
Από 1 έως 11 Φεβρουαρίου 2027 οι αιτήσεις παραίτησης – Οριστική αποχώρηση στις 31 Αυγούστου – Αναλυτικά τα όρια ηλικίας, οι προϋποθέσεις για πλήρη και μειωμένη σύνταξη, ο υπολογισμός των αποδοχών και το κόστος εξαγοράς πλασματικών ετών.
Περισσότεροι από 20.000 εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης εκτιμάται ότι έχουν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν από την υπηρεσία και να συνταξιοδοτηθούν το 2027, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές και ηλικιακές προϋποθέσεις.
Η διαδικασία των παραιτήσεων αναμένεται να πραγματοποιηθεί κατά το πρώτο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου 2027, ενώ η υπαλληλική σχέση όσων επιλέξουν να συνταξιοδοτηθούν θα λυθεί οριστικά στις 31 Αυγούστου 2027. Τον Αύγουστο θα καταβληθεί και η τελευταία μισθοδοσία τους, ενώ ο χρόνος υπηρεσίας μέχρι την ημερομηνία αποχώρησης προσμετράται στον συντάξιμο χρόνο.
Υπενθυμίζεται ότι κατά το 2026 αποχώρησαν συνολικά 5.043 εκπαιδευτικοί από την Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
1. Οι ημερομηνίες υποβολής των παραιτήσεων
Με βάση τον προβλεπόμενο προγραμματισμό, οι εκπαιδευτικοί που επιθυμούν να αποχωρήσουν το 2027 θα πρέπει να υποβάλουν την αίτηση παραίτησής τους από τη Δευτέρα 1 Φεβρουαρίου έως και την Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου 2027.
Η υποβολή θα πραγματοποιείται είτε ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας gov.gr είτε με αυτοπρόσωπη παρουσία στην αρμόδια Διεύθυνση Εκπαίδευσης. Οι τελικές ημερομηνίες αναμένεται να επιβεβαιωθούν με τη σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας.
Η παραίτηση που κατατίθεται μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία θεωρείται αυτοδικαίως αποδεκτή, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη διοικητική πράξη αποδοχής. Η λύση της υπαλληλικής σχέσης επέρχεται στις 31 Αυγούστου 2027.
Εκπρόθεσμη παραίτηση μπορεί να γίνει δεκτή μόνο κατόπιν απόφασης του αρμόδιου υπηρεσιακού συμβουλίου και εφόσον συντρέχουν σοβαροί λόγοι υγείας ή οικογενειακοί λόγοι.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Εάν κατά την υποβολή της παραίτησης βρίσκεται σε εξέλιξη προκαταρκτική εξέταση ή Ένορκη Διοικητική Εξέταση (ΕΔΕ), η παραίτηση θεωρείται ότι δεν έχει υποβληθεί.
- Το ίδιο ισχύει εάν η σχετική πειθαρχική διαδικασία ξεκινήσει μέσα σε διάστημα 15 ημερών από την υποβολή της παραίτησης.
- Ο εκπαιδευτικός έχει τη δυνατότητα να ανακαλέσει την παραίτησή του μέσα σε έναν μήνα από την ημερομηνία υποβολής της. Η συγκεκριμένη προθεσμία πρέπει να τηρείται αυστηρά.
2. Υποχρεωτική αποχώρηση στα 67 έτη
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι εκπαιδευτικοί που συμπληρώνουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, με τη συμπλήρωση του συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου επέρχεται αυτοδίκαιη λύση της υπαλληλικής σχέσης.
Το 2027 αφορά όσους εκπαιδευτικούς έχουν γεννηθεί το 1959, οι οποίοι θα αποχωρήσουν υποχρεωτικά με τη λήξη του διδακτικού έτους 2026-2027, στα τέλη Ιουνίου.
Εφόσον διαθέτουν τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, δικαιούνται πλήρη σύνταξη ως προς το ηλικιακό όριο, με το ποσό να υπολογίζεται ανάλογα με τα συνολικά έτη ασφάλισης και τις συντάξιμες αποδοχές τους.
Και σε αυτές τις περιπτώσεις είναι απαραίτητη η έγκαιρη υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης, ώστε να περιοριστούν καθυστερήσεις στην έναρξη καταβολής της σύνταξης.
3. Ποιοι εκπαιδευτικοί θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης το 2027
Βασική προϋπόθεση για την αποχώρηση ενός εκπαιδευτικού είναι να έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, δηλαδή να έχει συμπληρώσει τόσο τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης όσο και το αντίστοιχο όριο ηλικίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ημερομηνία της 31ης Αυγούστου 2027, καθώς μέχρι τότε θα πρέπει να έχουν συμπληρωθεί οι απαραίτητες προϋποθέσεις, σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις που εφαρμόζονται σε κάθε ασφαλιστική κατηγορία.
Πλήρης σύνταξη δικαιούνται οι ακόλουθες κατηγορίες:
- Μητέρες με ανήλικο παιδί και 25ετία το 2010: Όσες συμπλήρωσαν το 50ό έτος της ηλικίας τους πριν από τις 18 Αυγούστου 2015 ή όσες συμπληρώνουν το αυξημένο μεταβατικό όριο ηλικίας που προβλέπεται για την περίπτωσή τους.
- Μητέρες και πατέρες με ανήλικο παιδί: Όσοι είχαν 25 έτη ασφάλισης το 2011 ή το 2012 και συμπλήρωσαν την απαιτούμενη ηλικία των 52 ή 55 ετών αντίστοιχα έως το 2017 ή το 2018.
- Γονείς με τρία ή περισσότερα παιδιά: Όσοι είχαν συμπληρώσει 20 έτη ασφάλισης το 2010, το 2011 ή το 2012. Ειδικά οι μητέρες με 20ετία το 2010 μπορούν να αποχωρήσουν χωρίς όριο ηλικίας.
- Ασφαλισμένοι με 35ετία και ηλικία 58 ετών έως το 2021: Μπορούν να συνταξιοδοτηθούν μόλις συμπληρώσουν το αντίστοιχο μεταβατικό όριο ηλικίας.
- Ασφαλισμένοι με 37 έτη ασφάλισης έως το 2021: Αποχωρούν όταν συμπληρώσουν το προβλεπόμενο μεταβατικό όριο ηλικίας.
- Εκπαιδευτικοί με 40 έτη ασφάλισης και ηλικία 62 ετών: Έχουν δικαίωμα πλήρους συνταξιοδότησης.
- Εκπαιδευτικοί με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης και ηλικία 67 ετών: Δικαιούνται πλήρη σύνταξη ως προς το ηλικιακό όριο, με βάση τον ασφαλιστικό χρόνο τους.
Μειωμένη σύνταξη μπορούν να λάβουν:
- Όσοι είχαν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης έως το 2012 και είχαν φτάσει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2021 το απαιτούμενο όριο ηλικίας των 55, 56 ή 58 ετών, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκουν.
- Όσοι έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας τους και διαθέτουν τουλάχιστον 25 έτη ασφάλισης, εφόσον πληρούνται οι ειδικότερες προϋποθέσεις της ασφαλιστικής τους κατηγορίας.
Τι ισχύει για τη μείωση της σύνταξης
Η επιλογή της μειωμένης σύνταξης συνεπάγεται μόνιμη περικοπή στο ποσό της εθνικής σύνταξης.
Η μείωση ανέρχεται σε 6% για κάθε έτος που υπολείπεται μέχρι τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης, με ανώτατο ποσοστό το 30%.
Πρόκειται για μόνιμη μείωση, η οποία δεν καταργείται όταν ο συνταξιούχος συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας του.
Σε κάθε περίπτωση, ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης μπορεί, όπου επιτρέπεται, να συμπληρωθεί και με την αναγνώριση πλασματικών ετών.
4. Από ποια ποσά αποτελείται η σύνταξη του εκπαιδευτικού
Η κύρια σύνταξη διαμορφώνεται από δύο διακριτά τμήματα: την εθνική και την ανταποδοτική σύνταξη.
Εθνική σύνταξη
Πρόκειται για το σταθερό τμήμα της σύνταξης, το οποίο δεν εξαρτάται από τον μισθό του ασφαλισμένου, αλλά από τα έτη ασφάλισης και τις προϋποθέσεις διαμονής.
Για το 2026 το ποσό της πλήρους εθνικής σύνταξης διαμορφώνεται περίπου στα 447 ευρώ μεικτά τον μήνα, ενώ αναμένεται να αναπροσαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Για τη χορήγηση ολόκληρης της εθνικής σύνταξης απαιτούνται τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης. Για χρόνο ασφάλισης από 15 έως 19 έτη εφαρμόζεται μείωση 2% για κάθε έτος που υπολείπεται από την 20ετία.
Ανταποδοτική σύνταξη
Το δεύτερο τμήμα υπολογίζεται με βάση τις ασφαλιστικές εισφορές και τις συντάξιμες αποδοχές του εκπαιδευτικού.
Λαμβάνεται υπόψη ο μέσος μηνιαίος μισθός από την 1η Ιανουαρίου 2002 έως την ημερομηνία αποχώρησης, σε συνδυασμό με το ποσοστό αναπλήρωσης που αντιστοιχεί στα συνολικά έτη ασφάλισης.
Για 40 έτη ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης ανέρχεται σε 50,01%.
Ενδεικτικά, η εξέλιξη του ποσοστού αναπλήρωσης παρουσιάζει σημαντικές διαφορές ανάλογα με τον ασφαλιστικό χρόνο:
- 30 έτη ασφάλισης: 26,37%.
- 40 έτη ασφάλισης: 50,01%.
5. Γιατί έχουν ιδιαίτερη σημασία τα τελευταία χρόνια πριν από τη 40ετία
Η συμπλήρωση περισσότερων ετών ασφάλισης, ιδιαίτερα από τα 30 έως τα 40, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το τελικό ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Ειδικότερα, για κάθε έτος μεταξύ 36 και 40 ετών ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης αυξάνεται κατά 2,55 ποσοστιαίες μονάδες. Αντίθετα, μετά τη συμπλήρωση της 40ετίας η ετήσια προσαύξηση περιορίζεται περίπου στο 0,50%.
Με βάση ενδεικτικό μέσο συντάξιμο μισθό 2.000 ευρώ, η ανταποδοτική σύνταξη διαμορφώνεται περίπου ως εξής:
| Έτη ασφάλισης | Ανταποδοτική σύνταξη |
| 30 έτη |
528 ευρώ |
| 35 έτη |
746 ευρώ |
| 40 έτη |
1.000 ευρώ |
Από τα 35 στα 40 έτη ασφάλισης η ανταποδοτική σύνταξη αυξάνεται περίπου κατά ένα τρίτο.
Επομένως, για έναν εκπαιδευτικό που βρίσκεται στα 38 ή 39 έτη ασφάλισης, η συμπλήρωση της 40ετίας μπορεί να έχει ουσιαστικό οικονομικό όφελος. Αντίθετα, η παραμονή στην υπηρεσία μετά τα 40 έτη προσφέρει σαφώς μικρότερη πρόσθετη προσαύξηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι συμφέρει σε όλες τις περιπτώσεις η άμεση αποχώρηση. Εκπαιδευτικοί με 30 ή 32 έτη ασφάλισης ενδέχεται να έχουν σημαντικό όφελος από την παραμονή τους στην υπηρεσία για μερικά ακόμη χρόνια, καθώς αυξάνεται το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξής τους.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις μειωμένης σύνταξης, όπου η μικρότερη ασφαλιστική διάρκεια συνδυάζεται με τη μόνιμη περικοπή της εθνικής σύνταξης.
6. Πλασματικά έτη: Ποια αναγνωρίζονται και πόσο κοστίζουν
Η αναγνώριση πλασματικών ετών αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τους εκπαιδευτικούς που θέλουν να συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης ή να αυξήσουν το τελικό ποσό της σύνταξής τους.
Στις κατηγορίες πλασματικού χρόνου περιλαμβάνονται:
- Τα έτη σπουδών.
- Ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας.
- Ο πλασματικός χρόνος λόγω τέκνων, με βάση τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις: ένα έτος για ένα παιδί, έως τρία έτη για δύο παιδιά και έως πέντε έτη για τρία ή περισσότερα παιδιά.
Το κόστος εξαγοράς εξαρτάται από τον χρόνο υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται:
| Χρόνος υποβολής αίτησης | Κόστος εξαγοράς |
| Έως 31/12/2016 |
6,67% επί των τότε αποδοχών |
| 2017–2019 |
Κλιμακωτή αύξηση του ποσοστού έως το 20% |
| Από το 2020 και μετά |
20% επί των συντάξιμων αποδοχών |
Για αιτήσεις που είχαν υποβληθεί έως το τέλος του 2016, το κόστος αναφέρεται ενδεικτικά σε περίπου 100 ευρώ ανά μήνα αναγνώρισης, ενώ για αιτήσεις από το 2020 και μετά μπορεί να προσεγγίζει τα 420 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με τις αποδοχές που λαμβάνονται υπόψη.
Η εξόφληση μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Η αναγνώριση πλασματικού χρόνου δεν εξυπηρετεί μόνο τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Μπορεί να αυξήσει και το ποσοστό αναπλήρωσης, οδηγώντας σε υψηλότερη ανταποδοτική σύνταξη.
Για παράδειγμα, η προσθήκη δύο πλασματικών ετών σε εκπαιδευτικό που διαθέτει 37 πραγματικά έτη ασφάλισης μπορεί να τον οδηγήσει στα 39 έτη, με σημαντική αύξηση του ποσοστού αναπλήρωσης.
Ωστόσο, η οικονομική σκοπιμότητα της εξαγοράς πρέπει να εξετάζεται εξατομικευμένα. Ιδιαίτερα για όσους καταβάλλουν το αυξημένο ποσοστό του 20%, χρειάζεται σύγκριση του κόστους αναγνώρισης με την ισόβια προσαύξηση που θα προκύψει στη σύνταξη.
7. Παραδείγματα συνταξιοδότησης εκπαιδευτικών
Πρώτο παράδειγμα: Εκπαιδευτικός με 35ετία και ηλικία 58 ετών το 2021
Εκπαιδευτικός που είχε συμπληρώσει 35 έτη ασφάλισης και το 58ο έτος της ηλικίας του έως το 2021, σήμερα διαθέτει 39 έτη ασφάλισης και έχει συμπληρώσει το αντίστοιχο μεταβατικό όριο ηλικίας.
Εφόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις της συγκεκριμένης κατηγορίας, μπορεί να εξετάσει τη δυνατότητα αποχώρησης το 2027, αφού προηγουμένως ελέγξει εάν μπορεί να συμπληρώσει 40 έτη ασφάλισης μέχρι τις 31 Αυγούστου 2027, ακόμη και με την αναγνώριση ενός πλασματικού έτους.
Η συμπλήρωση της 40ετίας μπορεί να οδηγήσει σε ποσοστό αναπλήρωσης 50,01%, βελτιώνοντας το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Δεύτερο παράδειγμα: Εκπαιδευτικός που συμπληρώνει τα 62 το 2027 με 33 έτη ασφάλισης
Εκπαιδευτικός που έχει συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης μετά το 2013 και φτάνει τα 62 το 2027, έχοντας συνολικά 33 έτη ασφάλισης, δεν πληροί την προϋπόθεση της 40ετίας για πλήρη σύνταξη στα 62.
Εφόσον πληροί τις ειδικότερες προϋποθέσεις, μπορεί να εξετάσει τη δυνατότητα μειωμένης σύνταξης, η οποία συνεπάγεται περικοπή έως 30% στην εθνική σύνταξη.
Εναλλακτικά, η παραμονή στην υπηρεσία έως τα 67 θα του επιτρέψει να συγκεντρώσει περισσότερα έτη ασφάλισης και να λάβει υψηλότερη σύνταξη, χωρίς την ηλικιακή μείωση της πρόωρης εξόδου.
8. Η αίτηση συνταξιοδότησης υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση ανάμεσα στην παραίτηση από την υπηρεσία και στην αίτηση για την απονομή σύνταξης. Πρόκειται για δύο διαφορετικές διοικητικές διαδικασίες.
Η παραίτηση αφορά τη λύση της υπαλληλικής σχέσης με το Δημόσιο, ενώ η αίτηση συνταξιοδότησης αποτελεί το επίσημο αίτημα προς τον e-ΕΦΚΑ για την έναρξη καταβολής της συνταξιοδοτικής παροχής.
Από τις 2 Νοεμβρίου 2026, οι αιτήσεις συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτικών, υποβάλλονται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά μέσω της αντίστοιχης πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ. Η χειρόγραφη διαδικασία έχει καταργηθεί.
Για όσους εκπαιδευτικούς αποχωρήσουν στις 31 Αυγούστου 2027, η οριστική υποβολή της αίτησης σύνταξης θα πραγματοποιηθεί μετά τη λύση της υπαλληλικής σχέσης. Αντίστοιχα, για όσους αποχωρούν λόγω συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας, η διαδικασία συνδέεται με την ημερομηνία αποχώρησής τους στο τέλος Ιουνίου.
Η ηλεκτρονική διαδικασία αναμένεται να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα για τους εκπαιδευτικούς που θα συνταξιοδοτηθούν το 2027.
Τι πρέπει να προσέξουν οι εκπαιδευτικοί πριν από την παραίτηση
Η συνταξιοδότηση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις της επαγγελματικής πορείας κάθε εκπαιδευτικού. Η επιλογή του χρόνου αποχώρησης δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στη συμπλήρωση ενός ηλικιακού ορίου.
Απαιτείται προηγουμένως έλεγχος του συνολικού ασφαλιστικού χρόνου, των μεταβατικών διατάξεων, της δυνατότητας αναγνώρισης πλασματικών ετών, του κόστους εξαγοράς και του τελικού ποσού της σύνταξης.
Ιδιαίτερα όσοι βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης θα πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά εάν τους συμφέρει η παραμονή στην υπηρεσία μέχρι τη συμπλήρωση της 40ετίας.
Η έγκαιρη ενημέρωση και η εξατομικευμένη συνταξιοδοτική εκτίμηση μπορούν να αποτρέψουν λανθασμένες επιλογές, οι οποίες ενδέχεται να έχουν μόνιμες οικονομικές συνέπειες για τον εκπαιδευτικό μετά την αποχώρησή του από την ενεργό υπηρεσία.