Newsletter

Συμπληρώστε το e-mail σας και διαβάστε το καθημερινό newsletter από το dictyo.gr
  
  
  
Προβολή άρθρων κατά ημερομηνία: Μάιος 2020 - ΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ dictyo.gr
 
 
 
Θεοδοσιανά τείχη. Μέγα τείχος. Βράδυ Δευτέρας 28 Μαΐου.

Ο Ιωάννης Ιουστινιάνης άφησε το βλέμμα του να πλανηθεί στην γεμάτη άταφα πτώματα, πεδιάδα του Λύκου. Σε λίγη ώρα θα ξημέρωνε. Η Πόλη των πόλεων, θα ζούσε άλλη μια ημέρα σκληρής πολιορκίας. Ο καιρός δεν ήταν πολύ κρύος, είχε όμως μια υγρασία που τρυπούσε τα κόκαλα. Τύλιξε τον βαρύ μαύρο μανδύα του πάνω από την πανοπλία του. Ήταν κουρασμένος. Όλα τα μέλη του πονούσαν φρικτά. Στην σκουρόχρωμη μεταλλική του πανοπλία, η υγρασία σχημάτιζε μικρά αυλάκια νερού που έπεφταν στο έδαφος. Στο βάθος, στο
στρατόπεδο του Αμιρά, η νύχτα είχε γίνει μέρα από τις εκατοντάδες φωτιές που είχαν ανάψει. Τα τύμπανα δεν σταματούσαν λεπτό να χτυπούν. Οι κραυγές και οι επικλήσεις στον Θεό τους, ακουγόταν καθαρά μέχρι τα τείχη που στέκονταν ο ίδιος. Οι δερβίσηδες έκλαιγαν και υπόσχονταν στους στρατιώτες του εχθρού πιλάφι και γυναίκες στον παράδεισο, εάν πεθάνουν τιμημένα στη μάχη Ένα άσχημο προαίσθημα έκανε το στομάχι του να σφιχτεί. Έφερε το χέρι του στο τεράστιο σπαθί του και χάιδεψε τη λαβή.


Έστριψε το κεφάλι του δεξιά και αριστερά και είδε ότι στα υπερήφανα τείχη, είχαν απομείνει ελάχιστοι υπερασπιστές. Οι περισσότεροι εξουθενωμένοι κοιμόντουσαν με τις πανοπλίες τους και τα σπαθιά στο χέρι. Κάποιοι είχαν αφήσει τα αρκεβούζια τους επάνω στις πολεμίστρες και απλά περίμεναν. Όλοι ήξεραν ότι η μέρα που ξημέρωνε θα ήταν η πιο δύσκολη και η καθοριστικότερη από όλες τις ημέρες της πολιορκίας. Από τις 7 Απριλίου πολεμούσαν αδιάκοπα έναν δυνατότερο και πολυάριθμο εχθρό. Και όμως άντεχαν. Κάθε ημέρα στις επάλξεις θέριζαν όποιον τολμούσε να πλησιάσει. Η τεράστια τάφρος από κάτω είχε γεμίσει και αυτή πτώματα. Κι όμως εκείνοι δεν τα παρατούσαν και με περισσότερη λύσσα κάθε φορά επιχειρούσαν εξ εφόδου να καταλάβουν τα τείχη.

Ξημέρωνε η 29η Μαΐου, του Σωτήριου έτους 1453 Σε λίγη ώρα στα τείχη θα εμφανιζόταν να πάρει τη θέση του στις πολεμίστρες ανάμεσα στους συμπολεμιστές του, σαν απλός στρατιώτης ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Ο τελευταίος αυτοκράτορας της χιλιόχρονης Πόλης...

Ο Γενουάτης Ιωάννης Ιουστινιάνης συνέχιζε να κοιτά προς το στρατόπεδο του Αμιρά. Δεν ήταν λίγες οι φορές που άνθρωποι του σουλτάνου, εκείνου του νεαρού με τη γαμψή μύτη και τα σχιστά παμπόνηρα μάτια, τον είχαν πλησιάσει και του είχαν προτείνει να παρατήσει τον Αυτοκράτορα και να πάει με το μέρος τους. Θα τον έπνιγαν στα χρυσάφια. Και εκείνον και τους 800 συντρόφους του που τον ακολουθούσαν πιστά χρόνια τώρα. Ο μικρός στρατός μισθοφόρων που είχε δημιουργήσει ήταν ο καλύτερος στην Ευρώπη για την υπεράσπιση κάστρων. Ο 21 ετών Μεχμέτ του είχε διαμηνύσει σε τόνο που δεν σήκωνε αμφισβήτηση: "Έλα μαζί μου και θα έχεις ότι ζητήσεις. Πράγματα που ούτε έχεις φανταστεί. Μείνε με τον Αυτοκράτορα και σε περιμένει ο θάνατος"

Έφθασε στην Πόλη στα μέσα του χειμώνα στις 26 του Γενάρη. Τα δυο πλοία του με τους 800 σιδερόφραχτους ατρόμητους πολεμιστές του, έδεσαν στο λιμάνι του Βουκολέωντα. Όταν κατέβηκαν και παρατάχθηκαν μπροστά στον προβλήτα περιμένοντας τον Αυτοκράτορα, ο κόσμος τους αγκάλιαζε και έκλαιγε από χαρά. Στα πρόσωπα τους έβλεπε τη σωτηρία τους. Ο αυτοκράτορας τον εμπιστεύτηκε και τον έχρισε αμέσως Πρωτοστράτορα. Είχε υπό τη διοίκηση του ολόκληρη την άμυνα της Πόλης. Ο Κωνσταντίνος του έδειξε απεριόριστη εμπιστοσύνη και ο Ιωάννης Ιουστινιάννης δεν επρόκειτο να τον προδώσει.

 
 
Στην Ευρώπη όλη, οι βασιλιάδες και οι ευγενείς τον ήξεραν με το όνομα του Giovanni Guistiniani Longo. Οι Βυζαντινοί τον φώναζαν Καπετάν-Γιουστουνιά, οι εχθροί του, που τον έτρεμαν τον φώναζαν "Μαύρο Άγγελο". Η σκουρόχρωμη γκρίζα βαριά μεταλλική του πανοπλία, ο μαύρος μανδύας του και το επιβλητικό του παρουσιαστικό, ειδικά όταν "έριχνε" την περικεφαλαία του να καλύψει το πρόσωπο του, τον έκαναν να δείχνει σαν Άγγελος θανάτου...

Αμέσως έπιασε δουλειά. Χώρισε και αναδιάταξε τον στρατό. Τους εκπαίδευσε όσο μπορούσε καλύτερα, στα σύγχρονα όπλα, και ζήτησε να επιδιορθωθούν τα τείχη. Απαίτησε από τον αυτοκράτορα να πάρει δια της βίας όσους από τους νέους της Κωνσταντινούπολης είχαν κλειστεί σε μοναστήρια, για να μην πολεμήσουν και δυστυχώς ήταν πολλοί. Έδωσε στον κάθε στρατιώτη ρόλο. Όρισε το σημείο των τειχών που θα υπερασπιζόταν ο κάθε ευγενής Και τοποθέτησε τους δικούς του 800 ιππότες στα πιο καίρια και επικίνδυνα σημεία.

Κάθε βράδυ δειπνούσε με τον αυτοκράτορα και κατέστρωναν σχέδια για να μην αφήσουν τα Θεοδοσιανά τείχη να τα πατήσει ο εχθρός. Κάθε βράδυ ζούσαν σαν να ήταν το τελευταίο. Οι υπερασπιστές ήταν αυτό που λέμε "μετρημένα κουκιά": 5.000 Βυζαντινοί και 2.500 Γενουάτες, Ενετοί, Ισπανοί ακόμη και Τούρκοι. Σύνολο με τις εφεδρείες το πολύ 9.000 ψυχές. Και οι απέναντι; Αναρίθμητοι. Ξεπερνούσαν τις 150.000. Οι περισσότεροι Τούρκοι, αλλά και πολλοί Βούλγαροι, Σέρβοι, Ούγγροι, Βόσνιοι, Αγαρηνοί, Αμπχάζιοι, ακόμη και ...Έλληνες.

 
 
Τον Ιουστινιάνη όμως όπως και τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο δεν τους απασχολούσε η μεγάλη μάζα του στρατού του Μεχμέτ. Ούτε οι Βασιβουζούκοι, ούτε οι Σπάχηδες μπορούσαν να συγκριθούν με τους Βυζαντινούς και τους Λατίνους. Τον Αυτοκράτορα και τον Πρωτοστράτορα τους έκαιγαν τα 20.000 εξισλαμισμένα χριστιανόπουλα που είχε σαν προσωπική φρουρά ο Μεχμέτ. Τους ονόμαζαν Γενίτσαρους. Αυτούς έπρεπε να εξολοθρεύσει ο Βυζαντινός στρατός...

Το τελευταίο βράδυ μετά τη λειτουργία στην Αγία Σοφία και πριν πάρει το δρόμο του προς τα τείχη, ο Ιουστινιάνης συναντήθηκε στο "Αυγουσταίον", με τον Αυτοκράτορα. Περπάτησαν μαζί τη Μέση Οδόν και στα αριστερά τους είχαν τον Ιππόδρομο. Η φρουρά του Κωνσταντίνου είχε μείνει διακριτικά λίγο πιο πίσω, μαζί με τη φρουρά του Μαύρου Άγγελου. Δίπλα στον Αυτοκράτορα βρισκόταν ο άνθρωπος που ο Ιουστινιάννης μισούσε περισσότερο από οποιονδήποτε. Ο Μέγας Δούξ, ο Λουκάς Νοταράς. Ο άνθρωπος που προτιμούσε το "Τούρκικο Σαρίκι από την Λατινική καλύπτρα". Ο Ιουστινιάννης ζήτησε από τον Αυτοκράτορα το πρωί όταν θα ξεκινούσε η μάχη να τον κλειδώσει αυτόν και τους άλλους στρατιώτες, στην Πύλη που υπερασπιζόταν για να μην μπορέσει κανείς να φύγει: "Ή θα νικήσουμε ή θα πεθάνουμε όλοι μας επάνω στην Πέμπτη (Πύλη) και στον Άγιο Ρωμανό" του είπε και κάρφωσε δολοφονικά τα μάτια του στον Μέγα Δούκα.

Ο κόσμος που συνέχιζε να βγαίνει εκείνη την ώρα από την Αγία Σοφία είδε τον Αυτοκράτορα του, Κωνσταντίνο Παλαιολόγο να δακρύζει και να αγκαλιάζει τον Πρωτοστράτορα του. Ο Λουκάς Νοταράς χαμογέλασε ειρωνικά...

Ο Μέγας Δούκας της Κωνσταντινούπολης ποτέ δεν συμπάθησε τον Γενουάτη Ιουστινιάνη. Ποτέ δεν του άρεσε οτιδήποτε προέρχονταν από τη Δύση και οτιδήποτε ήταν λατινικό. Προτιμούσε τους Οθωμανούς και τον νέο σουλτάνο Μεχμέτ. Εξάλλου ήταν μόλις 21 ετών και σε μια ενδεχόμενη κατάληψη της Πόλης από εκείνον θα μπορούσε εύκολα να τον χειραγωγήσει... Ήταν ο Μεγας Δούκας της Πόλης και εάν πέθαινε ο αυτοκράτορας εκείνος θα αναλάμβανε... Ο Λουκάς Νοταράς, όχι μόνο δεν συμπαθούσε τον Ιουστινιάνη αλλά τον φοβόταν κιόλας. Όχι τόσο λόγω παρουσιαστικού. Τον φοβόταν γιατί λίγες ημέρες πριν λίγο έλειψε να του κόψει το κεφάλι μπροστά στον Κωνσταντίνο. Εκείνο το απόγευμα που ο Αυτοκράτορας και ο Πρωτοστράτορας πολεμούσαν για ώρες στην Πύλη του Αγίου Ρωμανού. Εκείνο το απόγευμα που οι Οθωμανοί λίγο έλειψε να μπούν στην θεοφύλακτη Πόλη. Τότε που ο Πρωτοστράτορας του έστειλε αγγελιοφόρο στα Θαλασσινά τείχη όπου βρισκόταν: " Μεγάλε Δούκα χρειαζόμαστε επειγόντως τα κανόνια και τους πολεμιστές σου. Εκεί που τα κρατάς σήμερα δεν γίνεται μάχη. Πρέπει να έρθουν όλοι ΑΜΕΣΩΣ προς βοήθεια, στην Πύλη του Αγίου (Ρωμανού). Το ρήγμα στα τείχη είναι μεγάλο. Δεν θα αντέξουμε για πολύ. Τα σκυλιά θα μπουν μέσα"

Η απάντηση του Νοταρά ήταν λιτή. "Κανείς δεν θα πάει πουθενά. Τους χρειάζομαι εδώ". Τελικά ο αυτοκράτορας και οι υπερασπιστές στα τείχη αν και πολεμούσαν από το πρωί κατάφεραν το απόγευμα να τσακίσουν όλους τους εχθρούς. Λίγοι πάτησαν τα τείχη και εκείνοι μακελεύτηκαν αμέσως. Το βράδυ στο παλάτι στις Βλαχέρνες ο Ιουστινιάνης μπήκε στη Μεγάλη αίθουσα βρώμικος και κατάκοπος από την πολύωρη μάχη. Με συννεφιασμένο βλέμμα έψαξε τον Νοταρά. Ήταν ο μοναδικός στην αίθουσα, ντυμένος με καθαρά ρούχα και "ατσαλάκωτος". Στεκόταν δίπλα στον εξουθενωμένο Παλαιολόγο. Η μεταλλική μαύρη φορεσιά του Γενουάτη έτριξε καθώς εκείνος πλησίαζε με δυο δρασκελιές τον Νοταρά. Το σκοτεινό βλέμμα του, τρόμαξε μέχρι και τον αυτοκράτορα. Ο Ιουστινιάνης έβγαλε το τεράστιο σπαθί του από τη θήκη με ασύλληπτη ταχύτητα. Κανένα μάτι δεν κατάλαβε πως. Η παχιά και κοφτερή σαν ξυράφι λεπίδα πίεσε δυνατά και μάτωσε τον λαιμό του Νοταρά. Τα λόγια του Γενουάτη δεν σήκωναν αμφισβήτηση. Του ψιθύρισε: "Έδω μπροστά στον βασιλιά σου θα σου πάρω το κεφάλι. (traditor et che me tien che adesso non te scanna cum questo pugnal . "Ω προδότη, δεν ξέρω τι με κρατεί και δεν σε σφάζω μ' αυτό το μαχαίρι"). Σκυλί γιατί δεν έστειλες βοήθεια που σου ζήτησα. Αφού στα Θαλασσινά δεν πολεμούσες. Όχι για μένα αλλά για τον Αυτοκράτορα σου, Λουκά Νοταρά."

Το πρόσωπο του Ιουστινιάνη έγινε κατακόκκινο από το θυμό καθώς ξαναθυμήθηκε τι είχε συμβεί λίγες ώρες πριν στον Άγιο Ρωμανό. Λίγο έλειψε να πεθάνει το απόγευμα της 7ης Μαΐου πάνω στα τείχη. Εκείνη την ημέρα που οι Τούρκοι έκαναν την μεγαλύτερη επίθεση τους. Τουλάχιστον 40.000 Οθωμανοί όρμηξαν λυσσασμένα προς τα τείχη για να τα καταλάβουν... Πολεμούσε πλάι στον αυτοκράτορα από το πρωί.


 

Κάποια στιγμή τον άφησε και με 20 δικούς του έτρεξε λίγα μέτρα βορειότερα. Οι Οθωμανοί είχαν στήσει σκάλες και ανέβαιναν. Οι άλλοι υπερασπιστές ήταν νεκροί σε εκείνο το σημείο. Έπεσε πάνω τους όπως ο θεριστής στα στάχυα. Τους μεκέλευε έναν προς έναν μαζί με τους 20 συντρόφους του. Όταν ξαφνικά ένας γενίτσαρος ανέβηκε τις σκάλες και εμφανίστηκε στα τείχη. Ο Αμουράτ μόνος άνοιξε δρόμο ανάμεσα στους σιδερόφραχτους και βρέθηκε πρόσωπο με πρόσωπο με τον Πρωτοστράτωρα. Ο Ιουστινιάνης ήταν ψήλος επιβλητικός με χέρια σαν κορμούς δέντρου και σβέρκο σαν δαμάλι. Όμως έδειχνε σαν παιδάκι μπροστά στον Αμουρατ. Ο τεράστιος Γενίτσαρος με το κυρτό σπαθί του επιτέθηκε με μανία στον Ιουστινιάνη. Κάθε χτύπημα τον έκανε να υποχωρεί. Δεν μπορούσε να αντέξει για πολύ την επίθεση του. Το σπαθί έπεφτε με δύναμη πάνω στην πανοπλία. Ο Γενουάτης δεν άντεξε, δεν πρόλαβε να ανταποδώσει καν ένα χτύπημα. Παραπάτησε και έπεσε. Ο Τούρκος χαμογέλασε με κακία και σήκωσε το σπαθί του. Ο Ιουστινιάνης βλαστήμησε και έκλεισε τα μάτια...

Ο θάνατος όμως δεν ήρθε. Περίμενε με κλειστά τα μάτια και κομμένη την ανάσα τον Τούρκο να του κόψει το κεφάλι αλλά παρέμενε ζωντανός. Άνοιξε τα μάτια και το πρώτο που αντίκρισε ήταν το πρόσωπο του γενιτσάρου πεσμένο δίπλα του με τα μάτια του ορθάνοιχτα γεμάτα έκπληξη να τον κοιτούν. Γύρισε και είδε το τεράστιο κορμί του Τούρκου να έχει πέσει στα γόνατα. Από τον λαιμό του ξεπηδούσαν πίδακες αίματος. Δίπλα όρθιος στεκόταν με ματωμένο το σπαθί του ένας νέος και χαμογελούσε. Ήταν δεν ήταν 17 χρονών. Αν και όρθιος δεν ξεπερνούσε στο ύψος το άψυχο ακέφαλο γονατιστό κορμί του Αμουράτ.

Ένα ατρόμητο Ελληνόπουλο είχε δει από την αρχή τον γενίτσαρο να επιτίθεται στον Πρωτοστράτορα. Παράτησε το πόστο του και με φτερά στα πόδια έφτασε την κατάλληλη στιγμή. "Με λένε Ραγκαβή, Πρωτοστράτορα μου..." πρόλαβε να πει πριν η πανοπλία του τρυπηθεί σε πολλά σημεία από βροχή από βέλη. Κάτω από τα τείχη οι Οθωμανοί τοξότες είχαν δει τι είχε συμβεί και εκδικήθηκαν. Ο Ιουστινιάνης σηκώθηκε ουρλιάζοντας και με το γυμνό σπαθί του πέταξε μόνος του όσους γενίτσαρους είχαν απομείνει στα τείχη. Τα μάτια του είχαν γεμίσει δάκρυα για τον θάνατο του μικρού Έλληνα που του έσωσε τη ζωή.

Ένα χέρι τον άγγιξε και τον επανέφερε στην πραγματικότητα. Βρισκόταν και πάλι μπροστά στον Νοταρά. Το χέρι που έπιανε απαλά το σπαθί του, ήταν του αυτοκράτορα: "Σας παρακαλώ αδέλφια. Ας αφήσουμε κατά μέρους τις διαφορές που μας χωρίζουν". Για άλλη μια φορά προσπάθησε να τους έχει όλου ενωμένους ενάντια στον κοινό εχθρό, αν και ήξερε πολύ καλά ποιος ήταν ο ρόλος του καθένα...

Σκηνή σουλτάνου Μεχμέτ. Βράδυ Δευτέρας 28 Μαΐου 
Ο Μεχμέτ ο Β, δεν άκουγε τους συμβούλους του που μιλούσαν γύρω του. Είχε καθίσει αναπαυτικά επάνω στο παχύ χαλί της σκηνής του, στη μεγάλη και κεντημένη με χρυσές κλωστές μαξιλάρα και είχε αφήσει το νου του να ταξιδέψει. Ήταν ο τρίτος γιος του Σουλτάνου Μουράτ και η τύχη το έφερε έτσι να γίνει εκείνος Σουλτάνος μετά τον θάνατο του πατέρα του. Η αλήθεια είναι ότι ο Μουράτ τον τελευταίο καιρό πριν πάει να συναντήσει τον Αλλάχ, είχε γίνει εξαιρετικά μαλθακός. Είχε συνάψει συμφωνίες φιλίας με του Βυζαντινούς και είχε αποσυρθεί στην Αδριανούπολη, όπου και είχε επιδοθεί σε ένα ανελέητο "αγώνα" απολαύσεων και φιλοσοφίας. Βέβαια πριν από αυτό είχε κατατροπώσει τους πάντες στα Βαλκάνια και είχε εκτοπίσει τους Βυζαντινούς σε 2 θύλακες. Στον Μυστρά ή Μυζηθρά και στην Κωνσταντινούπολη. Την Πόλη που για 1000 χρόνια δεν είχε καταλάβει κανείς σε 27 πολιορκίες. 

 
 
Ο Μεχμέτ συνέχιζε να αναπολεί. Ήθελε να γίνει ο νέος Ισκεντέρ. Ο Μέγας Αλέξανδρος που θαύμαζε από μικρός. Αυτός στα 21 του χρόνια θα κατάφερνε, ότι μόνο ο Αλέξανδρος είχε καταφέρει. Θα γινόταν ο κυρίαρχος του κόσμου. Ήταν ήρεμος. Μόλις τον είχαν πληροφορήσει ότι οι "Μουγκοί" που έστειλε ο ίδιος στον μικρότερο ετεροθαλή αδελφό του είχαν κάνει τη δουλειά τους. Με μεταξωτά κορδόνια τον έπνιξαν. Και δεν χύθηκε το τιμημένο αίμα του οίκου του Οσμάν και εκείνος τώρα δεν θα είχε κανένα που εν δυνάμει θα μπορούσε να αμφισβητήσει τα δικαιώματα του στον θρόνο.

Το μόνο που έπρεπε τώρα, ήταν να καταλάβει την "Κωσταντιγιέ" όπως έλεγαν τη βασιλεύουσα μέχρι τότε οι Οθωμανοί. Εάν αποτύγχανε ήξερε καλά ότι οι "Μουγκοί" θα τον επισκέπτονταν και εκείνον κάποιο βράδυ σταλμένοι από κάποιον Βεζίρη του. Έδιωξε γρήγορα τη σκέψη αυτή: "όταν μπω στην Πόλη νικητής θα της αλλάξω και ονομασία. Θα την ονομάσω Ιστανμπούλ, ή Ισλαμπόλ δεν ξέρω, θα αποφασίσω μετά" σκέφτηκε.

Στο συμβούλιο τον λόγο είχε πάρει ο Μεγάλος Βεζίρης και πιστός σύντροφος του πατέρα του, Μουράτ, ο ηλικιωμένος Χαλίλ Τσανταρλί Πασάς. Τον άκουγε να λέει ότι η Πόλη δεν πέφτει και ότι όσο είναι καιρός να μαζέψουμε τις σκηνές μας και να επιστρέψουμε στο Ετιρνέ ( Αδριανούπολη).
Ο Μεχμέτ έσφιξε τα χείλη του και σκέφτηκε: "Χαλίλ Πασά όταν πέσει η Πόλη ετοιμάσου να αποχωριστεί το κεφάλι από το σώμα σου. Νομίζεις γέρο ότι δεν ξέρω πως ο Παλαιολόγος σε δωροδοκεί για να σπείρεις διχόνοια στον στρατό μου και να με καταφέρεις να φύγω"

Ο Μεχμέτ σηκώθηκε χτύπησε μια φορά παλαμάκια και όλοι σιώπησαν και κατέβασαν τα κεφάλια στο πάτωμα. Ίσιωσε την χρυσοπράσινη κελεμπία του και με ήρεμη φωνή είπε: " Μοιράστε διπλές μερίδες φαγητού στο στράτευμα. Στείλτε δερβίσηδες σε κάθε γωνιά του στρατοπέδου να τους πουν ότι αύριο το βράδυ θα κοιμηθούν σε απαλά στρώματα μέσα στην Πόλη. Θέλω οι δερβίσηδες να τους κάνουν να κλάψουν. Να τους πουν ότι όποιος πεθάνει θα πάει στον παράδεισο. Όλο το βράδυ θα χτυπάνε τα τύμπανα. Ανάψτε και φωτιές παντού. Ο πρώτος που θα πατήσει τα τείχη και θα ανεβάσει τη σημαία μου στις επάλξεις θα πάρει το βάρος του σε χρυσάφι. Οι υπόλοιποι έχουν 3 μέρες δικές τους να κάνουν ότι θέλουν μέσα στην Πόλη. Να πάρουν σκλάβες να πάρουν σπίτια να πάρουν χρυσάφια. Τους ανήκουν όλα. Σε εμένα ανήκουν τα δημόσια κτίρια και η ίδια η Πόλη. Τώρα πλησιάστε όλοι να σας πω το σχέδιο επίθεσης που σκέφτηκα..."

Λίγη ώρα αργότερα ο Μεχμέτ αποφάσισε να μιλήσει ο ίδιος στους στρατιώτες του. Ζήτησε να συγκεντρωθούν. Μια τεράστια ανθρώπινη θάλασσα γέμισε τον χώρο. Ο Σουλτάνος με σταθερή φωνή, άρχισε να λέει: «Αγαπημένα μου παιδιά, εύχομαι και σας παρακαλώ, στο όνομα του Θεού, του προφήτη του Μωάμεθ και στο δικό μου, το δούλου τους να κάνετε αύριο ένα έργο που θα μείνει στην αιωνιότητα, όπως έκαναν μέχρι τώρα παντού οι πρόγονοί μας. Να ανεβείτε με τις σκάλες στα τείχη σαν πουλιά με όλη τη γενναιότητα, το θάρρος και την προθυμία που διαθέτετε για να μη χάσουμε τη φήμη που κέρδισαν οι πρόγονοί μας με τη χάρη του Θεού. Αντίθετα, τώρα ήρθε η ώρα να την κάνουμε ακόμη μεγαλύτερη» Το αλλόκοτο και ανομοιογενές πλήθος παραληρούσε και ζητωκραύγαζε. Η ώρα της τελικής εφόδου πλησίαζε ...

Μέγα Παλάτιον Βλαχέρνες. Βράδυ Δευτέρας.28 Μαΐου

Ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ζήτησε από τον καλό και πιστό του φίλο Γεώργιο Φραντζή να δώσει εντολή να συγκεντρωθούν μπροστά του, στην «Αίθουσα του Θρόνου», όλοι οι άρχοντες, οι στρατηγοί και οι Πρωτοσπαθάριοι της Πόλης. Μέχρι να έρθουν ζήτησε να μην τον ενοχλήσει κανείς. Άφησε το κουρασμένο του κορμί να πέσει βαριά στην μεγάλη αναπαυτική πολυθρόνα. Έσκυψε και έφερε τα δυο του χέρια στο πρόσωπο του. Η Πόλη του, άντεχε 50 συνεχόμενες ημέρες. Ως πότε όμως. Τα μαλλιά του είχαν γκριζάρει από τότε που στέφθηκε Αυτοκράτορας. Ώρες ώρες ένιωθε εντελώς μόνος. Το βάρος που έφερε καθημερινά ήταν δυσβάσταχτο. Ένιωθε ότι μαχόταν σε έναν πόλεμο που από την αρχή του, το αποτέλεσμα είχε κριθεί. Κανείς δεν τον βοηθούσε. Τα θησαυροφυλάκια ήταν άδεια. Η Πόλη που κάποτε αριθμούσε περισσότερο από μισό εκατομμύριο ψυχές και ήταν το κέντρο του κόσμου, τώρα ήταν ένα μια νεκροζώντανη σκιά του εαυτού της. Τα πλοία, όσα είχαν απομείνει σάπιζαν στα νεώρια. Πολλά σπίτια ήταν πλέον άδεια ...Φαντάσματα στα χαλάσματα. Κοράκια έκραζαν στον ουρανό. Οι άρχοντες δεν έδιναν χρήματα λες και όταν ο Σουλτάνος θα έμπαινε στην Βασιλεύουσα θα τους άφηνε να τα κρατήσουν. Αναγκάστηκε να εκποιήσει μέρος της εκκλησιαστικής περιουσίας. Τα τάματα του λαού του. Προσπάθησε να καλέσει τη Δύση για βοήθεια. Ακόμη την περίμενε ...Κανένα πλοίο από τους Λατίνους δεν εμφανιζόταν στον ορίζοντα, παρά τις διαβεβαιώσεις.

Ευτυχώς που εμφανίσθηκε και ο Ιουστινιάνης. Βέβαια εάν η Πόλη άντεχε, ο Γενουάτης θα έπαιρνε σαν πληρωμή ολόκληρη τη νήσο Λήμνο.
Πόσο θα ήθελε να είχε χρήματα στο κρατικό θησαυροφυλάκιο. Θα μπορούσε να πληρώσει εκείνον τον τεχνίτη κανονιών τον Ουρβάνο. Η μεγάλη Μπομπάρδα θα ήταν μέσα από τα τείχη και όχι απέξω. Δεν είχε ... Ο Ουρβάνος πήγε στον Σουλτάνο και η Μπομπάρδα έκανε τη γη να τρέμει σε κάθε κανονιοβολισμό. Έμαθε μάλιστα ότι στην Αδριανούπολη μια γυναίκα έχασε το παιδί που είχε στην κοιλιά της από τον φόβο της. Τόσο μακριά ακουγόταν ο ήχος του ορειχάλκινου τέρατος. Η μπομπάρδα διέλυε αργά αλλά σταθερά τα τείχη.

Χαμογέλασε ειρωνικά όταν στην αρχή οι κανονιέρηδες έριχναν στα τείχη και δεν τους προκαλούσαν την παραμικρή φθορά, Μέχρι εκείνο το πρωινό που εμφανίστηκαν οι Ούγγροι τεχνίτες που του έστειλε ο σύμμαχος του, ο Ιωάννης Ουνιάδης για να τον βοηθήσουν στην άμυνα της Βασιλέυουσας. Αντί να έρθουν μέσα στην Πόλη όπως έπρεπε, εκείνοι έτρεξαν στον Σουλτάνο. Του είπαν και έδειξαν στο στρατό του, τον τρόπο να ρίξουν τα τείχη. Ο Σουλτάνος τους πλήρωσε αδρά. Το δικό του θησαυροφυλάκιο ήταν γεμάτο. Οι τεχνίτες τους είπαν να ρίχνουν την πρώτη βολή σε ένα σημείο. Η δεύτερη θα έπρεπε να πέσει στην ίδια ευθεία με την πρώτη αλλά λίγα μέτρα πιο δίπλα. Η τρίτη κανονιά θα έπεφτε στη μέση και λίγο χαμηλότερα. Σαν ανάποδο τρίγωνο. Τα τείχη έπεφταν και διαλύονταν πια σαν να ήταν από άμμο. Ευτυχώς που ο λαός του, δεν έκανε πίσω και τα βράδια, τα επιδιόρθωνε. Τα γέμιζε με πέτρες με άμμο ακόμη και με ρούχα και μάλλινα υφάσματα για να απορροφούν τους κραδασμούς ...

Ο λαός του τον λάτρευε το ένιωθε, ήταν όμως διχασμένος. Άλλοι τον υποστήριζαν και άλλοι τον κατηγορούσαν για «ενωτικό», τον κατηγορούσαν ότι πούλησε την ορθόδοξη πίστη στον Πάπα. Κάποιες στιγμές αναρωτιόταν και για τον ρόλο του μοναχού Γεννάδιου Σχολάριου που είχε κλειστεί στη Μονή του Παντοκράτωρα και κατακεραύνωνε με πύρινους λόγους, εκείνον, τον ίδιο τον Αυτοκράτορα, τη Δύση και οποιαδήποτε προσπάθεια άμυνας στον Μεχμέτ. « Η Πόλη είναι αμαρτωλή και θα πληρώσει για αυτό. Μετανοείτε τίποτε δεν θα μας σώσει από την οργή του Κυρίου» έλεγε και ο κόσμος συγκεντρωνόταν έξω από τη Μονή και τον πίστευε ... Αναρωτήθηκε τι θα γινόταν ο Σχολάριος εάν ο Μεχμέτ έπαιρνε τη Βασιλεύουσα...

Για λίγο σκέφτηκε την πρώτη του σύζυγο τη Θεοδώρα, ανιψιά του Δεσπότη της Ηπείρου. Την έχασε το 1430. Ο θάνατος της, τον τσάκισε. Δώδεκα χρόνια μετά αποφάσισε να δέσει τη ζωή του με μια άλλη γυναίκα, την Κατερίνα Κατιλούζιο από τη Λέσβο. Η μοίρα του έπαιζε περίεργα παιχνίδια. Η Κατερίνα πέθανε και εκείνη. Παιδιά, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος δεν επρόκειτο ποτέ να αποκτήσει. Βούρκωσε. Ο πιστός του φίλος Φραντζής, διέκοψε τις μαύρες σκέψεις του. «Είναι όλοι εδώ. Σας περιμένουν » του είπε.

Ο Κωνσταντίνος σηκώθηκε από την καρέκλα του και έδωσε εντολή να περάσουν Όταν η «αίθουσα του Θρόνου» γέμισε ασφυκτικά άρχισε να τους μιλάει:
«Ευγενέστατοι άρχοντες, εκλαμπρότατοι δήμαρχοι και στρατηγοί, γενναιότατοι στρατιώτες, τιμημένοι και πιστοί πολίτες, ξέρετε όλοι πολύ καλά ότι έφτασε η ώρα που ο εχθρός της πίστης μας αποφάσισε να μας πιέσει ακόμα περισσότερο με όλα τα πολεμικά μέσα και τεχνάσματα που διαθέτει. Θέλει να αρχίσει γενική επίθεση και πόλεμο από την ξηρά κι από τη θάλασσα, έτοιμος να μας δαγκώσει σαν φαρμακερό φίδι και να μας καταβροχθίσει σαν ανήμερο λιοντάρι. Γι' αυτό το λόγο σας παρακαλώ να φερθείτε με γενναιότητα και θάρρος, όπως κάνατε μέχρι τώρα, απέναντι στους εχθρούς της πίστης μας. Αφήνω στα χέρια σας την τύχη της δοξασμένης και λαμπρής πατρίδας μας, της μεγαλοπρεπέστατης και ευγενούς βασιλεύουσας όλων των πόλεων. Οι εχθροί μας διαθέτουν όπλα, ιππικό, δύναμη και πλήθος, αλλά εμείς έχουμε εμπιστοσύνη στο όνομα του Κυρίου και Σωτήρα μας, στα χέρια μας και στη γενναιότητα που μας χάρισε ο Θεός. Ξέρω ότι η τεράστια αγέλη των απίστων θα επιτεθεί εναντίον μας, όπως συνηθίζει, με βάναυση ορμή, αλαζονεία και θράσος επειδή είμαστε λίγοι, ώστε να μας τρομάξουν, να μας κουράσουν και να μας κάνουν να χάσουμε το ηθικό μας με τις φωνές και τους αλαλαγμούς τους. Εσείς όμως γνωρίζετε καλά πόσο ανόητα είναι αυτά και δε χρειάζεται να σας τα θυμίσω. Σε λίγο θα επιτεθούν και θα ρίξουν εναντίον μας πέτρες και βέλη αμέτρητα σαν την άμμο της θάλασσας, αλλά ελπίζω ότι δεν θα πετύχουν τίποτα.» Η φωνή του Αυτοκράτορα έσπασε αλλά εκείνος συνέχισε:

 


«Σας βλέπω και χαίρομαι επειδή, αν και λίγοι, όλοι σας είστε έμπειροι, γενναίοι, αποφασιστικοί, δυνατοί και καλά προετοιμασμένοι. Να καλύψετε καλά το κεφάλι σας με τις ασπίδες τη στιγμή της συμπλοκής και να χρησιμοποιείτε με επιτυχία το δεξί σας χέρι με το σπαθί. Οι περικεφαλαίες, οι θώρακες, οι πανοπλίες και ο υπόλοιπος οπλισμός σας είναι σε θέση να σας βοηθήσουν αποτελεσματικά σ' όλη τη διάρκεια της μάχης, επειδή οι εχθροί δεν διαθέτουν ανάλογο εξοπλισμό.
Ήρθε λοιπόν αδέρφια μου ο σουλτάνος, μας πολιόρκησε και έχει ορθάνοιχτο το τεράστιο στόμα του για να καταβροχθίσει τόσο εμάς όσο και την πόλη που έχτισε ο αείμνηστος μεγάλος αυτοκράτορας, ο Κωνσταντίνος, ο οποίος την αφιέρωσε στην Παναγία Δέσποινα Θεοτόκο και αειπάρθενο Μαρία, εκφράζοντας την ευχή να την έχουμε πάντα βοηθό και προστάτη της πατρίδας μας, που αποτελεί καταφύγιο των χριστιανών, ελπίδα και χαρά των Ελλήνων, και καύχημα όλου του κόσμου»

Θεοδοσιανά τείχη. Μέγα τείχος. Ξημερώματα Τρίτης 29 Μαΐου


Λίγο μετά τα μεσάνυχτα η πεδιάδα του Λύκου ποταμού, γέμιζε αργά από ένα ανθρώπινο ποτάμι. Δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες ο ένας δίπλα στον άλλο συγκεντρώνονταν και ετοιμάζονταν για την τελική επίθεση. Στην πρώτη γραμμή οι "άτακτοι", οι βασιβουζούκοι, το ανομοιογενές ασκέρι που ακολούθησε τον Σουλτάνο στην εκστρατεία του για το πλιάτσικο. Ψηλά από τα τείχη οι υπερασπιστές χαμογέλασαν. Δεν τους φόβισε ο τεράστιος όγκος του πρώτου κύματος των επιτιθεμένων. Ίσα ίσα τους εξυπηρετούσε τόσο κοντά που ήταν ο ένας με τον άλλον. Δεν θα χρειαζόταν καν να σημαδεύουν. Το σχέδιο του Μεχμέτ ήταν απλό σε σύλληψη. Θα εξουθένωνε τους υπερασπιστές μέχρι τελικής πτώσεως. Ήταν λίγοι και ο στρατός του, υπερδεκαπλάσιος. Είχε κόσμο να θυσιάσει ενώ εκείνοι όχι. Μπορούσε να στέλνει στρατεύματα κατά κύματα μέχρι το σπαθί στα χέρια των υπερασπιστών πάνω στα τείχη να γίνει ασήκωτο από τις συνεχόμενες μάχες.

Μόλις δόθηκε το σύνθημα της επίθεσης, η φύση τρόμαξε! Χιλιάδες κραυγές, αλαλαγμοί, φωνές, και επικλήσεις στον Αλλάχ, έσκισαν τον σκοτεινό ουρανό της κωνσταντινούπολης. Τα κανόνια από το στρατόπεδο του Τούρκου αυθέντη, ξερνούσαν φωτιά προς τα τείχη. Μεταλλικά σκεύη και τύμπανα χτυπούσαν σε ένα δαιμονισμένο ρυθμό που πάγωνε το αίμα. Τα πράσινα μπαιράκια του Μεχμέτ και των Οθωμανών κυμάτιζαν ξέφρενα μέσα στο σκοτάδι.

Ο Πρωτοστράτορας από τα τείχη μονολόγησε: "ελάτε..." και χαμογέλασε. Ένα χαμόγελο τρομακτικό. Στη συνέχεια ούρλιαξε: "Στα όπλα. Έρχονται τα σκυλιά. Φωνάξτε τον Αυτοκράτορα, χτυπήστε τις καμπάνες." Σε λίγα λεπτά ο Αυτοκράτορας της Νέας Ρώμης, ο αυθέντης της Κωνσταντινούπολης έπαιρνε τη θέση του στα τείχη ανάμεσα στους υπερασπιστές, σαν απλός στρατιώτης. Ο Ιουστινιάνης γύρισε το κεφάλι του και τον είδε να δένει τον μεταλλικό του θώρακα. Βρισκόταν ακριβώς πίσω του στην πύλη του Αγίου Ρωμανού. Σε ένα τείχος ψηλότερα από όλους. Ούρλιαξε με την βαριά φωνή του για να ακουστεί μέσα στον χαλασμό που έκαναν τώρα και όλες οι καμπάνες από κάθε εκκλησιά της Πόλης: "Κλείδωσε μας. Κλείδωσε μας" Ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος του έγνεψε καταφατικά και με μια κίνηση των χεριών του, έδειξε στον Ιουστινιάνη ότι τον ευχαριστεί.


Οι βαριές πόρτες εξόδου, στα νώτα των υπερασπιστών προς την πόλη έκλεισαν και κλειδώθηκαν. Τώρα όποιος ήταν στα τείχη ή θα νικούσε ή θα πέθαινε. Πάνω στην Πέμπτη ο Ιουστινιάνης έδινε τις τελευταίες οδηγίες. Οι καμπάνες συνέχιζαν να χτυπούν άγρια, τα τύμπανα να κάνουν τη γη να τρέμει και οι βασιβουζούκοι να ουρλιάζουν και να εφορμούν προς τα τείχη. Από ψηλά φαινόντουσαν να είναι άπειροι δεκάδες χιλιάδες.

"Τώρα" ούρλιαξε ο Πρωτοστράτορας και μια πυκνή βροχή από βέλη, από μεταλλικές μπίλιες και από μικρές γρανιτένιες πέτρες από τα μικρά πυροβόλα των υπερασπιστών, θέρισαν τις πρώτες σειρές των επιτιθεμένων. Σαν να προσέκρουσαν σε κάποιον αόρατο τοίχο οι βασιβουζούκοι σταμάτησαν και σωριάζονταν νεκροί. Από ψηλά οι τοξότες άδειαζαν τις φαρέτρες τους σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Δεν σημάδευαν αλλά κανένα βέλος δεν πήγαινε χαμένο. Τόσο πυκνές ήταν οι γραμμές των Οθωμανών ατάκτων. Τα τηλεβόλα και τα αρκεβούζια των βυζαντινών και των Λατίνων είχαν πάρει φωτιά.

Ο αθυρόστομος Ιουστινιάνης έτρεχε πάνω κάτω και εμψύχωνε τους συμπολεμιστές του: "Για την τιμή της Χριστιανοσύνης... θερίστε τους...κάντε τους να ξεχάσουν τις μάνες τους...", ήταν οι ηπιότερες εκφράσεις που χρησιμοποιούσε. Οι 800 σιδερόφρακτοι σύντροφοι του, με μια κίνηση έβγαλαν τα σπαθιά τους και περίμεναν. Μαζί τους και οι Βυζαντινοί.


Οι Βασιβουζούκοι ήταν ένα ασκέρι ατάκτων από κάθε μεριά του κόσμου. Όταν κατάλαβαν ότι με τις φωνές και τις κραυγές η πόλη δεν πέφτει, δείλιασαν. Οι βυζαντινοί τους μακέλευαν και δεν είχαν προλάβει καν να πλησιάσουν τα τείχη. Έκαναν να υποχωρήσουν. Ο τεράστιος όγκος των χιλιάδων αυτών ερασιτεχνών πολεμιστών ξαφνικά άλλαξε μέτωπο και υποχωρούσε. Γυρνούσε πίσω. Ο Μεχμέτ που παρακολουθούσε τη μάχη περίμενε την εξέλιξη αυτή. Κούνησε κοφτά το κεφάλι του και έδωσε ένα σύνθημα. Αμέσως στα νώτα των υποχωρούντων βασιβουζούκων ανέλαβαν δράση οι τρομεροί Τσαούσηδες. Αξιωματικοί του Οθωμανικού στρατού. Επαγγελματίες στρατιώτες έπαιξαν το ρόλο του στρατονόμου. Με τα τεράστια γιαταγάνια τους αλλά και με βαριά μεταλλικά ρόπαλα τιμωρούσαν, σκότωναν, ή άφηναν ανάπηρο όποιον υποχωρούσε. Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα. Οι βασιβουζούκοι αφού είδαν εκατοντάδες συντρόφους τους να πέφτουν από σπαθί συμπολεμιστή τους επειδή υποχωρούσαν, άλλαξαν πάλι μέτωπο και ξεχύθηκαν προς τα τείχη. Τουλάχιστον αν πέθαιναν πάνω στη μάχη από το σπαθί των γκιαβούρηδων, θα πήγαιναν στον παράδεισο.

 
Η τεράστια τάφρος που βρισκόταν μπροστά από το "Μικρόν τείχος" είχε βάθος 10 μέτρα και πλάτος 21. Έπρεπε να την περάσουν να τρέξουν 17 μέτρα ακάλυπτοι και να φτάσουν στο Μικρόν τείχος. Τότε όλα θα ήταν πιο εύκολα αφού η πρώτη αμυντική γραμμή των Βυζαντινών είχε ισοπεδωθεί από τους βομβαρδισμούς των προηγούμενων ημερών. Το Μικρόν τείχος ήταν πλέον ένας ξύλινος φράχτης και όχι το πέτρινο τείχος, πάχους 2,5 μέτρων και ύψους 8,5 που ήταν πριν.

Σε λιγότερο από μισή ώρα η βασιβουζούκοι δεν χρειαζόταν να διασχίσουν την τάφρο με πρόχειρες γέφυρες ή άλλα μέσα. Τώρα απλά πατούσαν στα πτώματα των συντρόφων τους και περνούσαν απέναντι. Η τεράστια τάφρος είχε γεμίσει με νεκρούς άτακτους...


"Στο Μικρό" φώναξε ο Ιουστινιάνης και οι κατάφραχτοι ιππότες του άφησαν το Μέγα τείχος και κατέβηκαν στον ξύλινο φράχτη. Όσοι Βασιβουζούκοι δεν εξολοθρεύονταν πάνω από τα τείχη με τα τόξα και τα αρκεβούζια, και διέσχιζαν τη τάφρο, έπεφταν επάνω στους συντρόφους του Πρωτοστράτωρα. Τα όπλα τους ήταν αδύνατον να τρυπήσουν τις πανοπλίες των ιπποτών. Ήταν μια εύκολη μάχη για τους βυζαντινούς. Χωρίς ασπίδες και μεταλλικούς θώρακες τα τεράστια σπαθιά των Λατίνων του καπετάν Γιουστουνιά, τους εξολόθρευαν τρεις - τρεις με κάθε χτύπημα. Μετά από 3 ώρες μάχης σώμα με σώμα οι Βασιβουζούκοι διατάχτηκαν να υποχωρήσουν. Οι υπερασπιστές ούρλιαζαν από χαρά και ενθουσιασμό. Οι πανοπλίες, τα πρόσωπα, τα μαλλιά τους ήταν κατακκόκινα από το αίμα των Τούρκων. Οι απώλειες τους ήταν ελάχιστες. Όμως τα χέρια τους βάραιναν επικίνδυνα.


"Μοιράστε τους κρασί και να ξεκουραστούν" έδωσε εντολή ο Ιουστινιάνης αλλά η ματιά του πάγωσε καθώς κοίταξε προς το εχθρικό στρατόπεδο. Τη θέση των ατάκτων μετά από 3 ώρες μάχης έπαιρνε τώρα ο τακτικός στρατός των Οθωμανών. Αμέτρητες σειρές από Αλοφατζήδες (ουλουφατζήδες), από Καρίπηδες, από Δελήδες από Μποσταντζήδες και φυσικά από Σπάχηδες , εφορμούσαν προς τα τείχη. Ήταν ξεκούραστοι και ήθελαν να αποδείξουν ότι δίκαια άνηκαν στον τρομερό στρατό του Σουλτάνου. Από την άλλη οι υπερασπιστές άρχιζαν να καταβάλλονται από την κούραση. Και ο Σουλτάνος δεν τους άφησε ούτε λεπτό για να ξεκουραστούν.


"Κουράγιο αδέρφια" Βροντοφώναξε ο Αυτοκράτορας από τα τείχη. "'Ότι έπαθαν οι προηγούμενοι θα πάθουν και αυτοί."


Και πράγματι έτσι έγινε. Επί τρεις ώρες οι υπερασπιστές έκοβαν όπως ο ξυλοκόπος τα δέντρα, το νήμα της ζωής των χιλιάδων Οθωμανών στρατιωτών. Τρεις ώρες μάχης σώμα με σώμα που εάν υπολογίσουμε και τις προηγούμενες, συνολικά οι υπερασπιστές των τειχών πολεμούσαν 6 ώρες αδιάκοπτα. Έξη ώρες να σηκώνουν και να κατεβάζουν συνέχεια ένα βαρύ σπαθί και να μακελεύουν...


Η κούραση άρχισε να τους καταβάλει. Αυτή τη φορά όμως οι απώλειες ήταν μεγάλες. Ο τακτικός στρατός του Σουλτάνου δεν πολεμούσε με αυτοσχέδια σπαθιά, ρόπαλα και τσουγκράνες. Είχε όπλα και πανοπλίες σχεδόν εφάμιλλες με τους Βυζαντινούς και τους Λατίνους. Η άμυνα της Πόλης κρεμόταν σε μια κλωστή. Δεν ήταν λίγοι οι υπερασπιστές που βρήκαν τον θάνατο κατατρυπημένοι από τους εχθρούς, απλά και μόνο επειδή δεν μπορούσαν να σηκώσουν άλλο το σπαθί τους από την κούραση. Τα αυτιά όλων κόντευαν να σπάσουν. Τα τύμπανα δεν είχαν σταματήσει λεπτό. Το ίδιο και οι καμπάνες. Οι κλαγγή των όπλων και οι εκρήξεις μαζί με τις κραυγές των πολεμιστών δημιουργούσαν ένα σκηνικό κολάσεως.


Γλυκοχάραζε και ο θεός φαινόταν ότι δεν είχε αποφασίσει σε ποιόν θα έδινε τη νίκη. Η πεδιάδα του Λύκου ήταν τώρα ένας λασπότοπος γεμάτος αίματα και χιλιάδες πτώματα. Κάπου κάπου κάποιος τραυματίας εκλιπαρούσε για λύτρωση. Κομμένα μέλη, κομμένα κεφάλια, ανθρώπινες ακαθαρσίες. Η μυρωδιά του θανάτου.


Ο Σουλτάνος άρχισε να νιώθει άβολα. Η αποτυχία του έκλεινε πονηρά το μάτι. Η Πόλη απέναντι του όχι μόνο άντεξε αλλά και διέλυσε μεγάλο μέρος του στρατού του. Έβλεπε ήδη με τη φαντασία του, τους "Μουγκούς" να τον πνίγουν κάποιο βράδυ στον ύπνο του, με μεταξωτό κορδόνι. Διέταξε και το δεύτερο κύμα να υποχωρήσει και έστρεψε το κατασκότεινο πρόσωπο του προς τον Αγά των Γενιτσάρων που στεκόταν πίσω και αριστερά του. Θα τα έπαιζε όλα για όλα. Ή θα κέρδιζαν οι γενίτσαροι του ή θα τον περίμενε ο θάνατος και η ατίμωση.


"Είμαι ένας από εσάς" είπε στον Αγά. Εκείνος υποκλίθηκε βαθιά και έσπευσε να δώσει τις εντολές του. Οι Γενίτσαροι ήταν έτοιμοι να εφορμήσουν. Σαν σκυλιά που με αλυσίδα τα κρατά ο κύριος τους και τώρα τα άφησε κάλυπταν τρέχοντας την απόσταση μέχρι τα τείχη. Οι εκκλησίες πλέον δεν χτυπούσαν τις καμπάνες τους. Από το στρατόπεδο του Τούρκου αυθέντη δεν ακούγονταν τύμπανα. Επικρατούσε μια νεκρική σιγή που τσάκιζε τα νεύρα. Όλοι στα τείχη βαστούσαν την ανάσα τους. Οι Γενίτσαροι έτρεχαν σκυφτοί. Κοίταζαν μόνο μπροστά. Δεν φώναζαν, ούτε ούρλιαζαν όπως οι προηγούμενοι. Το θεωρούσαν υποτιμητικό. Απλά έτρεχαν.

«Αυτοί είναι οι τελευταίοι, αδέρφια μου» φώναξε ο αυτοκράτορας από ψηλά. «Κρατήστε τις θέσεις σας, μην λιγοψυχάτε τώρα». Οι Γενίτσαροι πέρασαν την τάφρο, πέρασαν και το Μικρό τείχος και έφτασαν κάτω από το Μέγα τείχος. Έστησαν με ταχύτητα τις σκάλες τους. Από ψηλά οι υπερασπιστές άδειαζαν καυτό λάδι, και πετούσαν πέτρες προς τα κάτω. Οι Γενίτσαροι ένας προς έναν συναντούσαν τιμημένα τον δημιουργό τους. Κανείς τους δεν φώναζε. Κανείς τους δεν ούρλιαζε. Και όποιος πέθαινε αμέσως κάποιος άλλος έπαιρνε τη θέση του ...
Είναι η στιγμή που ο χρόνος σταματάει ... Είναι η στιγμή που μια αυτοκρατορία πεθαίνει ...Είναι η στιγμή που χίλια και βάλε χρόνια περνάνε στο παρελθόν. Η μοίρα λες και αμφιταλαντευόταν τόσες ώρες, αποφάσισε να δώσει τη νίκη στους Οθωμανούς. Εξάλλου η έκπληξη θα ήταν εάν η Πόλη δεν έπεφτε ...Έπεσεμε τρία απλά μοναδικά στην ιστορία γεγονότα που έκριναν τα πάντα.
Ο Μεχμέτ έβλεπε τους Γενίτσαρους του να τσακίζονται σωρηδόν πάνω από τα τείχη. Η Βασιλεύουσα δεν έπεφτε. Έτριψε τον σβέρκο του. Ήξερε τη μοίρα του. Ετοιμάστηκε να σημάνει υποχώρηση. Τότε συνέβησαν σχεδόν ταυτόχρονα τρία μοιραία για το Βυζάντιο γεγονότα.


Στη Βόρεια πλευρά του τείχους. Κάτω σχεδόν από το παλάτι των Βλαχερνών σε μια μικρή γωνιά του που κάνει ο τοίχος βρίσκεται ένα πορτάκι. Μια μικρή πόρτα ξύλινη, που κάποτε οι αυτοκράτορες χρησιμοποιούσαν όταν έβγαιναν για κυνήγι στο δάσος του Βελιγραδίου. Το πορτάκι σχεδόν δεν φαίνεται ακόμη και εάν κάποιος είναι πολύ κοντά. Οι πολιορκημένοι πολλές φορές το είχαν χρησιμοποιήσει στις εφόδους τους. Έβγαιναν μέχρι και 50 και ταχύτατα με τα άλογα τους σάρωναν όποιον Οθωμανό στρατιώτη έβρισκαν. Μετά σαν φαντάσματα έμπαιναν πάλι από την πόρτα αυτή την ασφάλιζαν και έπαιρναν τις θέσεις τους στα τείχη.
Με κάποιο τρόπο «μαγικό» η πόρτα, αυτή την μοιραία στιγμή βρέθηκε ανοιχτή. Την ξέχασαν καθώς επέστρεφαν μετά από κάποια επιδρομή οι Βυζαντινοί; Κάποιο χέρι από μέσα που ήθελε να μπουν οι Οθωμανοί, την ξεκλείδωσε; Κανείς δεν ξέρει , ούτε θα μάθει ποτέ. Από την πόρτα μπήκαν κάποιοι Γενίτσαροι οι οποίοι έγιναν αντιληπτοί σχεδόν αμέσως από τους Βυζαντινούς. Με άλογα και πεζή, οι υπερασπιστές έπεσαν πάνω τους και τους εξολόθρευσαν. Ένας από εκείνους όμως κατάφερε να σκαρφαλώσει στο τείχος και να τοποθετήσει τη σημαία του Σουλτάνου. Η σημαία δεν κατέβηκε ...

Την ίδια στιγμή σαν να έπαιζε ένα παιχνίδι η μοίρα, ο Πρωτοστράτορας, ο άνθρωπος που ουσιαστικά μαζί με τον αυτοκράτορα κρατούσε την Πόλη, τραυματίζεται. Ο Ιουστινιάνης είδε μέσα από την κατάμαυρη πανοπλία του να ξεπηδά αίμα. Κάποιο βόλι ή τόξο καρφώθηκε χαμηλά στην κοιλιά του. Ο πόνος ήταν αβάσταχτος και όσο περνούσε η ώρα ο Ιουστινιάνης σφάδαζε. Οι σύντροφοι του, άφησαν τις θέσεις τους στις πολεμίστρες και έτρεξαν να προστατεύσουν τον ηγέτη τους. Από τα τείχη έφυγε η ελίτ της άμυνας οι σιδερόφραχτοι ιππότες του Γενουάτη γίγαντα. Οι γενίτσαροι συνέχιζαν να ανεβαίνουν ... Ο Πρωτοστράτορας φώναξε στον Κωνσταντίνο να του πετάξει τα κλειδιά της Πύλης για να φύγει. «Αδελφέ» απάντησε με αγωνία από ψηλάο Παλαιολόγος «άντεξε λίγο ακόμη σε παρακαλώ». Ο Ιουστινιάνης σε κρίση πανικού και φρικτού πόνου ούρλιαξε: «Πέταξε μου τα κλειδιά ανάθεμα με. Πεθαίνω δεν το βλέπεις;». Ο αυτοκράτορας υποχώρησε και πέταξε τα κλειδιά. Οι πιστοί σύντροφοι του Ιουστινιάνη άφησαν τα τείχη και κρατώντας τον στα χέρια έτρεξαν προς τα 2 πλοία που τους περίμεναν στο λιμάνι. Οι Βυζαντινοί ήταν πλέον μόνοι τους. Αργότερα πολλοί κατηγόρησαν τον Ιουστινιάνη ότι λιγοψύχησε και για ένα μικρό τραυματισμό έφυγε. Η πραγματικότητα είναι όμως εντελώς διαφορετική. Ο Ιουστινιάνης σε όλες τις ημέρες της πολιορκίας, ποτέ δεν δείλιασε, ποτέ δεν έκανε πίσω. Πρώτος δίπλα στον Κωνσταντίνο απωθούσε τους Οθωμανούς. Ευκαιρίες να φύγει είχε πολλές. Και μάλιστα να αλλάξει και στρατόπεδο γεμίζοντας τις τσέπες του με χρυσάφι. Δεν το έκανε. Έμεινε στις επάλξεις. Ο Ιωάννης Ιουστινιάνης πέθανε τις πρώτες ημέρες του Ιουνίου, όταν τα 2 πλοία του έδεσαν στη Χίο. Κάποιοι ιστορικοί, σύγχρονοι της Αλώσεως μιλούν ανοιχτά ότι το βόλι που τον βρήκε τον πέτυχε από πίσω. Το βόλι δεν ήταν Τούρκικο ...



Στον τάφο του στην εκκλησία του Αγίου Δομίνικου στη Χίο αναγραφόταν στα Λατινικά: "Ένθαδε κείται Ιωάννης Ιουστινιάνης, ανήρ περικλεής και πατρίκιος Γενουήσιος εκ των Μαονέων της Χίου, όστις, κατά την εκστρατείαν του βασιλέως των Τούρκων Μωάμεθ εναντίον της Κωνσταντινουπόλεως, μεγαλοψύχως ηγεμονεύων παρά το γαληνοτάτω Κωνσταντίνω, τελευταίω των ανατολικών Χριστιανών αυτοκρατόρι, θανασίμως πληγωθείς απέθανε."
Το τρίτο περιστατικό που συνέβη σχεδόν ταυτόχρονα με τα άλλα δύο ήταν και αυτό καθοριστικό. Την ίδια στιγμή λοιπόν που στις επάλξεις κυμάτισε για πρώτη φορά το μπαϊράκι του Σουλτάνου, την ίδια στιγμή που ο Πρωτοστράτωρας τραυματίστηκε και αποχώρησε, μια ομάδα Γενιτσάρων, καθοδηγούμενη από τον Καφέρ Μπέη, σκαρφάλωσε στα τείχη και πάτησε το πόδι της κάτω από τον Άγιο Ρωμανό. Εκεί κάποιος θηριώδης Γενίτσαρος που πλέον από τους Τούρκους θεωρείται ήρωας, ο Χασάν από το Ουλουμπάτ (Ουλουμπατλί Χασάν τον φώναζαν) συνοδευόμενος από μια ομάδα 30 συντρόφων του κατάφερε να προχωρήσει κατά μήκος στις επάλξεις, απωθώντας τους παραπαίοντες αμυνόμενους. Με μια σημαία του Σουλτάνου Μεχμέτ στο αριστερό και ένα τεράστιο κυρτό σπαθί στο δεξί χέρι, κράτησε για λίγα λεπτά τη θέση του περικυκλωμένος από Βυζαντινούς. Οι άλλοι γενίτσαροι που τον είδαν εμπνεύστηκαν από το θάρρος του και όρμησαν με περισσότερη λύσσα κατά των υπερασπιστών. Ο γιγαντιαίος γενίτσαρος κάρφωσε τη σημαία του Ισλάμ στα τείχη της Βασιλεύουσας των χριστιανικών πόλεων. Σύντομα οι αμυνόμενοι ανασυντάχτηκαν και με ομοβροντία από βέλη, πέτρες και ακόντια έριξαν κάτω τους 30 Γενίτσαρους και κύκλωσαν τον Χασάν. Με κόκκινα μάτια από την ένταση της μάχης του επιτέθηκαν, τον γονάτισαν και στην κυριολεξία τον κομμάτιασαν. Τα ελάχιστα λεπτά που άντεξε όμως ήταν αρκετά για ακόμη περισσότερους γενίτσαρους να σκαρφαλώσουν στα τείχη. Η μάχη είχε κριθεί.

Ο Σουλτάνος που παρακολουθούσε πλέον από κοντά τη μάχη, ενώ είχε σηκώσει το χέρι να σημάνει υποχώρηση, είδε με το έμπειρο μάτι του την αναταραχή στις γραμμές των υπερασπιστών. Αντί για υποχώρηση έδωσε εντολή όλες οι δυνάμεις να πέσουν στο σημείο εκείνο. Σαν πλημμυρίδα χιλιάδες άνδρες άρχισαν να εισβάλλουν στον θύλακα που ο Σουλτάνος υπέδειξε. Οι αμυνόμενοι υποχώρησαν υπό το βάρος του αριθμού των επιτιθεμένων. Σε ένα τέταρτο 30.000 Οθωμανοί ανέβηκαν στα τείχη. Τώρα όλοι ούρλιαζαν απόκοσμα και έσφαζαν όποιον συναντούσαν. Η Πόλις Εάλω. Η υποχώρηση έγινε πανικός.


Πύλη Αγίου Ρωμανού πρωινό 29 Μαΐου 1453


Το πρόσωπο του Αυτοκράτορα είχε μεταβληθεί σε μια μάσκα πόνου. Δεν πίστευε και ο ίδιος πόσο γρήγορα και ξαφνικά ανατράπηκε η κατάσταση. Οι Οθωμανοί έμπαιναν πλέον από παντού. Μέσα στον πανικό και τον χαμό ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ήταν αδύνατον να κάνει το παραμικρό. Έστρεψε το πρόσωπο του προς τα πίσω. Έβλεπε από ψηλά την αγαπημένη του πόλη να ψυχορραγεί. "Όλα τελείωσαν λοιπόν" σκέφτηκε και πρόσταξε την φρουρά του να αποχωρήσουν. Με ψυχραιμία κατέβηκε από τον Άγιο και μπήκε στην Πόλη. Τον συνόδευαν οι καλοί του φίλοι , Ο Ιωάννης Δαλματός, ο Δον Φρανσίσκο ντε Τολέδο, ο Θεόφιλος Παλαιολόγος και ο Καντακουζηνός. Έτρεχαν στα στενά δρομάκια της Πόλης. "Άρχοντα μου θα ήταν συνετό να αποφύγουμε τους μεγάλους δρόμους για να φτάσουμε στο λιμάνι" τον συμβούλεψε ο Θεόφιλος. Οι σφαγές οι λεηλασίες, οι βιασμοί, οι κλεψιές είχαν ξεκινήσει και τα ουρλιαχτά του κόσμου και οι απεγνωσμένες επικλήσεις για βοήθεια έκαναν τον Αυτοκράτορα να σταθεί.


"Δεν φεύγω" είπε. " Η πόλη μου πεθαίνει και μαζί της θα πεθάνω και εγώ". Από κάποια σκιερή γωνία ξεπρόβαλε τρέχοντας μια πολυάριθμη ομάδα γενιτσάρων που είχε επιδοθεί σε ανελέητο πλιάτσικο και δολοφονίες. Κοντοστάθηκαν μόλις είδαν τους 5 αρματωμένους άνδρες. Ο Αυτοκράτορας της Νέας Ρώμης, ο αυτοκράτορας της Βασιλεύουσας δεν το σκέφτηκε δεύτερη φορά. Ξεθήκωσε το σπαθί του και όρμησε. Πίσω του οι σύντροφοι του έκαναν το ίδιο. Όπως η φωτιά καίει τα δάση, έτσι και ο Κωνσταντίνος θέριζε τους Γενίτσαρους. Δεχόταν χτυπήματα αλλά παρέμενε όρθιος. Σε λίγα λεπτά οι 4 σύντροφοι του κείτονταν νεκροί. Είχε περικυκλωθεί. Η πανοπλία και ο μανδύας του ήταν μέσα στα αίματα. Τα μάτια του είχαν γεμίσει δάκρυα. Όχι από πόνο. Δάκρυα για τον χαμό της θεοφύλακτης Πόλης. Ο Κωνσταντίνος ζύγισε το σπαθί στο κουρασμένο του χέρι."΄Δεν υπάρχει ένας Χριστιανός να μου πάρει το κεφάλι;" φώναξε και όρμησε για δεύτερη φορά. Δέχτηκε από πίσω ένα δυνατό χτύπημα. Όλα μαύρισαν στα μάτια του. Κατέρρευσε . Οι γενίτσαροι έπεσαν πάνω του...Κανείς ποτέ δεν τον ξαναείδε...

Ο Οθωμανός ιστορικός Ορούχ, έγραψε αργότερα: "Ο άμοιρος αυτοκράτορας ήταν 49 ετών όταν πέθανε. Όποιες και αν ήταν οι συνθήκες του θανάτου του, φαίνεται ότι προσπάθησε μέχρι και την τελευταία στιγμή να κρατήσει τη φλόγα του Βυζαντίου αναμμένη. Ο κυβερνήτης της Ιστανμπούλ ήταν γενναίος και δεν ζήτησε έλεος. Ήταν ένας άξιος αντίπαλος"
Οι δρόμοι της Κωνσταντινούπολης γλιστρούσαν από το αίμα που έρεε. Τα κομμένα κεφάλια μέσα στο λιμάνι, έμοιαζαν καρπούζια στον πάγκο του μανάβη. Τόσα πολλά ήταν. Στον κεράτιο σε ένα Πύργο 40 κρητικοί τοξότες είχαν ταμπουρωθεί και δεν έκαναν πίσω. Κάθε προσπάθεια των Οθωμανών να καταλάβουν τον Πύργο, αποτύγχανε. Οι κρητικοί ήταν λιοντάρια. Η Πόλη είχε πέσει αλλά οι Κρητικοί δεν παραδίδονταν. Ο Μεχμέτ το έμαθε. Θαύμασε την αντρειοσύνη τους. Η εντολή του ήταν σαφής: " Αφήστε τους να φύγουν. Αφήστε τους τιμητικά να πάρουν μαζί τους και τη σημαία τους. Όποιος τολμήσει να πειράξει έστω και έναν από αυτούς θα θανατωθεί. Δώστε τους και ένα πλοίο. Το αξίζουν..."

Αγία Σοφία πρωινό 30ης Μαΐου 1453


Ο Μεχμέτ ήταν έξαλλος. Άφριζε στην κυριολεξία από το κακό του. Όταν βρισκόταν σε τέτοια κατάσταση ακόμη και η προσωπική του φρουρά φρόντιζε να μην βρίσκεται στο οπτικό του πεδίο. Δεν το είχε σε τίποτε να διατάξει τον αποκεφαλισμό όποιου ανθρώπου ήταν δίπλα του, την λάθος ώρα.

Σύμφωνα με τους ιερούς νόμους του Ισλάμ εάν μια πόλη επαρεδίδετο τότε τα στρατεύματα, την καταλάμβαναν αναίμακτα και απαγορευόταν να αγγίξουν την περιουσία αλλά και τους ανθρώπους της. Εάν μια πόλη αρνείτο να παραδοθεί και τα στρατεύματα την καταλάμβαναν εξ εφόδου τότε οι στρατιώτες επί 3 ημέρες είχαν δικαίωμα να κάνουν ότι θέλουν στους ανθρώπους και την περιουσία τους. Να την οικειοποιηθούν να πάρουν σκλάβους, να πάρουν χρυσάφια και κοσμήματα. Οτιδήποτε, αλλά για 3 ημέρες. Η Κωνσταντινούπολη ήταν στη δεύτερη περίπτωση. Όμως εάν ο Μεχμέτ άφηνε τους άνδρες τους για τρεις ημέρες, εκείνοι θα ισοπέδωναν την Πόλη. Δεν θα έβρισκε τίποτε όρθιο.
Ο Μεχμέτ αποφάσισε να μην περιμένει να περάσει το τριήμερο. "Μπαίνουμε μέσα" είπε στον Βεζίρη του και λίγη ώρα αργότερα μια τεράστια πομπή περπατούσε στους δρόμους της Βασιλεύουσας. Πρώτος πάνω στο λευκό του άλογο ήταν ο Μεχμέτ, ζωσμένος με το σπαθί του Οσμάν. Έφτασε έξω από την Αγία Σοφία. Από μέσα οι κραυγές του κόσμου ήταν ανατριχιαστικές. Ξέζεψε και πεζός έφτασε στην είσοδο. Με αργές κινήσεις έσκυψε και πήρε μια χούφτα χώμα από το έδαφος. Έριξε το χώμα πάνω στο τουρμπάνι του, ως πράξη ταπεινότητας απέναντι στον θεό. Ο Μεχμέτ μπήκε από την είσοδο και μονολογούσε το ποίημα ενός Πέρση ποιητή: " Η αράχνη υφαίνει τον ιστό της και η κουκουβάγια κρώζει στους οίκους του Αφραστάβ..."
Είδε το εσωτερικό της εκκλησιάς ασφυκτικά γεμάτο. Όσοι είχαν προστρέξει εκεί για να σωθούν είχαν αλυσοδεθεί και ήταν έτοιμοι για τα σκλαβοπάζαρα. Πολλοί κείτονταν νεκροί. Αίμα έρεε στα πλακάκια του Οίκου του Θεού. Κάποιοι γενίτσαροι συνέχιζαν να ξηλώνουν τα μάρμαρα, συνέχιζαν να χαλάνε τις χρυσοποίκιλτες εικόνες. Ο Μεχμέτ έγινε έξαλλος. Πλησίασε έναν γενίτσαρο που ξήλωνε κάποια μάρμαρα "Γιατί τα χαλάς" τον ρώτησε με φωνή που έτρεμε. "Για την πίστη μας Σουλτάνε μου" απάντησε εκείνος. Με το βαρύ μεταλλικό κοντάρι του τον χτύπησε με όλη του τη δύναμη στο κεφάλι. . Το κρανίο άνοιξε σαν τριαντάφυλλο και υγρά με αίμα άρχισαν να χύνονται. "ΤΕΛΟΣ" βροντοφώναξε ο Μεχμέτ "Κανείς και ποτέ δεν θα παραβιάζει διαταγή δική μου. Σας είπα ότι τα κτίρια μου ανήκουν"
Στη συνέχεια ήρεμος έδωσε εντολή να μπουν μέσα οι ιερείς του Ισλάμ. Σε λίγη ώρα στην Αγία Σοφία θα τελούταν η πρώτη προσευχή στον Αλλάχ...
ΤΕΛΟΣ
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
 
Δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ (Β' 2026/27.05.2020) η Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Παιδείας και Υγείας για τον τρόπο επαναλειτουργίας των Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΣΜΕΑΕ) από την 1η Ιουνίου.
Σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται, θα πρέπει να υιοθετούνται οι πρακτικές συστηματικού διαχωρισμού των μαθητών κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, ώστε να αποφεύγεται ο συνωστισμός των μαθητών και να διασφαλίζεται η τήρηση των απαιτούμενων αποστάσεών τους σε κάθε χώρο του σχολείου. Λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών, το εβδομαδιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα διαλειμμάτων και το πρόγραμμα εφημεριών θα μπορεί να αναπροσαρμόζονται.

Δεν θα πραγματοποιείται η καθιερωμένη συγκέντρωση μαθητών στον προαύλιο χώρο πριν την έναρξη του ωρολογίου προγράμματος. Εξακολουθεί να ισχύει η οδηγία για την τήρηση απόστασης ενάμιση μέτρου.
Γενικότερα, για τις ΣΜΕΑΕ Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και την υλοποίηση της σίτισης σε αυτές, όπου προβλέπεται, θα γίνεται με παράδοση των γευμάτων σε πακέτα, τηρουμένων υψηλών προδιαγραφών υγιεινής και με χρήση του χώρου της τραπεζαρίας (τηρουμένων των αποστάσεων και σε μικρές ομάδες μαθητών). Σε περίπτωση μη επάρκειας του χώρου της τραπεζαρίας, γίνεται χρήση άλλων χώρων του σχολείου, όπως του προαυλίου και των σχολικών αιθουσών. Επίσης, θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για την επιμελή καθαριότητα και απολύμανση των χώρων σίτισης.
Στις περιπτώσεις που απαιτείται σωματική επαφή ή εκ του σύνεγγυς εκπαιδευτική καθοδήγηση και υποστήριξη των μαθητών, προβλέπεται η χρήση γαντιών, μη ιατρικής μάσκας ή προμετωπίδας για τις περιπτώσεις που απαιτείται να φαίνεται το στόμα του εκπαιδευτικού ή του ειδικού εκπαιδευτικού και ειδικού βοηθητικού προσωπικού, είναι υποχρεωτική.
Κατά τα άλλα, η χρήση προστατευτικής μη ιατρικής μάσκας από μαθητές και εκπαιδευτικό προσωπικό εντός των σχολικών μονάδων είναι προαιρετική.
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

 

EUROPEAN REGION-

 

ETUCE
 
President
Christine BLOWER
 
Vice-Presidents
Odile CORDELIER
Andreas KELLER
Trudy KERPERIEN
Dorte LANGE Galina MERKULOVA
Branimir STRUKELJ







To: Mrs Niki Kerameos
Minister of Education of the Hellenic Republic
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
 
Cc: Greek Primary Teachers’ Federation (DOE)
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
 
Greek Federation of Secondary State School Teachers (OLME)
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
                                                                                  
           Bρυξέλλες, 20 Μαίου
 
 
Θέμα: Αλληλεγγύη προς τα εκπαιδευτικά συνδικάτα – μέλη της ΕTUCE στην Ελλάδα
 
Αγαπητή Υπουργέ,
 
Η Ευρωπαϊκή Συνδικαλιστική Επιτροπή για την Εκπαίδευση (ΕΤUCE) αντιπροσωπεύει 132 συνδικάτα στην εκπαίδευση, δηλαδή 11 εκατομμύρια εκπαιδευτικούς στην Ευρώπη. Ως αναγνωρισμένος κοινωνικός εταίρος στην εκπαίδευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ETUCEέχει τακτικές συναντήσεις με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εργοδοτών Εκπαίδευσης (EFEE) στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικού Διαλόγου ανά τομέα προκειμένου να διαπραγματεύεται και να συζητά θέματα εκπαίδευσης και απασχόλησης που έχουν σχέση με εκπαιδευτικούς, ακαδημαϊκούς και γενικά το προσωπικό που απασχολείται στην εκπαίδευση. Η ETUCEείναι μια Ευρωπαϊκή Συνδικαλιστική Ομοσπονδία μέσα στην ETUC, την Ευρωπαϊκή Συνδικαλιστική Συνομοσπονδία. Η ETUCEείναι επίσης ο Ευρωπαϊκός Κλάδος της Εκπαιδευτικής Διεθνούς (EI), της παγκόσμιας ομοσπονδίας συνδικάτων εκπαίδευσης.
‘Υστερα από την επιστολή που σας έστειλε η ETUCEστις 30 Απριλίου 2020 υπενθυμίζοντας στην Ελληνική Κυβέρνηση να συνεργάζεται δημιουργικά με τα εκπαιδευτικά συνδικάτα ιδιαίτερα σε αυτές τις πρωτόγνωρες συνθήκες , με έκπληξη πληροφορηθήκαμε ότι η παροχή/ρύθμιση για την απευθείας μετάδοση μαθημάτων από τη σχολική τάξη υιοθετήθηκε από το Ελληνικό Κοινοβούλιο στις 8 Μαίου του 2020 με μία τροποποίηση/προσθήκη σε άλλο νόμο χωρίς προηγούμενη ενημέρωση, διαβούλευση ή διάλογο με τα εκπαιδευτικά συνδικάτα.
Κατανοώντας ότι αυτό το βήμα ήταν ένα μέτρο έκτακτης ανάγκης κάτω από εξαιρετικές συνθήκες και η διάρκειά του είναι περιορισμένη, ως το τέλος του σχολικού έτους 2019-2020, θα θέλαμε να τονίσουμε ότι ο αποκλεισμός των εκπαιδευτικών συνδικάτων από όλα τα στάδια διαβουλεύσεων αψηφά το άρθρο 21 β του Eυρωπαϊκου Κοινωνικού Χάρτη που κυρώθηκε από την Ελλάδα στις 18 Μαρτίου 2016 καθώς και τη διάταξη για το δικαίωμα στην πληροφορία και την διαβούλευση η οποία επισημαίνει ότι (...) «οι εργαζόμενοι ή εκπρόσωποί τους, σύμφωνα με την κείμενη εθνική νομοθεσία και πρακτική: β) να καλούνται σε διαβούλευση έγκαιρα πάνω στις προτεινόμενες αποφάσεις οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά τα συμφέροντα των εργαζόμενων, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για αποφάσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τις εργασιακές συνθήκες με την εφαρμογή τους» (...)
Επιπρόσθετα, η ψήφιση της ρύθμισης και της τροποποίησης/προσθήκης ξεκάθαρα δείχνει ότι έχει αγνοηθεί η διάταξη 8 «Κοινωνικός Διάλογος και συμμετοχή εργαζόμενων» του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων που δηλώνει ότι (...) «Οι εργαζόμενοι ή εκπρόσωποί τους έχουν το δικαίωμα να ενημερώνονται και να προσέρχονται σε διάλογο έγκαιρα σε θέματα που τους αφορούν και συγκεκριμένα προκειμένου για μεταβίβαση, αναδιάρθρωση ή συγχώνευση επιχειρήσεων/εργασιών και για ομαδικές απολύσεις» (...)όπως και η διάταξη 10 «Υγιές, Ασφαλές και Κατάλληλο εργασιακό περιβάλλον και προστασία δεδομένων».
Η Σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση συμπεριλαμβανομένης της καταγραφής/ καταχώρισης δεδομένων εγείρει σημαντικές δυσκολίες για το εκπαιδευτικό προσωπικό αναφορικά με την απασχόληση και τις συνθήκες εργασίας αφ’ ενός και πολλά επαγγελματικά ζητήματα αφ’ ετέρου· συνεπώς, η συμμετοχή των εκπαιδευτικών συνδικάτων και η διαβούλευση με αυτά είναι κεντρικής σημασίας για τη διενέργεια του μέτρου της σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης σεσχέση με την:
·         Προστασία πνευματικής ιδιοκτησίας του υλικού: Η διαδικτυακή μετάδοση μαθημάτων συνεπάγεται την κυκλοφορία onlineυλικού/περιεχομένου που έχει δημιουργηθεί από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς επ’ ωφελεία αποκλειστικά των μαθητών τους και εγείρει το θέμα της ιδιοκτησίας του περιεχομένου καθώς και του προορισμού του.
·         Προστασία προσωπικών δεδομένων, ιδιωτικότητα και ασφάλεια online: Στη σύγχρον εξ αποστάσεως εκπαίδευση εννοείται ότι το εκπαιδευτικό προσωπικό μοιράζετια προσωπικά του στοιχεία στις μαγνητοσκοπήσεις και άρα εκθέτουν τους εαυτούς τους σε οποιαδήποτε τυχόν onlineεξέταση/έλεγχο. Αυτό με τη σειρά του εγείρει ζητήματα που σχετίζονται με την προστασία και την πρόληψη της παρενόχλησης onlineκαι άσκησης βίας από τρίτο πρόσωπο με σοβαρές συνέπειες για την onlineασφάλειά τους, την ιδιωτικότητα και την ψυχο-κοινωνική τους υγεία.
·         Εκπαιδευτική αυτονομία/αυτενέργεια: Όλες τις εποχές και ειδικότερα τώρα εν μέσω της πανδημίας του COVID-19 και των έκτακτων διδακτικών μέτρων, οι εκπαιδευτικοί ως επαγγελματίες πρέπει να μπορούν να καθορίσουν τις αρμόζουσες διδακτικές μεθόδους και παιδαγωγικές προσεγγίσεις τις οποίες θεωρούν καλύτερες και κατάλληλες για να βοηθήσουν και να στηρίξουν τους μαθητές με στόχο να ανταποκριθούν όσο καλύτερα γίνεται στις ατομικές ανάγκες των μαθητών και να διασφαλίσουν τα καλύτερα κατά το δυνατό μαθησιακά αποτελέσματα.  
Kάνοντας σας έκκληση να εναρμονιστείτε (να συμμορφωθείτε) με το άρθρο 35 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων της ΕΕ 2016/679 αναφορικά με την υποχρέωση διεξαγωγής μελέτης εκτίμησης αντικτύπου για την προστασία δεδομένων, για άλλη μια φορά η ETUCE σας καλεί να προσαρμοστείτε στις οδηγίες / πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας ((ILO) οι οποίες αναφέρουν ότι ένα κλίμα εμπιστοσύνης, δομημένο πάνω στον κοινωνικό διάλογο και τον τριμερισμό, είναι θεμελιώδες για την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων αντιμετώπισης της κρίσης του COVID-19 και των συνεπειών του.
Όταν ένα είδος επεξεργασίας συγκεκριμένα με τη χρήση νέων τεχνολογιών αποτελεί υψηλό κίνδυνο για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των φυσικών προσώπων, είναι ζωτικής σημασίας να υπάρχει ουσιαστική συμμετοχή/ εμπλοκή των κοινωνικών εταίρων της χώρας με σκοπό η έκθεση αντικτύπου να συμπεριλάβει και τις θέσεις των εκπαιδευτικών.
 
Μετάτιμής,
Susan Flocken
European Director
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

 

Δηλώσεις της υπουργού Παιδείας Νίκης Κεραμέως μετά τη λειτουργία της Αναστάσεως

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
 
Προς κατάθεση στη Βουλή για ψήφιση οδεύει το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας, το οποίο ρυθμίζει θέματα και των τριών βαθμίδων. Το ζήτημα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών από το σχολείο είναι το θέμα που προκάλεσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον μεταξύ των σχολιαστών. Επί της διαβούλευσης έγιναν συνολικά 14.716 σχόλια. Στελέχη του υπουργείου αναφέρουν ότι είναι τα περισσότερα σχόλια στα νομοσχέδια του υπ. Παιδείας από την έναρξη των ηλεκτρονικών δημόσιων διαβουλεύσεων.

Ο σχεδιασμός του υπουργείου προβλέπει την κατάθεση του ν/σ άμεσα στη Βουλή, καθώς περιέχονται διατάξεις που ρυθμίζουν επείγοντα ζητήματα για το αμέσως προσεχές διάστημα (π.χ. εκλογές των πρυτάνεων, μοριοδότηση αναπληρωτών) αλλά και για την επόμενη σχολική χρονιά (π.χ. θεσμοθέτηση της Τράπεζας Θεμάτων και αξιολόγηση σχολικών μονάδων και εκπαιδευτικών). Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε στις 6 Μαΐου και το άρθρο με τον μεγαλύτερο αριθμό σχολίων είναι αυτό με το οποίο εισάγεται πιλοτικά στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση δράση με τίτλο «Εργαστήρια Δεξιοτήτων», η οποία συνίσταται «στη δοκιμαστική προσθήκη νέων θεματικών κύκλων στο νηπιαγωγείο και στο υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα του δημοτικού και του γυμνασίου με σκοπό την ενίσχυση της καλλιέργειας ήπιων δεξιοτήτων, δεξιοτήτων ζωής και δεξιοτήτων τεχνολογίας και επιστήμης στους μαθητές», όπως αναφέρει το άρθρο. Συγκέντρωσε συνολικά 2.884 σχόλια, και εξ αυτών μεγάλος αριθμός αφορά την εισαγωγή της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στο σχολείο. Πολλοί από όσους κατέθεσαν σχόλιο είναι αρνητικοί στην προοπτική ο μαθητής να ενημερώνεται για τα σχετικά θέματα. Κάποιοι θεωρούν ότι αρμόδιοι είναι μόνο οι γονείς για τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των παιδιών, παρότι δεν έχει ανακοινωθεί το περιεχόμενο της θεματικής ενότητας, ενώ ορισμένοι πιστεύουν ότι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση θα ξεκινήσει από το νηπιαγωγείο. Παράλληλα και η Διαρκής Ιερά Σύνοδος (ΔΙΣ) έχει εκφράσει τις επιφυλάξεις της.
 
Μεγάλο αριθμό σχολίων έχουν συγκεντρώσει τα άρθρα για τη διάρθρωση των σπουδών στο γενικό λύκειο –1.560– καθώς και η καθιέρωση εξετάσεων εισαγωγής στα Πρότυπα Λύκεια –1.638 σχόλια–, άρθρο που τελικά αποσύρθηκε. Επίσης, 927 σχόλια έγιναν στο άρθρο για την εισαγωγή των αγγλικών στο νηπιαγωγείο με τη μορφή παιχνιδιού, και τα περισσότερα ήταν κατά του μέτρου. Συγκριτικά με τα πλέον «δημοφιλή» άρθρα (βάσει αριθμού σχολίων) η θεσμοθέτηση της Τράπεζας Θεμάτων (άρθρο 9 στην αρίθμηση επί του ν/σ στη διαβούλευση) πήρε 214 σχόλια. Ωστόσο, αυτή είναι μία βασική ρύθμιση στην οποία αντιτίθενται οι ομοσπονδίες εκπαιδευτικών και γονέων, και δη η ΟΛΜΕ, που πραγματοποίησαν χθες συγκέντρωση διαμαρτυρίας. Μόλις 20 σχόλια συγκέντρωσαν τα άρθρα για τη θεσμοθέτηση της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου και των εκπαιδευτικών. Το ν/σ, μετά την υποβολή της έκθεσης του ΓΛΚ θα κατατεθεί στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής και αναμένεται να ψηφιστεί στα μέσα Ιουνίου.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΑΚΑΣΑΣ
kathimerini.gr 
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
 

Ο Πρόεδρος της ΔΟΕ Θανάσης Κικινής σε συνέντευξη του στο ραδιόφωνο  Παραπολιτικά 90,1  ανέφερε πως η Υπουργός δεν συζητά με τη ΔΟΕ και η μόνη επικοινωνία που είχε μαζί της  ήταν για να μας ανακοινώσει πως θα ανοίξουν τα σχολεία.
«Μακάρι το Υπουργείο να είχε συζητήσει με τη ΔΟΕ» τόνισε ο Πρόεδρος της ΔΟΕ Θανάσης Κικινής γιατί υπάρχουν ιδιαιτερότητες με τα Δημοτικά. Δεν αρκεί να πούμε ότι εξασφαλίζεται μια άδεια για τον εκπαιδευτικό που πρέπει να λείπει με άδεια ειδικού σκοπού ή  ευπαθών ομάδων. Εδώ μιλάμε για δάσκαλο ή νηπιαγωγό που διδάσκει σε ένα τμήμα κάποιες ώρες, πρέπει να δούμε πώς θα γίνει η κάλυψη των εκπαιδευτικών αυτών. Όχι μόνο πρέπει να παραταθούν οι συμβάσεις των αναπληρωτών αλλά πρέπει να βρεθούν και επιπλέον αναπληρωτές για αυτές τις λίγες ημέρες. Αν η κυρία Υπουργός μας είχε καλέσει σε συζήτηση ίσως θα μπορούσαμε να φανούμε χρήσιμοι σε όλη αυτή τη διαδικασία.

“Δεν μας αρκούν οι εξαγγελίες.Θέλουμε να δούμε το προσωπικό καθαριότητας στα σχολεία.Έχουμε μια σειρά αγωνίες για το πως θα υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις στα θέματα καθαριότητας και εξοπλισμού των σχολικών μονάδων.”
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
 
 
«Πρακτικό Συλλόγου Διδασκόντων για συλλογική απάντηση με μη εφαρμογή της ζωντανής αναμετάδοσης των μαθημάτων από τη σχολική αίθουσα»

Σε συνέχεια της απόφασης του Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. με αριθμό Πρωτ. 563/20-5-2020, σχετικά με τον προγραμματισμό δράσεων απέναντι στο πολυνομοσχέδιο και την τροπολογία για τη ζωντανή αναμετάδοση των μαθημάτων από τη σχολική αίθουσα, σας αποστέλλουμε σχέδιο πρακτικού του Συλλόγου Διδασκόντων (Δημοτικών και Νηπιαγωγείων) που συντάχθηκε σε συνεργασία με τη νομική μας σύμβουλο Μ.Μ. Τσίπρα.
Επισημαίνουμε, για άλλη μια φορά, πως από την τροπολογία, την Υπουργική Απόφαση και τις σχετικές οδηγίες, προκύπτει ξεκάθαρα ότι η συμμετοχή στη διαδικασία είναι προαιρετική και όχι υποχρεωτική.

Αυτό, δεν αναιρεί το γεγονός ότι αποτελεί μεθόδευση του υπουργείου παιδείας να ρίξει την ευθύνη για την υλοποίησή της στους εκπαιδευτικούς. Ευθύνη και χρέος μας αποτελεί η προάσπιση της παιδαγωγικής σχέσης και εμπιστοσύνης μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών, η διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων όλων των εμπλεκομένων στην εκπαιδευτική διαδικασία, η διαφύλαξη της ποιότητας της διδασκαλίας στη βάση παιδαγωγικών αρχών και σύγχρονων μεθόδων διδασκαλίας, η θωράκιση της ψυχοσυναισθηματικής στήριξης των ευάλωτων κοινωνικά και μαθησιακά μαθητών μαςμε την παράλληλη αποτροπή του κινδύνου της έκθεσής τους σε πρόσωπα ξένα προς την εκπαιδευτική διαδικασία. Η απάντησή μας στις μεθοδεύσεις του υπουργείου παιδείας θα είναι αποφασιστική και Συλλογική για τη μη υλοποίηση της υπουργικής απόφασης, σε πρώτο επίπεδο, μέχρι την κατάργηση της τροπολογίας.
Επισημάνουμε ότι το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. προκειμένου να αποτρέψει την εφαρμογή της τροπολογίας και της Υ.Α. για τη ζωντανή αναμετάδοση των μαθημάτων από τη σχολική αίθουσα, θα θέσει σε εφαρμογή, με τον πλέον πρόσφορο τρόπο,  απεργία – αποχή για τη διαδικασία, ώστε να αποτελέσει το δυναμικό μέσο απάντησης στο Υπουργείο Παιδείας, την κατάλληλη χρονική στιγμή που θα χρειαστεί να αξιοποιηθεί.
Στη βάση αυτή το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. καλεί τους συναδέλφους, στις συνεδριάσεις των Συλλόγων Διδασκόντων που θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη 28 και Παρασκευή 29 Μαΐου, να προχωρήσουν στη συλλογική λήψη αποφάσεων σύμφωνα με το σχέδιο που σας αποστέλλουμε, με τις οποίες θα δηλώνουν ότι δεν προχωρούν στην υλοποίηση της Υπουργικής Απόφασης.

ΣΧΕΔΙΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΟΥ _______ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ _______________
Ο Σύλλογος Διδασκόντων του____ Δημοτικού Σχολείου______________, έπειτα από πρόσκληση του/της Διευθυντή/ντριας, η οποία κοινοποιήθηκε σε όλα τα μέλη του, συνήλθε σε συνεδρίαση στις _____________ στον χώρο του Σχολείου, με θέμα ημερήσιας Διάταξης «Λήψη απόφασης περί της μη εφαρμογής της ταυτόχρονης σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης με απευθείας μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο».
Αφού διαπιστώθηκε η απαρτία με παρόντα τα ____ από τα ______ μέλη, πραγματοποιήθηκε διαλογική συζήτηση στην οποία συμμετείχαν και εξέφρασαν την άποψή τους όλα τα παριστάμενα μέλη και ο σύλλογος διδασκόντων αποφάσισε  τα παρακάτω:
Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 51888/ΓΔ4  (ΦΕΚ Β 1739/6-5-2020) «Τρόπος επαναλειτουργίας σχολικών μονάδων μετά τη λήξη της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας τους» προβλέφθηκε μεταξύ άλλων η αρμοδιότητα του Διευθυντή και του Συλλόγου Διδασκόντων για την λήψη κάθε αναγκαίου μέτρου, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι ώρες διδασκαλίας των μαθημάτων, που προβλέπονται στα ωρολόγια προγράμματα. Το άρθρο 63 του N. 4686/2020 προέβλεψε την δυνατότητα παροχής σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Με την υπ’ αρ. 57233/Υ1/2020 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 1859/Β/15-5-2020) «Σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση» εξειδικεύτηκε περαιτέρω η δυνατότητα παροχής σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, με την απευθείας μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο από εκπαιδευτικό, με την χρήση κατάλληλων μέσων τεχνολογίας. Από τη συνδυαστική ερμηνεία των διατάξεων αυτών, προκύπτει, ότι η παροχή σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης  με την απευθείας μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο από εκπαιδευτικό, δεν είναι υποχρεωτική ούτε για καθέναν από τους εκπαιδευτικούς ούτε και για τη σχολική μονάδα συνολικά και ο σύλλογος διδασκόντων δύναται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του για την εφαρμογή του ωρολογίου προγράμματος, συνεκτιμώντας τις συνθήκες της Σχολικής Μονάδας να αποφασίσει τη μη εφαρμογή της δυνατότητας αυτής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύλλογος Διδασκόντων, αφού έλαβε υπόψη του:
  1. Την ανάγκη διατήρησης του μοναδικού παιδαγωγικού κλίματος συνεργασίας και αλληλεπίδρασης μέσα στη σχολική τάξη καθώς και της ειδικής παιδαγωγικής προσέγγισης της οποίας χρήζουν οι μαθητές, ιδιαίτερα λόγω και της μικρής ηλικίας τους, η οποία όχι μόνο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να εξασφαλιστεί μέσω της ταυτόχρονης μετάδοσης του μαθήματος με μέσα τεχνολογίας αλλά, επιπλέον, τείνει να μετατραπεί σε μια αποστειρωμένη, δίχως τον απαραίτητο αυθορμητισμό διαδικασία όπου περιορίζεται σημαντικά η  δυνατότητα της παιδαγωγικής παρέμβασης του εκπαιδευτικού στο πλαίσιο της διαχείρισης ιδιαίτερων ζητημάτων που προκύπτουν εντός τάξης.
  2. Τη σχέση εμπιστοσύνης και ενθάρρυνσης της ελεύθερης βούλησης που αναπτύσσεται καθημερινά μέσα στις σχολικές αίθουσες μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών αλλά και τη δυναμική, σε επίπεδο σχέσεων μεταξύ των μαθητών, οι οποίες, πλέον, δεν προστατεύονται και περιορίζονται δραστικά αφού η γνώση και μόνο της ύπαρξης μέσων τεχνολογίας αναμετάδοσης αρκεί για να τροποποιήσει εκφράσεις και συμπεριφορές.
  3. Το γεγονός ότι η εκπαιδευτική διαδικασία σε παιδιά Δημοτικού είναι καθαρά συνεργατική – διαλογική μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών, με αποτέλεσμα να μην μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί, ότι υφίσταται στάδιο παράδοσης του μαθήματος, κατά το οποίο μπορεί να πραγματοποιείται ταυτόχρονη μετάδοσή του με κατάλληλα μέσα τεχνολογίας, όπως προβλέπει η ΚΥΑ 57233/Υ1/2020.
  4. Τους σημαντικούς κινδύνους, που μία τέτοια διαδικασία ενέχει για τα προσωπικά δεδομένα των μαθητών αλλά και των εκπαιδευτικών.
Αποφάσισε να μην εφαρμόσει σύγχρονη, εξ αποστάσεως εκπαίδευση με την απευθείας μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο σε όλα τα Τμήματα του σχολείου.  
ΣΧΕΔΙΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΟΥ _______ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ _______________
Ο Σύλλογος Διδασκόντων του____ Νηπιαγωγείου______________, έπειτα από πρόσκληση του/της Προϊσταμένου/νης – Διευθυντή/ντριας,  συνήλθε σε συνεδρίαση στις _____________ στον χώρο του Νηπιαγωγείου, με θέμα ημερήσιας Διάταξης «Λήψη απόφασης περί της μη εφαρμογής της ταυτόχρονης σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης με απευθείας μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο».
Αφού διαπιστώθηκε η απαρτία, πραγματοποιήθηκε  διαλογική συζήτηση στην οποία συμμετείχαν και εξέφρασαν την άποψή τους όλα τα παριστάμενα μέλη και ο σύλλογος διδασκόντων αποφάσισε  τα παρακάτω:
Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση 51888/ΓΔ4  (ΦΕΚ Β 1739/6-5-2020) «Τρόπος επαναλειτουργίας σχολικών μονάδων μετά τη λήξη της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας τους» προβλέφθηκε μεταξύ άλλων η αρμοδιότητα του Διευθυντή και του Συλλόγου Διδασκόντων για την λήψη κάθε αναγκαίου μέτρου, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι ώρες διδασκαλίας των μαθημάτων, που προβλέπονται στα ωρολόγια προγράμματα. Το άρθρο 63 του N. 4686/2020 προέβλεψε την δυνατότητα παροχής σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Με την υπ’ αρ. 57233/Υ1/2020 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 1859/Β/15-5-2020) «Σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση» εξειδικεύτηκε περαιτέρω η δυνατότητα παροχής σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, με την απευθείας μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο από εκπαιδευτικό, με την χρήση κατάλληλων μέσων τεχνολογίας. Από τη συνδυαστική ερμηνεία των διατάξεων αυτών, προκύπτει, ότι η παροχή σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης  με την απευθείας μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο από εκπαιδευτικό, δεν είναι υποχρεωτική ούτε για καθέναν από τους εκπαιδευτικούς ούτε και για τη σχολική μονάδα συνολικά και ο σύλλογος διδασκόντων δύναται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του για την εφαρμογή του ωρολογίου προγράμματος, συνεκτιμώντας τις συνθήκες της Σχολικής Μονάδας να αποφασίσει τη μη εφαρμογή της δυνατότητας αυτής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύλλογος Διδασκόντων, αφού έλαβε υπόψη του:
  1. Την ανάγκη διατήρησης του μοναδικού παιδαγωγικού κλίματος συνεργασίας και αλληλεπίδρασης μέσα στην αίθουσα του νηπιαγωγείου καθώς και της ειδικής παιδαγωγικής προσέγγισης της οποίας χρήζουν τα νήπια και προνήπια, ιδιαίτερα λόγω και της μικρής ηλικίας τους, η οποία όχι μόνο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να εξασφαλιστεί μέσω της ταυτόχρονης μετάδοσης του μαθήματος με μέσα τεχνολογίας αλλά, επιπλέον, τείνει να μετατραπεί σε μια αποστειρωμένη, δίχως τον απαραίτητο αυθορμητισμό διαδικασία όπου περιορίζεται σημαντικά η  δυνατότητα της παιδαγωγικής παρέμβασης του/της νηπιαγωγού στο πλαίσιο της διαχείρισης ιδιαίτερων ζητημάτων που προκύπτουν εντός αίθουσας.
  2. Τη σχέση εμπιστοσύνης και ενθάρρυνσης της ελεύθερης βούλησης που αναπτύσσεται καθημερινά μέσα στην αίθουσα μεταξύ νηπιαγωγού και νηπίων αλλά και τη δυναμική, σε επίπεδο σχέσεων μεταξύ των νηπίων, οι οποίες, πλέον, δεν προστατεύονται και περιορίζονται δραστικά αφού η γνώση και μόνο της ύπαρξης μέσων τεχνολογίας αναμετάδοσης αρκεί για να τροποποιήσει εκφράσεις και συμπεριφορές.
  3. Τους σημαντικούς κινδύνους, που μία τέτοια διαδικασία ενέχει για τα προσωπικά δεδομένα των νηπίων αλλά και των νηπιαγωγών.
Αποφάσισε να μην εφαρμόσει σύγχρονη, εξ αποστάσεως εκπαίδευση με την απευθείας μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο.
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
 
Στα θρανία θα βρίσκονται όλοι οι μαθητές από την ερχόμενη Δευτέρα (1η Ιουνίου), μετά και την απόφαση της κυβέρνησης να ξεκινήσουν τη λειτουργία τους τόσο τα δημοτικά σχολεία όσο και τα νηπιαγωγεία.
Το υπουργείο Παιδείας έδωσε στη δημοσιότητα νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, με τους κανόνες που θα πρέπει να ακολουθήσουν τόσο οι καθηγητές όσο και οι μαθητές. Στις οδηγίες εκτός από τα μέτρα που παρουσιάστηκαν πριν από μερικές ημέρες, περιλαμβάνονται και πέντε νέοι κανόνες.

  1. Η υλοποίηση της σίτισης, όπου αυτή προβλέπεται, γίνεται σύμφωνα με τους υγειονομικούς όρους και τις συστάσεις της από 25.5.2020 εισήγησης της Εθνικής Επιτροπής Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊούCOVID-19, και συγκεκριμένα: α) με παράδοση των γευμάτων σε πακέτα, τηρουμένων υψηλών προδιαγραφών υγιεινής, β) με χρήση του χώρου της τραπεζαρίας (τηρουμένων των αποστάσεων και σε μικρές ομάδες μαθητών). Σε περίπτωση δε μη επάρκειας του χώρου της τραπεζαρίας, γίνεται χρήση άλλων χώρων του σχολείου, όπως του προαυλίου και των σχολικών αιθουσών και γ) με τη λήψη πρόνοιας για την επιμελή καθαριότητα και απολύμανση των χώρων σίτισης.
  2. Προκειμένου να περιοριστεί η αλληλεπίδραση μεταξύ των μαθητών/τριών των τμημάτων, υιοθετούνται πρακτικές συστηματικού διαχωρισμού των μαθητών κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, ώστε να αποφεύγεται ο συνωστισμός των μαθητών/τριών και να διασφαλίζεται η τήρηση των απαιτούμενων αποστάσεων των μαθητών/τριών σε κάθε χώρο του σχολείου. Λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών, το εβδομαδιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα διαλειμμάτων και το πρόγραμμα εφημεριών δύναται να αναπροσαρμόζονται κατά παρέκκλιση του π.δ. 79/2017, με ευθύνη του/της Διευθυντή/ντριας της σχολικής μονάδας και του Συλλόγου Διδασκόντων με τη σύνταξη σχετικού πρακτικού και την κοινοποίησή του στην οικεία Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
  3. Δεν πραγματοποιείται η συγκέντρωση μαθητών στον προαύλιο χώρο πριν την έναρξη του ωρολογίου προγράμματος και η καθιερωμένη διαδικασία πραγματοποιείται εντός των αιθουσών.
  4. Οι απαραίτητες ενέργειες σχετικές με τη λήξη του διδακτικού έτους, η αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου και η καταγραφή προτάσεων για βελτίωσή του το επόμενο έτος, λαμβάνουν χώρα πριν τη λήξη του διδακτικού έτους.
  5. Στις περιπτώσεις που απαιτείται σωματική επαφή ή εκ του σύνεγγυς εκπαιδευτική καθοδήγηση και υποστήριξη των μαθητών/τριών, η χρήση γαντιών, μη ιατρικής μάσκας ή προμετωπίδας για τις περιπτώσεις που απαιτείται να φαίνεται το στόμα του εκπαιδευτικού ή του ειδικού εκπαιδευτικού και ειδικού βοηθητικού προσωπικού, είναι υποχρεωτική. Κατά τα λοιπά, η χρήση προστατευτικής μη ιατρικής μάσκας από μαθητές και εκπαιδευτικό προσωπικό εντός των σχολικών μονάδων είναι προαιρετική.
ethnos.gr
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
 
ΘΕΜΑ: «Οδηγίες προς Διευθυντές και Εκπαιδευτικούς για την ταυτόχρονη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση»
Έχοντας υπόψη:
(α) το άρθρο 63 του ν.4686/2020 (Α ́ 96) «Βελτίωση της μεταναστευτικής νομοθεσίας, τροποποίηση διατάξεων των νόμων 4636/2019 (A ́ 169), 4375/2016 (A ́ 51), 4251/2014 (Α ́ 80) και άλλες διατάξεις»,
(β) την υπ ́ αριθμ. 57233/Υ1/15-05-2020 (Β ́ 1859) Κοινή Απόφαση της Υπουργού και της Υφυπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων με θέμα «Σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση», και σε συνέχεια των προηγούμενων εγκυκλίων υλοποίησης της σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης:

  •   Φ8/37530/Δ4/13-03-2020, όπως ανακοινοποιήθηκε ως προς τους αποδέκτες στις 15-03-2020
  •   Φ8/38092/Δ4/16-03-2020
  •   38942/Δ2/18-03-2020
  •   Φ8/39354/Δ4/19-03-2020
  •   39733/Δ2/20-03-2020
  •   40127/Δ2/23-03-2020
  •   40209/Δ1/24-03-2020
  •   Φ8/47901/ΓΔ4/22-04-2020
  •   42646/Η2/2-4-2020
  •   42727/Η2/2-4-2020
  •   57521/ΓΔ4/17-05-2020 σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα: Γενικά:
    Αναφορικά με τη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση, το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων έχει θέσει στη διάθεση των διδασκόντων και των μαθητών/τριών όλων των σχολείων της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της χώρας την υπηρεσία σύγχρονης τηλεκπαίδευσης με τη δωρεάν χρήση της ψηφιακής πλατφόρμας Webex Meetings, η οποία ήδη χρησιμοποιείται από την εκπαιδευτική κοινότητα τους τελευταίους δύο μήνες προς όφελος των μαθητών. Η ψηφιακή πλατφόρμα Webex Meetings, την οποία οι εκπαιδευτικοί δύνανται να χρησιμοποιούν στο σχολείο, αποκλειστικά για τις περιπτώσεις που αναφέρονται κατωτέρω, μετά την άρση της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας των σχολικών μονάδων, έχει διαμορφωθεί ειδικά για τις ανάγκες παροχής της σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης (ενδεικτικά,
έχει απενεργοποιηθεί η δυνατότητα καταγραφής/αποθήκευσης, ενώ οι ψηφιακές αίθουσες είναι αυτομάτως κλειδωμένες, με τον/την εκπαιδευτικό να έχει τον αποκλειστικό έλεγχο εισόδου σε αυτές).
Ειδικότερα, με την επανεκκίνηση λειτουργίας των σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και των ΣΜΕΑΕ Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης τη Δευτέρα 1 Ιουνίου 2020, υπάρχει η δυνατότητα ταυτόχρονης διαδικτυακής παρακολούθησης του μαθήματος από το σπίτι για τους μαθητές/τριες οι οποίοι δεν δύνανται να παρακολουθήσουν με φυσική παρουσία την εκπαιδευτική διαδικασία, καθώς ανήκουν στις ομάδες αυξημένου κινδύνου για σοβαρή λοίμωξη από COVID-19, όπως αυτές ορίζονται από τους αρμόδιους φορείς για την παροχή ειδικής άδειας, ή ήδη νοσούν, ή έρχονται σε στενή επαφή με άτομο του οικογενειακού τους περιβάλλοντος που ανήκει στην παραπάνω ομάδα αυξημένου κινδύνου, ή ήδη νοσεί. Η ταυτόχρονη διδασκαλία σε μαθητές/τριες οι οποίοι/ες συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε άλλους μαθητές/τριες οι οποίοι/ες συμμετέχουν εξ αποστάσεως επιτρέπεται μόνο κατά την περίοδο εφαρμογής έκτακτων μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας από τον κορωνοϊό COVID-19. Επιπλέον, η ζωντανή μετάδοση θα λαμβάνει χώρα μόνο για το μέρος της σχολικής ώρας που αφιερώνεται στη διδασκαλία-παράδοση και όχι σε αυτό που σχετίζεται με την ενδεχόμενη εξέταση μαθητών/τριών.
Συγκεκριμένα:
Ο/η Διευθυντής/ντρια της σχολικής μονάδας, καθώς και η ομάδα υποστήριξης του κάθε σχολείου, όπως αυτή έχει οριστεί μέσω του myschool, θα συνεχίσουν να έχουν τον ρόλο της πρώτης γραμμής υποστήριξης σχετικά με τη σύγχρονη εξ αποστάσεως διδασκαλία. Στη δεύτερη γραμμή παραμένει η Κεντρική Ομάδα Τηλεκπαίδευσης του Υ.ΠΑΙ.Θ., με την οποία δύναται να επικοινωνήσει η ομάδα υποστήριξης, είτε στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε., είτε καλώντας στο 210-3443949 (καθημερινά από 9πμ-5μμ).
Η ομάδα υποστήριξης καλείται να επιβεβαιώσει ότι οι εκπαιδευτικοί έχουν λάβει ηλεκτρονικό μήνυμα (email) με τον ατομικό σύνδεσμο ενεργοποίησης (Activate) της εφαρμογής Webex Meetings για την ενεργοποίηση της ψηφιακής τους τάξης. Υπενθυμίζεται ότι η ψηφιακή τάξη αντιστοιχεί σε ένα μοναδικό, προσωπικό σύνδεσμο του/της κάθε εκπαιδευτικού και ότι αυτός ο σύνδεσμος θα χρησιμοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και με αυτόν ο/η εκπαιδευτικός θα προγραμματίζει με τους μαθητές του το κάθε μάθημα.
Στην περίπτωση που κάποιος/α εκπαιδευτικός δεν έχει λάβει τον ατομικό σύνδεσμο εγκατάστασης από το Υ.ΠΑΙ.Θ., η ομάδα υποστήριξης καλείται να προβεί στις εξής ενέργειες:
1. Να επιβεβαιώσει ότι οι αντίστοιχες ηλεκτρονικές διευθύνσεις (email) είναι σωστά καταχωρισμένες στο myschool. Επισημαίνεται ότι όταν κάποια ηλεκτρονική διεύθυνση επικαιροποιηθεί, δεν απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες. Ο ατομικός σύνδεσμος θα αποσταλεί στη νέα διεύθυνση.
2. Να επιβεβαιώσει ότι ο/η εν λόγω εκπαιδευτικός δεν έχει εγγραφεί στη δωρεάν έκδοση (free Webex Meetings Plan) της Webex. Στην περίπτωση που έχει ήδη εγγραφεί δωρεάν, η ομάδα υποστήριξης καλείται να τον/την παραπέμψει στις Συχνές Ερωτήσεις στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΙΘ, όπου θα βρει αναλυτικές οδηγίες για την απεγκατάσταση και τα επόμενα βήματα.
Εάν η ομάδα υποστήριξης εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα, μπορεί να επικοινωνήσει με την Κεντρική Ομάδα Τηλεκπαίδευσης, μέσω των στοιχείων επικοινωνίας που αναφέρθηκαν ανωτέρω. Ακολούθως, ο/η Διευθυντής/ντρια αναλαμβάνει να συντονίσει την επικοινωνία του/της κάθε εκπαιδευτικού με τους/τις μαθητές/τριες που δεν δύνανται να παρακολουθήσουν με φυσική τους παρουσία το μάθημα, μετά από ενημέρωση των γονέων και κηδεμόνων (βλ. συνημμένο ενημερωτικό έγγραφο). Ο/η εκπαιδευτικός, με τη σειρά του, αποστέλλει τον σύνδεσμο της προσωπικής του ψηφιακής τάξης στους/στις μαθητές/τριες (ή στους γονείς/κηδεμόνες) μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος (π.χ. email, messenger, WhatsApp, viber, chat, κτλ.). Με αυτόν τον τρόπο, οι μαθητές/τριες μπορούν να συμμετέχουν στα μαθήματα πατώντας απλώς τον αντίστοιχο σύνδεσμο, χωρίς να απαιτείται η δημιουργία προσωπικού λογαριασμού στη συγκεκριμένη πλατφόρμα. Σημειώνεται ότι ο/η μαθητής/τρια μπορεί να συνδεθεί στην ψηφιακή τάξη μέσω υπολογιστή, ταμπλέτας, κινητού ή και σταθερού τηλεφώνου. Στην τελευταία περίπτωση, ο/η εκπαιδευτικός γνωστοποιεί στον/στη μαθητή/τρια το τηλέφωνο επικοινωνίας που πρέπει να καλέσει (211 990 2394), καθώς και το μοναδικό εννιαψήφιο κωδικό της ψηφιακής του τάξης.
Τέλος, ο/η κάθε εκπαιδευτικός, σε συνεργασία με την ομάδα υποστήριξης, δύναται να χρησιμοποιεί τον κατάλληλο τεχνολογικό εξοπλισμό (ηλεκτρονικό υπολογιστή, ταμπλέτα ή κινητό τηλέφωνο) και λαμβάνει τα παρακάτω απαραίτητα μέτρα:
α) Για τη μετάδοση του ήχου, η συσκευή θα πρέπει να είναι σταθερά τοποθετημένη κοντά στον/στην εκπαιδευτικό. Ο/Η εκπαιδευτικός διατηρεί το δικαίωμα σίγασης της φωνής μαθητή/τριας ή ακόμα και διακοπής της μετάδοσης εάν το κρίνει απαραίτητο.
β) Στην περίπτωση που επιλεγεί η μετάδοση εικόνας, η λήψη θα πρέπει να εστιάζει αποκλειστικά και μόνο στον/στην εκπαιδευτικό ή/και στον πίνακα της αίθουσας διδασκαλίας. Δεν επιτρέπεται να εστιάζει σε μαθητές/τριες που βρίσκονται στην αίθουσα διδασκαλίας. Εφόσον κάποιος/α μαθητής/τρια προσέρχεται στον πίνακα, και, επομένως, εντός του πλαισίου της μεταδιδόμενης εικόνας, ο/η εκπαιδευτικός καλείται να διακόψει τη μετάδοση εικόνας.
Επισημαίνεται ότι δεν επιτρέπεται η καταγραφή και αποθήκευση του μαθήματος, παρά μόνο η ζωντανή μετάδοση ήχου ή/και εικόνας σε πραγματικό χρόνο, με μοναδικούς αποδέκτες τους/τις μαθητές/τριες.
Για περαιτέρω οδηγίες προς εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες, μπορείτε να συμβουλευθείτε τις αναλυτικές οδηγίες στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΙΘ.
Επισημάνσεις:
1) Κατ’ εφαρμογή του Νέου Ευρωπαϊκού Κανονισμού Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων 2016/679 και του νόμου 4624/2019, σας ενημερώνουμε σχετικά με την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων σας. Υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων κατά την έννοια του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, «Γ.Κ.Π.Δ.») είναι: α) για όλες τις εκπαιδευτικές δομές της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας δημόσιας εκπαίδευσης το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων και β) για όλες τις εκπαιδευτικές δομές της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας ιδιωτικής εκπαίδευσης το πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, ή άλλου είδους νομική οντότητα ανεξαρτήτως νομικής προσωπικότητας στα οποία έχει χορηγηθεί η άδεια λειτουργίας της αντίστοιχης ιδιωτικής εκπαιδευτικής δομής. Κάθε υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων υποχρεούται να ορίσει έναν Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων, σύμφωνα με τις διατάξεις του Γ.Κ.Π.Δ.
Στο πλαίσιο λειτουργίας της πλατφόρμας που διατίθεται προς χρήση από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ισχύουν τα κάτωθι:
α) Τα προσωπικά δεδομένα των εκπαιδευτικών (συγκεκριμένα το ονοματεπώνυμο και το e-mail αυτών) δύνανται να κοινοποιούνται στο συνεργαζόμενο με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων πάροχο υπηρεσιών πληροφορικής και διαδικτυακού χώρου, αποκλειστικά και μόνο προκειμένου να καταστεί τεχνικά δυνατή η σύγχρονη εξ αποστάσεως διδασκαλία, μέσω της σχετικής πλατφόρμας, και αποκλειστικά για όσο χρονικό διάστημα ισχύουν τα έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού COVID-19. Εν συνεχεία θα διαγραφούν από τους εν λόγω παρόχους.
β) Τα προσωπικά δεδομένα των μαθητών/τριών, γονέων ή/και κηδεμόνων (συγκεκριμένα το e-mail αυτών) αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας από τη σχολική μονάδα λόγω της ιδιότητάς τους ως μαθητών/τριών ή/και γονέων ή κηδεμόνων και της σχέσης τους, αντίστοιχα, με το Ελληνικό Δημόσιο ή με τον ιδιωτικό φορέα στον οποίο έχει χορηγηθεί η άδεια λειτουργίας της ιδιωτικής σχολικής μονάδας, είναι δε αναγκαία για την εκπλήρωση των σκοπών και υποχρεώσεων του Ελληνικού Δημοσίου ή του προαναφερθέντος ιδιωτικού φορέα, κατά τις κείμενες διατάξεις, για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας της εκπαιδευτικής δραστηριότητας κατά την περίοδο εφαρμογής των έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού COVID-19. Επιπλέον, οι μαθητές/τριες κατά τη συμμετοχή τους στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση κοινοποιούν σε συνεργαζόμενο με το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ή με τον προαναφερθέντα ιδιωτικό φορέα ιδιωτικής εκπαίδευσης πάροχο υπηρεσιών πληροφορικής και διαδικτυακού χώρου, κατ’ επιλογήν τους, όνομα ή όνομα χρήστη, αποκλειστικά προκειμένου να καταστεί τεχνικά δυνατή η σύγχρονη εξ αποστάσεως διδασκαλία, μέσω της σχετικής πλατφόρμας και σύνδεσης με αυτήν μέσω λογισμικού πλοήγησης (browser), και αποκλειστικά για όσο χρονικό διάστημα ισχύουν τα έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού COVID-19, και εν συνεχεία θα διαγραφούν από́ τους εν λόγω παρόχους. Ακόμη και εάν οι μαθητές/τριες επιλέξουν να χρησιμοποιήσουν την εφαρμογή της Webex, και όχι τη σύνδεση μέσω λογισμικού πλοήγησης, και πάλι στο πεδίο email δεν απαιτείται το προσωπικό τους email, αλλά μπορεί να συμπληρωθεί ένα τυχαίο, εικονικό email, π.χ. Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε., το οποίο ομοίως κοινοποιείται αποκλειστικά για όσο χρονικό διάστημα ισχύουν τα έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού COVID-19, και εν συνεχεία θα διαγραφεί από́ τους εν λόγω παρόχους.
Σε περίπτωση που σχολική μονάδα ιδιωτικής εκπαίδευσης επιλέξει άλλη ψηφιακή πλατφόρμα από αυτήν που διατίθεται δωρεάν από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, οφείλει να λαμβάνει κάθε απαραίτητο μέτρο και να προβαίνει σε κάθε απαραίτητη ενέργεια προκειμένου να συμμορφώνεται με τις κείμενες διατάξεις περί προστασίας προσωπικών δεδομένων των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας και ιδίως ο σχεδιασμός της πλατφόρμας να ανταποκρίνεται από το σχεδιασμό και εξ ορισμού στις βασικές αρχές επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων.
Σκοπός της επεξεργασίας των ανωτέρω δεδομένων είναι η παροχή προς όλους/ες του δημόσιου αγαθού της εκπαίδευσης υπό καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, όπως είναι η πανδημία του COVID-19. Η νόμιμη βάση επεξεργασίας των εν λόγω δεδομένων εδράζεται στο άρθρο 6 παρ. 1 στοιχ. ε του Γ.Κ.Π.Δ. συνδυαστικά με το άρθρο 6 παρ. 1 στοιχ. γ του Γ.Κ.Π.Δ.
Τονίζεται ότι οι χρήστες έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν επιβεβαίωση από τον υπεύθυνο επεξεργασίας για το αν και κατά πόσον ή όχι προσωπικά δεδομένα που τους αφορούν υφίστανται επεξεργασία. Επίσης, οι χρήστες έχουν δικαίωμα πρόσβασης στα μεταδεδομένα που δημιουργούν, εφόσον έχουν χρησιμοποιήσει τα πραγματικά τους στοιχεία (email και ονοματεπώνυμο για τους/τις εκπαιδευτικούς, ονοματεπώνυμο για τους/τις μαθητές/τριες), έτσι ώστε να είναι δυνατή η ταυτοποίησή τους. Επιπλέον, μπορεί να ικανοποιηθεί τόσο το δικαίωμα διόρθωσης ανακριβειών στα δεδομένα πρόσβασης όσο και -υπό προϋποθέσεις- το δικαίωμα εναντίωσης στην επεξεργασία από́ το Ελληνικό Δημόσιο/τον ιδιωτικό φορέα στον οποίο έχει χορηγηθεί η άδεια λειτουργίας της ιδιωτικής εκπαιδευτικής δομής σε άλλον υπεύθυνο επεξεργασίας, εφόσον αυτό είναι τεχνικά εφικτό. Τέλος, προβλέπεται δικαίωμα υποβολής καταγγελίας στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Για οποιαδήποτε απορία σχετικά με την επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων από το Ελληνικό Δημόσιο ή/και τα σχετικά δικαιώματα των χρηστών, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να επικοινωνεί μέσω της διεύθυνσης ηλεκτρονικής αλληλογραφίας Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..">Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..
2) Ο/Η Διευθυντής/τρια της κάθε σχολικής μονάδας υποχρεούται να ενημερώσει εγγράφως όλους/ες τους/τις εκπαιδευτικούς, τους/τις μαθητές/τριες και γονείς/κηδεμόνες των μαθητών/τριών σχετικά με την
επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων αποκλειστικά για τον σκοπό της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, αποστέλλοντάς τους το συνημμένο ενημερωτικό έγγραφο σε φυσική ή ηλεκτρονική μορφή.
3) Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, ως υπεύθυνος επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των μαθητών/τριών, των γονέων/κηδεμόνων τους και του εκπαιδευτικού προσωπικού της δημόσιας Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οφείλει να τηρεί όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016, καθώς και τις διατάξεις του ν. 4624/2019 (Α ́ 137). Τις αυτές υποχρεώσεις οφείλει να τηρεί ως υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων κάθε πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, στο οποίο έχει χορηγηθεί άδεια για τη λειτουργία ιδιωτικής εκπαιδευτικής δομής πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αναφορικά με τα προσωπικά δεδομένα των μαθητών της σχετικής εκπαιδευτικής δομής, τους γονείς/κηδεμόνες των μαθητών και τους εκπαιδευτικούς που εργάζονται σε αυτήν.

Οι διδάσκοντες/ουσες να ενημερωθούν ενυπόγραφα.

Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα
 
Την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κα Κατερίνα Σακελλαροπούλου, επισκέφθηκε σήμερα η Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, κα Νίκη Κεραμέως, προκειμένου να την ενημερώσει για τα τρέχοντα θέματα της εκπαίδευσης, όπως διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας εξ αιτίας του κορωνοϊου Covid-19, καθώς και για τον άμεσο σχεδιασμό του Υπουργείου.
Ειδικότερα, η Υπουργός ενημέρωσε την Πρόεδρο για τη σταδιακή επαναλειτουργία όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης, όπως αποφασίστηκε από την Κυβέρνηση, κατόπιν της ομόφωνης, θετικής εισήγησης της Επιτροπής Αντιμετώπισης Εκτάκτων Συμβάντων Δημόσιας Υγείας από Λοιμογόνους Παράγοντες. Στη συνέχεια ανέπτυξε τα μέτρα πρόληψης και προστασίας που λαμβάνονται για όλα τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας, εκπαιδευτικούς, μαθητές, σπουδαστές, φοιτητές και τις οικογένειές τους.

Η κυρία Κεραμέως, στη συνέχεια, παρουσίασε τις βασικές καινοτομίες και μεταρρυθμίσεις που εισάγει το νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων για την αναβάθμιση του σχολείου, το οποίο αναμένεται άμεσα προς κατάθεση στη Βουλή.
Η Υπουργός δήλωσε μετά τη συνάντηση: «Είναι μεγάλη τιμή και χαρά που συνάντησα σήμερα την πρώτη Πολίτη της Χώρας, την Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, και τυγχάνει μάλιστα, για πρώτη φορά, να βρίσκεται στο ύπατο αυτό αξίωμα μια γυναίκα. Ήρθα να ενημερώσω την Πρόεδρο της Δημοκρατίας για δύο θέματα. Πρώτον, για την πορεία της επαναλειτουργίας των εκπαιδευτικών δομών όλων των βαθμίδων. Ως τώρα τα δείγματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Προχωρούμε σταδιακά, προσεκτικά, στη βάση των οδηγιών των ειδικών, αξιολογώντας κάθε βήμα. Δεύτερον, για το νομοσχέδιο που αφορά την αναβάθμιση του σχολείου, για το οποίο ολοκληρώθηκε η δημόσια διαβούλευση και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή. Πρόκειται για μια μεταρρυθμιστική προσπάθεια από κάτω προς τα πάνω, από τα κρίσιμα χρόνια του νηπιαγωγείου μέχρι και το πανεπιστήμιο. Ευχαριστώ θερμά την κυρία Πρόεδρο για το ενδιαφέρον της για τα θέματα της Παιδείας, που για εμάς συνιστά μία από τις μεγαλύτερες, μακροπρόθεσμα, επενδύσεις για τη χώρα.»
Κατηγορία Εκπαιδευτικά Νέα

Εκπαιδευτικά Νέα