Κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών από 1η Αυγούστου 2026 – Μεταφορά αρμοδιοτήτων στους Δήμους και ρύθμιση για τις σχολικές δαπάνες

Ψηφίστηκε από τη Βουλή, κατά πλειοψηφία και με τις ψήφους των Βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, η νομοθετική διάταξη που προβλέπει την οριστική κατάργηση όλων των Σχολικών Επιτροπών, στο πλαίσιο της ευρύτερης μεταρρύθμισης για τον εκσυγχρονισμό της διοικητικής και οικονομικής λειτουργίας των σχολικών μονάδων.

Στην αρχική διάταξη που είχε κατατεθεί προς ψήφιση, προστέθηκε ειδική παράγραφος, η οποία ενσωματώθηκε στο Άρθρο 34 – Κατάργηση Σχολικών Επιτροπών, αποσαφηνίζοντας τόσο το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής όσο και τον τρόπο διαχείρισης των σχολικών δαπανών.

Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση

Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 34, οι Σχολικές Επιτροπές που είχαν διατηρηθεί κατ’ εξαίρεση βάσει της παραγράφου 5 του άρθρου 28 του ν. 5056/2023 (Α’ 163), καταργούνται οριστικά από την 1η Αυγούστου 2026. Από την ημερομηνία αυτή και εφεξής, το σύνολο των αρμοδιοτήτων τους μεταφέρεται και ασκείται από τον οικείο Δήμο, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις παραγράφους 2 και 3 του ίδιου άρθρου.

Παράλληλα, με την παράγραφο 2 του άρθρου 34, εισάγεται ειδική πρόβλεψη για τη δημοσιονομική διαχείριση των σχολικών μονάδων. Συγκεκριμένα, παρέχεται η δυνατότητα οι όμοιες ή ομοειδείς δαπάνες που αφορούν πάσης φύσεως προμήθειες υλικών των σχολικών μονάδων, να εγγράφονται σε διαφορετικούς λογαριασμούς του προϋπολογισμού του Δήμου, ανά βαθμίδα εκπαίδευσης, και να εκτελούνται αυτοτελώς.

Στόχος η απλούστευση και η αποτελεσματικότερη διαχείριση

Η νέα ρύθμιση αποσκοπεί:

• στην απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών,

• στην ενίσχυση του ρόλου των Δήμων στη διαχείριση της σχολικής καθημερινότητας,

• στη διασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας και ευελιξίας στη χρηματοδότηση των σχολικών μονάδων,

• καθώς και στην καλύτερη προσαρμογή των δαπανών στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε βαθμίδας εκπαίδευσης.

Η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών εντάσσεται σε ένα συνολικό σχέδιο αναδιοργάνωσης της σχολικής διοίκησης, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας των σχολείων και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.

Άρθρο 34

Κατάργηση Σχολικών Επιτροπών

1. Σχολικές επιτροπές, οι οποίες διατηρήθηκαν σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 28 του ν. 5056/2023

(Α’ 163), περί μεταφοράς αρμοδιοτήτων σχολικών επιτροπών και σύστασης πάγιας προκαταβολής στους διευθυντές σχολικών μονάδων, καταργούνται από την 1η Αυγούστου 2026 και οι αρμοδιότητές τους ασκούνται από τον οικείο δήμο, σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3 του ίδιου άρθρου.

2. Οι όμοιες ή ομοειδείς δαπάνες των πάσης φύσεως προμήθειας υλικών των σχολικών μονάδων ανά βαθμίδα εκπαίδευσης, δύνανται να εγγράφονται σε διαφορετικούς λογαριασμούς του προϋπολογισμού του δήμου και να εκτελούνται αυτοτελώς ανά βαθμίδα εκπαίδευσης.

ΤΟ ΦΕΚ ΕΔΩ 

Με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, των επικεφαλής των 24 δημόσιων πανεπιστημίων της χώρας, καθώς και εκπροσώπων πολιτικών φορέων και της τοπικής αυτοδιοίκησης, ξεκινά μεθαύριο, Τρίτη 27 Ιανουαρίου, στον Βόλο η 110η Σύνοδος των Πρυτάνεων των Ελληνικών Πανεπιστημίων.

Οικοδεσπότης το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας – Πρόεδρος της Συνόδου ο Χαράλαμπος Μπιλλίνης

Οικοδεσπότης της φετινής Συνόδου είναι το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, καθώς ο πρύτανής του, καθηγητής Χαράλαμπος Μπιλλίνης, ασκεί καθήκοντα Προέδρου της Συνόδου των Πρυτάνεων. Οι εργασίες θα φιλοξενηθούν στο Valis Resort στην Αγριά Βόλου και θα διαρκέσουν έως και την Παρασκευή 31 Ιανουαρίου, με καθημερινή έναρξη στις 09:00 π.μ.

Στο προεδρείο της Συνόδου συμμετέχουν επίσης ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιά, καθηγητής Μιχαήλ Σφακιανάκης, και ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, καθηγητής Δημήτριος Παπαγεωργίου.

Συμμετοχή της υπουργού Παιδείας και ευρύς θεσμικός διάλογος

Στις εργασίες της Συνόδου θα συμμετάσχει η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, ενώ συνολικά αναμένεται η παρουσία περισσότερων από 170 πρυτάνεων, αντιπρυτάνεων και στελεχών των πανεπιστημίων της χώρας. Η Σύνοδος είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο, ωστόσο αναβλήθηκε λόγω των αγροτικών κινητοποιήσεων.

Κεντρικό σύνθημα: Από το Brain Drain στο Brain Gain

Η φετινή Σύνοδος πραγματοποιείται υπό το κεντρικό σύνθημα:
«Πανεπιστήμια σε Νέα Εποχή: Από το Brain Drain στο Brain Gain – Καινοτομία, Εξωστρέφεια, Συμπερίληψη και Εκσυγχρονισμός στην Ανώτατη Εκπαίδευση», αναδεικνύοντας τον σύγχρονο και πολυδιάστατο ρόλο των ελληνικών πανεπιστημίων στη γνώση, την κοινωνία και την ανάπτυξη.

Χρηματοδότηση, υποδομές και ποιότητα σπουδών στο επίκεντρο

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Συνόδου, Χαράλαμπο Μπιλλίνη, βασικός στόχος των εργασιών είναι η διαμόρφωση κοινών θέσεων και τεκμηριωμένων προτάσεων που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες της νέας εποχής, με έμφαση:

• στην ποιότητα των σπουδών,

• στην αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών,

• στην ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας,

• στη διεθνή παρουσία των ΑΕΙ,

• και στη διασύνδεσή τους με την κοινωνία και την εθνική οικονομία.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στο ζήτημα της χρηματοδότησης των δημόσιων πανεπιστημίων, το οποίο παραμένει κρίσιμο. Στο πλαίσιο της Συνόδου θα εξεταστεί η αποτελεσματικότητα του ισχύοντος συστήματος κατανομής πόρων, καθώς και προτάσεις για πιθανή αναθεώρησή του, λαμβάνοντας υπόψη τις αυξανόμενες λειτουργικές και αναπτυξιακές ανάγκες των Ιδρυμάτων.

Ψηφιακός μετασχηματισμός, κυβερνοασφάλεια και Τεχνητή Νοημοσύνη

Στην ατζέντα των εργασιών περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η ενίσχυση της ψηφιακής ασφάλειας, η αξιοποίηση της παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης και τα συμπεράσματα από τη συμμετοχή των πανεπιστημίων στην άσκηση κυβερνοάμυνας «ΠΑΝΟΠΤΗΣ 2025».

Στο πλαίσιο αυτό, η αντιπρύτανης Καινοτομίας, Διεθνοποίησης, Συνεργασιών και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθηγήτρια Χρύση Λασπίδου, θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα πανελλαδικής έρευνας για την κυβερνοασφάλεια και την Τεχνητή Νοημοσύνη στα ελληνικά πανεπιστήμια.

Διεθνοποίηση, βιωσιμότητα και ισότητα στην ακαδημαϊκή ηγεσία

Η Σύνοδος θα αναδείξει επίσης τις στρατηγικές διεθνοποίησης των ελληνικών ΑΕΙ και τις συνέργειες που ενισχύουν το ακαδημαϊκό τους αποτύπωμα στο εξωτερικό. Μεταξύ των πρωτοβουλιών που θα παρουσιαστούν συγκαταλέγεται το πρόγραμμα SDG Ambassadors του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, το οποίο προωθεί τη βιωσιμότητα και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης σε όλες τις πτυχές λειτουργίας των Ιδρυμάτων.

Παράλληλα, στο πρόγραμμα εντάσσεται η δεύτερη Συνάντηση Γυναικών Πρυτάνεων και Αντιπρυτάνεων, με αντικείμενο την ισότητα, τη συμπερίληψη και την ενδυνάμωση στην ακαδημαϊκή ηγεσία.

Φοιτητική μέριμνα, καινοτομία και υποστελέχωση

Σημαντικό μέρος των συζητήσεων θα αφορά τη φοιτητική μέριμνα, με έμφαση στις φοιτητικές εστίες και τη σίτιση, καθώς και τον ρόλο της καινοτομίας και των πανεπιστημιακών μηχανισμών υποστήριξης νεοφυών επιχειρήσεων.

Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στο χρόνιο και κρίσιμο ζήτημα της υποστελέχωσης των δημόσιων πανεπιστημίων. Οι πρυτάνεις θα αναδείξουν τις σοβαρές ελλείψεις σε μέλη ΔΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ και ΕΕΠ, καθώς και την έλλειψη διοικητικού και τεχνικού προσωπικού, που επηρεάζουν άμεσα τη διδασκαλία, την έρευνα, τη λειτουργία των εργαστηρίων και την υλοποίηση χρηματοδοτούμενων έργων.

Η θέση της ΔΑΚΕ Καθηγητών Ζακύνθου για την δημοσίευση της ΕΛΜΕΖ (ΠΑΜΕ) κατά του Περιφερειακού Διευθυντή (24/01/26)

Η πρόσφατη δημοσίευση της ΕΛΜΕΖ (ΠΑΜΕ) κατά του Περιφερειακού Διευθυντή Ιονίων Νήσων, αποτελεί μία ακόμα προσπάθεια του ΠΑΜΕ για τη δημιουργία εντυπώσεων. Στη δημοσίευση αυτή καταγγέλλεται ο Π.Δ. εμμέσως πλην σαφώς για αντιδημοκρατική συμπεριφορά καθόσον δεν επέτρεψε την προσωπική παρέμβαση μέλους του ΔΣ της ΕΛΜΕΖ (Γ. Γραμματέα) σε επιμορφωτική εκδήλωση (23/01/26) στο ΕΚΦΕ για εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που έχουν οριστεί ως μέντορες και συντονιστές. Οφείλουμε να ενημερώσουμε τους συναδέλφους ότι ουδέποτε υπήρξε απόφαση του Δ.Σ. της ΕΛΜΕΖ για τη συγκεκριμένη παρέμβαση ούτε για το περιεχόμενό της το οποίο θα έπρεπε να είχε κοινοποιηθεί και στο μέλος της ΔΑΚΕ Καθηγητών Ζακύνθου που αποτελεί μέλος του Δ.Σ. της ΕΛΜΕΖ και αντιπρόεδρο του Σωματείου. Παρ’ όλα αυτά, η πλειοψηφία προχώρησε σε δημόσια καταγγελία, παρουσιάζοντας μία ατομική πρωτοβουλία ως συλλογική συνδικαλιστική θέση γεγονός που αλλοιώνει τη θεσμική λειτουργία του Σωματείου. Οφείλουμε να εξηγήσουμε ότι, ως ΔΑΚΕ Καθηγητών Ζακύνθου στηρίζουμε τις δημόσιες δράσεις – παρεμβάσεις του Σωματείου όταν αυτές οργανώνονται θεσμικά και με διαφάνεια δίχως κομματικές «αγκυλώσεις» και σκοπιμότητες! Υπενθυμίζουμε δε στους συναδέλφους ότι η παράταξη του ΠΑΜΕ διαχρονικά απαγορεύει τις παρεμβάσεις μελών του Δ.Σ. της ΕΛΜΕΖ από άλλες παρατάξεις σε δημόσιες εκδηλώσεις (πχ απεργιακές κινητοποιήσεις) διότι σύμφωνα με το «πρωτόκολλο» μιλάνε μόνο οι «πρόεδροι»!! Ας μην χρησιμοποιεί λοιπόν το ΠΑΜΕ το «πρωτόκολλο» κατά το δοκούν και ας σεβαστεί τη θεσμική λειτουργία του Σωματείου. Δεν είναι η πρώτη φορά που η πλειοψηφούσα παράταξη του ΠΑΜΕ : α) αγνοεί επιδεικτικά το Δ.Σ., β) μιλά εξ ονόματος της ΕΛΜΕ χωρίς αποφάσεις, γ) κατασκευάζει καταγγελίες για καθαρά κομματική κατανάλωση και δ) εκθέτει το Σωματείο υπονομεύοντας την αξιοπιστία του συνδικαλιστικού κινήματος. Τελειώνοντας, τονίζουμε ότι, η συνδικαλιστική δράση δεν θα πρέπει να εξαντλείται σε ένα «όχι σε όλα» και στη δημιουργία εντυπώσεων. Αντίθετα με τις πρακτικές του ΠΑΜΕ, μέλος της παράταξής μας και αντιπρόεδρος του Σωματείου που ήταν παρών στην επιμόρφωση άσκησε δημόσια κριτική για την «γραφειοκρατία» που επιβαρύνει τους συναδέλφους και υποστήριξε την ρεαλιστική πρόταση για μείωση του ωραρίου στους συναδέλφους που έχουν επιφορτιστεί με την ευθύνη του μέντορα ή του συντονιστή!

25/1/2026

ΔΑΚΕ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΖΑΚΥΝΘΟΥ

Το δίλημμα μεταξύ Γενικού (ΓΕΛ) και Επαγγελματικού Λυκείου (ΕΠΑΛ) αποτελεί για χιλιάδες μαθητές και οικογένειες ένα κρίσιμο σημείο καμπής κατά την ολοκλήρωση της Γυμνασιακής Εκπαίδευσης. Πρόκειται για μια επιλογή που συχνά συνοδεύεται από άγχος, αβεβαιότητα και κοινωνική πίεση, όχι λόγω των πραγματικών εκπαιδευτικών δεδομένων, αλλά εξαιτίας βαθιά ριζωμένων στερεοτύπων που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τη δημόσια αντίληψη για την Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση.

Γενικό και Επαγγελματικό Λύκειο: Θεσμικός διαχωρισμός και κοινωνική πραγματικότητα

Σύμφωνα με τον θεσμικό σχεδιασμό του Υπουργείου Παιδείας, το Γενικό Λύκειο είναι προσανατολισμένο στη γενική παιδεία, με κύριο στόχο την προετοιμασία των μαθητών για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Αντίστοιχα, το Επαγγελματικό Λύκειο συνδυάζει τη γενική εκπαίδευση με την επαγγελματική κατάρτιση, προσφέροντας στους μαθητές τη δυνατότητα απόκτησης πτυχίου ειδικότητας, χωρίς να αποκλείεται η πρόσβαση στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Ωστόσο, στην πράξη, ο διαχωρισμός αυτός δεν λειτουργεί απλώς ως παιδαγωγική διαφοροποίηση, αλλά συχνά μετατρέπεται σε κοινωνική ιεράρχηση, με τα ΕΠΑΛ να αντιμετωπίζονται αδικαιολόγητα ως «δεύτερη επιλογή».

Στερεότυπα και κοινωνικές προκαταλήψεις εις βάρος των ΕΠΑΛ

Οι κοινωνικές προκαταλήψεις που έχουν καλλιεργηθεί διαχρονικά παρουσιάζουν τα Επαγγελματικά Λύκεια ως κατώτερη εκπαιδευτική βαθμίδα, συνδέοντάς τα εσφαλμένα με χαμηλές επιδόσεις και παραβατικές συμπεριφορές. Πρόκειται για γενικεύσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, καθώς αντίστοιχα φαινόμενα καταγράφονται σε όλες τις σχολικές βαθμίδες, συμπεριλαμβανομένων και των Γενικών Λυκείων.

Η αναπαραγωγή αυτών των στερεοτύπων δημιουργεί σοβαρές ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις στους μαθητές των ΕΠΑΛ, ενισχύοντας αισθήματα μειονεξίας και αναπαράγοντας εκπαιδευτικές και κοινωνικές ανισότητες.

Η εκπαιδευτική αξία των μαθημάτων ειδικότητας

Στα Επαγγελματικά Λύκεια, οι μαθητές παρουσιάζουν αυξημένη εμπλοκή και αποδοτικότητα στα μαθήματα ειδικότητας, καθώς αυτά συνδέονται άμεσα με τα ενδιαφέροντα και τις επαγγελματικές τους επιλογές. Τα γνωστικά αντικείμενα των ειδικοτήτων – όπως ηλεκτρολογία, λογιστική, φυσικοθεραπεία, υδραυλική και πλήθος άλλων – προσφέρουν πρακτικές δεξιότητες και γνώσεις που αξιοποιούνται άμεσα τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στη μετέπειτα εκπαιδευτική πορεία των αποφοίτων.

Η περιορισμένη ενασχόληση με αμιγώς θεωρητικά μαθήματα δεν συνιστά υστέρηση, αλλά διαφοροποίηση παιδαγωγικής προσέγγισης, προσαρμοσμένη στις ανάγκες και τις κλίσεις των μαθητών.

Άγνοια, ελλιπής ενημέρωση και περιορισμένη προβολή

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των λανθασμένων αντιλήψεων διαδραματίζει η άγνοια γύρω από τις πραγματικές δυνατότητες των ΕΠΑΛ. Για πολλά χρόνια, δεν υπήρχε επαρκής ενημέρωση σχετικά με τα πτυχία ειδικότητας, το μεταλυκειακό έτος μαθητείας και τις επαγγελματικές προοπτικές που προσφέρει η Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση.

Παράλληλα, η περιορισμένη προβολή του έργου των ΕΠΑΛ και των επιτυχημένων διαδρομών των αποφοίτων τους ενισχύει την κοινωνική υποβάθμιση του θεσμού.

Διεθνείς πρακτικές και ανάγκες της αγοράς εργασίας

Δεκάδες μελέτες διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών αναδεικνύουν τη στρατηγική σημασία της εξειδικευμένης και τεχνικής εκπαίδευσης για τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των εθνικών οικονομιών. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της Γερμανίας, όπου το 47,2% των μαθητών επιλέγουν δομές επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (VET), σε αντίθεση με την Ελλάδα, όπου το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται μόλις στο 33%, παρά την αυξανόμενη ζήτηση της αγοράς για τεχνικά και εξειδικευμένα επαγγέλματα.

Η ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας και θεσμικής ενίσχυσης

Η αναβάθμιση των ΕΠΑΛ προϋποθέτει αφενός την αλλαγή της κοινωνικής νοοτροπίας και αφετέρου τη σαφή πολιτική βούληση για ουσιαστική στήριξή τους. Απαιτείται συστηματική προβολή του ρόλου τους, επαρκής χρηματοδότηση, σύγχρονες υποδομές και έμπρακτη αναγνώριση της συμβολής τους στην εκπαιδευτική και αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Η αντιμετώπιση των Επαγγελματικών Λυκείων ως ισότιμης εκπαιδευτικής βαθμίδας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη σύνδεση της Εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας.

Προσωπική μαρτυρία και συλλογικός προβληματισμός

Όπως επισημαίνεται από μαθητή της Γ’ η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση συνιστά το μέλλον της αγοράς εργασίας. Η επένδυση σε αυτήν αποτελεί επένδυση στο μέλλον των νέων γενεών και στην ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας.

Η δημόσια συζήτηση οφείλει να στραφεί στην ουσία: στην αποδόμηση απαρχαιωμένων αντιλήψεων και στη διαμόρφωση ενός εκπαιδευτικού συστήματος που αναγνωρίζει, σέβεται και αξιοποιεί ισότιμα όλες τις εκπαιδευτικές διαδρομές.

Η κυβέρνηση προχωρά με σταθερά βήματα στη διαμόρφωση του Νέου Λυκείου, επιδιώκοντας τη θεσμική αναβάθμιση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου του Λυκείου, ώστε να πάψει να λειτουργεί πρωτίστως ως εξεταστικός μηχανισμός και προθάλαμος της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης αποτελεί η καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου, στο πλαίσιο ενός νέου θεσμικού μοντέλου που στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης των μαθητών από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις και στον περιορισμό του οικονομικού και ψυχολογικού βάρους που επιβαρύνει σήμερα τις οικογένειες.

Στρατηγική κυβερνητική επιλογή για την Παιδεία

Η μεταρρύθμιση του Λυκείου αποτελεί στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με στόχο τη συνολική αναβάθμιση της Παιδείας. Όπως επισημαίνεται, η εισαγωγή στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα δεν θα εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, μειώνοντας την πίεση μιας μονοδιάστατης και ψυχοφθόρας εξεταστικής διαδικασίας, που σήμερα κυριαρχεί στη σχολική ζωή των μαθητών.

Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία αναμένεται να κατατεθεί το φθινόπωρο, ύστερα από έναν εκτεταμένο, ουσιαστικό και μακροχρόνιο εθνικό διάλογο, με στόχο την ενσωμάτωση βέλτιστων διεθνών πρακτικών και την αναζήτηση της ευρύτερης δυνατής πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης.

Δημόσια διαβούλευση και συγκρότηση επιτροπής κύρους

Οι προτεινόμενες αλλαγές σε όλο το φάσμα της Εκπαίδευσης – από το Νηπιαγωγείο και το Δημοτικό έως το Γυμνάσιο και το Λύκειο – συζητήθηκαν σε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη και του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου.

Το κείμενο των προτάσεων αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση εντός Φεβρουαρίου. Παράλληλα, με εντολή του πρωθυπουργού, θα συσταθεί ειδική επιτροπή με πρόσωπα εγνωσμένου κύρους, η οποία θα επεξεργαστεί προτάσεις για το Νέο Λύκειο χωρίς προειλημμένες αποφάσεις, με βασικό στόχο την ενίσχυση του αυτοτελούς παιδαγωγικού του ρόλου, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα το αδιάβλητο και την αντικειμενικότητα των εξετάσεων.

Αλλαγή φιλοσοφίας: από την εξετασιοκεντρική λογική στη συνολική μαθητική πορεία

Σύμφωνα με την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, η μεταρρύθμιση σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας, καθώς το βάρος μετατοπίζεται από την αποκλειστική έμφαση στις εξετάσεις στη συνεπή μαθητική πορεία, την ουσιαστική αξιολόγηση και τη συνολική πρόοδο του μαθητή. Το Εθνικό Απολυτήριο δεν θα εστιάζει μόνο στη βαθμολογία των εξετάσεων, αλλά στην καλλιέργεια γνώσεων, δεξιοτήτων, κριτικής σκέψης και αυτογνωσίας.

Δομή του σχεδίου και ρόλος της ΑΔΙΠΠΔΕ

Σύμφωνα με πληροφορίες, το τελικό σχέδιο που θα τεθεί σε διαβούλευση θα περιλαμβάνει δύο βασικές ενότητες:

• στην πρώτη θα καταγράφονται οι διαχρονικές αδυναμίες και «αγκυλώσεις» του υφιστάμενου εκπαιδευτικού συστήματος σε όλες τις βαθμίδες,

• στη δεύτερη θα παρουσιάζονται συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής και εναλλακτικά σενάρια εφαρμογής.

Σημαντικό ρόλο στη διαδικασία θα διαδραματίσει η Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ), η οποία θα συμβάλει τόσο στην αποτύπωση των προβλημάτων όσο και στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων.

Εναλλακτικά σενάρια για το Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Λύκειο, για το οποίο θα παρουσιαστεί ολοκληρωμένο σχέδιο με εναλλακτικά σενάρια ως προς τον τρόπο προαγωγής και αποφοίτησης των μαθητών. Στον δημόσιο διάλογο θα τεθούν, μεταξύ άλλων, ζητήματα όπως:

• ο ρόλος του Λυκείου σήμερα,

• η υπερβολική ύλη και η έμφαση στην αποστήθιση,

• η επανάληψη της ίδιας γνώσης σε διαφορετικές τάξεις,

• η περιορισμένη καλλιέργεια δεξιοτήτων (κριτική σκέψη, συνεργασία),

• ο ρόλος των γραπτών εξετάσεων και της βαθμολόγησης,

• η αξιολόγηση μέσω projects και ατομικού φακέλου μαθητή,

• οι ψηφιακές δεξιότητες, η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ασφάλεια στο Διαδίκτυο,

• η μείωση των τεστ και η ενίσχυση της διαθεματικότητας.

Το προτεινόμενο μοντέλο εισαγωγής στα ΑΕΙ

Όπως έχει γνωστοποιηθεί, ο Εθνικός Οργανισμός Εξετάσεων προτείνει τη σύνδεση των Πανελλαδικών Εξετάσεων με το Εθνικό Απολυτήριο, κατά τα πρότυπα ευρωπαϊκών συστημάτων όπως το Matura, το Abitur και το Baccalauréat, προσαρμοσμένων στις εθνικές και πολιτισμικές ιδιαιτερότητες της χώρας.

Το σχέδιο προβλέπει ότι ο βαθμός του απολυτηρίου θα προκύπτει από τις επιδόσεις των μαθητών και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, με διαφορετικά ποσοστά βαρύτητας, μέσα από προαγωγικές εξετάσεις εθνικού τύπου στην Α’ και Β’ Λυκείου και απολυτήριες εξετάσεις πανελλαδικού τύπου στη Γ’ Λυκείου, σε τέσσερα μαθήματα ανά επιστημονικό πεδίο. Κεντρικά εργαλεία του νέου συστήματος θα αποτελέσουν η Τράπεζα Θεμάτων και το Πολλαπλό Βιβλίο.

Σαφές πολιτικό στίγμα για τις επικείμενες σχολικές μεταβολές, τη λειτουργία των σχολικών επιτροπών και τον συνολικό ανασχεδιασμό της εκπαίδευσης έδωσε από την Κοζάνη η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, στο πλαίσιο επίσκεψής της σε σχολικές μονάδες του νομού.

Η Υπουργός υπογράμμισε ότι η ιδιαιτερότητα της Δυτικής Μακεδονίας, η οποία βρίσκεται σε μεταβατική περίοδο λόγω της απολιγνιτοποίησης, θα ληφθεί σοβαρά υπόψη στον σχεδιασμό του Υπουργείου, επισημαίνοντας την ανάγκη για έναν ειλικρινή και ουσιαστικό διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες.

Σχολικές συγχωνεύσεις και δημογραφικό: Στόχος η ομαλή προσαρμογή χωρίς τιμωρητική λογική

Αναφερόμενη στο ζήτημα των σχολικών συγχωνεύσεων, η κα Ζαχαράκη τόνισε ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να υιοθετήσει μια άκαμπτη ή τιμωρητική προσέγγιση, ιδιαίτερα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν σύνθετες κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, δεν πρόκειται να εξαντληθεί η αυστηρότητα των κανόνων, ειδικά στη Δυτική Μακεδονία, όπου οι επιπτώσεις της μεταλιγνιτικής μετάβασης επηρεάζουν άμεσα τον πληθυσμό και τη σχολική κοινότητα.

Παράλληλα, ανέδειξε την παιδαγωγική διάσταση του ζητήματος, επισημαίνοντας ότι οι εξαιρετικά ολιγομελείς σχολικές μονάδες συχνά στερούν από τους μαθητές βασικές ειδικότητες και δυνατότητες κοινωνικοποίησης. Η Υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη εξεύρεσης ισορροπίας μεταξύ δημογραφικής πραγματικότητας, παιδαγωγικής ποιότητας και δημοσιονομικών ορίων, θέτοντας ως κεντρικό ζητούμενο μια κοινά αποδεκτή «συμφωνία αλήθειας» για το πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις είναι αναγκαία μια συγχώνευση σχολικών τμημάτων.

Υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό: Ψηφιακός σχεδιασμός και εκτεταμένες παρεμβάσεις

Στον τομέα των υποδομών και της στελέχωσης, η Υπουργός Παιδείας ανακοίνωσε ότι βρίσκεται υπό σχεδιασμό ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα χαρτογράφησης των εκπαιδευτικών αναγκών, το οποίο θα επιτρέπει την έγκαιρη πρόβλεψη και κάλυψη των κενών σε πανελλαδικό επίπεδο.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο πρόγραμμα αναβάθμισης σχολικών κτιρίων «Μαριέτα Γιαννάκου», το οποίο, σύμφωνα με την Υπουργό, θα συνεχιστεί για τα επόμενα τέσσερα έτη, με στόχο την ανακαίνιση συνολικά 2.000 σχολικών μονάδων σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων σχολείων της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης.

Παράλληλα, προωθείται η καθολική επέκταση της χρήσης διαδραστικών πινάκων, με στόχο τον εξοπλισμό όλων των τάξεων από την Ε΄ Δημοτικού έως και τη Γ΄ Λυκείου, ανεξαρτήτως γεωγραφικής περιοχής.

Ψηφιακό Φροντιστήριο και «Νέο Σχολείο 2040»

Η κα Ζαχαράκη χαρακτήρισε ιδιαίτερα θετική την ανταπόκριση μαθητών και μαθητριών στο Ψηφιακό Φροντιστήριο, σημειώνοντας ότι καταγράφεται αυξημένη αξιοποίησή του στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Παράλληλα, προανήγγειλε την έναρξη δομημένου διαλόγου για το «Νέο Σχολείο 2040», ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο που αφορά κυρίως τα παιδιά που ξεκινούν τώρα την εκπαιδευτική τους πορεία από το προνήπιο και στοχεύει σε ένα σύγχρονο, συμπεριληπτικό και τεχνολογικά αναβαθμισμένο εκπαιδευτικό σύστημα.

Κατάργηση σχολικών επιτροπών και ζητήματα στελέχωσης

Αναφερόμενη στο Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό, η Υπουργός σημείωσε ότι οι δείκτες στελέχωσης εμφανίζουν βελτίωση, ωστόσο αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υφίστανται προβλήματα, κυρίως λόγω άγονων προσκλήσεων ενδιαφέροντος, ακόμη και σε περιπτώσεις αυξημένης μοριοδότησης.

Σε ό,τι αφορά την κατάργηση των σχολικών επιτροπών, η κα Ζαχαράκη παρέπεμψε στο Υπουργείο Εσωτερικών, επισημαίνοντας ότι στο παρελθόν είχαν καταγραφεί δυσλειτουργίες στη λειτουργία τους, οι οποίες, όπως ανέφερε, συνέβαλαν στη λήψη της σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας. Τόνισε, ωστόσο, ότι στο νέο θεσμικό πλαίσιο θα υπάρξει προσαρμογή και βελτίωση των διαδικασιών.

Ισότιμη πρόσβαση και εκπαιδευτικές ευκαιρίες για όλα τα παιδιά

Κλείνοντας, η Υπουργός Παιδείας εξήρε το εκπαιδευτικό δυναμικό της περιοχής, υπογραμμίζοντας ότι η συνύπαρξη Πρότυπων ΕΠΑΛ, Μουσικών και Καλλιτεχνικών σχολείων συνιστά σημαντικό πλεονέκτημα για τη Δυτική Μακεδονία.

Όπως δήλωσε, κεντρικός στόχος της κυβερνητικής πολιτικής παραμένει η διασφάλιση ίσων και δίκαιων ευκαιριών για κάθε παιδί, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας, ώστε να μπορεί να αναπτύξει τις δεξιότητές του και να επιτύχει τους προσωπικούς και εκπαιδευτικούς του στόχους.