε στο Γελεντζίκ της Νότιας Ρωσίας τον Μάρτιο του 1991. Υπάρχουν στο αρχείο του συγγραφέα.
[119]  Σοφία Σινδοπούλου, “Μαρτυρία μιας γυναίκας από τον Πόντο”,Εθνικισμός, Ρατσισμός, Κοινωνικό Φύλο, Θεσσαλονίκη. εκδ. Παρατηρητής, 1995, σ. 27-30.
[120]  MYSSSR, 6/84/30-8-90, Obedinenie Epistrofi, ό.π., σ. 14, Κώστας Φωτιάδης, “Ο ελληνισμός της Σοβ. Ένωσης την σταλινική περίοδο”, ό.π. Για την παρουσία των Ελλήνων στην Κριμαία και την εκτόπισή τους στη Σιβηρία και στο Ουζμπεκιστάν βλ.: P. A. Kesmetzi,Greki Krima,Σεβαστούπολη, έκδ. Federatsia Grekof Krima, χ.χ.
[121]  Από την έρευνα των συλλόγων στο Γελεντζίκ
[122]  Πέτρος Ανταίος, ό.π., σ. 22.
[123]  I. Savelof, “Greki: Poterpevtsie koralekrutsenie”,εφημ.Litera­turniyi Kirgizistan,Μπισκέκ,αριθ. 3, 1992.ΑνέκδοτακείμενατουVitali Fiodorovits Lembendef,ΜπισκέκΚιργιζιστάν.
[124]  Alexander Nekritch,ό.π.,σ. 98.
[125]  Θ. Κεσσίδης, συνέντευξη στην ελληνική έκδοση της εφημερίδαςΝέα της Μόσχας,9-4-1989, σελ 22.
[126]  Alexander Nekritch,ό.π.,σ. 94.
[127]  N. N. Ioanidi,ό.π.,σ. 62.
[128]  Alexander Nekritch,ό.π.,σ. 156-159.
[129]  Alexander Nekritch,ό.π.,σ. 37.
[130]  Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 64-65.
[131]  Μαρία Βεργέτη, “Μεταναστευτικά κύματα Ποντίων από τη Σοβιετική Ένωση στην Ελλάδα από τις αρχές του αιώνα μέχρι σήμερα”, περ.Ελλοπία,τεύχ. 10, Απρίλιος-Μάϊος ’92, σ. 36-43.
[132]  “Ανάθεμά σε Ρωσία/ το νόμο που έβγαλες/ στη Κριμαία και σ’ όλο τον Καύκασο/ Ρωμιό καθόλου δεν άφησες”. (Αγτζίδης, Βλάσης,Η καταρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η συνέπειες για τον ελληνισμό,εκδ. Ελλοπία, Αθήνα, 1992, σ. 161.)
[133]  K. G. Dimitriev, ό.π., σ. 66-69.
[134]  Nekritch, Alexandr, ο.π., σ. 107.
[135]  ΑΠΙ, φάκ. Κριμαία, μαρτυρία Κυριάκου Σακκά, 7-8-92, Μαρία Βεργέτη, ό.π., σ. 36.
[136]  N. N. Ioanidi,ό.π.,σ. 56.
[137]  Troyianofskayia, T., “Ruski Vaptosi b Abhazii?”,εφημ.Sovietskaya Abhazia,Σοχούμι, 1Αυγούστου1991.
[138]  AlexanderΝekritch,ό.π.,σ. 107.
[139]  Obedinenie Epistrofi, “Obrazenie”,περ.Επιστροφή,Σοχούμι,τεύχ. 3,Οκτώβριος1988,σ. 11-12,ΟμογενήαπόΡωσία,ό.π.,σ. 10-11.
[140]  Alexander Nekritch,ό.π.,σ. 98.
[141]  D. Korobin, “Zatianouvskayia Ontisei”,εφημ.Komsomolskaya Pravda,Μόσχα,αριθ. 31, 7Φεβρουαρίου1989.
[142]  Θεοχάρης Κεσσίδης, “Για την πολιτιστική κατάσταση των Ελληνοποντίων”, περ.Νέοι Καιροί,τεύχ. 11, 7Μαϊου 1989, σ, 22.
[143]  S. Dombritskayia, “Ouyiezayia – Ostatsia Sovietski Tseloveko xotset I. G. Haritidi”, εφημ.Novoroskii Rambotsii,Νοβοροσίσκ, 17 Νοεμβρίου 1989.
[144]  N. N. Ioanidi, ό.π., σ. 63.
[145]  Σ. Πιπερίδη, “Απ’ τη ζωή και τη δραστηριότητα των Ποντίων στη Ρωσία”, περ.Ποντιακή Εστία,τεύχ. 83, Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1990, σ. 329-330.
[146]  N. N. Ioanidi, ό.π., σ. 57.
[147]  Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 65.
[148]  ΑΠΙ, φάκ. Μπακού, μαρτυρία Γεωργίου Τιφτικίδη, 25-8- 91.
[149]  “Στα χίλια εννιακόσια στα σαράντα εννέα/ και τους Ρωμιούς εξώρισαν/ στου Καζακστάν τη μεριά. Αφήσαμε τα σπίτια μας/ αυτά τα μερακλίδικα/ αφήσαμε τα ζώα μας/ δεμένα στα μαντριά. Τα χωριά ρήμαξαν/ θαρείς και κοιμούνταν/ τα ζώα μας έκραζαν/ τα σκυλιά αλυχτούσαν” (Βλάσης Αγτζίδης, ό.π., σ. 263-264.).
[150]  “Στα χίλια εννιακόσια στα σαράντα εννέα/ να πάει και άλλο να μην έρθει/ εκείνη η χρονιά. Αυτοί εμάς κλειδωσαν/ σε έρημα βαγό­νια/ και στη σειρά στέκονταν/ και εξ-εφτά esselon. Μικροί, μεγάλοι φώναζαν/ “καήκαμε, ανοίξτε/ εγκλήματα δεν κάναμε/ εσείς εμάς αφήστε”. Το Τσιν, το Τσαλ, το Παλ μάζεψαν/ και όλα τα χωριά/ μας πήγανε στο Καζαχστάν/ μακρυά στην ερημιά” (Βλάσης Αγτζίδης, ό.π., σ. 264-265. Το Τσιν, το Τσαλ και το Παλ ήταν τρία χωριά με ελληνικό πληθυσμό στην περιοχή Τσεπέλ του Σοχούμι. Τα esselon ήταν τα στρατιωτικά φορτηγά τραίνα. Οι Έλληνες εξελληνίζοντας τη λέξη τα έλεγαν “σαλόνια”.)
[151]  ΑΠΙ, φάκ. Τιφλίδα, μαρτυρία Αχιλλέα Τσεπίδη, 2-9-91.
[152]  Πολυχρόνης Μπουμπουρίδης, ό.π., σ. 5-6.
[153]  ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Νίκος Ιωαννίδης, 16-8-91. Dobritskayia, S., ό.π.
[154]  Π.Γ.Π., αρ.π. 33686/ 8-12-1992.
[155]  ΙFPRERLM, Eπιστολή προς τον υφ. υπ. Εξ. Γ. Παπανδρέου/15-1-1994, Βλάσης Αγτζίδης, ό.π., σ. 265. ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χ. Γωνιάδη, 1988.
[156]  N. N. Ioanidis, ό.π., σ. 58, ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία. Ε. Παυλίδου, 1988
[157]  Obedinenie Epistrofi, ό.π., σ. 13, S.Dobritskayia, ό.π.
[158]  Σόφκα Ζηνόβιεφ, “Οι Σοβιετικοί Έλληνες κάνουν ουρές για να εγκαταλείψουν τη χώρα”, περ.Ποντιακή Εστία,τεύχ. 83, Οκτώβριος- Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1990, σ. 335-336, ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χαράλαμπου Κεσανίδη, 18-8-91.
[159]  Πολυχρόνης Μπουμπουρίδης, ό.π., σ. 6-9.
[160]  “Perestroika i Natsionalniyie Problemi”,περ.Novoe Vremia,Δεκέμβρης 1989, σ. 7-19, Σωκράτης Πιπερίδης, “Η ζωή των Ποντίων στη Μεσαία Ασία”, περ.Ποντιακή Εστία,τευχ. 87, Ιούλιος- Αύγουστος 1991, σ. 240-241.
[161]  Alexander Nekritch, ό.π., σ. 98.
[162]  Obedinenie Epistrofi,ό.π.,σ. 13, S. Dobritskayia,ό.π.
[163]  Από την έρευνα των συλλόγων στο Γελεντζίκ
[164]  Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 70.
[165]  Ομογενή από Ρωσία, ό.π., σ. 12.
[166]  Βλάσης Αγτζίδης, ό.π., σ. 266.
[167]  ΑΠΙ, φάκ. Καζαχστάν, μαρτυρία Δημήτρη Χιονίδη, 3-8-91. (Τον Δ. Χιονίδη μαζί με άλλες 32 ελληνικές οικογένειες τους εγκατάστησαν στο κολχόζ Εμπεκσί στο Κιζίλ-Γκούμσκι ραγιόν, δηλαδή περιοχή της κόκκινης άμμου, του Καζακστάν), Ο. Roy, “Voyage sur une mer assasinee”, εφημ.Liberation,Παρίσι, 19 Μαρτίου 1990.
[168]  Σωκράτης Πιπερίδης, ό.π., σ. 241.
[169]  S. Dobritskayia, ό.π.
[170]  Πολυχρόνης Μπουμπουρίδης, ό.π., σ. 9, Βάλια Μουρατίδου, ό.π., σ. 71.
[171]  “Ας σας λέγω ε παιδιά/ τι έγινε στη Ρωσία/ το έθνος μάζεψαν/ σαν τα πουλιά της κλώσσας. Του Καζαχστάν οι δρόμοι/ έρημοι απομένουν/ έφαγαν την καρδούλα μου/ και μου άφησαν λίγη” (Αγτζίδης Βλάσης,Ποντιακός Ελληνισμός. Από τη γενοκτονία και το σταλινισμό στην περεστρόϊκα,ό.π., σ. 268.)
[172]  Ακόμα και σήμερα υποβόσκει η αντίθεση μεταξύ των δύο ελληνικών ομάδων της Τασκένδης. Λίγοι είναι οι Πόντιοι που έχουν διαβεί την είσοδο του “Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου” στην Pentagogiskaya Ulitsa, που είχε παραχωρήσει το Κόμμα στους καταδιωγμένους πολιτικούς πρόσφυγες. (Bλάσης Αγτζίδης,Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Οι συνέπειες για τον ελληνισμό,Αθήνα, εκδ. Ελλοπία, 1992, σ. 106-108.)
[173]  Σωκράτης Πιπερίδης, ό.π., σ. 241.
[174]  ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Σοφία Βασιλειάδη, 22-8-91.
[175]  Σόφκα Ζηνόβιεφ, ό.π. σ. 335.
[176]  Το υπόμνημα αυτό δόθηκε στους Έλληνες ευρωβουλευτές και στάλθηκε στα υπουργεία εξωτερικών ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, Ελλάδας και στον Γ.Γ. του ΟΗΕ. Βλ. Αχιλλέα Στ. Ανθεμίδη,Ο ελληνισμός του Πόντου στη Σοβιετική Ένωση,Θεσσαλονίκη, 1990.
[177]  O N. Ioanidis υποστηρίζει ότι ο αριθμός των εκτοπισμένων είναι στην πραγματικότητα αρκετά μεγαλύτερος από 34.000 άτομα. ( N. N. Ioani­di, ό.π., σ. 53.)
[178]  ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χαράλαμπου Κεσανίδη, 18-8- 91.
[179]  Σ Πιπερίδης, “Απ’ τη ζωή των Ποντίων στη Ρωσία”, ο.π., σ. 330.
[180]  Αγτζίδης, Βλάσης, ό.π., σ. 265.
[181]  Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε τιμές του 1989 σε 10 περίπου δολλάρια.
[182]  TGAA, 208/31.
[183]  N. N. Ioanidi,ό.π.,σ. 55.
[184]  TGAA, 618/33/22-23.
[185]  T.G.A.A., 618/33/43, 64.ό.π.
[186]  ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Κώστα Σοφιανίδη, 25-5-90.
[187]  Κώστας Φωτιάδης, “Ο ελληνισμός της Σοβ. Ένωσης την σταλινική περίοδο”, εφημ.Επιστροφή, Θεσσαλονίκη, αριθ. 5 10 Απριλίου 1992, σ. 7.
[188]  N. N. Ioanidi, ό.π., σ. 56.
[189]  Obedinenie Epistrofi, ό.π. Ομογενή από Ρωσία, ό.π., σ. 11-12.
[190]  Vlasis Agtzidis,ό.π.,σ. 378.
[191]  Βλάσης Αγτζίδης, ό.π., σ. 258-259.
[192]  Εισήγηση του Ν. Boukai στο Συνέδριο που οργάνωσε στη Μόσχα στις 22-23 Μαϊου 1990 ο “Πανσοβιετικός Σύνδεσμος Ελλήνων”.
[193]  Το 1935, οι επιμειξίες μεταξύ Ουκρανών και Ελλήνων είναι μόλις το 0,8% του συνόλου των μικτών γάμων. Συγκεκριμένα υπάρχουν 415 περιπτώσεις γάμων μεταξύ Ουκρανών και Ελλήνων (Ρ. Ν. Borzih, “Meznatsionalnie Braki v SSSRB Seredinie 1930 Godov”,Sovietskagia Etnografia 1984,Μόσχα, 1984, σ. 101-112.
[194]  Χαράράλαμπος Πολιτίδης, “Ελληνική Αυτόνομη Δημοκρατία στη Νότια Ρωσία”, περ.Ελλοπία,τεύχ. 5 άνοιξη ’91, σ. 26.
[195]  Σοφία Σινδοπούλου, ό.π., σ. 29-30.
[196]  Politidis,Materiali i Vsesoyiouznogo sezda Grekof SSSR,Γελεντζίκ, 1991,σ. 32.
[197]  Ι. Paraskevopoulos,Materiali i Vsesoyiuznogo sezda Grekof SSSR,Γελεντζίκ, 1991,σ. 40-41.
[198]  Γ. Ποπόφ-Ι. Ματσουκάτοφ, “Για τα προβλήματα των Ελλήνων που ζουν στην περιοχή της Ρωσικής Δημοκρατίας”, περ.Ελλοπία,τεύχ. 7, Φθινόπωρο ’91.
[199]  “Θα σφάζουμε το γουρούνι/ θα τρώμε και το λίπος,/ αν μας αξιώσει ο θεός/ θα πάμε στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα βρίσκονται/ όλες οι ευλογίες,/ στο Καζαχστάν θα μας τρώνε/ οι ψείρες και μύγες” (Βλάσης Αγτζίδης,Ποντιακός Ελληνισμός. Από τη γενοκτονία και το σταλινισμό στην περεστρόϊκα,ό.π., σ. 269.)
[200]  Κομμουνιστικό Κόμμα Σοβιετικής Ένωσης
[201]  Λευτέρης Μαυροειδής,Από το σταλινισμό στην περεστρόϊκα,Αθήνα, εκδ. Θεμέλιο, 1988, σ. 91.
[202]  Alexander Nekritch, ό.π., σ. 98.
[203]  Ρόϋ Μεντβέντεφ, ό.π., σ. 58.
[204]  Alexander Nekritch,ό.π.,σ. 116-117.
[205]  Obedinenie Epistrofi, ό.π., σ. 14, Κώστας Φωτιάδης, “Ο ελληνισμός της Σοβ. Ένωσης την σταλινική περίοδο”, ό.π.
[206]  Πολυχρόνης Μπουμπουρίδης, ό.π., σ. 10.
[207]  Ρόϋ Μεντβέντεφ, ό.π., σ. 75.
[208]  T. Pavlov, ό.π.
[209]  Ν. N. Ioanidi, ό.π., σ. 60-61.
[210]  N. N. Ioanidi,ό.π.,σ. 64.
[211]  Vestnik Statistiki,νο.10.,Μόσχα, 1990.σ. 27.
[212]  Πολυχρόνης Μπουμπουρίδης, ό.π., σ. 10.
[213]  Μαρία Βεργέτη, “Τα κύματα μαζικής μετακίνησης Ποντίων από την πρώην Σοβιετική Ένωση προς την Ελλάδα”,Οι άγνωστοι Έλληνες του Πόντου,Αθήνα, επιμ. Βλάσης Αγτζίδης, έκδ. Εταιρεία Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας, 1995, σ. 268-275.
[214]  Υ.Ερ., Δ/νσις συνθηκών ζωής τμήμα συνεταιρισμών/ αρ. πρ. 58.883/1526/ 27-11-51.
[215]  Καταστατικόν Οικοδομικού Συνεταιρισμού Ελλήνων Προσφύγων εκ Ρωσσίας, Αθήνα, 1951, σ. 6-7.
[216]  Πολυχρόνης Μπουμπουρίδης, ό.π., σ. 10.
[217]  Θ. Μητσόπουλος, ΜείναμεΈλληνες. Τα σχολεία των ελληνικών πολιτικών προσφύγων στις σοσιαλιστικές χώρες,Αθήνα, εκδ. Οδυσσέας, 1979, σ. 196, Δ. Κατσής,Τεράστια συμβολή των Ελλήνων πολιτικών προσφύγων στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού στο Ουζμπεκιστάν,Αθήνα, σ. 29.
[218]  Μαρίκα Στεφανίδου, “Τα προβλήματα των Ελλήνων στη Γεωργία”,Πρόγραμμα φιλοξενίας και εκπ/σης ομογενών εκπ/κών από την Κοινοπολιτεία,Πάτρα, εκδ. Πανεπιστήμιο Πατρών 1992, σ. 113-116.
[219]  ΑΠΙ, φάκ. Τιφλίδα, μαρτυρία Αχ. Τσεπίδη, 2-2-91.
[220]  Μαρίκα Στεφανίδου, ό.π.
[221]  Obedinenie Epistrofi, ό.π., Θεοχάρης Κεσσίδης, “Εν αρχή ήσαν οι Έλληνες”, εφημ.Νέα της Μόσχας,τεύχ. 1, Νοέμβριος ’88, σ. 22, Γιώργος Ατζαμίδης, “Σκέψεις για τον ελληνισμό της πρώην Σοβ. Ένωσης”,Οι άγνωστοι Έλληνες του Πόντου,επιμ. Βλάσης Αγτζίδης, Αθήνα, εκδ. Εταιρεία Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας, 1995, σ. 217-219.
[222]  Σοφία Σινδοπούλου, “Μαρτυρία μιας γυναίκας από τον Πόντο”,Εθνικισμός, Ρατσισμός, Κοινωνικό Φύλο, Θεσσαλονίκη. εκδ. Παρατηρητής, 1995, σ. 29.
[223]  Μαρία Βεργέτη, “Μεταναστευτικά κύματα Ποντίων από τη Σοβιετική Ένωση στην Ελλάδα από τις αρχές του αιώνα μέχρι σήμερα”, ό.π., σ. 36.
[224]  ΑΠΙ, φάκ. Κριμαία, μαρτυρία Παύλου Κερδεμελίδη, 10-9- 90.
[225]  Οι πρόσφυγες εκ Ρωσίας στην Ελλάδα, “Υπόμνημα των Ποντίων προσφύγων από την ΕΣΣΔ στον ΟΗΕ το 1966″, περ.Ελλοπία,τεύχ. 9, Φεβρουάριος-Μάρτιος ’92, σ. 40-41.
[226]  Ενδιαφέρον έχει το κείμενο του υπομνήματος: “Προκειμένου να εφαρμοσθή η απόφασις περί συνταξιοδοτήσεως των Αιγυπτιωτών και Κωνσταντινουπολιτών ομογενών, λαμβάνομεν την τιμήν να παρακαλέσωμεν υμάς θερμώς ίνα συμπεριληφθώμεν και ημείς, οι εκ του παραπετάσματος αφιχθέντες προσφάτως Ρωσίας και Ρουμανίας εις την συνταξιοδότησιν ταύτην. Ημείς είμεθα οι περισσότερον παθόντες και ταλαιπωρηθέντες ως δούλοι εις τας φυλακάς και καταναγκαστικά έργα επί δεκαετίαν. Παρακαλούμε ίνα η παράκλησίς μας εισακουσθη, διότι είναι ορθή και δικαία, γνωστόν εις υμάς ότι ημείς οι ζήσαντες εις τον Σοβιετικόν παράδεισον τα πάντα απωλέσαμεν, νειάτα, υγείαν και ότι περιουσίαν είχαμε. (Αρχείο Π. Κερδεμελίδη, Αίτησις προσφύγων εκ του παραπετάσματος/11-6-1966)
[227]  ΥΚΠ, Δ5/8325/1044/26-10-66.
[228]  ΥΚΠ, Γενική Δ/νσις Κοιν. Πρόνοιας, ΕΥΣ Αττικής/ νο. 277/24-1-67.
[229]  Οι πρόσφυγες εκ Ρωσίας στην Ελλάδα, ό.π., σ. 41.
[230]  Το διάταγμα ορίζει ότι: “Αστικής αποκατάστασης δύνανται να τύχωσι: α) Αι προσφυγούσαι οικογένειες εις το ελεύθερον Ελληνικόν κράτος ή την ευρισκομένην μέχρι 7 Μαρτίου 1948 υπό κατοχήν περιφερείας Δωδεκανήσου, από της 8ης Σεπτεμβρίου 1912 μέχρι 21 Φεβρουαρίου 1934 εκ Τουρκίας, Ρωσσίας, Βουλγαρίας, Βορείου Ηπείρου, Ρουμανίας και Γιουγκοσλαβίας, συνεπεία των τότε πολεμικών γεγονότων ή συνεπεία της από 30 Ιανουαρίου 1923 συμβάσεως περί ανταλλαγής….” (Μαρία Βεργέτη, “Τα κύματα μαζικής μετακίνησης Ποντίων από την πρώην Σοβιετική Ένωση προς την Ελλάδα”,Οι άγνωστοι Έλληνες του Πόντου,ό.π., σ. 274.)
[231]  ΣΕΠΡΑ, αριθ. 9561/10-11-1967
[232]  ΠΚ/ΓΔ, 81/10/4206/22-11-67, ΑΠΙ, φάκ. Κριμαία, μαρτυρία Παύλου Κερδεμελίδη, 15-4-1994
[233]  Μαρία Βεργέτη, “Μεταναστευτικά κύματα Ποντίων από τη Σοβιετική Ένωση στην Ελλάδα από τις αρχές του αιώνα μέχρι σήμερα”, ό.π., σ. 36.
Κατηγορία Άρθρα & Απόψεις
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 17:02

ΚΑΣΤΡΟΠΟΛΙΤΕΙΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ video

Κατηγορία Άρθρα & Απόψεις
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 12:42

ΣΥΡΙΖΑ: Συνιστώσα της «αμερικανικής οικονομικής σχολής»



Σε επιβεβαίωση των φόβων της εσωκομματικής αντιπολίτευσης για σοσιαλδημοκρατική μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ, προχωράει ο Αλέξης Τσίπρας ο οποίος με την ανάδειξή του ως υποψήφιος του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστερής για την προεδρία της Κομισιόν ξεκαθάρισε, μιλώντας στο συνέδριο του ΚΕΑ, τους άξονες στους οποίους θα κινηθεί η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ σε περίπτωση ανόδου του στην κυβερνητική εξουσία στην Ελλάδα.
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επαγγέλλεται μια πολιτική υπεράσπισης της ύπαρξης της ευρωζώνης, σημειώνοντας ότι η υπάρχουσα νομισματική ένωση που διαιρείται απ’ το τείχος του χρήματος και είναι ευαίσθητη στις ανάγκες του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου είναι «νομισματική ένωση με σύντομη προθεσμία». Ουσιαστικά ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίζεται ως εγγυητής εκείνης της πολιτικής που θα βάλλει φραγμό στην μετατροπή της ευρωζώνης σε γερμανική

ζώνη επιρροής και επιβολής των εθνικών συμφερόντων της Γερμανίας σε βάρος των άλλων ευρωπαϊκών χωρών και απ’ αυτή την άποψη ο Αλέξης Τσίπρας επιφυλάσσει για το ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΕΑ το ρόλο του θεματοφύλακα του ευρώ!

Στο πλαίσιο αυτό οι πολιτικές κατευθύνσεις και προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα ως υποψηφίου της Κομισιόν είναι:
Πρώτον: η αλλαγή του ρόλου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) ώστε αυτή «να λειτουργεί ως δανειστής ύστατης καταφυγής όχι μόνο για τις τράπεζές της αλλά και για τα κράτη».
Δεύτερον: ο διαχωρισμός των εμπορικών απ’ τις επενδυτικές τράπεζες.
Τρίτον: μια αποτελεσματική ευρωπαϊκή φορολογική νομοθεσία για τη φορολόγηση των offshore εταιρειών.
Τέταρτον: η ευρωπαϊκή διάσκεψη για το χρέος κατά τα πρότυπα της διάσκεψης του 1953 και Πέμπτον: ένα νέο «New Deal» για την καταπολέμηση της ανεργίας.
Όπως φαίνεται οι παραινέσεις της Καθημερινής για «ωρίμανση» του ΣΥΡΙΖΑ και οι συμβουλές του διευθυντή του Βήματος προς τον Αλέξη Τσίπρα να πιάνουν τόπο…
antinews.gr
Κατηγορία Πολιτική
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 12:42

Αυστηρό μήνυμα Σαμαρά σε υποψήφιους αποστάτες



Απαντήσεις σε πολλά θέματα που απασχολούν την επικαιρότητα, δίνει ο πρωθυπουργός σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» με κύριο σημείο το γεγονός ότι αποκλείει τις τριπλές εκλογές τον Μάιο. Αναφέρει επίσης ότι αν υπολόγιζε με βάση το στενά κομματικό συμφέρον, θα τον συνέφεραν οι τριπλές εκλογές, αλλά για εκείνον «αποτελεί υπέρτατη προτεραιότητα να ολοκληρωθεί απρόσκοπτα η έξοδος από την κρίση».
Σε ότι αφορά τη δήλωση του Αλέξη Τσίπρα ότι οι ευρωεκλογές θα σηματοδοτήσουν την πτώση της κυβέρνησης, ο κ. Σαμαράς απαντά πως «φαίνεται πως είναι εμμονή του κ. Τσίπρα να ρίξει αυτή την κυβέρνηση πάση θυσία. Μόνο που δεν του βγαίνει…»
«Το εξήγγειλε μέχρι τώρα πολλές φορές: Ήταν να μας «ρίξει» την άνοιξη. Δεν τα κατάφερε. Μετά ήταν μας «ρίξει» στις αρχές του καλοκαιριού. Πάλι δεν τα κατάφερε…Μετά ήταν μας «ρίξει» το φθινόπωρο. Είχε εξαγγείλει μάλιστα και εξέγερση ανατροπής από τα σχολεία και τα πανεπιστήμια. Επίσης δεν του βγήκε. Μετά έκανε πρόταση μομφής που επίσης δεν του βγήκε. Και τώρα το μεταθέτει στις ευρωεκλογές… Καλό θα ήταν να κοιτάξει να διατυπώσει εναλλακτική λύση για τη

χώρα. Γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει… Κι ύστερα να δει πως θα πείσει το κόμμα του. Γιατί ως τώρα μάλλον δεν τους πείθει. Το πρόβλημα με τον κ. Τσίπρα είναι πως για να έλθει πιο κοντά στη διακυβέρνηση πρέπει να αρνηθεί τον λαϊκισμό και να προσχωρήσει στην ευθύνη. Αλλά αν το επιχειρούσε αυτό, θα έχανε το κόμμα του. Που είναι η επιτομή του λαϊκισμού και της ανευθυνότητας. Κι αυτό ούτε το θέλει ούτε το μπορεί. Μακάρι να ήταν αλλιώς τα πράγματα» αναφέρει ο κ. Σαμαράς.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ωστόσο, έχει η αναφορά του στα σενάρια που κυκλοφορούν περί ανατροπής του, χωρίς εκλογές και σχηματισμό νέας κυβέρνησης. Λέει: «Τα θεωρώ και το λέω καθαρά σενάρια πολιτικής ανωμαλίας. Εάν μέσα σε όλα, έπρεπε να έχω το νου μου και σε κινήσεις ή σενάρια πολιτικής ανωμαλίας τότε θα έκανα το χατίρι όσων θέλουν τη χώρα γονατισμένη, ακυβέρνητη, μοιραία και άβουλη αντάμα. Εγώ τέτοιο χατίρι δεν κάνω σε κανέναν και για κανέναν λόγο. Πηγαίνω στον ευθύ δρόμο, πολιτεύομαι στο φως, ότι έχω να πω το λέω, ότι έχω να κάνω το κάνω, δουλεύουμε 24 ώρες το 24ωρο, εφτά μέρες την εβδομάδα, 52 εβδομάδες τον χρόνο, γιατί δεν έχει παραπάνω. Ο κόσμος βλέπει και καταλαβαίνει. Με όποιους κινούνται ενδεχομένως στα σκοτάδια δεν ασχολούμαι, αλλά και αυτούς ο κόσμος τους βλέπει και τους καταλαβαίνει. Όπως ξέρει και τα κίνητρά τους. Και αν χρειαστεί θα τους δώσει την απάντηση που τους ταιριάζει. Αλλά δε νομίζω ότι θα χρειαστεί».
Αναφερόμενος σε πιθανά «ατυχήματα» στη Βουλή ο πρωθυπουργός τονίζει:
-         Την κυβέρνηση αναμένει, μετά τον προϋπολογισμό, μια ακόμη δύσκολη ψηφοφορία στη Βουλή για τον φόρο ακινήτων. Στο παρελθόν, βουλευτές της Ν.Δ. που καταψήφισαν κρίσιμα νομοσχέδια βρέθηκαν εκτός Κ.Ο. Θα ισχύσει και τώρα το ίδιο;
– Δεν θα υπάρξει πρόβλημα. Πρώτον, γιατί σεβόμαστε απολύτως και τη διαβούλευση και τον κοινοβουλευτικό διάλογο. Ακούμε τους βουλευτές μας, ακούμε, αν θέλετε, τους βουλευτές όλων των κομμάτων όταν λένε κάτι σωστό, έχουμε ανοικτά αυτιά και ανοικτά μυαλά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το νομοσχέδιο για τον ενιαίο φόρο ακίνητης ιδιοκτησίας. Έγινε μεγάλη και ουσιαστική συζήτηση με τους συναδέλφους μας. Και προέκυψε πραγματική συνεννόηση, εκεί που έμοιαζε να υπάρχει αγεφύρωτο χάσμα. Δεύτερον, από την πλευρά τους οι βουλευτές μας έχουν δείξει απόλυτη υπευθυνότητα κι έχουν υποστηρίξει τα πολύ δύσκολα νομοσχέδια που ήδη πέρασαν. Από ’δω και στο εξής, οι δυσκολίες θα είναι πολύ μικρότερες.
– Έχετε κάνει λόγο στο εξωτερικό για «μαξιλάρια ασφαλείας» σε σχέση με την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Τι εννοείτε;
– Κάτι πολύ απλό, που, κανονικά, δεν θα έπρεπε να χρειάζεται «διευκρινίσεις»: ότι πέρα από τις κομματικές αντιπαραθέσεις, που είναι φυσιολογικές σε κάθε Κοινοβούλιο, υπάρχει και η κοινή λογική, η αίσθηση εθνικού συμφέροντος, αν θέλετε, που επιβάλλει η κυβέρνηση αυτή να ολοκληρώσει το έργο της και να κριθεί εκ του αποτελέσματος, αφού το ολοκληρώσει. Όχι να υποχρεωθεί να το αφήσει στη μέση, ρίχνοντας τη χώρα πίσω στην ακυβερνησία. Εμείς προσπαθούμε να απομακρυνθούμε ολοταχώς από το χείλος της καταστροφής, όχι να μας επιστρέψουν εκεί. Κι αυτό δεν το βλέπουμε μόνον εμείς που ασκούμε τη διακυβέρνηση, το βλέπουν και πολλοί άλλοι. Είπα, λοιπόν, το προφανές: ότι υπάρχουν πολλοί που χωρίς να συμφωνούν μαζί μας δεν θα αφήσουν να υπάρξει κύκλος πολιτικής ανωμαλίας στην Ελλάδα. Και το πιστεύω απολύτως.
Αποκαλύπτει επίσης και συνάντησή του με τον Κ. Καραμανλή λέγοντας: «Οι σχέσεις μου με τον Καραμανλή είναι άριστες, όπως ήταν πάντα. Προ ημερών βρεθήκαμε και τα είπαμε σαν καλοί φίλοι. Τίποτα δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό», είπε χαρακτηριστικά.
Αυτό ίσως γίνει μάθημα στους διάφορους twitterάδες και δήθεν άτυπους εκπροσώπους τύπου του πρώην πρωθυπουργού που βγαίνουν και μιλάνε αντ’ αυτού. Τ΄ ακούς Ευάγγελε, τ’ ακούς Ευριπίδη;
Μιλώντας για τους φόρους ο κ. Σαμαράς αναφέρει ότι το 2013 οι Έλληνες γονάτισαν κι ότι το 2014 θα είναι καλύτερα τα πράγματα.
Δίνει μάλιστα ένα δίκιο στον Γ. Στουρνάρα τονίζοντας: «Πράγματι, αν διαιρέσει κανείς το σύνολο των φορολογικών εσόδων του κράτους με το σύνολο του ΑΕΠ, θα διαπιστώσει ότι βρισκόμαστε κοντά ή κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όμως, υπάρχει και μία άλλη διάσταση. Σχετικά μεγάλο μέρος του εθνικού εισοδήματος διαφεύγει από την φορολόγηση. Κάναμε φέτος, για πρώτη φορά, σημαντική μείωση της φοροδιαφυγής, αλλά πρέπει να επιμείνουμε γιατί η φοροδιαφυγή εξακολουθεί να υπάρχει. Έτσι, υπάρχουν ακόμα πολλοί που ξεφεύγουν, αλλά όσοι δεν μπορούν να ξεφύγουν -οι περισσότεροι δηλαδή- πληρώνουν δυσανάλογα πολλά! Κι αυτό πάμε να περιορίσουμε με την διεύρυνση της φορολογικής βάσης, ώστε τελικά να παίρνουμε λίγα από πολλούς, όχι πολλά από λίγους  και, μάλιστα, τους πιο ανήμπορους. Και, τέλος, οι φορολογούμενοι επιβαρύνθηκαν  ακόμα περισσότερο το 2013 γιατί κάλυψαν όλες τις απλήρωτες οφειλές τους σε φόρους από τα προηγούμενα χρόνια. Κι έτσι υπερφορολογήθηκαν, πράγματι. Και, για να πούμε όλη την αλήθεια, φέτος στην Ελλάδα έπεσαν πολλές πληρωμές φόρων μαζί! Και σημασία δεν έχει τι λένε οι στατιστικές, αλλά τι ένιωσε η πλειονότητα των πολιτών, που γονάτισε από φόρους φέτος. Όμως, το 2014, αυτό θα είναι πολύ περιορισμένο και από τα επόμενα χρόνια θα εξομαλυνθεί η κατάσταση. Η φορολογική επιβάρυνση των πολιτών θα μειωθεί αισθητά κι άλλο… Το μεγάλο και δύσκολο βήμα έγινε ήδη το 2013. Στο εξής, τα πράγματα θα πηγαίνουν μόνο καλύτερα από πλευράς φορολογικής επιβάρυνσης».
Τέλος, ο πρωθυπουργός υπογραμμίζει πως η απόφαση για την ρύθμιση του ελληνικού χρέους πρέπει να ληφθεί από τους εταίρους το αργότερο έως την Άνοιξη, αφήνει να εννοηθεί πως υπάρχουν διαφωνίες στο εσωτερικό της τρόικας, τονίζει πως δεν θα υπάρξει νέο Μνημόνιο.
 antinews.gr
Κατηγορία Πολιτική
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 12:41

Οι θέσεις της ΔΑΚΕ Δ.Ε


 
 Νοέμβριος 2013
1. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Α. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να είναι η ψυχή του σχολείου και να εμπνέει και να καθοδηγεί το μαθητή. Θεωρούμε ότι είναι ο βασικός συντελεστής της εκπαιδευτικής διαδικασίας και με το ζήλο του μπορεί να ξεπεράσει τις δυσκολίες που προκύπτουν λόγω της άσχημης οικονομικής συγκυρίας.
Β. Δε μπορεί το Υπουργείο Παιδείας να επικαλείται μεμονωμένα αρνητικά περιστατικά , που αφορούν μικρή μειοψηφία εκπαιδευτικών, για να επιβάλει ένα σχέδιο αξιολόγησης που πρωτίστως στοχεύει

στη μισθολογική καθήλωση.

Γ. Οι εκπαιδευτικοί δε γίνονται καλύτεροι με τη μισθολογική τους καθήλωση, αλλά με τη
συστηματική επιμόρφωση.
Τα βασικά του χαρακτηριστικά του προτεινόμενου Π.Δ για την αξιολόγηση είναι τα εξής:
• Συνδέεται άμεσα η αξιολόγηση με τη μισθολογική προαγωγή στον επόμενο βαθμό
• Υπάρχουν προκαθορισμένες ποσοστώσεις για τη μετάβαση από τον ένα βαθμό στον άλλο, με αποτέλεσμα να είναι δυνατόν να απορριφθούν συνάδελφοι, παρά τη θετική τους παρουσία στο χώρο του σχολείου. Ειδικά η μετάβαση από το βαθμό Γ στο βαθμό Β είναι Γολγοθάς, αφού το 30% δε θα προαχθεί , ανεξάρτητα από την επίδοση τους.
• Επιβάλλεται ποινή παραμονής δύο ετών στον ίδιο βαθμό για τους συναδέλφους που χαρακτηρίζονται ως ανεπαρκείς.
• Ο βαθμός Α είναι στην πραγματικότητα άβατο για τους εκπαιδευτικούς, αφού τελικά μόνο το 15% θα φτάσει σε αυτόν. Αν εξαιρέσουμε τα στελέχη της εκπαίδευσης που τον κατέχουν ήδη λόγω θέσεως (Περιφερειακοί Διευθυντές, Διευθυντές Εκπαίδευσης) και αυτοί που πιθανόν θα τον λάβουν ύστερα από την αξιολογική διαδικασία (Διευθυντές και Υποδιευθυντές Σχολικών Μονάδων), ελάχιστοι μαχόμενοι εκπαιδευτικοί θα έχουν αυτή τη δυνατότητα.
• Η κρίση θα γίνεται από μονοπρόσωπα όργανα, με αριθμητική κλίμακα.
Η Δ.Α.Κ.Ε Δ.Ε εδώ και πολλά χρόνια έχει ταχθεί υπέρ της θεσμοθέτησης μιας αξιολόγησης με καθαρά παιδαγωγικά κριτήρια που θα αφορά το σύνολο των εκπαιδευτικών δομών αλλά και του εκπαιδευτικού έργου. Στόχος αυτής της αξιολόγησης θα πρέπει να είναι η καταγραφή των ελλείψεων, η επισήμανση προβλημάτων και η χάραξη μιας διορθωτικής πολιτικής που θα βελτιώνει το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Αξιολόγηση αντικειμενική που δεν θα στηρίζεται στη κρίση μονοπρόσωπων οργάνων και στην οποία ο ρόλος του Συλλόγου Διδασκόντων θα είναι ουσιαστικός.
 
Είναι προφανές ότι η προτεινόμενη αξιολόγηση δεν έχει αυτά τα χαρακτηριστικά. Έχει πρωτίστως δημοσιονομικές στοχεύσεις, επιδιώκοντας την περιστολή του μισθολογικού κόστους. Γι αυτό το λόγο, δεν αποδεχόμαστε αυτήν την αξιολόγηση.
2. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ
Η Δ.Α.Κ.Ε Δ.Ε προτείνει την ίδρυση Σχολής Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών, που θα αναλαμβάνει τη συστηματική επιμόρφωση των συναδέλφων, έτσι ώστε να παραμένουν επιστημονικά επαρκείς, παρακολουθώντας και τις σύγχρονες παιδαγωγικές αντιλήψεις.
Οι εκπαιδευτικοί που επιμορφώνονται θα πρέπει να απαλλάσσονται από τα διδακτικά τους καθήκοντα, λαμβάνοντας πλήρεις αποδοχές. Η επιμόρφωση πρέπει να είναι συστηματική και να αφορά μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών. Όλοι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να παρακολουθήσουν μια τουλάχιστον ετήσια επιμόρφωση στη διάρκεια του υπηρεσιακού τους βίου. Επιπρόσθετα θα πρέπει να προβλέπονται ταχύρρυθμες επιμορφώσεις, ώστε η επιμόρφωση να είναι συνεχής.
3. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΟ
Το επάγγελμα του εκπαιδευτικού είναι απαιτητικό και ο συνάδελφος καλείται να εργαστεί σε συνθήκες δυσμενέστερες σε σχέση με τους δημοσίους υπαλλήλους. Απαιτούμε να αναγνωριστεί η ιδιαιτερότητα του εκπαιδευτικού έργου και να καθιερωθεί ειδικό
Εκπαιδευτικό Μισθολόγιο. Ακόμα και στη σημερινή περίοδο, έχει αποδειχθεί ότι η πολιτεία έχει αναγνωρίσει την ιδιαιτερότητα άλλων επαγγελμάτων και έχει επιβάλλει ευμενέστερη μισθολογική πολιτική (εφοριακοί, τελωνιακοί, υπάλληλοι της Βουλής, υπάλληλοι της ΕΥΠ, υπάλληλοι ΔΕΚΟ). Θεωρούμε απαράδεκτο η πολιτεία να μη δίνει προτεραιότητα στην εκπαίδευση και στους εκπαιδευτικούς.

4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Η ΔΑΚΕ Δ.Ε πιστεύει ότι πρέπει να θεσμοθετηθεί ένα νέο σύγχρονο πλαίσιο για την Τεχνική Επαγγελματική Εκπαίδευση. Στα Τεχνικά Σχολεία θα πρέπει να υιοθετηθεί ένα αναλυτικό πρόγραμμα που αφενός μεν θα προσφέρει μια ισχυρή Γενική Παιδεία, αφετέρου δε θα παρέχει υψηλού επιπέδου Τεχνική Εκπαίδευση.
Η ΔΑΚΕ Δ.Ε δεν είναι αντίθετη στην πρακτική εξάσκηση, ούτε και στη μαθητεία, με την προϋπόθεση ότι θα παρέχεται στους μαθητευόμενους πλήρης ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Το απολυτήριο του Τεχνικού Σχολείου επιβάλλεται να είναι ισοδύναμο του Γενικού και το πτυχίο θα πρέπει να παρέχει επαγγελματικά δικαιώματα.
Όλες οι Δημόσιες Επαγγελματικές Σχολές θα πρέπει να υπαχθούν στο Υπουργείο Παιδείας.

5. ΜΕΙΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΑΥΞΗΣΗ ΩΡΑΡΙΟΥ
Η εκπαιδευτική πραγματικότητα στο χώρο της Δημόσιας Εκπαίδευσης είναι αποκαρδιωτική στον τομέα του εκπαιδευτικού προσωπικού. Σήμερα, υπηρετούν στη Δημόσια Εκπαίδευση 15.000 λιγότεροι καθηγητές και δάσκαλοι σε σχέση με την προ της κρίσης περίοδο.
Με το επικαιροποιημένο Μνημόνιο έχει αποφασιστεί η μείωση των υπηρετούντων αναπληρωτών καθηγητών και δασκάλων από τις 12.000 (σχολικό έτος 2012-13) στις 2000 για το προσεχές σχολικό έτος.
 
Η ΔΑΚΕ Δ.Ε θεωρεί ότι αυτό το μέτρο που υπαγορεύτηκε από τους ξένους δανειστές είναι απαράδεκτο. Στην πραγματικότητα έχουμε απολύσεις εκπαιδευτικών, αφού οι περισσότεροι αναπληρωτές καλύπτουν πραγματικά κενά.
Διεκδικούμε-Απαιτούμε:
• Να αναγνωριστεί η προϋπηρεσία των αναπληρωτών.
• Να γίνουν διορισμοί μονίμων εκπαιδευτικών όπου αυτό απαιτείται.
• Να μην αυξηθεί το ωράριο των μονίμων εκπαιδευτικών, επειδή πιστεύουμε ότι η τυχόν διευθέτηση αυτού του μέτρου στην πραγματικότητα σημαίνει νέα μείωση των αποδοχών μας και αύξηση της ανεργίας των νέων πτυχιούχων.

6. ΣΤΕΛΕΧΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Η ΔΑΚΕ Δ.Ε πιστεύει ότι θα πρέπει να μπει επιτέλους ένα τέλος στο όργιο αναξιοκρατίας που επικράτησε στο πρόσφατο παρελθόν στην επιλογή στελεχών. Για το λόγο αυτό προτείνουμε την ίδρυση Σχολής Στελεχών για την εκπαίδευση. Η επιλογή των φοιτούντων θα γίνεται με  διαγωνισμό. 
Έτσι θα σταματήσει η επιλογή των αρεστών.
Στις τελευταίες κρίσεις επελέγησαν –σε μεγάλο ποσοστό- στις θέσεις ευθύνης, τα κομματικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Τα Στελέχη αυτά δε διαθέτουν την απαιτούμενη αμεροληψία. Με το νέο σύστημα αξιολόγησης από τα στελέχη αυτά θα κριθούν οι καθηγητές.
Η ΔΑΚΕ Δ.Ε προτείνει:
• Τα Στελέχη της εκπαίδευσης θα επιλέγονται από τους απόφοιτους της Σχολής Στελεχών
• Για το μεσοδιάστημα και μέχρι την αποφοίτηση των πρώτων πτυχιούχων, να γίνουν νέες αξιοκρατικές κρίσεις. Η συμμετοχή τριών κομμάτων στην κυβέρνηση δίνει μεγαλύτερες εγγυήσεις αξιοκρατίας από ότι στο παρελθόν.
7. ΑΝΑΠΛΗΤΩΤΕΣ
Η ΔΑΚΕ Δ.Ε θεωρεί τους συναδέλφους αναπληρωτές κομμάτι του κλάδου. Πρόκειται για μάχιμους εκπαιδευτικούς, που έχουν υπηρετήσει την εκπαίδευση στις εσχατιές της χώρας.
ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ:
• Δίκαιη αντιμετώπιση των συμβασιούχων.
• Αναγνώριση της προϋπηρεσίας.
• Κάλυψη των οργανικών κενών με μόνιμους διορισμούς.
7. ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ
Με το νέο πειθαρχικό Δίκαιο οι δημόσιοι λειτουργοί αφήνονται εκτεθειμένοι σε οιονδήποτε επιθυμεί την οικονομική και κοινωνική τους εξόντωση. Μια κακόβουλη καταγγελία ή μήνυση είναι αρκετή για να τους επιβληθεί το ιδιαίτερα εξοντωτικό μέτρο της Αργίας.
Χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η πειθαρχική διαδικασία, χωρίς απολογία, αυτόματα και με συνοπτικές διαδικασίες, ο εργαζόμενος που θα δεχθεί μια καταγγελία εις βάρος του, η οποία να εμπεριέχεται στη γενική κατηγορία της «παράβασης καθήκοντος», στιγματίζεται και απομακρύνεται από τη θέση του, με τις αποδοχές του να μειώνονται άμεσα. Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για ένα σκληρό διοικητικό μέτρο αλλά για τιμωρία του πειθαρχικώς ελεγχόμενου υπαλλήλου, που προσβάλλει βάναυσα το τεκμήριο αθωότητας.
Σε καμία περίπτωση δεν επιθυμούμε και δεν υποστηρίζουμε την ατιμωρησία και την ασυδοσία, των όποιων υπαλλήλων με τις πράξεις τους αμαυρώνουν την εικόνα των δημόσιων λειτουργών. Η επιτάχυνση των πειθαρχικών διαδικασιών και σε εξαιρετικές περιπτώσεις η εφαρμογή της Δυνητικής Αργίας θα αρκούσαν για να αντιμετωπισθούν φαινόμενα πραγματικά επίορκων υπαλλήλων.
Αντίθετα το κλίμα φόβου και τρομοκρατίας που έχει επιβληθεί στους εργαζόμενους ως συνέπεια του συγκεκριμένου πειθαρχικού πλαισίου, μόνο αρνητικά μπορούν να επηρεάσουν την άσκηση των καθηκόντων τους (κυρίως όταν κατέχουν θέσεις ευθύνης ή αποτελούν μέλη επιτροπών).
Αγωνιζόμαστε για:
• Να καταργηθεί η επιβολή της Αυτοδίκαιης Αργίας για τα πειθαρχικά παραπτώματα όπως αυτά ορίζονται στην παράγραφο 1 περίπτωση ε του ν.4093/12 (παράβαση καθήκοντος, αναξιοπρεπή συμπεριφορά εκτός υπηρεσίας, κλπ ) και τα οποία δεν έχουν τελεσιδικίσει.
• Να διαχωριστεί πλήρως η έναρξη της πειθαρχικής δίωξης εναντίον συναδέλφων από την αντίστοιχη ποινική δίωξη για το παράπτωμα της παράβασης καθήκοντος
• Η Δυνητική Αργία να ενεργοποιείται μόνο για τις πράξεις εκείνες οι οποίες επιφέρουν σύμφωνα με το πειθαρχικό δίκαιο την ποινή της αργίας εφόσον τελεσιδικήσει.
8. ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ
Η ΔΑΚΕ Δ.Ε πιστεύει ότι πρέπει να υιοθετηθεί ένα εκπαιδευτικό μοντέλο που να είναι προσαρμοσμένο στην εκπαιδευτική πραγματικότητα της χώρας μας και να μην επιδιώκεται η πιστή μεταφορά εκπαιδευτικών μοντέλων από το εξωτερικό. Η πολιτική αυτή που ακολουθήθηκε επί δεκαετίες, απεδείχθη αποτυχημένη.
Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε στα αναλυτικά προγράμματα και στις εκπαιδευτικές στοχεύσεις.
Οι διαχρονικές ιδέες και αξίες του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού πρέπει να είναι στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Είμαστε αντίθετοι στις εθνομηδενιστικές αντιλήψεις της Αριστεράς που στοχεύει στον αφελληνισμό των Ελλήνων.
Το σχολείο πρέπει να είναι λίκνο γνώσης. Είμαστε αντίθετοι στο σχολείο-κέντρο κομματικής προπαγάνδας που ονειρεύεται η Αριστερά.
                                                                                        Ε.Ε. ΔΑΚΕ Καθηγητών ΔΕ
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:18

Το ΜΕΓΑΛΟ δίλημμα του Αντώνη Σαμαρά


Πριν 15 ημέρες, και συγκεκριμένα στις 29 Νοεμβρίου γράφαμε πως όλα βρίσκονται στην κόψη του ξυραφιού. Το πολιτικό τοπίο είναι τόσο ρευστό που κανείς δεν ξέρει που μπορεί να οδηγήσει όλη αυτή η κατάσταση.

Οι ραγδαίες εξελίξεις στο χώρο μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, προοιωνίζονται πολύ σοβαρές πολιτικές εξελίξεις καθώς η συγκυβέρνηση βαδίζει σε τεντωμένο σκοινί.Η επιστολή των «11» στον Βενιζέλο χαρακτηρίστηκε και ως ευθεία αμφισβήτηση της προεδρίας του στο κόμμα και κάποιοι δεν αποκλείουν ακόμη και αλλαγή ηγεσίας. Άλλωστε, υπάρχουν αρκετοί που τον τελευταίο καιρό βλέπουν ότι ο
Βενιζέλος δεν «τραβάει άλλο». Ωστόσο, 15 ημέρες πριν την έναρξη της ελληνικής προεδρίας και με τον Βενιζέλο να έχει σημαίνοντα ρόλο ως υπουργός Εξωτερικών, γεννάται το ερώτημα πώς η Ελλάδα θα επιδείξει σοβαρότητα αν δεν ξέρουμε ακόμη κι αν θα υπάρχει κυβέρνηση;Κι ενώ στο ΠΑΣΟΚ γίνει χαμός, στη ΔΗΜΑΡ υπάρχει πολύ σοβαρό ιδεολογικό πρόβλημα καθώς δεν ξέρουν που πρέπει να πάνε. Προς την Κεντροαριστερά ή προς τον ΣΥΡΙΖΑ; Το συνέδριο μπορεί να μην έχει ευθεία διάσπαση, όμως, είναι σίγουρο ότι οι πληγές δεν κλείνουν και ο… μπάρμπα Φώτης έχει μεγάλο πρόβλημα.Μέσα σ’ όλα αυτά έχει κάνει την εμφάνισή της η κίνηση των «58», ο Γ. Παπανδρέου, που θέλει να ξαναπάρει το κόμμα, και πέντε – έξι άλλοι που βλέπουν τους εαυτούς τους ως τους νέους ηγέτες της κεντροαριστεράς.Στον ΣΥΡΙΖΑ τσακώνονται για το αν θα πρέπει να μείνουμε στο ευρώ ή όχι, ο Τσίπρας δίνει τα διαπιστευτήριά του στον… πρόεδρο της Κομισιόν, Ολι Ρεν, ενώ ο Λαφαζάνης σκίζει τα ρούχα του βλέποντας τους Τεξανούς να βγαίνουν στον αφρό.Στο άλλο άκρο της Χρυσής Αυγής, δεν αποκλείεται τους επόμενους μήνες να δούμε δίκες με κατηγορητήριο για προπαρασκευαστικές πράξεις κατάλυσης του πολιτεύματος. Οι ποινές; Έως ισόβια και στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων καμιά 10αριά κορυφαίων στελεχών.Και τι μένει; Η Νέα Δημοκρατία. Έχουμε και λέμε:Κανείς δεν γνωρίζει αν παίζεται κάποιο ύπουλο παιχνίδι σε βάρος του Σαμαρά από Καραμανλικούς, Ντορικούς ή άλλους απροσδιορίστου ταυτότητας βουλευτές ή στελέχη που δεν του συγχώρησαν ότι πήρε το κόμμα.Υπάρχουν ορισμένοι που έχουν από καιρό απασφαλίσει και δεν αποκλείεται να μην ψηφίσουν κάποιο κρίσιμο νομοσχέδιο, όπως π.χ. αυτό για τα ακίνητα την επόμενη Τετάρτη, πιθανότατα. Νικήτας Κακλαμάνης, Πολύδωρας, Βλάχος, Τζαμτζής, Σπηλιωτόπουλος, Ταμήλος είναι στην επικίνδυνη ζώνη και είναι άγνωστες οι αντιδράσεις τους.Επίσης, η κυβέρνηση παρουσιάζει σοβαρές αρρυθμίες οι οποίες φάνηκαν κυρίως στο θέμα της ΔΕΗ. Την ίδια στιγμή η κρίση βαθαίνει και η φτώχεια επεκτείνεται. Δείτε τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Σχεδόν 3 στους 10 δεν έχουν να πληρώσουν ούτε για ικανοποιητική θέρμανση. Το ποσοστό του πληθυσμού που στερείται, τουλάχιστον, τέσσερις από τις εννέα, συνολικά, διαστάσεις της υλικής στέρησης, ανέρχεται σε 19,5% το 2012 (από 11,2% το 2008), με την Ελλάδα να βρίσκεται στην 6η χειρότερη θέση, πανευρωπαϊκά, μετά τη Βουλγαρία (44,1%), Ρουμανία (29,9%), Λετονία (26%), Ουγγαρία (25,7%) και Λιθουανία (19,8%). Μιλάμε για στοιχεία του 2011, σκεφτείτε τι έχει γίνει μέσα στην επόμενη διετία. Προφανώς αυτό δεν είναι success story.Τους επόμενους μήνες η κυβέρνηση, εκτός από τη διαχείριση της προεδρίας της ΕΕ έχει να διαχειριστεί και τις διαπραγματεύσεις για το χρέος. Θα γίνουν τον Απρίλιο, θα γίνουν τον Ιούνιο, κανείς δεν γνωρίζει.Και ποιος θα τις κάνει αυτές τις διαπραγματεύσεις; Το κλαδί που στέκεται ο Γ. Στουρνάρας πετσοκόβεται κάθε μέρα είτε έχει κάνει καλά είτε κακά. Μάλιστα, άρχισαν και οι διαρροές περί της διαδοχής του με πρώτο – πρώτο στη λίστα να είναι ο… Μάκης Βορίδης. Πώς λοιπόν θέλει μια κυβέρνηση να κάνει σοβαρή διαπραγμάτευση όταν ο υπουργός που έκανε τις διαπραγματεύσεις επί 1,5 χρόνο αφήνεται έρμαιο της κριτικής;Όλα αυτά βαραίνουν το κλίμα, άλλωστε, στο Μαξίμου τρέμουν στην ιδέα διάλυσης του ΠΑΣΟΚ, επομένως, διάλυσης και της κυβέρνησης ή ενός ατυχήματος στη Βουλή.Και το μέγα ερώτημα είναι: Τι θα κάνει ο καλός παίχτης, δηλαδή ο Σαμαράς για να αντιμετωπίσει την κρίση; 
Θα πάει σε εκλογές πριν τον Απρίλιο με την ελπίδα να… βγει πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ, να τα κάνει μπάχαλο και να ξαναφωνάξουν τη ΝΔ να σώσει τη χώρα; 
Ή θα επιλέξει τις τριπλές εκλογές τον Μάιο με την ελπίδα να έχει λυθεί το θέμα του χρέους, να έχει μοιραστεί μέρος από το πλεόνασμα και να έχει αναστραφεί η αρνητική εικόνα που έχει ο ελληνικός λαός;Πράγματι δύσκολα διλήμματα που, απ’ ότι μαθαίνουμε, έχουν φανατικούς υποστηρικτές και από τις δύο πλευρές. Άλλοι συμβουλεύουν για τάχιστα εκλογές, άλλοι να περιμένουμε τον Ιούνιο. 
Η ουσία είναι ότι οι πρωτοβουλίες δεν είναι στα χέρια του κ. Σαμαρά. Κι αυτό γιατί το ΠΑΣΟΚ είναι αστάθμητος παράγοντας ενώ κανείς δεν αποκλείει εσωτερική «αναδιάταξη δυνάμεων» πράγμα που σημαίνει ότι θα ηχήσουν «καμπάνες αποστασίας».antinews
Κατηγορία Πολιτική
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:17

«Από τον Παπανδρέου στον Τσίπρα»


Την ώρα που ο Αλέξης Τσίπρας απ’ τη Μαδρίτη θα παίρνει και τυπικά το χρίσμα του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ) στα μεγάλα συγκροτήματα των ΜΜΕ διεξάγεται ένας ιδιότυπος δημόσιος διάλογος που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως σκοτσέζικο ντους για την πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και προσωπικά για τον Αλέξη Τσίπρα, στον απόηχο της κόντρας στο εσωτερικό της αξιωματικής αντιπολίτευσης που έχει στο επίκεντρο τη θέση του ΣΥΡΙΖΑ για την ευρωζώνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την εβδομάδα αυτή και αφού στην κεντρική επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ εκφράστηκε απ’ το 1/3 της κεντρικής επιτροπής από επιφύλαξη έως κάθετη εναντίωση στη στροφή που επιχειρεί ο Αλέξης Τσίπρας με βάση τα όσα είπε στο Τέξας υπήρξαν δύο άρθρα το ένα στην ηλεκτρονική σελίδα του Βήματος, και το δεύτερο στο Πρώτο Θέμα που απέδιδαν «δίκιο» στο Λαφαζάνη και στα όσα υποστήριξε στην συνεδρίαση της κεντρικής επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ την προηγούμενη Κυριακή.


Το ένα άρθρο με συντάκτη τον Γιώργο Μαλούχο στο tovima.gr με τον εύγλωττο τίτλο «Έχει δίκιο ο Λαφαζάνης» χαρακτήριζε υποκρισία τον «πανικό» πρωτίστως της κυβέρνησης απ’ την αποστροφή Λαφαζάνη «περί ευρώ – νομίσματος γερμανική φυλακή» και ασκώντας κριτική στη γραμμή Τσίπρα περί διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο του ευρώ ως ουτοπική, σημείωνε ότι «Το ευρώ είναι σχεδιασμένο γιατις ανάγκες και τις δυνατότητες της γερμανικής υπερπλεονασματικής οικονομίας. Όσο κι αν ακόμα κάποιοι θέλουν να κοροϊδεύουν τον εαυτό τους ότι δήθεν υπηρετεί την Ευρώπη, βλέπουν πια ότι υπηρετεί ένα σαφές και ξεκάθαρο εθνικό σχέδιο της Γερμανίας. Οι χώρες που δεν έχουν τις δυνατότητες της Γερμανίας είναι υποχρεωμένες να συμπιέζονται από αυτό, στον ένα ή στον άλλο βαθμό.Και,κάθε μέρα που περνάει,το χάσμα διευρύνεται».
Ο αρθρογράφος του Βήματος υπογραμμίζει μάλιστα ότι «ο Λαφαζάνης τόλμησε να πει τα πράγματα με το όνομά τους. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Πολλοί βέβαια θεωρούν ότι το να μην βλέπεις την πραγματικότητα είναι πολιτική. Ε, δεν είναι. Αντίθετα, είναι η απόλυτη συνταγή καταστροφής που, δυστυχώς, όλο και πλησιάζει πιο κοντά. Και, πάντως, το να μη συζητάς, το να μη σχεδιάζεις, αλλά, αντίθετα,το ναδαιμονοποποιείς ακόμακαι τις λέξεις,όχι πολιτική δεν είναι,αλλά σκοταδισμόςπου δεν υπηρετεί,αλλά βλάπτει τη χώρα». Και έκλεινε το άρθρο του με τη διευκρίνιση ότι «το να λες πώς έχει δίκιο ο Λαφαζάνης δεν σε καθιστά ταυτόχρονα και… μέλος της Αριστερής ή της όποιας άλλης πλατφόρμας. Άντε, ας ξυπνήσουν επιτέλους…»!
Αμέσως μετά ακολούθησε ένα δεύτερο άρθρο που υπογράφει ο Σπύρος Γκουτζάνης στο Πρώτο Θέμα και έχει και αυτό τον πανομοιότυπο με το προηγούμενο άρθρο, τίτλο «Και φυσικά έχει δίκιο ο Λαφαζάνης». Και αυτό το άρθρο είχε ανάλογη διάρθρωση στην επιχειρηματολογία και υποστήριζε στην πραγματικότητα ότι η τοποθέτηση της Αριστερής Πλατφόρμας στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ χαρακτηρίζεται από ρεαλιστική εκτίμηση των υπαρχόντων δεδομένων. Μάλιστα η κριτική του άρθρου αυτού απευθυνόταν στην πλειοψηφία του ΣΥΡΙΖΑ και την υπό τον Αλέξη Τσίπρα ηγεσία του κόμματος και τόνιζε:  «Αν νομίζουν ότι μπορούν να κάνουν διαπραγμάτευση εντός του πλαισίου των εταίρων και δανειστών δεν είναι μόνοαφελείς είναι επικίνδυνοι. Ας ρωτήσουν τον κ.Σαμαράτί έχει υποφέρει από την πρώτη συνάντηση με τους Γερμανούς που υποχρεώθηκε να πει “ουδείς αναμάρτητος” κι ας μην το πίστευε ως την τελευταία του επίσκεψη στο Βερολίνο όπου προσφέρθηκε -αφελώς- να γίνει η αιχμή του δόρατος τουγερμανικούsuccessstoryτης λιτότηταςστην Ευρώπη μήπως γλιτώσει μαζί και την χώρα του».
Ο δημοσιογράφος του Πρώτου Θέματος κατέληγε επίσης πολύ χαρακτηριστικά ωσάν να προειδοποιούσε για τις συνέπειες της γραμμής Τσίπρα σημειώνοντας: «Ο κ.Παπαδημούληςμπορεί να νομίζει ότι θέλει, ο κ.Αλέξης Τσίπραςόμως όσο κι να κάνει ελιγμούς για να γίνει αποδεκτός απόδιεθνείς κύκλουςή για ναδιευρύνει το ακροατήριό του στην ελληνική κοινωνίαδεν μπορεί να έχει διαφορετική άποψη από τον κ.Λαφαζάνη. Φυσικά και θέλει και θα προσπαθήσει να παραμείνει η χώρα στην ΕΕ αλλά είναιυποχρεωμένος να προετοιμαστεί και για την ρήξη. Δεν μπορεί να δεχθεί να γίνει ο διάδοχος τωνΠαπανδρέου,ΠαπαδήμουκαιΣαμαράεφαρμόζοντας την πολιτική τους. Αν πάλι νομίζει κανείς ότι εντός του πλαισίου που βάζει το μνημόνιο μπορεί να διατηρεί την αριστερή του ατζέντα ας ρωτήσει τον κ.Φώτη Κουβέληπου ξεκίνησε με τις καλύτερες προθέσεις και έφυγε τρέχοντας -και δεν είναι και η πιο σκληρή Αριστερά ο κ. Κουβέλης».
Και τα δύο αυτά άρθρα αναπαρήχθησαν όπως ήταν φυσικό απ’ την ιστοσελίδα Ίσκρα που απηχεί τις απόψεις Λαφαζάνη στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ.
Αμέσως μετά απ’ αυτά τα άρθρα ήρθε άλλο ένα με την υπογραφή του διευθυντή του Βήματος Αντώνη Καρακούση και με τον τίτλο «Απ’ τον κ. Παπανδρέου στον κ. Τσίπρα». Ο Αντώνης Καρακούσης αναφερόταν στους χειρισμούς που έκανε ο πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος σύμφωνα με τον αρθρογράφο αγνόησε ακόμη και τις προειδοποιήσεις του Λουκά Παπαδήμου το 2009-2010 να μην παίξει παιχνίδια με το ΔΝΤ, επιδιώκοντας καθαρά ευρωπαϊκή λύση και «Προτίμησε εκείνους που του χάιδευαν τα αυτιά και τον παραμύθιαζαν ότι θα βρεθούν δανεικά στην Κίνα, στη Ρωσία κι αλλού. Μέχρι που άρχισαν οι υποβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους αξιολόγησης και οι πόρτες των αγορών έκλεισαν ερμητικά για την Ελλάδα. Χρειάσθηκε να νιώσει την ψυχρολουσία στο Νταβός για να καταλάβει ότι το παιγνίδι είχε κριθεί και ότι δεν είχε άλλη επιλογή πέραν εκείνης του μνημονίου, στο οποίο σύρθηκε θέλοντας και μη λίγους μήνες αργότερα».
Και προσθέτει με νόημα ο διευθυντής του Βήματος: «Η αναδρομή έχει τη σημασία της και αφορά τον θεωρούμενο από πολλούς «επερχόμενο πρωθυπουργό», τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ κ. Αλ. Τσίπρα. Και αυτός και το κόμμα του τηρούν επαμφοτερίζουσα στάση και παίζουν με τη θέση της χώρας στο ευρώ. …. Όπως τότε έτσι και τώρα, η Ελλάδα προκαλεί μεγάλο ενδιαφέρον στους διασυνδεδεμένους με τις αγορές αμερικανικούς ακαδημαϊκούς κύκλους. ….Κάποια στιγμή τα φώτα θα σβήσουν και η ερημιά δεν θα έχει τέλος όχι μόνο για τον κ. Τσίπρα, αλλά για την Ελλάδα ολάκερη. Ας τα έχει όλα αυτά υπ’ όψιν του ο κ.Τσίπρας. Μπορεί να του χρησιμεύσουν…».
Ο Αντώνης Καρακούσης είναι σαφής. Απευθύνεται στον Τσίπρα και ζητάει απ’ τον Τσίπρα μια καθαρή πολιτική γραμμή που δεν θα θέσει σε αμφισβήτηση τη συμμετοχή της χώρας στο ευρώ και κάτι παραπάνω. Του ζητάει να μην το τολμήσει γιατί, όπως υπαινίσσεται, και ο Αλέξης Τσίπρας θα έχει την τύχη του Γιώργου Παπανδρέου.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι αμέσως την Κυριακή 1ηΔεκεμβρίου η εφημερίδα «Καθημερινή» πραγματοποιούσε «άνοιγμα» προς τον Αλέξη Τσίπρα τον οποίο και καλούσε να προχωρήσει στην «αναγκαία ωρίμανση». Το γεγονός αυτό δεν πέρασε απαρατήρητο απ’ την αριστερή πλατφόρμα και η ιστοσελίδα Ίσκρα διέβλεπε αλλαγή στάσης του ελληνικού κεφαλαίου έναντι του ΣΥΡΙΖΑ. Στη συνέχεια η Αριστερή Πλατφόρμα έσπασε την εκεχειρία με την πλειοψηφία και τη γραμμή Τσίπρα και σήκωσε το γάντι για έξοδο απ’ το ευρώ στη σύνοδο της ΚΕ.
Ωστόσο το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί ο έτερος αρθρογράφος του Βήματος και ο αρθογράφος μιας απ’ τις μεγαλύτερες σε κυκλοφορία εφημερίδες όπως το Πρώτο Θέμα δίνουν δίκιο στο Λαφαζάνη; Σε ποιους απευθυνόταν ο Γιώργος Μαλούχος και τους καλούσε να «ξυπνήσουν επιτέλους»;
Κάλχας
antinews.gr
Κατηγορία Πολιτική
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:16

Συνέντευξη Θεοχάρη στον Τύπο της Κυριακής: Νέου τύπου τεκμήρια για τους φορολογόμενους



  «Οι νέες φορολογικές δηλώσεις θα έχουν προσυμπληρωμένα τα τεκμήρια και τα εισοδήματα μισθωτών, συνταξιούχων και επαγγελματιών»
  «Εχουν υπαχθεί σε ρυθμίσεις γύρω στους 140.000 οφειλέτες με ρυθμισμένο ποσό άνω του 1 δισ. ευρώ και μέχρι τέλους του έτους εκτιμούμε ότι θα εισπράξουμε περισσότερα από 130 εκατ. ευρώ»
    Την πλήρη ενεργοποίηση των έμμεσων τεχνικών φορολογικού ελέγχου που προβλέπουν την εφαρμογή νέου τύπου «τεκμηρίων» για τον προσδιορισμό των φορολογητέων εισοδημάτων των αυτοαπασχολουμένων προαναγγέλλει με συνέντευξή του στον Τύπο της Κυριακής ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Εσόδων κ. Χ. Θεοχάρης.Οπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία, με τις τεχνικές αυτές, οι ελεγκτές της εφορίας θα προσδιορίζουν τα εισοδήματα των ατομικών επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών,
λαμβάνοντας υπόψη τους τα έσοδα και τα έξοδα κάθε ελεγχομένου, τα περιουσιακά του στοιχεία, ακόμη και τις καταθέσεις του στις τράπεζες. Συγκεκριμένα, οι φοροελεγκτές θα συγκεντρώνουν και θα αξιολογούν στοιχεία για την ακίνητη και την κινητή περιουσία που διαθέτει ο φορολογούμενος, τις επενδύσεις και τις συμμετοχές του σε επιχειρήσεις, τις καταθέσεις του, τα δάνειά του, τις συναλλαγές του με μετρητά και με πιστωτικές κάρτες και τα πάσης φύσεως έσοδα και εισοδήματα που έχει αποκτήσει.Σε κάθε περίπτωση κατά την οποία το εισόδημα το οποίο θα έχει προσδιοριστεί με έμμεση τεχνική ελέγχου είναι υψηλότερο από το δηλωθέν, ο φορολογούμενος θα καλείται να δικαιολογήσει τη διαφορά που θα έχει προκύψει προσκομίζοντας δικαιολογητικά που θα αποδεικνύουν ότι η διαφορά αυτή καλύφθηκε με έσοδα ή εισοδήματα αποκτηθέντα νομίμως. Εάν δεν καταφέρει να αποδείξει τη νομιμότητα της προέλευσης των ποσών με τα οποία καλύφθηκε η διαφορά, τότε το ποσό της διαφοράς αυτής θα λαμβάνεται υπόψη ως αποκρυβέν (μη δηλωθέν) εισόδημα και θα υπόκειται σε φόρο εισοδήματος που θα υπολογίζεται με συντελεστή φόρου 33%!Πέραν της εφαρμογής των «έμμεσων τεχνικών ελέγχου», ο γενικός γραμματέας Εσόδων αποκαλύπτει ότι στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβάλουν οι φορολογούμενοι το 2014 μέσω του Διαδικτύου (για τα εισοδήματα του 2013), οι κωδικοί που αφορούν στα εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις, στους παρακρατηθέντες φόρους μισθωτών υπηρεσιών, στους τόκους καταθέσεων, στις αμοιβές ελεύθερων επαγγελματιών και στους φόρους που παρακρατήθηκαν από τις αμοιβές αυτές θα είναι προσυμπληρωμένοι. Ταυτόχρονα, η νέα εφαρμογή για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων θα υπολογίζει αυτόματα τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης για τις κατοικίες, τα Ι.Χ. αυτοκίνητα, τα σκάφη αναψυχής, τις πισίνες και τα αεροσκάφη, με βάση τα δεδομένα που έχουν ήδη καταχωριστεί για τα περιουσιακά αυτά στοιχεία, από τα προηγούμενα έτη, καθώς επίσης και με βάση τυχόν νέα δεδομένα που θα χρειαστεί να εισαγάγουν οι φορολογούμενοι.Ο κ. Θεοχάρης αποκαλύπτει επίσης ότι μέχρι σήμερα έχουν ασκηθεί ποινικές διώξεις σε 15.000 φορολογουμένους για μη καταβολή ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο συνολικού ύψους άνω των 4 δισ. ευρώ και ότι στις ρυθμίσεις τμηματικής καταβολής που τέθηκαν σε ισχύ από το περασμένο καλοκαίρι έχουν ενταχθεί μέχρι στιγμής πάνω από 130.000 οφειλέτες για χρέη συνολικού ύψους άνω του 1 δισ. ευρώ, από τα οποία μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους εκτιμάται ότι θα έχουν εισπραχθεί περίπου 130 εκατ. ευρώ. Προαναγγέλλει δε «βελτιωτικές κινήσεις» προκειμένου να μπορέσουν να ενταχθούν στις ρυθμίσεις ακόμη πιο πολλοί οφειλέτες, οι οποίοι, «για τυπικούς ή άλλους λόγους», δεν μπορούν αυτή τη στιγμή να υπαχθούν. Διευκρινίζει επίσης ότι όσοι οφειλέτες αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα λόγω κατασχέσεων που επιβάλλονται σε τακτικά καταβαλλόμενα ποσά εισοδημάτων τους, όπως τα ενοίκια, μπορούν να ζητήσουν από τους εφόρους να μειωθούν τα ποσά που κατάσχονται.- Ολοι γνωρίζουμε πλέον ότι η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου για να διασφαλίσει τα έσοδα που χρειάζεται ο Κρατικός Προϋπολογισμός προκειμένου να μη χρειαστεί να ληφθούν νέα φοροεισπρακτικά μέτρα. Στο πλαίσιο αυτό, ποιες κατηγορίες φορολογουμένων σκοπεύετε να ελέγξετε κατά προτεραιότητα και ποιες μεθόδους θα εφαρμόσετε για να υποχρεώσετε όσους παρανομούν να πληρώσουν αυτά που πραγματικά οφείλουν στην εφορία;Οι προτεραιότητες που βάζουμε είναι αυτές που μπορούν να φέρουν το γρηγορότερο αποτέλεσμα. Συνεπώς, κοιτάμε, με μεγαλύτερη έμφαση, τις λίστες των εμβασμάτων τις οποίες έχουμε στη διάθεσή μας. Ξέρετε ότι πρόσφατα με την αλλαγή του νόμου έχουμε δικαίωμα να κάνουμε στοχευμένο, προσωρινό και γρήγορο έλεγχο, εστιάζοντας σ’ αυτές τις περιπτώσεις και όχι στα υπόλοιπα στοιχεία του φορολογουμένου, ώστε να φέρουμε ένα γρήγορο αποτέλεσμα και να αξιοποιήσουμε τα στοιχεία αυτά. Προφανώς, θα εστιάσουμε σε φορολογουμένους που δεν είναι μισθωτοί και συνταξιούχοι, σε επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών, στις οποίες είναι ευκολότερο να εντοπιστεί φοροδιαφυγή, ώστε να έχουμε -όπως είπαμε αρχικά- ένα πιο γρήγορο αποτέλεσμα, το οποίο στη συνέχεια θα πλαισιωθεί και από άλλες ενέργειες οι οποίες θα έχουν έναν πιο μόνιμο χαρακτήρα.- Οι μέθοδοι που θα χρησιμοποιήσετε έχουν να κάνουν και με την ενεργοποίηση των διαδικασιών έμμεσου προσδιορισμού του εισοδήματος;Πράγματι, οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου είναι τεχνικές οι οποίες έχουν ξεκινήσει να χρησιμοποιούνται, θα ενεργοποιηθούν με κάποιες εγκυκλίους που οριστικοποιούμε τις επόμενες μέρες, ακόμα πιο έντονα, και θεωρούμε ότι σε αρκετές περιπτώσεις μπορούν να έχουν ένα καλύτερο αποτέλεσμα σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους ελέγχου που είχαμε μέχρι τώρα.- Πόσα έσοδα έχει φέρει μέχρι σήμερα στα δημόσια ταμεία η ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών και πόσοι οφειλέτες έχουν υπαχθεί;Αυτή τη στιγμή έχουν περίπου υπαχθεί γύρω στους 130.000 με 140.000 οφειλέτες με ρυθμισμένο ποσό άνω του 1 δισ. ευρώ και μέχρι τέλους του έτους εκτιμούμε ότι θα ξεπεράσουμε τα 130 εκατ. ευρώ εισπράξεις από τις ρυθμίσεις.- Δεν έχετε διαπιστώσει κάποιες αδικίες και δυσλειτουργίες κατά την εφαρμογή των πρόσφατων ρυθμίσεων για τα ληξιπρόθεσμα χρέη; Ποιες τροποποιήσεις και βελτιώσεις σκοπεύετε να επιφέρετε;Προσπαθούμε όσο μπορούμε να αυτοματοποιήσουμε τις διαδικασίες και η ενημέρωση να γίνεται το συντομότερο δυνατό. Τις επόμενες μέρες θα αυτοματοποιηθεί και η διαδικασία των εισπράξεων από τις τράπεζες, ώστε να φαίνονται κι αυτές στο τέλος της επόμενης μέρας, που παίρνουμε το αρχείο από τις τράπεζες, και να ενημερώνονται άμεσα τα στοιχεία για τα χρέη των φορολογουμένων.Από την άλλη, υπάρχουν ενδεχομένως και κάποιες αλλαγές που θα θέλαμε να κάνουμε στις ρυθμίσεις, αλλαγές όμως που δεν είναι σημαντικές με την έννοια ότι θα αλλάζουν τη φιλοσοφία των ρυθμίσεων. Να μην περιμένει ο κόσμος δηλαδή δραματικές αλλαγές στις ρυθμίσεις. Οπου όμως μπορούμε να σκεφτούμε βελτιωτικές κινήσεις που θα επιτρέψουν σε κάποιους περισσότερους, που για τυπικούς ή άλλους λόγους, δεν μπορούνε να υπαχθούν στη ρύθμιση, θα κοιτάξουμε να τους βάλουμε κι αυτούς μέσα στη διαδικασία αυτή. Αυτό όμως είναι κάτι ανοιχτό ακόμα και δεν μπορώ να πω κάτι συγκεκριμένο, προς ποια κατεύθυνση μπορούμε να κινηθούμε. Ομως, είναι κάτι που το έχουμε στο μυαλό μας.- Θα υπάρξουν αλλαγές το 2014 στη διαδικασία υποβολής και στα έντυπα των φορολογικών δηλώσεων; Πότε θα κληθούμε να υποβάλουμε τις δηλώσεις και πώς θα γίνεται πλέον η εκκαθάριση;Είναι δεδομένο ότι φέτος είχαμε αρκετά ζητήματα σε σχέση με την υποβολή των δηλώσεων. Ως αποτέλεσμα… θέλουμε να ενημερώσουμε τον κόσμο τον τρέχοντα μήνα για όλο το ημερολόγιο των δηλώσεων, πότε θα ανοίξουν και πότε θα κλείσουν οι δηλώσεις, καθώς και των πληρωμών. Αυτό θα επιτρέψει έναν καλύτερο προγραμματισμό για όλους, και τους επαγγελματίες του κλάδου των λογιστών και τους φορολογουμένους, ώστε να μην παρατηρηθούν οι δυσλειτουργίες του παρελθόντος.
Θα πρέπει να πούμε ότι, όπως έχουν τα πράγματα με τον Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών, δεν υπάρχει καν η δυνατότητα της παράτασης και συνεπώς οι ημερομηνίες, ανεξαρτήτως της ικανότητας του συστήματος να αντεπεξέλθει την τελευταία μέρα που συνήθως όλοι πηγαίνουμε, δεν υπάρχει δυνατότητα να παραταθούν παρά μόνο με αλλαγή του νόμου. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα έχουμε τις παρατάσεις του παρελθόντος και θα πρέπει κάθε φορολογούμενος να κάνει μια προσπάθεια να μην πάει τελευταία μέρα, γιατί δεν θα αναγνωρισθεί αυτό ως ελαφρυντικό για να δοθεί μια παράταση, όπως γινόταν στο παρελθόν. Αυτό, λοιπόν, γίνεται για να ξέρουμε από πριν όλοι ποιο θα είναι το πλαίσιο της επόμενης χρονιάς. Βεβαίως, η δημοσιοποίηση των ημερομηνιών δημιουργεί την υποχρέωση της διοίκησης να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του χρονοδιαγράμματος που ανακοινώνει.Επιπλέον, κοιτάμε πώς μπορούμε να κάνουμε τη διαδικασία όσο γίνεται πιο εύκολη και ανώδυνη, πράγμα που σημαίνει ότι θα ζητήσουμε να συμπληρωθούν τα εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις μέσω των βεβαιώσεων που θα παραλάβουμε ηλεκτρονικά από τις επιχειρήσεις και τα ασφαλιστικά ταμεία και συνεπώς με αυτόν τον τρόπο θα απλοποιήσουμε πάρα πολύ τη διαδικασία για όσους έχουν ως κύρια ποσά εισοδήματος μισθούς και συντάξεις.Επίσης θα προσπαθήσουμε να συμπληρώσουμε και τους παρακρατηθέντες και προκαταβληθέντες φόρους που αντιστοιχούν σε εισοδήματα από εμπορικές επιχειρήσεις και ελευθέρια επαγγέλματα, που είναι παρόμοιες οι βεβαιώσεις με αυτές των μισθών και των συντάξεων, ώστε να απλοποιήσουμε τη διαδικασία και να την κάνουμε όσο πιο ομαλή γίνεται.Βλέπουμε ότι στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων τα στοιχεία συμφωνούν, συνεπώς ο πολύς κόσμος θα δει τη διαδικασία αυτή ως μια μεγάλη βελτίωση στο χρόνο συμπλήρωσης της δήλωσης. Στις περιπτώσεις που υπάρχουν λάθη, θα κοιτάξουμε ποια διαδικασία, έστω για τον πρώτο χρόνο που εισάγουμε αυτή την καινοτομία, θα μπορέσει να μην οδηγήσει σε πολλά προβλήματα και καθυστερήσεις γι’ αυτούς στους οποίους τα στοιχεία δεν συμφωνούν μεταξύ των επιχειρήσεων κι αυτών που έχουν οι ίδιοι.Εχουμε βάλει νέους κωδικούς για την άμεση ανάρτηση των τόκων των καταθέσεων των τραπεζών, για τη συμπλήρωση των μερισμάτων των πλοιοκτητριών εταιριών, δηλαδή προετοιμαζόμαστε -όσο μπορούμε- για την αυτοματοποίηση των διαδικασιών και τη μείωση του βάρους.Το τελευταίο πράγμα που προσπαθούμε να κάνουμε φέτος είναι να δώσουμε όλα τα στοιχεία ανάλυσης, ώστε να υπολογιστούν τα τεκμήρια αυτόματα από το σύστημα και να μη χρειάζεται ο φορολογούμενος να μπαίνει στη διαδικασία υπολογισμού των τεκμηρίων. Παραδίδοντας τα στοιχεία που έχουμε για παράδειγμα για ένα σκάφος, το τεκμήριο να υπολογίζεται αυτόματα χωρίς να χρειαστεί να πάει ο φορολογούμενος σε κάποιον ειδικό για να υπολογίσει σωστά το τεκμήριο.
Τα ποσά των τεκμηρίων θα εμφανίζονται στις δηλώσεις εφόσον είναι συμπληρωμένα, δηλαδή γνωστά όλα τα στοιχεία που έχουν σχέση με το αντικείμενο το οποίο δημιουργεί το τεκμήριο.- Τα ποσά των τεκμηρίων θα είναι, δηλαδή, προσυμπληρωμένα με βάση τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί από τα προηγούμενα έτη ή θα πρέπει να «περιμένει» το σύστημα να συμπληρώσει ο φορολογούμενος από την αρχή τα στοιχεία για να βγάζει δίπλα το ποσό του τεκμηρίου;



Στις περιπτώσεις που ένας επιμέρους κωδικός δεν είχε συμπληρωθεί το προηγούμενο έτος αλλά πρέπει να συμπληρωθεί τώρα θα πρέπει ο φορολογούμενος να τον συμπληρώσει για να υπολογιστεί αυτόματα το ποσό του τεκμηρίου και να εμφανιστεί στη δήλωση. Εφόσον όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για τον υπολογισμό του τεκμηρίου είναι ήδη προσυμπληρωμένα, τότε αυτόματα θα εμφανίζεται και το αντίστοιχο ποσό του τεκμηρίου. Για τους κωδικούς που είχαν συμπληρωθεί τις προηγούμενες χρονιές θα είναι προσυμπληρωμένα τα στοιχεία όπως τα είχαμε δει τα τελευταία χρόνια.

 Εχουν ασκηθεί 15.000 ποινικές διώξεις για χρέη 4 δισ. ευρώ- Εχει εφαρμοστεί το μέτρο της άσκησης ποινικών διώξεων για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο; Σε πόσες περιπτώσεις εφαρμόστηκε και για τι ποσά χρεών;



Πράγματι, είναι ένα μέτρο το οποίο έχει εφαρμοστεί. Είναι υποχρέωση του εφόρου, δεν είναι καν στη διακριτική του ευχέρεια. Τα ποσά των χρεών για τα οποία επιβάλλεται το μέτρο είναι τυπικά από 5.000 ευρώ και πάνω, προφανώς οι περισσότερες των περιπτώσεων είναι μεγαλύτερα ποσά, όμως ισχύει και για μικρότερα ποσά. Συνολικά, στα τρία πρώτα τρίμηνα του 2013, έχουμε γύρω στις 15.000 περιπτώσεις που έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για συνολικό ποσό 4 δισ. ευρώ και πάνω, οπότε βλέπετε περιπτώσεις που είναι υψηλά τα ποσά.
 

 Μείωση στα ποσά των κατασχέσεων, εφόσον υπάρχει οικονομική αδυναμία- Κατά το πρόσφατο παρελθόν σημειώθηκαν περιστατικά κατασχέσεων ποσών μισθών και συντάξεων από τραπεζικούς λογαριασμούς για χρέη προς το Δημόσιο, χωρίς να τηρηθεί το ακατάσχετο όριο των 1.000 ευρώ. Κι αυτό διότι οι φορολογικές αρχές δεν γνώριζαν ότι τα ποσά στους συγκεκριμένους λογαριασμούς είναι μισθοί και συντάξεις αλλά τα αντιμετώπισαν ως «καταθέσεις». Εσείς με ποιον τρόπο σκοπεύετε να διασφαλίσετε τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους-οφειλέτες του Δημοσίου από τέτοια περιστατικά παραβίασης των δικαιωμάτων τους;Πράγματι, έχετε δίκαιο, στο παρελθόν έχει παρατηρηθεί αυτό το φαινόμενο. Κατ’ αρχάς, είναι υποχρέωση των τραπεζών να τηρήσουν αυτό το ακατάσχετο και, ενδεχομένως, χρειάζεται κάποια συνεργασία με την τράπεζα του καθενός οφειλέτη ώστε (η τράπεζα) να ενημερωθεί και να ξέρει ποιος είναι ο λογαριασμός μισθοδοσίας, στον οποίο θα πρέπει να τηρεί αυτό το ακατάσχετο. Από κει και πέρα, σε περιπτώσεις που υπάρχει μια κατάσχεση, ο φορολογούμενος έχει δικαίωμα να απευθυνθεί στην εφορία και να μειώσει το ποσό της κατάσχεσης αυτής, εφόσον υπάρχει οικονομική αδυναμία η οποία μπορεί να αποδειχθεί στον έφορο. Μιλάμε, βέβαια, κυρίως για περιπτώσεις κατάσχεσης οι οποίες είναι εις χείρας τρίτου, όπως είναι ένας ενοικιαστής, ώστε να έχει νόημα να μειωθεί το ύψος του ποσού αυτού. Για το θέμα αυτό μπορεί η εφορία να δώσει σε κάθε φορολογούμενο περισσότερες οδηγίες.Ο νόμος προβλέπει, σε περιπτώσεις κατάσχεσης εις χείρας τρίτου, τη μείωση του ποσού της κατάσχεσης στην περίπτωση που αποδειχθεί η οικονομική αδυναμία. Επειδή τα ποσά της κατάσχεσης στις τράπεζες γίνονται μία φορά, συνήθως δεν υπάρχει δυνατότητα μείωσης. Οταν όμως υπάρχει περιοδικότητα στις κατασχέσεις όπως π.χ. στα νοίκια που κάθε μήνα κατάσχεται το ποσό, μπορεί να γίνει κάποια μείωση αυτού του ποσού στις περιπτώσεις αυτές.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΛΑΙΤΣΑΚΗΣ
Δημοσιεύεται στον Τύπο της Κυριακής
Κατηγορία Άρθρα & Απόψεις
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:15

ΑΛΑΛΟΥΜ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΑΛΑΛΟΥΜ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:14

ΒΑΡΙΑ ΠΛΗΓΩΜΕΝΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΝΟΙΓΕΙ ΑΥΡΙΟ

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:13

ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΝ ΟΙ ΑΙΩΝΙΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
Ετικέτες
1 σχόλιο
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:11

Δ.Α.Κ.Ε. Δ.Ε. Β΄ ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης: ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ

Δ.Α.Κ.Ε.Δ.Ε.
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ  ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ  ΚΙΝΗΣΗ  ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ  Β΄ ΕΛΜΕΘεσσαλονίκης     31οΕΤΟΣ
 
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ 28                                                       Θεσ/νίκη 13.12. 2013
 
Συναδέλφ-ισσες,-οι
1.    ΤοΣάββατο 30 Νοεμβρίου 2013μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του 35ουσυνεδρίου της ΑΔΕΔΥ στην Αθήνα, είχε προγραμματιστεί να διεξαχθεί το 8οτακτικό πανελλήνιο Συνέδριο της Γ΄θμιας ΔΑΚΕ- Δημόσιου Τομέα.
Στο συνέδριο που έγινε στο ξενοδοχείο ΝΟΒΟΤΕΛ, όπουπαραβρέθηκαν οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι των ομοσπονδιών των δημοσίων υπαλλήλων που ανήκουν στην ΑΔΕΔΥ, και συγκεκριμένα, σε διπλάσιο αριθμό σε σχέση με τους

αντιπροσώπους που έστειλε η κάθε ομοσπονδία στο τελευταίο συνέδριο της .

Μετά το πέρας των εργασιών του συνεδρίου, ακολούθησαν οι αρχαιρεσίες ανάδειξης του νέου ανώτατου διοικητικού- καθοδηγητικού οργάνου της Συνδικαλιστικής μας παράταξης (Πανελλήνιο συνέδριο των 101). Οι αντιπρόσωποι κάθε ομοσπονδίας εξέλεξαν αναλογικά τους αντιπροσώπους τους, για το όργανο των 101 μελών.    
 Αναλυτικά οι καθηγητές εξέλεξαν 14 αντιπροσώπους. Από την Θεσσαλονίκη εκλέχθηκε ο πρόεδρος της Β΄ΕΛΜΕ-Θ, Γ. Τόδας και του ευχόμαστε καλή επιτυχία στο δύσκολο έργο του.
2.    Το Πανελλήνιο συνέδριο αντιπροσώπων σε νέα συνάντηση του, που έγινε τηνΣάββατο 07.12.2013στην Αθήνα εξέλεξε την νέα εκτελεστική επιτροπή της συνδικαλιστικής παράταξης η οποία και συγκροτήθηκεσε σώματην 8.12.2013 σύμφωνα με το συν. 1
3.    Την Παρασκευή 13.12.2013 η Ε.Ε. της ΑΔΕΔΥ στην 2ησυνεδρίαση της πάλι δεν μπόρεσε να συγκροτηθεί σε σώμα σύμφωνα με το συν 2.                                                     Η ΠΑΣΚ !!! σεπραγματική η φαινομενική διάσπασηδιεκδικεί την θέση του Προέδρου με3 από τους εκλεγμένους της, ενώ η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑσυνεχίζει τον δρόμο που άνοιξε στην ΟΛΜΕ (με κολαούζο τις παρεμβάσεις), θέλει και αυτή την θέση του προέδρου στο 15μελές όργανο !!!!!
Ας ελπίσουμε τελικά γρήγορα να εκλεγεί για το καλό όλων των συναδέλφων, σωστή ηγεσία στο ανώτατο συνδικαλιστικό όργανο των Δημοσίων υπαλλήλων.
 
ΤΟ ΔΣ ΤΗΣ ΔΑΚΕ Β΄ ΕΛΜΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:05

Η ετήσια έκθεση της Α.ΔΙ.Π. για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Η ετήσια έκθεση της Α.ΔΙ.Π. για την Τριτοβάθμια ΕκπαίδευσηΌλη η έκθεση (61 σελίδες ) της ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ εδώ

Η έκθεση αξίζει να διαβαστεί ολόκληρη. Τα σημεία που πρέπει να επισημανθούν, κατά τη γνώμη μου,  είναι τα παρακάτω:
Στο 2ο μέρος της έκθεσης αναφέρεται:

Η  υποβολή  Εκθέσεων  Εσωτερικής  Αξιολόγησης  των  Ακαδημαϊκών  Μονάδων των ΑΕΙ συνεχίστηκε μέχρι και τον Μάιο του 2013, με αποτέλεσμα να έχουν πλέον υποβληθεί  μέχρι  σήμερα  478  Εκθέσεις  από  το  σύνολο  των  520 ακαδημαϊκών  Τμημάτων Α.Ε.Ι. (Το  σύνολο  αναφέρεται  στα  Τμήματα  των  Α.Ε.Ι.  που  απένειμαν  τίτλο  σπουδών  προ  της  αναδιάρθρωσης  του  ακαδημαϊκού  χάρτη  της  Τριτοβάθμιας  Εκπαίδευσης  με  το  Σχέδιο  ΑΘΗΝΑ,  συμπεριλαμβανομένων  των  έξι  Προγραμμάτων  Μεταπτυχιακών  Σπουδών  του  Διεθνούς Πανεπιστημίου,  καθώς και στα Γενικά Τμήματα και τα Κέντρα Ξένων Γλωσσών και Φυσικής Αγωγής  των Α.Ε.Ι.). Πατήστε πάνω στις παρακάτω εικόνες για να μεγαλώσουν.

adip-ea-0813

Τα  συγκεντρωτικά  στοιχεία  της  εξωτερικής  αξιολόγησης  κατ’  έτος  φαίνονται στον παρακάτω πίνακα.

adip-ex-a-0813

Στο 3ο μέρος της έκθεσης αναφέρεται:

Κατά  τις  αρχές  του  2013  επιχειρήθηκε  από  την  Πολιτεία  περιορισμός  της διασποράς των ΑΕΙ και των ομοειδών Τμημάτων μέσω του επονομαζόμενου Σχεδίου ΑΘΗΝΑ. Παρά τις σχετικές διακηρύξεις όμως, το εν λόγω σχέδιο δεν  κατάφερε να εισάγει  την  απαιτούμενη  γενναία  μεταρρυθμιστική  τομή  στο  χάρτη  των  ΑΕΙ  της χώρας.

Παρατηρήσεις που είχαν  διατυπωθεί στις σχεδόν  200  ολοκληρωμένες  Εκθέσεις  Εξωτερικής  Αξιολόγησης:

Επίπεδο Πολιτείας – Γενικές παρατηρήσεις

-  Περιορισμός  της  αδικαιολόγητης  γεωγραφικής  διασποράς  των  Α.Ε.Ι.  και  των  Τμημάτων  τους,  καθώς  και  των  άκριτων  «πληθωριστικών»  τάσεων  σε  πλήθος τμημάτων και κατευθύνσεων: (προτείνεται) Σχέδιο ΑΘΗΝΑ ΙΙ.
-Αναθεώρηση των κριτηρίων εισαγωγής των φοιτητών με ευθύνη των Α.Ε.Ι.
- Αποσαφήνιση  της  διακριτής  ταυτότητας  μεταξύ  προγραμμάτων  σπουδών  των  Τ.Ε.Ι.  και  εκείνων  των  Πανεπιστημίων,  καθώς  και  των  αντίστοιχων  επαγγελματικών δικαιωμάτων.
- Τόνωση  της  μεταλυκειακής  επαγγελματικής  κατάρτισης  με  αντίστοιχη  αποφόρτιση των ΑΕΙ.
-  Ανάπτυξη  ερευνητικής  πολιτικής  και  ενίσχυση  της  χρηματοδότησης  της  έρευνας.
-  Καθορισμός συγκεκριμένων κριτηρίων για την  κατανομή της χρηματοδότησης  της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
-  Τήρηση  της  αναλογίας  φοιτητών  και  μόνιμου  διδακτικού  προσωπικού  στα  Α.Ε.Ι. σύμφωνα με τις διεθνείς καλές πρακτικές
-  Αναβάθμιση και υποστήριξη των υποδομών διδασκαλίας και έρευνας.
-  Κάλυψη ελλείψεων σε τεχνικό προσωπικό.

Επίπεδο Ιδρύματος

-  Καλύτερος  συντονισμός  και  παρακολούθηση  του  εκπαιδευτικού  έργου  των διαφόρων ακαδημαϊκών Μονάδων.
-  Χάραξη  ερευνητικής  στρατηγικής,  που  θα  περιλαμβάνει  την  οργάνωση,  το συντονισμό και την παρακολούθηση του ερευνητικού έργου.
-  Ενίσχυση  της κινητικότητας  φοιτητών  και προσωπικού  μέσω  συμμετοχής  σε συνέδρια,  μετακινήσεων για ερευνητικούς σκοπούς, φιλοξενίας ερευνητών από άλλα Ιδρύματα κλπ.
-  Θέσπιση  της  υποχρεωτικής  παρακολούθησης  των  μαθημάτων  από  τους φοιτητές.
-  Ενδυνάμωση  αμοιβαίων  δεσμών  συνεργασίας  με  επαγγελματικές  ενώσεις  και άλλα εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Επίπεδο Ακαδημαϊκής Μονάδας

Προγράμματα Σπουδών

-  Ανάγκη  αποσαφήνισης  στόχων  και  εξορθολογισμού  προγραμμάτων  και «κατευθύνσεων» σε συνάρτηση με το εθνικό πλαίσιο προσόντων, τις απαιτήσεις της επιστήμης και τις ανάγκες της κοινωνίας.
- Περιορισμός  των  «πληθωριστικών»  τάσεων  στον  αριθμό  των  προσφερόμενων μαθημάτων, ιδιαίτερα των κατ’ επιλογήν.
-  Τήρηση υποχρεωτικής αλληλουχίας μαθημάτων, όπου αυτό απαιτείται.

Διδασκαλία

-  Εισαγωγή  σύγχρονης  εκπαιδευτικής  μεθοδολογίας,  που  θα  ενισχύσει  την ανάπτυξη  ενεργού  συμμετοχής  στη  μαθησιακή  διαδικασία  και  της  κριτικής σκέψης.
-  Λελογισμένη ενίσχυση της χρήσης νέων τεχνολογιών  και  σοβαρή ενδυνάμωση της χρήσης πολλαπλής βιβλιογραφίας, κατά περίπτωση.
-  Προσφορά συμβουλευτικής στήριξης.
-  Εξορθολογισμός της μεθόδου αξιολόγησης  της επίδοσης των φοιτητών  σε όλη τη διάρκεια των σπουδών τους

Έρευνα

-  Χάραξη ερευνητικής πολιτικής σε επίπεδο ακαδημαϊκής μονάδας.
- Σύνδεση της έρευνας με την εκπαιδευτική διαδικασία.
- Ανάπτυξη συνεργασιών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
-  Τόνωση των ερευνητικών δυνατοτήτων στο νέο προσωπικό

Διοικητική υποστήριξη και Υποδομές

-  Εκσυγχρονισμός  διοικητικών  υπηρεσιών  με  ενίσχυση  των  προγραμμάτων επιμόρφωσης και της χρήσης σύγχρονων τεχνολογικών μέσων.
-Βέλτιστη  αξιοποίηση  των  διαθέσιμων  υποδομών  σε  επίπεδο  Τμήματος  ή  και Α.Ε.Ι. με άρση των αποκλειστικών στεγανών.
-  Περισσότερη  ενημέρωση  και  καθοδήγηση  ως  προς  την  επαγγελματική αποκατάσταση των αποφοίτων.

Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ προτείνονται δράσεις/προυποθέσεις  για την    αναβάθμιση  της  ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Αυτές σχετίζονται με:

-Φυσικό μέγεθος και διάρθρωση ΑΕΙ: «
>Ελάχιστη «κρίσιμη μάζα» φοιτητικού πληθυσμού.
> Ελάχιστος αριθμός Σχολών.
> Ελάχιστος αριθμός αυτοτελών ακαδημαϊκών μονάδων.
> Ελάχιστος αριθμός Τμημάτων ανά Σχολή.
> Ελάχιστος αριθμός ΔΕΠ/ΕΠ. »

-Χωροταξική κατανομή: «Θεραπεία αδικαιολόγητης  διασποράς/επιστημονικής  απομόνωσης  Τμημάτων ή και ΑΕΙ.»
-Γνωστικό αντικείμενο: «Θεραπεία  υπερβολικού αριθμού  (ταυτόσημων ή παρεμφερών)  Τμημάτων ή προγραμμάτων σπουδών (σε όλο το εύρος της Ανώτατης Εκπαίδευσης).
-Ποιότητα/βιωσιμότητα Τμημάτων
 Συμπληρωματικές παρεμβάσεις:
(α)  Τόνωση  της  μεταλυκειακής  τριτοβάθμιας  εκπαίδευσης  με  την  εισαγωγή διακριτών εκπαιδευτικών διαδρομών.
(β) Διαχείριση του φοιτητικού πληθυσμού.
«Μείζον  πρόβλημα  των  σπουδών  στα  ΑΕΙ  αποτελεί  ο  υπερπληθυσμός  των  φοιτητών, όπως  υπογραμμίζεται  σε  πολλές  εκθέσεις  αξιολόγησης.  Προτείνεται  τα  Τμήματα  να ορίζουν  τον  αριθμό  των  εισακτέων  και  τη  βάση  εισαγωγής,  που  σε  κάθε  περίπτωση πρέπει να είναι μεγαλύτερη του 10/20. Παράλληλα, θα πρέπει τα Τμήματα να μεριμνούν ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο «λιμνάζων» φοιτητικός τους πληθυσμός. Με τον τρόπο αυτό θα  βελτιωθεί  θεαματικά  η  ποιότητα  σπουδών  προς  όφελος  των  φοιτητών  και  της κοινωνίας γενικότερα».

 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ Α.ΔΙ.Π ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΑΘΗΝΑ»

1. Γενικές παρατηρήσεις

1.1.  Οι  διατυπωμένοι  γενικοί  στόχοι  του  Σχεδίου  ΑΘΗΝΑ,  που  αφορούν  την ανάπτυξη  θεματικών  θυλάκων  αριστείας,  την  επίτευξη  οικονομιών  κλίμακας,  την προώθηση  της  έρευνας  και  καινοτομίας  και  την  ανάπτυξη  ανταγωνιστικού ανθρώπινου  δυναμικού  στον  ευρωπαϊκό  χώρο  με  συγχωνεύσεις  Ιδρυμάτων  και Τμημάτων συγγενών ως προς το γνωστικό αντικείμενο είναι αναμφισβήτητα ορθοί. Η επίτευξη όμως των στόχων αυτών προϋποθέτει:
α) την ύπαρξη εθνικής αναπτυξιακής στοχοθεσίας, η οποία δεν υφίσταται, και
β)  την ύπαρξη εθνικής στρατηγικής έρευνας και καινοτομίας, η οποία επίσης δεν υφίσταται, ενώ και η χρηματοδότηση της έρευνας την τελευταία δεκαετία έχει διαρκώς φθίνουσα πορεία.
1.2.  Το  Σχέδιο  ΑΘΗΝΑ  δεν  συνοδεύεται  από  διατυπωμένη  συλλογιστική  της προσέγγισης  του  προβλήματος  με  στοχοθεσία  και  μεθοδολογία  επίτευξής  της.  Τα κριτήρια και τα συνοδά μέτρα που εισηγήθηκε ήδη η Α.ΔΙ.Π., ορισμένα των οποίων έχουν περιληφθεί στις επιστολές του Υπουργείου για έκφραση γνώμης, δεν φαίνεται να  υιοθετήθηκαν  ή  να  εφαρμόσθηκαν  με  συνέπεια  και  καθολικότητα.  Επομένως,  η πρόταση  του  Σχεδίου  αφορά  τμήμα  μόνον  των  αναγκαίων  παρεμβάσεων  στα  Α.Ε.Ι. και  δεν  αποτελεί  μέρος  ενός  δομημένου  και  διαρθρωμένου  συνολικού μεταρρυθμιστικού σχεδίου. Καθώς κάθε μεταρρύθμιση  -  και μάλιστα στον χώρο της Ανώτατης  Εκπαίδευσης  -  επιφέρει  αναπόφευκτα  δυσμενείς  επιπτώσεις,  μικρής  ή μεγάλης κλίμακας στους εμπλεκομένους, θα ήταν σκόπιμο να εξεταστεί κατά πόσον το γενικότερο όφελος, που επιτυγχάνεται από το προτεινόμενο Σχέδιο, αντισταθμίζει τις επιπτώσεις αυτές, προκειμένου να μη κινδυνεύει το εγχείρημα να  χαρακτηρισθεί ως «μια χαμένη ευκαιρία».

1.3.  Το  όλο  εγχείρημα  παραγωγής  του  Σχεδίου  δεν  χαρακτηρίζεται  από  ενιαία εφαρμογή των κριτηρίων.  Η υπολογιζόμενη αύξηση του αριθμού των εισακτέων στα Πανεπιστήμια και μείωσή τους στα Τ.Ε.Ι. δεν φαίνεται να συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας των ΑΕΙ αλλά ούτε και στην εξυπηρέτηση των αναγκών της χώρας.
1.4.  Ένα  μακρόπνοο  σχέδιο  μεταρρύθμισης  του  χάρτη  των  Α.Ε.Ι.  οφείλει  να εξυπηρετεί  τόσο  τους  εθνικούς  αναπτυξιακούς  στόχους  όσο  και  να  αρθρώνεται αρμονικά  στην  στρατηγική  εκπαίδευσης,  έρευνας  και  καινοτομίας  της  χώρας.  Με δεδομένη  την  έλλειψη  ρητώς  διατυπωμένου  κειμένου  εθνικής  στρατηγικής  έρευνας και καινοτομίας, καθώς και εθνικής αναπτυξιακής στοχοθεσίας, η Α.ΔΙ.Π. εκτιμά ότι η  εκπόνηση  του  Σχεδίου  αναδιάρθρωσης  των  Α.Ε.Ι.  θα  έπρεπε  να  ξεκινήσει απαντώντας στο κεντρικό ερώτημα «Πόσα Α.Ε.Ι. έχει ανάγκη η χώρα;», το οποίο προς το παρόν παραμένει μετέωρο. Οι προτάσεις του Σχεδίου ΑΘΗΝΑ οδηγούν σε μικρή μόνο μείωση του σημερινού αριθμού των Ιδρυμάτων από 40 σε 34. Η συνεπής όμως εφαρμογή  των  κριτηρίων  θα  αποδείκνυε,  ότι  η  προτεινόμενη  από  το  Σχέδιο  μείωση του αριθμού των Α.Ε.Ι. της χώρας δεν είναι όσο θα έπρεπε τολμηρή.

2. Επίπεδο Ιδρυμάτων

2.1.  Ως  προς  την  συγχώνευση  Ιδρυμάτων,  θεωρούμε  ότι  κατ’  αρχήν  πρόκειται  για σωστό στόχο του Σχεδίου ΑΘΗΝΑ, θα πρέπει όμως η εφαρμογή του να επεκταθεί και σε   όσα  Ιδρύματα  δεν  πληρούν  τις  προϋποθέσεις  που  έθεσε  η  Α.ΔΙ.Π.  από  άποψη αριθμού  Τμημάτων  και  φοιτητών.  Παράλληλα  διαπιστώνεται  ότι  εν  γένει  η κατάσταση  που  προκύπτει  μετά  την  συγχώνευση  δεν  πληροί  τα  κριτήρια  μεγέθους, εύρους  επιστημονικών  πεδίων  και  χωρικής  διασποράς.  Η  Αρχή  μπορεί,  αν  της ζητηθεί, να προετοιμάσει εναλλακτικές επιλογές, που θα πληρούν τα κριτήρια και θα εξυπηρετούν καλύτερα τους γενικούς στόχους του Σχεδίου,  και είναι στη διάθεση της Πολιτείας για αναζήτηση σε κάθε περίπτωση της βέλτιστης λύσης σε συνεργασία με τα αντίστοιχα Α.Ε.Ι.
2.2. Στόχος του ομόσπονδου Πανεπιστημίου «Αδαμάντιος Κοραής», σύμφωνα με το Σχέδιο  ΑΘΗΝΑ,  είναι  να  εξελιχθεί  σε  κόμβο  αριστείας,  να  επιτευχθεί  οικονομία κλίμακας  και  να  ανταποκριθεί  στις  αναπτυξιακές  προτεραιότητες  της  χώρας.  Όμως στο  Σχέδιο  ΑΘΗΝΑ  εξακολουθεί  να  παραμένει  η  ίδια  ανορθολογική  φιλοσοφία  με την  υπάρχουσα  κατάσταση,  αφού  διατηρούνται  το  Οικονομικό  Πανεπιστήμιο,  το Πάντειο  Πανεπιστήμιο  και  το  Πανεπιστήμιο  Πειραιώς,  παρά  τη  μεγάλη  συνάφεια γνωστικών  αντικειμένων  (και  παρά  το  γεγονός  ότι  θα  μπορούσε  να  επιτευχθεί σημαντική  οικονομία  κλίμακας  μέσω  συγχώνευσης  ομοειδών  ή  και  παρεμφερών Τμημάτων).  Η  Α.ΔΙ.Π.  εκτιμά  ότι  η  υπερ-διοίκηση  του  ομόσπονδου  Πανεπιστημίου «Αδαμάντιος  Κοραής»  θα  έχει  εκ  των  πραγμάτων  χαλαρή  σχέση  με  τα  επί  μέρους ανταγωνιστικά,  σε  επίπεδο  προσφερόμενων  γνωστικών  αντικειμένων,  Ιδρύματα  και ελάχιστες δυνατότητες ουσιαστικής παρέμβασης. Η ιδέα της ομοσπονδίας θα επιφέρει πρόσθετες  γραφειοκρατικές  αρρυθμίες  και  κόστος  χωρίς  αντίστοιχο  ακαδημαϊκό όφελος.

3. Επίπεδο Ακαδημαϊκών Μονάδων/Τμημάτων

3.1. Ως προς το γενικότερο ζήτημα της συγχώνευσης και κατάργησης Τμημάτων, και ειδικότερα  ως  προς  το  θέμα  συγχωνεύσεων  Τμημάτων  ομοειδών  γνωστικών αντικειμένων, αυτό ως θέμα πρωτίστως ακαδημαϊκό, θα έπρεπε να είναι κατά κύριο λόγο  στην  αρμοδιότητα  των  ΑΕΙ.  Το  Σχέδιο  ΑΘΗΝΑ  ωστόσο  προβαίνει  σε πολυάριθμες συγχωνεύσεις και καταργήσεις Τμημάτων, χωρίς μάλιστα να έχει λάβει υπ’  όψη  ακαδημαϊκές  προϋποθέσεις,  οικονομίες  κλίμακας  και  πρόδηλους  εθνικούς αναπτυξιακούς στόχους.
3.2.  Παρατηρείται  ανισοκατανομή  ως  προς  την  εφαρμογή  των  ακαδημαϊκών κριτηρίων  μεταξύ  Ιδρυμάτων  της  περιφέρειας  και  του  κέντρου,  όπως  και  μεταξύ Πανεπιστημίων  και  Τεχνολογικών  Εκπαιδευτικών  Ιδρυμάτων.  Έτσι  καταργούνται  ή συγχωνεύονται Τμήματα Τεχνολογικής Εκπαίδευσης στο κέντρο, τα οποία πληρούν όλα  τα  τεθέντα  ακαδημαϊκά  κριτήρια,  αν  και  παραμένουν  περιφερειακά  Τμήματα, πολλές  φορές  ως  Παραρτήματα,  τα  οποία  δεν  πληρούν  τα  περισσότερα  από  τα κριτήρια αυτά, ενώ τόσο στο κέντρο όσο και στην περιφέρεια διατηρούνται, σχεδόν σε  όλες  τις  περιπτώσεις,  ταυτόσημα  μεταξύ  τους  Τμήματα  πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.

4. Συμπεράσματα

4.1.  Η  απορρόφηση  των  Τμημάτων,  που  προβλέπεται  στο  Σχέδιο,  παρ’  όλον  ότι φαίνεται ότι βρίσκεται προς την σωστή κατεύθυνση, δεν είναι  δυνατόν να σχολιαστεί ουσιαστικά, λόγω των δομικών ελλείψεων που διατηρούνται στο σύστημα των Α.Ε.Ι. και  μετά  την  εφαρμογή  του  Σχεδίου.   Θα  έπρεπε  να  προηγηθούν  παρεμβάσεις  στο σύνολο  του  συστήματος  υποδοχής  των  Τμημάτων  πριν  αποφασιστούν  οι  όποιες απορροφήσεις, καταργήσεις ή και ιδρύσεις Τμημάτων, καθώς και η χωροθέτησή τους.
Η  κεντρική  ιδέα  γύρω  από  την  οποία  διαμορφώθηκε  το  Σχέδιο  ΑΘΗΝΑ  ήταν  να εξουδετερωθεί  η  πολυδιάσπαση  του  ακαδημαϊκού  ιστού  με  συνέργειες  και συνενώσεις, ώστε να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις του μέλλοντος με δυνατότητες διάκρισης  και  εν  τέλει  αριστείας.  Εν  τούτοις,  η  συνολική  πρόταση  του  Σχεδίου διατηρεί  τη  μη  ορθολογική  διάταξη  και  απομόνωση  των  ακαδημαϊκών  δυνάμεων.
Όσον  αφορά  την  μείωση  του  αριθμού  των  Τμημάτων,  παρά  το  γεγονός  ότι  είναι επιθυμητή,  δεν  μπορεί  να  αποτελέσει  αυτοσκοπό  και  δεν  θα  αποδώσει  τα αναμενόμενα, αν το πλέγμα των Ιδρυμάτων δεν είναι σε «θέση μάχης» με δομική και λειτουργική επάρκεια.
4.2.  Θα  έπρεπε  να  αντιμετωπισθούν  εκ  των  προτέρων,  ή  έστω  παράλληλα  με  την εκπόνηση του Σχεδίου, βασικά θέματα που είχαν επισημανθεί εκ μέρους της Α.ΔΙ.Π., όπως η αποσαφήνιση του ρόλου των Τ.Ε.Ι. ως πυλώνων Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, η οριστικοποίηση του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και η ορθολογική διαχείριση του αριθμού  των  φοιτητών  και  μελλοντικών  εργαζομένων.   Επισημαίνουμε  ότι  η  χώρα έχει ένα από τους χαμηλότερους λόγους αποφοιτούντων προς εισερχόμενους φοιτητές.
Αποφάσεις  επί  των  πιο  πάνω  θεμάτων  θα  διευκόλυναν  την  εισαγωγή  διακριτών εκπαιδευτικών  διαδρομών  μεταλυκειακής  τριτοβάθμιας  εκπαίδευσης,  ως εναλλακτικών  του  σημερινού  περίπου  «μονοδρόμου»  των  αποφοίτων  της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, και θα έδιναν υγιείς λύσεις σε ορισμένες παρεμβάσεις του όποιου σχεδίου αναδιάρθρωσης των Α.Ε.Ι.
4.3.  Οι  κοινωνικο-οικονομικές  επιπτώσεις  του  Σχεδίου  ΑΘΗΝΑ  είναι  δύσκολο  να εκτιμηθούν  από  την  Α.ΔΙ.Π.,  δεδομένου  του  μεγέθους  των  επιπτώσεων  κοινωνικά, χρονικά και γεωγραφικά αλλά και λόγω της έλλειψης στρατηγικών στόχων, οι οποίοι προσδιορίζουν τη βάση αξιολόγησης. Η τρέχουσα χρηματο-οικονομική εξοικονόμηση που  πιθανώς  αναμένεται  στην  Ανωτάτη  Παιδεία  από  την  εφαρμογή  του  Σχεδίου μάλλον  θα  είναι  εξαιρετικά  μικρή,  αφού  ο  αριθμός  φοιτητών  και  Καθηγητών  δεν διαφοροποιείται  σημαντικά.  Επομένως  οι  αναμενόμενες  μειώσεις  χρηματοδότησης δεν  θα  αντισταθμίζονται  από  αντίστοιχη  επίτευξη  μειώσεων  του  κόστους,  αλλά  θα οδηγούν μαθηματικά σε συρρίκνωση των οικονομικών διαθεσίμων των Ιδρυμάτων και μείωση των προσφερόμενων υπηρεσιών.
4.4. Εν κατακλείδι, η Α.ΔΙ.Π έχει την άποψη ότι το Σχέδιο ΑΘΗΝΑ, όπως προτείνεται από το Υπουργείο, αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς την σωστή μεν κατεύθυνση αλλά με πολλές αδυναμίες, η κυριότερη των οποίων αφορά την μη συνεπή και ομοιόμορφη εφαρμογή κριτηρίων, η οποία είναι και απαραίτητη προϋπόθεση για την εξασφάλιση της  συναίνεσης  και  ενεργού  συμμετοχής  των  Ιδρυμάτων.     Η  Αρχή  πιστεύει  ότι επιβάλλεται να καταλήξει η Πολιτεία το ταχύτερο σε ένα συνολικό σχέδιο προοπτικής με βάση τα κριτήρια που έχουν τεθεί, το οποίο θα μπορεί να εφαρμοστεί σε φάσεις, εάν αυτό κριθεί αναγκαίο.

Καλοδήμος Δ.
Υπεύθυνος ΣΕΠ
ΚΕΣΥΠ Λαμίας

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:05

ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΚΑΒΑΛΑΣ: Πρόταση για Διεξαγωγή «Διπλής Εξεταστικής».

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2013 02:04

ΔΑΠ-ΝΔΦΚ: Διοργάνωση της Συνόδου του European Democrat Students στην Αθήνα.

Αρχείο:Dap.gifδιοργάνωση της συνόδου του European democrat students στην αθήνα

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
Ετικέτες
Σχολιάστε πρώτοι!
Διαβάστε περισσότερα...
ΈναρξηΠροηγούμενο3658365936603661366236633664366536663667ΕπόμενοΤέλος
Σελίδα 3663 από 3828

Εκπαιδευτικά Νέα

Designed by dictyo.gr.